
Purva Ardha
Pūrvārdha functions as the opening arc of the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered sacred geography. It establishes the textual frame for interpreting the city as a tīrtha-system—where rivers, mountains, shrines, and routes become carriers of theological meaning and ethical guidelines. In Chapter 1, the narrative temporarily shifts from Kāśī to a broader Indic landscape (notably the Narmadā region and the Vindhya range), using that setting to introduce themes of sanctity, humility, and the limits of pride—preparatory motifs for understanding why certain places are revered and how seekers should approach them.
50 chapters to explore.

Kāśī-stuti, Nārada–Vindhya-saṃvāda, and the Ethics of Humility
ဤအধ্যာယာသည် မင်္ဂလာပူဇာကဗျာများဖြင့် စတင်ကာ ဂဏေရှကို ဂုဏ်ပြု၍ ကာရှီ (Kāśī) ကို အပြစ်ကင်းစင်စေပြီး မုက္ခသို့ ဆောင်ကြဉ်းနိုင်သော မြို့တော်အဖြစ် မြင့်မြတ်စွာ ချီးမွမ်းသည်။ ပုရာဏသ传承ဘောင်အတွင်းတွင် ဗျာသသည် မူလဟောကြားသူ၊ စူတသည် လူထုသို့ ပြန်လည်ပြောကြားသူဟူ၍ အကြောင်းအရာကို တင်ပြထားသည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် နာရဒသည် နရမဒါမြစ်၌ ရေချိုးသန့်စင်ပြီး အိုမ်ကာရ (Oṃkāra) ကို ပူဇော်ကာ ခရီးထွက်သွား၍ ဝိန္ဓျတောင်ကို တွေ့မြင်သည်။ တောင်တန်းကို သစ်တော၊ သီးနှံ၊ ပန်းပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များဖြင့် ကဗျာဆန်စွာ အစီအစဉ်တကျ ဖော်ပြကာ “အသက်ရှင်သော သန့်ရှင်းသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်” အဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။ ဝိန္ဓျသည် နာရဒကို အာရ္ဃျ (arghya) နှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုများဖြင့် ကြိုဆိုကာ ဝမ်းမြောက်သော်လည်း မာနကြောင့် ဖြစ်သော စိုးရိမ်မှုကို ဖွင့်ဟသည်—တောင်များအကြား အဆင့်အတန်းနှိုင်းယှဉ်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မေရုတောင်၏ ထင်ရှားမှုကို စိုးရိမ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နာရဒသည် မာနနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းက တကယ့်ကြီးမြတ်မှုကို မပေးနိုင်ကြောင်း စဉ်းစားကာ ပြောဆိုရာတွင် ဝိန္ဓျ၏ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မြင့်မြတ်ထင်မြင်မှု ပိုမိုတက်လာစေသည်။ နာရဒ ထွက်ခွာပြီးနောက် ဝိန္ဓျသည် စိတ်ပူပန်ခြင်း၏ ဒုက္ခကို ရှုတ်ချကာ “စိန္တာ-ဇ္ဝရ” (cintā-jvara) ဟူသော စိုးရိမ်ပူပန်ဖျားနာမှုသည် စိတ်ဝိညာဉ်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကိုပါ ချိုးဖောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဖြေရှင်းရန် ဝိရှ္ဝေရှ (Viśveśa) ထံ အားကိုးခိုလှုံရန် လှည့်ကာ မနှောင့်နှေးရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် တောင်ကို ကြီးထွားစေကာ နေ၏ လမ်းကြောင်းကို တားဆီးသည့်အထိ ဖြစ်လာသည်။ အဆုံးတွင် အငြင်းပွားမှု၊ ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အာဏာပြခြင်း၏ လူမှုရေးအကျိုးဆက်များအကြောင်း သင်ခန်းစာဆန်သော စကားပုံများဖြင့် သတိပေးထားသည်။

सूर्यगति-स्तम्भनम्, देवस्तुति-प्रसङ्गः, काशी-माहात्म्य-उपदेशः (Solar Obstruction, Hymn of the Devas, and Instruction on Kāśī’s Merit)
ဤအဓျာယသည် ကောသမိကမြင်ကွင်းဖြင့် စတင်သည်။ နေမင်းသည် ဓမ္မနှင့် ယဇ္ဉာအချိန်ဇယားကို ထိန်းညှိပေးသူအဖြစ် ထွန်းလင်းကာ နေ့စဉ် ပူဇော်သက္ကာနှင့် ယဇ္ဉာစက်ဝန်းများကို လည်ပတ်စေသည်။ ထို့နောက် ဗိန္ဓျတောင်၏ မာနကြီး၍ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် နေမင်း၏ လမ်းကြောင်းကို တားဆီးသဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာသည်—ပူဇော်ပွဲအချိန်များ ပျက်ကွက်၊ ယဇ္ဉာများ တားမြစ်ရပ်တန့်၊ နေ့နှင့်ည ခွဲခြားမှု မရှင်းလင်းတော့သည်။ ကောသမိကစည်းကမ်း ပျက်စီးသွားခြင်းကို ကြောက်ရွံ့သည့် ဒေဝတားများသည် ဘြဟ္မာထံ သွားရောက်ကာ အမြင့်မြတ်ဆုံး သဘောတရားကို ကောသမိကနှင့် စိတ်ဗေဒဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်များဖြင့် ဖော်ပြသည့် ရှည်လျားသော စတုတိကို ဆက်ကပ်ကြသည်—ဝေဒများကို အသက်ရှူသကဲ့သို့၊ နေမင်းကို ဘုရားမျက်စိသကဲ့သို့၊ စကြဝဠာကို ကိုယ်ခန္ဓာသကဲ့သို့ ဆိုသည်။ ဘြဟ္မာသည် ထိုစတုတိကို စည်းကမ်းတကျ ရွတ်ဆိုပါက စည်းစိမ်၊ ကာကွယ်မှုနှင့် အောင်မြင်မှုတို့ကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း အမိန့်တော်ပြု၍ အကျိုးရလဒ်ရယူရန် နည်းလမ်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မ-ပူဇော်နည်းလမ်းများသို့ ပြောင်းလဲကာ သစ္စာတရား၊ ထိန်းချုပ်မှု၊ ဝရတကျင့်စဉ်၊ ဒါနပြုခြင်းတို့ကို ချီးမွမ်းပြီး အထူးသဖြင့် ဘြာဟ္မဏများထံ ဒါနပေးခြင်းနှင့် နွား၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို အလေးထားသည်။ နိဂုံးတွင် ကာရှီအလေးထားသော ကယ်တင်ရေးသဘောတရားကို ထုတ်ဖော်ကာ ဝါရာဏသီတွင် (မဏိကဏ္ဏိကာနှင့် ရာသီပူဇော်ပွဲများအပါအဝင်) ရေချိုးဒါနပြုခြင်းသည် ဒေဝလောက၌ ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ရစေပြီး၊ ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရ၏ ကရုဏာဖြင့် မောက္ခကို သေချာစွာ ရရှိစေကြောင်း၊ အဝိမုက္တ၌ လုပ်ရပ်သေးငယ်သော်လည်း မွေးဖွားမှုများကို ဖြတ်ကျော်၍ ကယ်တင်ရေးအကျိုးကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

Agastya’s Āśrama and the Moral Ecology of Kāśī (देवागस्त्याश्रमप्रभाव-वर्णनम्)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်းအခြေပြု သာသနာရေးဆွေးနွေးခန်းပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ စူတာက ဒေဝများ ကာသီသို့ ရောက်လာပြီးနောက် ဘာလုပ်ခဲ့ကြသနည်း၊ အဂஸ္တျကို မည်သို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ပါရာရှရက ဒေဝများသည် ဝါရာဏသီ၌ ချက်ချင်း အခမ်းအနားအစီအစဉ်ကို စတင်ကြောင်း—မဏိကဏ္ဏိကာတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ရေချိုးကာ သန္ဓျာဝန္ဒနာနှင့် ဆက်စပ်ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဘိုးဘွားများအတွက် တර්ပဏကို ပြုလုပ်ကြောင်း—ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) အမျိုးမျိုးကို ကျယ်ပြန့်စွာ စာရင်းပြုထားသည်။ အစားအစာ၊ စပါးနှံ၊ အဝတ်အထည်၊ သတ္တု၊ အိုးခွက်၊ အိပ်ယာပစ္စည်း၊ မီးအိမ်နှင့် အိမ်သုံးပစ္စည်းများမှ စ၍ ဘုရားကျောင်းထောက်ပံ့ရေး—ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တေးဂီတနှင့် အကပူဇော်ခြင်း၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ ရာသီအလိုက် ပြည်သူ့အကျိုးပြု စီမံချက်များ—အထိ ပါဝင်သည်။ အချိန်အတော်ကြာ ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဗိශ්ဝနာထကို မကြာခဏ ဒർശနပြုကာနောက် ဒေဝများသည် အဂஸ္တျ၏ အာရှရမသို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် အဂஸ္တျသည် လင်္ဂတည်ထောင်၍ အထူးသဖြင့် «ရှတရုဒြီယ» ကို တင်းကျပ်စွာ ရွတ်ဆိုကာ တပဿာတောက်ပနေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထူးခြားသည့် အလှည့်အပြောင်းအဖြစ် အာရှရမပတ်ဝန်းကျင်တွင် တိရစ္ဆာန်နှင့် ငှက်တို့၏ သဘာဝရန်လိုမှု ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းကို ဖော်ပြကာ ကာသီ၏ က္ෂေတ্ৰ-ပရဘာဝ (သန့်ရှင်းရာဒေသ၏ အာနိသင်) ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့ပြင် သီဝဘက္တိနှင့် မကိုက်ညီသည့် အသားစားခြင်းနှင့် မူးယစ်သောက်စားမှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ကာ သီလညွှန်ကြားချက်များ ပေးသည်။ ဗိශ්ဝေရှဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော မုတ်ခ္ရှအာမခံချက်များကိုလည်း ထပ်မံဆိုပြီး ကာသီ၌ သေဆုံးချိန်တွင် ဘုရား၏ ညွှန်ကြားမှုကြောင့် လွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်း အထူးပြောသည်။ နိဂုံးတွင် ကာသီ၌ နေထိုင်ခြင်းနှင့် ဗိශ්ဝေရှဝရ ဒർശနပြုခြင်းသည် ဘဝရည်မှန်းချက် လေးပါး (ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ၊ မုတ်ခ္ရှ) အားလုံးအတွက် ထူးကဲထိရောက်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။

Pātivratya-śikṣā (Teaching on Pativratā-Dharma) | पतिव्रतधर्म-उपदेशः
အခန်း ၄ သည် စူတာ–ဗျာသ နာရေးဘောင်အတွင်း ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် သင်ကြားထားသည်။ အဂஸတျ၏ မေးမြန်းမှုအပြီးတွင် ဒေဝတားတို့က အဂஸတျကို ဂုဏ်ပြုချီးမွမ်းကာ «ပတိဝြတာ»—ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်ကြည်၍ အိမ်ထောင်ရေးသီလနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ဇနီး၏ စံနမူနာကို လောပာမုဒြာကို ဥပမာထား၍ အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ ခင်ပွန်းလိုအပ်ချက်ကို ဂရုစိုက်ခြင်း၊ စကားပြောရာတွင် ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ အချို့သော အများပြည်သူပွဲလမ်းသဘင်များကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ တပဿာမလုပ်ခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းကို ဝန်ဆောင်ခြင်းကို ဓမ္မကျင့်စဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကို စာရင်းပြုထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အကျိုးရလဒ် (ဖလ) ကို အလေးပေးကာ ပတိဝြတာသီလ၏ ကာကွယ်ရေးအာနုဘော်—မရဏတမန်တို့ကိုပင် မကြောက်ရွံ့နိုင်ခြင်း—နှင့် မျိုးဆက်များအထိ ပုဏ္ဏာကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှုများအတွက် မကောင်းသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို သတိပေးပုံစံဖြင့် တင်ပြသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် မုဆိုးမဘဝ စည်းကမ်းများ—အစားအစာကန့်သတ်ခြင်း၊ တပဿာ၊ နေ့စဉ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းကို ဘက္တိအာရုံအဖြစ်ထား၍ ဗိဿ္ဏု-ပူဇာ ပြုလုပ်ခြင်း—ကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ရှာခ၊ ကာရ္တိက၊ မာဃ စသည့် ရာသီပွဲတော်များတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ မီးအလင်းထွန်းခြင်းနှင့် အတိအကျ ရှောင်ကြဉ်မှုများကို ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဤသင်ကြားချက်ကို နားထောင်ခြင်းက အပြစ်ပယ်ဖျက်၍ သကရလောကသို့ ကောင်းမွန်သော နောက်ဘဝကို ရစေသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။

अविमुक्तमहिमा, विंध्यनिग्रहः, तथा महालक्ष्मीस्तुति-वरदानम् (Avimukta’s Supremacy, the Humbling of Vindhya, and Mahālakṣmī’s Boon)
ဤအধ্যာယတွင် ကာရှီ၏ အစားထိုးမရသော သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှု (အဝိမုတ္တ) ကို အလွှာလိုက် သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပရာရှရသည် လိုပာမုဒြာအား မိန့်ကြားကာ ဖြစ်ပေါ်လာသော အနှောင့်အယှက်နှင့် ထိန်းညှိသူများက မတားဆီးသကဲ့သို့ ထင်ရသော ပရဒေါက်ကို စဉ်းစားပြီး၊ ကာရှီ၏ ထူးခြားသ destiny နှင့် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သူများအတွက် အတားအဆီးများ မလွဲမသွေ ရှိမည်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ကာရှီကို စွန့်ခွာခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော မှားယွင်းမှုဟု ချီးကျူးသတိပေးကာ၊ အဝိမုတ္တသည် က္ෂೇತ್ರ၊ လင်္ဂ၊ ကယ်တင်ရာ “ဂတိ” တို့တွင် မတူညီနိုင်သော အမြင့်ဆုံးဟု ထုတ်ဖော်သည်။ နယ်နိမိတ်နှင့် နာဍီပုံရိပ်များ (ဝရုဏာ–ပင်္ဂလာ၊ စုရှုမနာ) ကို ထည့်သွင်းကာ၊ သေချိန်တွင် ရရှိသော “တာရက” သင်ကြားမှုကို ရှီဝ၏ လွတ်မြောက်စေသော အာဏာအဖြစ် အဝိမုတ္တ၌ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အဂஸ္တျ၏ ထွက်ခွာမှုနှင့် ကာရှီကွာခြားခြင်းကြောင့် ပြင်းထန်သော ဝမ်းနည်းမှုကို ဖော်ပြပြီး၊ ဝိန္ဓျတောင်တန်းကို အဂஸ္တျ ပြန်လာသည်အထိ နိမ့်ကျစေ၍ နိမ့်နေစေရန် အမိန့်ပေးကာ ကမ္ဘာ့ညီမျှမှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဂஸ္တျသည် မဟာလက္ခမီကို တွေ့၍ ရှည်လျားသော စတုတိကို ပူဇော်ကာ၊ လိုပာမုဒြာအတွက် အာမခံချက်နှင့် အလှဆင်ပေးခြင်းကို ရရှိပြီး၊ ဗာရာဏသီကို ထပ်မံရောက်ရှိခြင်းနှင့် စတုတိဖတ်သူများအတွက် ဒုက္ခကင်း၊ ချို့တဲ့မှုကင်း၊ စည်းစိမ်နှင့် မျိုးဆက်တည်တံ့စေသော ပရဟိတကို ဆုတောင်းတောင်းခံသည်။

Agastya–Lopāmudrā-saṃvāda: Mānasa-tīrtha-lakṣaṇa and the Hierarchy of Mokṣa-kṣetras (Śrīśaila–Prayāga–Avimukta)
အခန်း (၆) သည် ပရာရှရာက စူတာကို မိန့်ကြားရာမှ စတင်ပြီး၊ အပြင်ပန်း ရိတုအကျိုးထက် အခြားသူကို အကျိုးပြုခြင်း (paropakāra) က ပိုမြင့်မြတ်သော ဓမ္မဖြစ်ကြောင်း သင်ခန်းစာပုံစံဖြင့် ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် အဂஸတျနှင့် လောပါမုဒြာတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းသို့ ပြောင်းကာ၊ သီဝ (Tripurāntaka) နှင့် ဆက်နွယ်သော သြရီရှိုင်လ တောင်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ပျောက်ကင်းနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ လောပါမုဒြာက ထိုသို့ဆိုလျှင် ကာရှီ (အဝိမုက္တ) ကို အဘယ်ကြောင့် ဆက်လက် ရှာဖွေကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ အဂஸတျက မောက္ခပေးနိုင်သော နေရာများနှင့် တီရ္ထများကို အမျိုးအစားခွဲကာ အိန္ဒိယတစ်ဝှမ်းရှိ နာမည်ကြီး ဘုရားဖူးစခန်းများကို ဖော်ပြပြီး၊ “မနသာ တီရ္ထ” ဟူသော အတွင်းစိတ်တီရ္ထများ—သစ္စာ (satya)၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်း (kṣamā)၊ အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်း (indriya-nigraha)၊ ကရုဏာ (dayā)၊ ဖြောင့်မတ်မှု (ārjava)၊ ဒါန (dāna)၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းမှု (dama)၊ ကျေနပ်တတ်မှု (santoṣa)၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ နူးညံ့သောစကား (priya-vāditā)၊ ဉာဏ် (jñāna)၊ တည်ကြည်မှု (dhṛti) နှင့် တပ (tapas) တို့ကို မိတ်ဆက်သည်။ ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် လောဘ၊ ရက်စက်မှု၊ အပြစ်တင်ပြောဆိုမှု၊ မုသာဝါဒ၊ အလွန်အကျွံ တွယ်ကပ်မှုတို့ကြောင့် မစင်ကြယ်သော စိတ်ကို မသန့်စင်နိုင်ကြောင်း၊ တီရ္ထအမှန်သည် စိတ်သန့်စင်ခြင်းနှင့် အလိုမက်မှုလျော့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားဖူးသွားရာတွင် လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းများ—ကြိုတင်အစာရှောင်ခြင်း၊ ဂဏေရှ၊ ဘိုးဘွား၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သာဓုတို့ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ တီရ္ထတွင် အစာကျွေးခြင်း စည်းကမ်း၊ śrāddha/tarpaṇa နည်းလမ်းများနှင့် ခရီးသွားပုံစံ၊ ရည်ရွယ်ချက်အလိုက် ကုသိုလ် “အပိုင်း” ခွဲဝေမှုတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် သြရီရှိုင်လနှင့် ကေဒါရကို မောက္ခပေးနိုင်သော်လည်း ပရယာဂက ပိုမြင့်၊ အဝိမုက္တ (ကာရှီ) က ပရယာဂထက်တောင် ကျော်လွန်ကြောင်း အဆင့်တန်းချထားပြီး၊ ယုံကြည်စွာ နားထောင်/ရွတ်ဆိုသူသည် စိတ်နှလုံးသန့်စင်ကာ မကောင်းသော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ ရှောင်နိုင်ကြောင်း ဖလရှရုတိသဘောဖြင့် ဆိုထားသည်။

Śivaśarmā’s Ethical Self-Audit, Tīrtha-Itinerary, and the Turn to Kāśī (Agastya Narration)
အဂတ်စတျာက မထူရာမြို့ရှိ ပညာရှင် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးနှင့် သူ၏သား သီဝရှာမာအကြောင်းကို ပြောပြသည်။ သီဝရှာမာသည် ဝေဒများနှင့် အထောက်အကူပြုသိပ္ပံများ—ဓမ္မရှာစတြာ၊ ပုရာဏ၊ တက္ကဗေဒ၊ မီမာံသာ၊ ဆေးပညာ၊ အနုပညာ၊ နိုင်ငံရေးဗေဒနှင့် ဘာသာစကားများ—ကို ကျယ်ပြန့်စွာ ကျွမ်းကျင်လာသည်။ သို့ရာတွင် ငွေကြေး၊ မိသားစု၊ လူမှုအောင်မြင်မှုတို့ရှိနေသော်လည်း အသက်အရွယ်ကြီးလာခြင်းနှင့် စုဆောင်းထားသည့် ပညာ၏ ကန့်သတ်ချက်ကို သိမြင်ရာမှ အတွင်းစိတ်က စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် သူသည် ကိုယ်ကျင့်တရားအရ တင်းကျပ်သော “ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးခြင်း” ကို ပြုလုပ်ကာ မိမိလျစ်လျူရှုခဲ့သည့် ဘာဝနာနှင့် လူမှုတာဝန်များကို စာရင်းပြုသည်။ သီဝ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ဂဏေရှ၊ စူရယ၊ ဒေဝီတို့အား မလုံလောက်စွာ ပူဇော်ခြင်း၊ ယဇ్ఞများ မပြုခြင်း၊ ဧည့်ဝတ်မပြုခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို မကျွေးမွေးခြင်း၊ သစ်ပင်မစိုက်ခြင်း၊ မိန်းမများကို အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်း မထောက်ပံ့ခြင်း၊ မြေ၊ ရွှေ၊ နွားတို့ မလှူဒါန်းခြင်း၊ ရေကန်/ရေသိုလှောင်ကန် မတည်ဆောက်ခြင်း၊ ခရီးသွားများ မကူညီခြင်း၊ မင်္ဂလာပွဲများ မထောက်ပံ့ခြင်း၊ သန့်စင်ဝရတများ မကျင့်ခြင်း၊ ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် လိင်္ဂ မတည်ထောင်ခြင်းတို့ကို ထင်ရှားစွာ ဝန်ခံသည်။ အဆုံးတွင် အမြင့်ဆုံးအကျိုးအမြတ်သို့ ဘဝကို ပြန်လှည့်ပေးနိုင်သည်မှာ တီရ္ထယာတရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ပရိုဂရမ်သာ ဖြစ်ကြောင်း သဘောပေါက်ကာ မင်္ဂလာနေ့တွင် ထွက်ခွာပြီး အစပျိုးပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်ကာ အယောဓျာနှင့် အထူးသဖြင့် ပရယာဂသို့ သွားရောက်သည်။ မြစ်ဆုံရာကို ဓမ္မ/အရ္ထ/ကာမ/မောက္ခ အားလုံးကို ပေးစွမ်းသော မဟာတီရ္ထဟု ချီးမွမ်းပြီး အပြစ်အညစ်ကို သန့်စင်စေသည့် အာနုဘော်ကြီးမားကြောင်း ဆိုသည်။ ပရယာဂတွင် နေထိုင်ပြီးနောက် ဝါရာဏသီသို့ ရောက်ကာ တံခါးဝရှိ ဒေဟလိဝိနာယကကို ပူဇော်၍ မဏိကရ္ဏိကာတွင် ရေချိုးကာ နတ်များနှင့် ဘိုးဘွားများအတွက် ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်ပြီး ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရကို ဂါရဝပြုကာ ကာရှီ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဂုဏ်သတင်းကို အံ့ဩချီးမွမ်းသည်။ ကာရှီ၏ မဟိမကို သိမြင်နေသော်လည်း သူသည် မဟာကာလပူရီ (ဩဇ္ဇယိနီ) သို့ ဆက်လက်သွားရာ၊ ထိုမြို့ကို အညစ်အကြေးနှင့် ယမ၏ အာဏာကို တားဆီးပယ်ဖျက်သည့် နေရာ၊ လိင်္ဂများ ထူထပ်စွာ တည်ရှိသည့် နေရာဟု ဖော်ပြပြီး မဟာကာလကို သတိရခြင်းသာလျှင် ကယ်တင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခအခြေအနေတစ်ရပ်နှင့် ထို့နောက် နတ်ဘုရားဆန်သော အာကာသမှ ဖြေရှင်းပေးသည့် အကြောင်းအရာကို အရိပ်အမြွက် ပြထားသည်။

शिवशर्मा–लोकदर्शनम्: धर्मराजदर्शनं च (Śivaśarmā’s Vision of Worlds and the Encounter with Dharmarāja)
အဓ್ಯಾಯ ၈ တွင် လောပာမုဒြာက သန့်ရှင်းသောမြို့များနှင့် ဆက်နွယ်သည့် “ပူဇော်ထိုက်သော ပုံပြင်” ကို ဆက်လက်စိတ်ဝင်စားမေးမြန်းသဖြင့် အဂஸ္တျာက အတိဟာသတစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် “မုတ်တိမြို့” ဟု နာမည်ကြီးသောနေရာများနှင့် ဆက်စပ်နေခြင်းသာဖြင့် အလိုအလျောက် လွတ်မြောက်မှု မရနိုင်ကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။ အဓိကဇာတ်ကောင်မှာ ဘြာဟ္မဏ ဗြဟ္မဏ်းတော်သား သီဝရှර්မာ ဖြစ်ပြီး၊ ပုဏ္ယသီလ နှင့် သုသီလ ဟု မိမိတို့ကို မိတ်ဆက်သော ဒေဝတမန်နှစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံသည်။ သူတို့က သီဝရှර්မာကို ကမ္ဘာလောကများစွာသို့ လမ်းညွှန်ကာ ကုသိုလ်နှင့် အကျင့်ပုံစံအလိုက် အဆင့်လိုက်လောကများကို ပြသသည်။ ပိသာစလောကမှာ ကုသိုလ်မပြည့်စုံ၍ နောင်တဖြင့် လှူဒါန်းသူတို့၏ အခြေအနေကို ပြသပြီး၊ ဂုဟျကလောကမှာ သမာဓိရှိစွာ ဥစ္စာရှာဖွေခြင်း၊ လူမှုဝေမျှခြင်း၊ မကောင်းကြံစည်မှုမရှိခြင်းတို့ကို ချီးမွမ်းသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗလောကတွင် သီချင်းဂီတကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုတို့သည် ဥစ္စာကို ဘြာဟ္မဏများထံ ပြန်လှန်လှူဒါန်းကာ ဘုရားသခင်ကို ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းသည့်အခါ ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗိဒ္ဓာဓရလောကမှာ သင်ကြားပေးခြင်း၊ ဆေးကုသကူညီခြင်း၊ သင်ယူရာတွင် နှိမ့်ချမှုရှိခြင်းတို့ကို အထူးအင်္ဂါရပ်အဖြစ် ပြသသည်။ နောက်တစ်ဖန် ဓမ္မရာဇ (ယမ) သည် သမာဓိရှိသူများအတွက် မမျှော်လင့်သည့် နူးညံ့သဘောဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာကာ သီဝရှර්မာ၏ ပညာ၊ ဂုရုကို ရိုသေမှု၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိဘဝကို ဓမ္မအတိုင်း အသုံးချမှုတို့ကို ချီးကျူးသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအပြစ်၊ အပြောအဆိုဖြင့် အမုန်းဖန်တီးခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ သစ္စာဖောက်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရာကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်း၊ လူမှုထိခိုက်စေခြင်း စသည့် အပြစ်များအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် အပြစ်ဒဏ်အမိန့်များကို စာရင်းသဘောဖြင့် တင်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ယမကို ကြောက်မက်ဖွယ်မြင်သူနှင့် မင်္ဂလာသဘောမြင်သူတို့၏ အကြောင်းရင်းကို ခွဲခြားပြပြီး၊ ဓမ္မရာဇ၏ အစည်းအဝေးဝင် အကောင်းဆုံးဘုရင်များကို မှတ်သားစေကာ သီဝရှර්မာက အပ္စရာမြို့ကို မြင်တွေ့သည့်နေရာတွင် ဇာတ်လမ်းဆက်လက်တိုးတက်မည်ဟု အရိပ်အမြွက်ဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။

Apsaroloka–Sūryaloka Varṇana and Gayatrī–Sūryopāsanā Vidhi (अप्सरोलोक–सूर्यलोकवर्णनं तथा गायत्री–सूर्योपासनाविधिः)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ သီဝရှർമာက အလွန်လှပ၍ အလှဆင်အင်္ဂါရပ်ပြည့်စုံသော ကောင်းကင်မိန်းမများအကြောင်း မေးမြန်းရာမှ သင်ကြားရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ဂဏာတို့က သူတို့သည် အပ္සරာတူ ကောင်းကင်မိန်းမများဖြစ်ပြီး သီချင်း၊ အက၊ ယဉ်ကျေးသောစကားပြောနှင့် အနုပညာများတွင် ကျွမ်းကျင်ကြောင်း ဖော်ပြကာ အပ္සරလောက၌ နေထိုင်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများ—ဝတ်ပြုကာလအလိုက် အကျင့်တရားများ၊ ကံကြမ္မာကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ သန့်ရှင်းမှုချိုးဖောက်မှု၊ ဆန္ဒအခြေပြု ဝရတများမှ တိဗ္ဗသုခသို့ ရောက်ခြင်း—တို့ကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် အပ္සරာများ၏ အမည်များနှင့် တိဗ္ဗအလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဖော်ပြပြီး နေ၏ သင်္ကြမဏ (ပြောင်းရွှေ့ကာလ) နှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်လုပ်ငန်းများ၊ ဘောဂဒါန (အပျော်အပါးပစ္စည်းပေးလှူ) နှင့် မန္တရဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ပူဇော်မှုများကို ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် စူရယကို မြင့်မြတ်စွာ ချီးမြှောက်ကာ အထူးသဖြင့် ဂါယတြီမန္တရကို အမြင့်ဆုံး မန္တရဟု သဘောတရားအရ တင်ပြသည်။ တရိကာလ (နေ့သုံးကြိမ်) အကျင့်နှင့် စန္ဓျာအချိန်ကို ကာလ-ရှာစတြ logic အရ မလွဲမသွေ လိုက်နာရမည်ဟု အတည်ပြုသည်။ လက်တွေ့နည်းလမ်းအဖြစ် သန့်ရှင်းသော ကြေးအိုးဖြင့် ရေ၊ ပန်း၊ ကုရှ/ဒူရဝါ၊ အက္ခတတို့ကို အသုံးပြုပြီး နေထွက်၊ နေဝင်တွင် အရ္ဃျ ပူဇော်ကာ မန္တရဖြင့် နမസ്കာရပြုရန် ဖော်ပြသည်။ နေ၏ နာမစတုတိ (အမည်များစွာ) ကို ရွတ်ဆိုခြင်း၏ အကျိုးအဖြစ် ကျန်းမာရေး၊ စည်းစိမ်နှင့် သေပြီးနောက် စူရယလောကသို့ မြှင့်တင်ခြင်းကို ကတိပြုကာ နောက်ဆုံးတွင် နားထောင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်နှင့် အဂஸတျ၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့် အကျင့်သီလနှင့် သန့်စင်မှုတန်ဖိုးကို ချီးကျူး၍ ပိတ်သိမ်းသည်။

Amarāvatī–Agni-loka Praśaṃsā and the Narrative of Viśvānara’s Attainment (Jyotiṣmatī Purī)
ဤအধ্যာယာသည် Śivaśarman သည် တောက်ပ၍ ပျော်ရွှင်စေသော မြို့တော်တစ်ခုကို မြင်၍ အံ့ဩခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ gaṇa များက ထိုမြို့ကို Mahendra (Indra) နှင့် ဆက်နွယ်သော ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်ဟု ဖော်ပြကာ တောက်ပသည့် အဆောက်အဦးများ၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော စည်းစိမ်များနှင့် ကောင်းကင်မြင်း၊ ဆင် စသည့် သင်္ကေတရတနာများကို ရှင်းလင်းပြီး ကမ္မဖလနှင့် စကြဝဠာအုပ်ချုပ်မှုကို သာသနာတရားအဖြစ် ထုတ်ဖော်သည်။ ထို့နောက် အကြောင်းအရာသည် Agni/Jātavedas ကို အာရုံပြုသည့် ကယ်တင်ရေးသဘောသို့ ပြောင်းလဲကာ မီး၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို သန့်စင်သူ၊ အတွင်းသက်သေ၊ ယဇ္ဉာ၏ အချက်အချာဟု ချီးမွမ်းသည်။ Agni-loka သို့ ရောက်စေသော အကျင့်များအဖြစ် agnihotra ကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ မီးပူဇော်ပွဲများဖြင့် လိုအပ်သူများကို ကူညီခြင်း၊ လောင်စာ သို့မဟုတ် ယဇ္ဉာပစ္စည်းများ ပေးလှူခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ သီလကျင့်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် Śāṇḍilya မျိုးရိုးမှ ရှင် Viśvānara ၏ ဇာတ်ကြောင်းကို gaṇa များက ပြောပြသည်။ သူသည် āśrama လေးပါးကို စဉ်းစားကာ gṛhastha-dharma ကို အထူးတန်ဖိုးထားပြီး၊ ဇနီး Śuciṣmatī က Maheśa ကဲ့သို့ သားတော်တစ်ပါးကို တောင်းဆိုသည်။ Viśvānara သည် Vārāṇasī သို့ သွားကာ tīrtha များကို လှည့်လည်ပြီး liṅga-darśana၊ ရေချိုး၊ ပူဇော်၊ သာသနာရှင်များကို ဂုဏ်ပြုကာ Kāśī liṅga များအနက် siddhi မြန်စေမည့် နေရာကို ရွေး၍ တိတိကျကျ ပူဇော်သည်။ အဆုံးတွင် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း သတ်မှတ်သည့် စတုတ္ထ/အကျင့်ကို ပြုလုပ်ပါက ဆန္ဒပြည့်စုံခြင်း၊ သားရခြင်းအပါအဝင် အကျိုးဖလ ရရှိမည်ဟု phala-śruti ဖြင့် ဆိုသည်။

गृहपति-नामकरणम् तथा पुत्रलक्षण-परिक्षा (Naming of Gṛhapati and the Examination of the Child’s Marks)
အဂஸ္တျာသည် ကာသီကို အဓိကထားသော သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်ကို ပြောကြားရာတွင် ဗိශ්ဝာနရ နှင့် သုစိစ္မတီ တို့၏ အိမ်ထောင်ရေးဘဝမှ စတင်သည်။ ဤအခန်းတွင် သံစကာရများကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီး—garbhādhāna (ကိုယ်ဝန်စတင်စေသော ရိတုကာလပူဇော်), puṃsavana, sīmanta, မွေးဖွားပွဲအခမ်းအနားများနှင့် အမည်ပေးပွဲ—နောက်ဆုံးတွင် ကလေးကို «ဂృဟပတိ (Gṛhapati)» ဟု အမည်ပေးကာ ဝေဒပုံစံ မန္တရတော်ကို ကိုးကားထောက်ခံသည်။ ရှင်သန်တော်မူသော ရှင်တော်များ၊ ဒေဝတော်များ စုဝေးလာ၍ မွေးဖွားပွဲကို တက်ရောက်ကြသဖြင့် ကလေး၏ မင်္ဂလာသဘောနှင့် သာသနာရေးအတွင်း အထင်ကရအဆင့်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရှင်ဓမ္မနှင့် စံနှုန်းကျင့်ဝတ်များသို့ ပြောင်းလဲကာ ဂృဟသ္ထ-အာရှ్రమအတွက် သားသမီး၏ တန်ဖိုး၊ သားအမျိုးအစားခွဲခြားမှုနှင့် မျိုးဆက်ဆက်လက်တည်တံ့ရေးကို ဓမ္မတာဝန်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ နာရဒ မုနိ ရောက်လာပြီး မိဘကို လေးစားနာခံခြင်းကို ကျင့်ဝတ်ညွှန်ကြားချက်အဖြစ် သင်ကြားကာ ကိုယ်ခန္ဓာလက္ခဏာနှင့် လက်ဖဝါးအမှတ်အသား စစ်ဆေးခြင်း (lakṣaṇa-parīkṣā) ကို အသေးစိတ် ပြုလုပ်သည်။ အမှတ်အသားများကို အာဏာနှင့် ကံကောင်းခြင်း၏ သင်္ကေတဟု ဖော်ပြသော်လည်း ကံကြမ္မာက အရည်အချင်းများကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ အသက် ၁၂ နှစ်ဝန်းကျင်တွင် မိုးကြိုး/မီးနှင့် ဆိုင်သော အန္တရာယ်ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းသဖြင့် မိဘများ ဝမ်းနည်းကြရာ ကလေးက နှစ်သိမ့်ကာ မృတျုဉ္ဇယ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကာ အန္တရာယ်ကို ကျော်လွှားမည်ဟု ကတိပြု၍ ကာသီ၏ ရှီဝဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ ကယ်တင်ခြင်းအလင်းရောင်သို့ ပြန်လည် ဦးတည်စေသည်။

नैरृत-वरुण-लोकवर्णनम् तथा वरुणेश-लिङ्ग-प्रतिष्ठा (Description of the Nairṛta and Varuṇa realms; establishment of Varuṇeśa Liṅga)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် နိုင်ရృత (Nairṛta) အရပ်နှင့် ထိုလောကရှိ သတ္တဝါများကို ဖော်ပြကာ၊ မွေးဖွားရာဇာတိနိမ့်သူများပင် śruti-smṛti စည်းကမ်းနှင့် ကိုက်ညီ၍ အဟിംသာ၊ သစ္စာ၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု၊ ဒွိဇများကို လေးစားမှုတို့ကို လိုက်နာလျှင် “ပုဏ္ဏ” ကို လိုက်နာသူများဖြစ်နိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေခြင်းကိုလည်း တားမြစ်ကာ ဓမ္မလမ်းကို ဖျက်ဆီးသည့် အပြစ်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် တောခေါင်းဆောင် Piṅgākṣa (pallīpati) ၏ ဥပမာဇာတ်လမ်းကို ထည့်သွင်းကာ၊ သူသည် စည်းကမ်းရှိသော “mṛgayā-dharma” (ထိန်းချုပ်ထားသော အမဲလိုက်ဓမ္မ) ကို ကျင့်သုံးပြီး ခရီးသွားများကို ကာကွယ်ကူညီသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လောဘကြီးသော ဆွေမျိုး၏ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် Piṅgākṣa ၏ နောက်ဆုံးစိတ်ရည်ကို အခြေခံ၍ ကမ္မဖလကို ရှင်းပြပြီး နိုင်ရృతလောက၏ အုပ်စိုးမှုကို ရရှိသည့် အဆုံးသတ်သို့ ရောက်စေသည်။ ထို့နောက် ဝရုဏ (Varuṇa) လောကသို့ ပြောင်းကာ၊ အများပြည်သူအကျိုးပြု ဒါနများ—ရေတွင်း၊ ကန်၊ ရေဝေငှမှု၊ အရိပ်နားခန်း၊ ခရီးသွားများကို ကူးတင်ပို့ဆောင်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့မှုဖယ်ရှားခြင်း—တို့သည် ပုဏ္ဏနှင့် လုံခြုံမှု၏ အကြောင်းရင်းဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝရုဏ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ပြောကာ၊ ရှင်ပညာရှိ၏ သား Śuciṣmān ကို ရေသတ္တဝါက ယူသွားသော်လည်း သီဝ၏ ကူညီမှုနှင့် ဘက္တိကြောင့် ပြန်လည်ရရှိပြီး၊ ဝါရာဏသီ၌ တပသျာပြုကာ ရေများအပေါ် အုပ်စိုးခွင့်နှင့် ကာသီ၌ Varuṇeśa လင်္ဂ တည်ထောင်ခွင့်ကို ရရှိသည်။ ထိုလင်္ဂကို ကိုးကွယ်သူများသည် ရေနှင့်ဆိုင်သော ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်ခံရသည်ဟု ဆိုသည်။

Pavaneśvara/Pavamāneśvara Liṅga Māhātmya and the Devotee Narrative (पवनेश्वर/पवमानेश्वर-लिङ्गमाहात्म्य)
အဓ್ಯಾಯ ၁၃ တွင် ကာသီ၏ သန့်ရှင်းသော မြေတည်နေရာညွှန်ကြားချက်နှင့် သီဝတရား၏ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းမှုတို့ကို အလွှာလိုက် ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။ ဂဏများက မွှေးကြိုင်သန့်ရှင်းသော မြို့နယ်တစ်ခုကို ဖော်ပြပြီး ဝါယု (ပရဘဉ္ဇန) နှင့် ဆက်နွယ်သော လိင်္ဂကို ညွှန်ပြကာ၊ သီရိမဟာဒေဝကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းကြောင့် ဝါယုသည် ဒိက္ပာလ အဆင့်သို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပူတတ္မာ၏ ဝါရာဏသီ၌ ရှည်လျားသော တပသ်ကျင့်မှုနှင့် သန့်စင်ပေးသော “ပဝနေရှဝရ/ပဝမာနေရှဝရ” လိင်္ဂ တည်ထောင်မှုကို ရှင်းပြပြီး၊ ဒർശန (မြင်တွေ့ခြင်း) သာဖြင့်ပင် အပြစ်များ ကျသွားနိုင်သည်ဟု သီလ-ပူဇာဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုအဖြစ် အတည်ပြုသည်။ ဆက်လက်၍ စတုတ္တရ အပိုင်းတွင် သီဝ၏ အလွန်မြင့်မြတ်မှုနှင့် အနှံ့အပြားတည်ရှိမှုကို ချီးမွမ်းကာ၊ သီဝ-ရှက္တိ ခွဲခြားမှု (ဉာဏ၊ အိစ္ဆာ၊ ကရိယာ ရှက္တိများ) နှင့် ကောစမစ်-ကိုယ်ခန္ဓာ မြေပုံဖော်ပြချက်ကို ထည့်သွင်းပြီး လူမှုအဆင့်များနှင့် ဓာတ်တရားများကို သာသနာရေး ကောစမိုဂရမ်အဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် လိင်္ဂ၏ တည်နေရာကိုလည်း လက်တွေ့ညွှန်ပြသည်—ဝါယုကுண္ဍ အနီး၊ ဂျေဋ္ဌေရှ အနောက်ဘက်တွင်ရှိကြောင်း၊ မွှေးကြိုင်ရေချိုးခြင်းနှင့် မွှေးပစ္စည်းပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အလကာကဲ့သို့ တောက်ပမှုနှင့် ဘက္တ၏ မြင့်တက်မှု (နောက်ပိုင်း ဘုရင်ဖြစ်ခြင်း မော်တီဖ်များပါ) ကို ဆက်လက်ပြောပြီး၊ ဤကഥာကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း ဖလရှရုတိပုံစံဖြင့် အာမခံကာ အဆုံးသတ်သည်။

चंद्रेश्वर-माहात्म्य तथा चंद्रोदक-तीर्थश्राद्ध-विधि (Candreśvara Māhātmya and the Candrodaka Tīrtha Śrāddha Protocol)
ဤအধ্যာယတွင် သီဝ၏ ဂဏများက အလကာ၏ “ရှေ့ဘက်ဒေသ” ဟုဆိုသည့် ပုံရိပ်နီးပါးရှိ သန့်ရှင်းရာအရပ်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် ကာရှီ၏ အီရှာနယဦးတည်ရာ သန့်ရှင်းမှုသို့ လှည့်ကာ သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ရုဒြဘက္တများနှင့် ရုဒြပုံသဏ္ဍာန် ၁၁ မျိုးကို ကာကွယ်သူ၊ ကောင်းကျိုးပေးသူအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နေရာတော်၏ ကာကွယ်ရေးသဘောတရားကို တည်ဆောက်သည်။ ထို့နောက် Īśāneśa ကို တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရရှိမည့် ကုသိုလ်အကျိုးကို ရှင်းလင်းသည်။ လပြည့်နတ်သမိုင်းသို့ ကူးပြောင်းရာတွင် အတြိ၏ တပသ်မှ စောမ (Soma) ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၊ စောမ ကျဆင်းသွားခြင်းနှင့် ဘြဟ္မာ၏ ယဇ်ပူဇော်ရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းကြောင့် ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့သော ဆေးပင်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံး စောမသည် အဝိမုက္တသို့ ရောက်လာကာ Candreśvara လိင်္ဂကို တည်စေသည်။ မဟာဒေဝက အဋ္ဌမီ/စတုရ္ဒသီ ပူဇော်မှု၊ လပြည့်နေ့ ရိတုများနှင့် အမဝါသျာ–တနင်္လာနေ့ အထူးဝတ်ပြုမှု (အစာရှောင်၊ ညလုံးနိုးကြား jāgaraṇa၊ “candrodaka” ရေဖြင့် ရေချိုး) နှင့် Candrodaka ကုဏ္ဍ၌ အမည်တပ်၍ ဘိုးဘွားများကို ဖိတ်ခေါ်ကာ śrāddha ပြုလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဖလသြရုတိအရ ဂယာတွင် ပြုသကဲ့သို့ ဘိုးဘွားများ စိတ်ကျေနပ်ခြင်း၊ ऋṇa-traya (အကြွေးသုံးမျိုး) မှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ အပြစ်စုများ လျော့ပါးခြင်းနှင့် စောမလောကသို့ ရောက်နိုင်ခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် Candreśvara အနီးရှိ Siddhayogīśvarī ပီဋ္ဌကို လျှို့ဝှက်သဘောဖြင့် ဖော်ပြကာ စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်သူများသည် မြင်ကွင်းအတည်ပြုချက်နှင့် siddhi ရနိုင်သော်လည်း nāstika များနှင့် śruti ကို မလေးစားသူများအတွက် မဟုတ်ကြောင်း တားမြစ်ထားသည်။

बुधेश्वर-नक्षत्रेश्वर-माहात्म्य (Budheśvara and Nakṣatreśvara: Shrine-Etiology and Merit)
အဓ್ಯಾಯ ၁၅ သည် စကားဝိုင်းအလွှာလိုက်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်သည်။ အဂஸ္တျသည် လောပာမုဒြာအား ပြောကြားရာတွင်၊ သီဝ၏ ဂဏများက သီဝရှာမန်ထံသို့ ဆက်လက်ပို့ဆောင်ခဲ့သော ပုံပြင်ကို ကိုးကားသည်။ ဂဏများက ဒက္ခ၏ သမီးများနှင့် နက္ခတ်ရာများ၏ ဆက်နွယ်မှု၊ ကာရှီ၌ ပြင်းထန်သော တပသ်ပြုမှု၊ စင်္ဂမေရှဝရအနီး ဝါရာဏသီမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် «နက္ခတ်ရေးရှဝရ» လင်္ဂကို တည်ထောင်ခြင်းတို့ကို ရှင်းပြသည်။ သီဝသည် ဂျျိုတိသ်-စက်ကရအတွင်း ထင်ရှားမှု၊ ရာသီများနှင့် ဆက်စပ်မှု၊ သီးသန့် «နက္ခတ်-လောက» နှင့် ကာရှီ၌ နက္ခတ်ဆိုင်ရာ ဝရတများကို ထိန်းသိမ်းကာ ပူဇော်သူတို့အား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်ဟု အာနိသင်ပေးသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းအရာသည် ဗုဓ (မက်ကရီ) ၏ သာသနာတည်ရာသို့ ပြောင်းလဲသည်။ တာရာ–ဆိုမ–ဗြဟ္စပတိ ဖြစ်ရပ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဗုဓသည် ကာရှီ၌ အလွန်ပြင်းထန်သော အာစကေသ ပြုကာ «ဗုဓရေးရှဝရ-လင်္ဂ» ကို တည်ထောင်သည်။ သီဝ၏ ဒർശနကို ရရှိပြီး နက္ခတ်လောကထက် မြင့်သော လောက၊ ဂြဟများအတွင်း ထူးကဲသော ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ဗုဓရေးရှဝရကို ပူဇော်လျှင် ဗုဒ္ဓိ တိုးပွားကာ ဒုရ္ဗုဒ္ဓိ (ရှုပ်ထွေးမိုက်မဲမှု) ပျောက်ကင်းမည်ဟု ပရသာဒ ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် ဗုဓရေးရှဝရကို (စန္ဒရေးရှဝရ၏ အရှေ့ဘက်) ဒർശနပြုခြင်းသည် ဗုဒ္ဓိကျဆင်းမှုကို တားဆီးကြောင်း ဆိုပြီး နောက်တစ်ဆင့် သုကြလောက အကြောင်းသို့ ဆက်လက်သွားမည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Śukra and the Mṛtasañjīvinī Vidyā: Austerity in Kāśī, Boon from Śiva, and the War-Episode with Andhaka
ဤအধ্যာယတွင် အကြောင်းအရာများကို ဆက်စပ်စွာဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ gaṇa များက Śukra (Kavi, Bhārgava) သည် Kāśī တွင် အလွန်ပြင်းထန်သော တပဿာပြုကာ “kaṇadhūma” ကို တစ်ထောင်နှစ်တိုင်တိုင် စားသုံးသည့် မော်တီဖ်ပါဝင်ပြီး Śiva ထံမှ သေသူကို ပြန်လည်အသက်သွင်းနိုင်သော Mṛtasañjīvinī vidyā ကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြသည်။ Andhaka–Śiva စစ်ပွဲအတွင်း Andhaka သည် မဟာဗျူဟာအတွက် Śukra ကို ချီးမွမ်းကာ daitya-guru ဟု သတ်မှတ်ပြီး ကျဆုံးသွားသော daitya များကို ပြန်လည်ထမြောက်စေရန် vidyā ကို အသုံးချပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ Śukra သည် မိမိရရှိထားသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို အတည်ပြုပြီး daitya များကို တစ်ဦးချင်း ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ စစ်မြေပြင်၏ စိတ်ဓာတ်ကို ပြောင်းလဲစေသည်။ gaṇa များက Maheśa ထံ သတင်းပို့သဖြင့် Nandin ကို Śukra ကို ဖမ်းဆီးရန် စေလွှတ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် Śiva သည် Śukra ကို မျိုသောက်ကာ ပြန်လည်အသက်သွင်းရေးဗျူဟာကို တားဆီးသည်။ Śiva ၏ ကိုယ်အတွင်းမှ Śukra သည် ထွက်ပေါက်ရှာရင်း ကမ္ဘာလောကများကို မြင်တွေ့ပြီး Śāmbhava-yoga ဖြင့် လွတ်မြောက်ကာ “Śukra” ဟူသော အမည်ကို ထိုထွက်ပေါ်မှုနှင့် ဆက်စပ်၍ Śiva က ပေးအပ်သည်။ နောက်တစ်ဖန် Kāśī ယာဉ်တော်အကြောင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင် liṅga တည်ထောင်ခြင်း၊ ရေတွင်းတူးခြင်း၊ ပန်းနှင့် pañcāmṛta ဖြင့် ရှည်လျားစွာ ပူဇော်ခြင်းတို့ကြောင့် Śiva ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းကာ အပေးအယူကောင်းချီး ပေးသနားသည်။ သင်ခန်းစာမှာ vidyā နှင့် boon တို့၏ အင်အားသည် နှစ်မျိုးသဘောရှိပြီး သာသနာနှင့် စကြဝဠာတရားအရ ဘုရား၏ အာဏာတော်က ထိန်းညှိပေးသည်။

Aṅgārakeśvara and Bṛhaspatīśvara: Kāśī Shrines, Graha-Protection, and Vācaspati’s Consecration
အဓ್ಯಾಯ ၁၇ သည် ဆွေးနွေးပုံစံအတွင်း အဓိကလှုပ်ရှားမှု နှစ်ခုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် Śivaśarmā သည် ဒုက္ခဖယ်ရှားပေးသော သန့်ရှင်းရာဒေသအကြောင်း gaṇa များကို မေးမြန်းရာ gaṇa များက Dakṣāyaṇī နှင့် ခွဲကွာချိန် Śambhu ၏ ချွေးတစ်စက်မှ မွေးဖွားလာသော Lohitāṅga (Māheya) ၏ မူလဇာတ်ကို ပြောပြသည်။ သူသည် Ugrapurī တွင် တပသ်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ပြီး Aṅgārakeśvara ဟုခေါ်သော လိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ Aṅgāraka ဟု ကျော်ကြားလာပြီး Śiva ၏ ကရုဏာကြောင့် graha အဖြစ် မြင့်မြတ်သော အဆင့်ကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် Aṅgāraka-caturthī ဆိုင်ရာ အကျင့်ဝတ်များ—ရေချိုးခြင်း (အထူးသဖြင့် မြောက်ဘက်သို့ စီးသောရေ), ပူဇော်ခြင်း—ကို သတ်မှတ်ပြီး ဒါန, ဂျပ်, ဟိုးမ တို့သည် မပျက်မယွင်း အကျိုးဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ Aṅgāraka ဆုံစည်းချိန်တွင် śrāddha ပြုလျှင် ဘိုးဘွားတို့ စိတ်ကျေနပ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး Gaṇeśa ၏ မွေးဖွားခြင်းကိုလည်း ဤအကျင့်နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ Vārāṇasī တွင် သဒ္ဓါဖြင့် နေထိုင်ခြင်းသည် သေပြီးနောက် မြင့်မားသော အခြေအနေများသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် Kāśī ဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းကာ Aṅgiras ၏ သားသည် လိင်္ဂပူဇော်ခြင်းနှင့် vāyavya-stotra ဟုခေါ်သော အလွန်နက်ရှိုင်းသည့် စတိုးတရားကို ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် Bṛhaspati/Vācaspati အဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။ Śiva သည် Bṛhaspati, Jīva, Vācaspati ဟူသော ဘွဲ့နာမများ ပေးအပ်၍ စကားပြောပညာ သန့်စင်ကောင်းမွန်စေမည်၊ graha ကြောင့် ဖြစ်သော ဒုက္ခများမှ ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် ကာကွယ်မည်ဟု ကတိပြုကာ Brahmā ကို ဒေဝတို့၏ ဆရာအဖြစ် အဘိသေက ပြုစေသည်။ အဆုံးတွင် Kāśī အတွင်း Bṛhaspatīśvara ၏ တည်နေရာကို အခြားဘုရားကျောင်းများနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီး Kali-yuga တွင် လျှို့ဝှက်စွာ ဆက်လက်ပေးပို့ရမည့် အကြောင်းနှင့် ဤအဓ್ಯಾಯကို နားထောင်လျှင် graha-pīḍā နှင့် အနှောင့်အယှက်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း phalaśruti ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။

Saptarṣi-Liṅga-Pratiṣṭhā in Avimukta and the Arundhatī Pativratā Discourse (Chapter 18)
ဤအခန်းတွင် မထူရာမြို့မှ ဗြာဟ္မဏ Śivaśarmā သည် မုက္တိမြို့ (muktipurī) တွင် ရေချိုးပြီးနောက် သေဆုံးကာ ဗိဿနု၏ လောကသို့ တက်ရောက်သွားပုံကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ လမ်းခရီးတွင် တောက်ပ၍ မင်္ဂလာရှိသော လောကတစ်ခုကို မြင်သဖြင့် မေးမြန်းရာ gaṇa အစေခံနှစ်ဦးက စပ္တရိရှီ—Marīci, Atri, Pulaha, Pulastya, Kratu, Aṅgiras, Vasiṣṭha—တို့သည် ဖန်ဆင်းရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် Kāśī တွင် နေထိုင်ကာ သတ္တဝါများကို ပေါက်ဖွားစေကြောင်း၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ ဇနီးများကို ကမ္ဘာမိခင်များအဖြစ် စာရင်းပြုဖော်ပြကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုရိရှီများသည် တပစ် (tapas) ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး အဝိမုက္တ (Avimukta) သို့ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ အဝိမုက္တကို “ကွင်း၏ သိသူ” နေထိုင်ရာ က္ṣetra ဟု ဖော်ပြကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မောက္ခအတွက် ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ရိရှီများသည် မိမိတို့အမည်ပါ လိင်္ဂများကို တည်ထောင်၍ တပစ်အင်အားဖြင့် လောကသုံးပါးကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။ ထို့နောက် နေရာညွှန်းစာရင်းကို ပေးသည်—Atriśvara သည် Gokarṇeśa ရေကန်အနီး၊ Marīci ၏ kuṇḍa နှင့် Marīcīśvara၊ Pulaha နှင့် Pulastya သည် Svargadvāra အနီး၊ Aṅgiraseśvara သည် Harikeśava-vana တွင်၊ Vāsisṭhameśvara နှင့် Kratvīśvara သည် Varuṇā မြစ်ကမ်းတွင်—တစ်ခုချင်းစီသည် tejas နှင့် လောကရောက်ခြင်း စသည့် အကျိုးများနှင့် ဆက်စပ်သည်။ အဆုံးတွင် Arundhatī ကို အလွန်မြတ်သော ပတိဝြတ (pativratā) အဖြစ် ချီးကျူးကာ သူမကို သတိရခြင်းတင်ဖြင့်ပင် ဂင်္ဂါရေချိုးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုပြီး သန့်ရှင်းသော နေရာတော်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း စံပြအဖြစ် တည်နေရာပေးထားသည်။

ध्रुवोपाख्यानम् — Dhruva’s Resolve, Instruction, and Turn toward Vāsudeva
ဤအဓျာယတွင် ဓြုဝ၏အကြောင်းကို စနစ်တကျ ဆွေးနွေးပြောဆိုသည့် စကားဝိုင်းနှင့် ဥပမာဇာတ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ စကြဝဠာကို ထောက်တည်သကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မရွေ့မလျားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ခုကို တွေ့မြင်ကာ မေးခွန်းထုတ်ရာမှ စတင်ပြီး၊ ဂဏာများက ဓြုဝ၏ မူလဇာတိကို ပြောပြသည်—စွာယမ္ဘုဝ မနု၏ မျိုးဆက်၊ ဥတ္တာနပာဒ မင်း၏ သားဖြစ်ခြင်း၊ မိဖုရား စုနီတီနှင့် စုရုစီတို့အကြား အိမ်တော်အဆင့်အတန်းကွာခြားမှု၊ ထို့ပြင် ရာဇဝင်ခန်းမတွင် ဓြုဝကို မင်း၏ ပေါင်/ထိုင်ခုံပေါ် မထိုင်ခွင့်ဖြင့် လူရှေ့တွင် အရှက်ခွဲခံရသည့် ဖြစ်ရပ်တို့ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စုနီတီ၏ အကြံဉာဏ်က ဓမ္မ-စိတ်ပညာဆန်စွာ ပြောင်းလဲလာသည်။ သူမသည် ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အရှက်အပျက်ကို ကမ္မဟేతုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးအဖြစ် ရှင်းပြပြီး၊ အတိတ်က စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်အပေါ် မူတည်ကြောင်း သတိပေးကာ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်၍ အကျိုးကို လက်ခံရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဓြုဝသည် တပဿာကို အခြေခံသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ မြင့်မားသော အောင်မြင်မှုကို ရှာဖွေရန် ခွင့်ပြုချက်နှင့် ကောင်းချီးသာ တောင်းခံသည်။ သူသည် တောသို့ ထွက်ခွာပြီး သပ္တရ္ဓိ (ရသေ့ကြီး ၇ ပါး) ကို တွေ့ဆုံသည်။ သူတို့က အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းပြီး ဇာတ်ကြောင်းကို ကြားသိပြီးနောက် အတြိ၏ အကြံဉာဏ်ဖြင့် ဆန္ဒအားကို ဘက္တိသို့ လှည့်ပေးသည်—ဂోవိန္ဒ/ဝါစုဒေဝ၏ ခြေတော်သည် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာဖြစ်ပြီး၊ ဂျပ (japa) သည် လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ ရည်မှန်းချက်နှစ်မျိုးလုံးကို ပြည့်စုံစေသည့် လမ်းကြောင်းဟု ဆိုသည်။ ရသေ့များ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဓြုဝသည် ဝါစုဒေဝကို ဗဟိုထား၍ တပဿာကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ လူမှုအနာတရမှ စည်းကမ်းတကျ ဝိညာဉ်ရေး ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ ရွေ့လျားသည့် အဓိကအကြောင်းအရာကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Dhruva’s Tapas, Viṣṇu-Nāma Contemplation, and the Testing of Steadfast Devotion
ဤအခန်းတွင် ဓြုဝသည် မြစ်ကမ်းနားရှိ သန့်ရှင်းသော တောအုပ်သို့ ရောက်လာပြီး ထိုနေရာကို အလွန်သန့်စင်စေသော ဘုရားသခင်၏ အာရာမဟု သိမြင်သည်။ ထို့နောက် ဝါသုဒေဝ (ဗိဿနု) ၏ နာမဇပနှင့် သမာဓိကို ပြုလုပ်ကာ ဟရီသည် အရပ်အနှံ့၊ အလင်းရောင်ခြည်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ ရေတွင်းသတ္တဝါများနှင့် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် လောကအားလုံးကို ပြည့်နှံ့နေသည်ဟု ဆင်ခြင်တရားထိုင်သည်။ ထို့နောက် အင်ဒြိယများကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းသည့် အကြောင်းအရာ ပေါ်ထွက်လာသည်—စကား၊ မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ အနံ့၊ ထိတွေ့မှုနှင့် စိတ်တို့ကို ဗိဿနု၏ နာမ၊ ခြေတော်နှင့် ဂုဏ်တော်များထံသာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမရှိ အပ်နှံစေသည်။ ဓြုဝ၏ တပဿာသည် ကမ္ဘာလောကတစ်လျှောက် ထွန်းလင်းကာ ဒေဝတားများကို လှုပ်ရှားစေ၍ မိမိတို့ အာဏာတည်ရာများ ပျက်ယွင်းမည်ကို စိုးရိမ်စေသဖြင့် ဘြဟ္မာထံ သွားမေးကြသည်။ ဘြဟ္မာက စစ်မှန်သော ဘက္တသည် မည်သူ့ကိုမျှ မထိခိုက်စေကြောင်း၊ ဗိဿနုက သင့်တော်ရာ တည်နေရာများကို တည်ငြိမ်စေမည်ဟု သက်သာစေသည်။ အင်ဒြာသည် ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါများနှင့် လှည့်စားသော ပုံရိပ်များကို ပို့ကာ အနှောင့်အယှက်ပြုသည်၊ ဓြုဝ၏ မိခင်တော်ကဲ့သို့ ပုံရိပ်တစ်ခုကပင် ရပ်တန့်ရန် တောင်းပန်လာသော်လည်း ဓြုဝသည် မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်နေပြီး စုဒർശန ချက္ကရာ၏ ကာကွယ်မှုကို ရရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာရာယဏသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ အလွန်အကျွံ တပဿာကို ရပ်စေကာ ဆုတောင်းပေးမည့် အပေးအယူကို ရွေးချယ်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်; ဓြုဝသည် ထွန်းလင်းသော ဘုရားရုပ်ကို မြင်တွေ့ကာ ချီးမွမ်းပူဇော်၍ စမ်းသပ်မှုအောက်၌ မခွဲမခွာ ဘက္တိ၏ အဆုံးသတ်ကို ရောက်စေသည်။

ध्रुवस्तुतिḥ (Dhruva’s Hymn) and Viṣṇu’s Instruction on Dhruva-pada and Kāśī
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ဓြုဝသည် ဗိṣṇုဘုရားအား ရှည်လျားသော စတုတ္တရားဖြင့် ချီးမွမ်းကာ စကြဝဠာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်း–ထိန်းသိမ်းခြင်း–ပျက်သိမ်းခြင်း အာဏာများမှ စ၍ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒာ စသည့် သင်္ကေတတော်များအထိ ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဗေဒများ၊ မြစ်များ၊ တောင်များ၊ တုလစီပင်၊ ရှာလာဂရామ ကျောက်တော်နှင့် ကာရှီ၊ ပရယာဂ စသည့် တီရ္ထများအပါအဝင် အမျိုးအစားစုံအတွင်းရှိ အထူးမြတ်အရာများနှင့် ဘုရားကို တစ်သားတည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ဘက္တိကျင့်ဝတ်သို့ ပြောင်းလဲကာ နာမကီရ္တန (နာမတော်သီဆိုခြင်း) နှင့် သတိရခြင်းတို့သည် ရောဂါကို သက်သာစေ၍ စုဆောင်းထားသော အပြစ်ကို ပျော်ကွယ်စေကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ တုလစီပူဇာ၊ ရှာလာဂရామပူဇာ၊ ဂိုပီချန္ဒန အမှတ်အသားတင်ခြင်း၊ သင်္ခနှင့် ဆက်နွယ်သော ရေချိုးခြင်းတို့ကိုလည်း ဘက္တိ၏ အကာအကွယ်သင်္ကေတများအဖြစ် ဖော်ညွှန်းထားသည်။ ဗိṣṇုဘုရားက ဓြုဝ၏ အတွင်းစိတ်ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ ကောစမစ်ရာထူးတစ်ရပ် ပေးအပ်သည်—ဓြုဝသည် လှည့်ပတ်နေသော ကောင်းကင်စနစ်၏ တည်ငြိမ်သော အာဓာရ ဖြစ်လာပြီး ကလ္ပတစ်လျှောက် Dhruva-pada ကို အုပ်စိုးမည်ဟု ချီးမြှင့်သည်။ ထို့နောက် ဖလश्रုတိတွင် စတုတ္တရားကို တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရွတ်ဆိုပါက အပြစ်လျော့နည်း၍ စည်းစိမ်တည်မြဲကာ လူမှုညီညွတ်မှု တိုးတက်ပြီး သားသမီး၊ ဥစ္စာ၊ ဘက္တိတို့ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ကာရှီသို့ ဦးတည်ကာ ဗိṣṇုဘုရားသည် မောက္ခအကြောင်းရင်းဖြစ်သော ဝိśဝေśဝရ တည်ရှိရာ မင်္ဂလာဝါရာဏသီသို့ သွားမည်ဟု ပြောကြားသည်။ ဒုက္ခရောက်သူ၏ နားထဲသို့ မန္တရကို ချွေးချွေးပြောပေးသော ကယ်တင်ခြင်းကို ဖော်ပြပြီး ကာရှီကို လောကဒုက္ခအတွက် တစ်ခုတည်းသော ဆေးအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လပြည့်လကွယ်နေ့ရက်ဆိုင်ရာ ဒർശနမဟာမိတ်နှင့် ကာရှီ/ဗြဟ္မပုရီ၌ အလှူဒါန၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို ထည့်သွင်းကာ ဓြုဝဇာတ်ကြောင်းကို သတိရခြင်း၏ ပုဏ္ဏားကို နိဂုံးချုပ်ထားသည်။

लोक-क्रमवर्णनम्, तीर्थराज-प्रयागमाहात्म्यम्, अविमुक्त-काशी-परमोत्कर्षः (Cosmic Realms, Prayāga as Tīrtharāja, and the Supremacy of Avimukta-Kāśī)
အဓ್ಯಾಯ ၂၂ တွင် ဘြာဟ္မဏ သီဝရှာမာကို သီဝ၏ ဂဏများက လျင်မြန်သော ဝိမာနဖြင့် ကမ္ဘာလောကအဆင့်မြင့်များသို့ အဆက်မပြတ် ခေါ်ဆောင်သွားသည့် လမ်းညွှန်ခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဂဏများက မဟာရ္လောကကို တပဿဖြင့် သန့်စင်ပြီး ဗိဿဏုကို အမြဲသတိရခြင်းဖြင့် အသက်ရှည်စွာ နေထိုင်သော ရသီများ၏ နေရာဟု ဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ဇနလောကသို့ ရောက်ရာတွင် ဘြဟ္မာ၏ စိတ်မွေးသားများ (စနန္ဒန စသည်) နှင့် တည်ကြည်သော ဗြဟ္မစရိယာများနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ တပောလောကကို အပူအအေးခံခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ အသက်ရှူထိန်းခြင်း၊ မလှုပ်မယှက် တည်နေခြင်း စသည့် တပဿအမျိုးမျိုးကို စာရင်းရှည်ဖြင့် ဖော်ပြကာ တပဿကို သန့်စင်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုရရှိစေသော စည်းကမ်းတကျ နည်းလမ်းဟု ထင်ရှားစေသည်။ စတျယလောကတွင် ဘြဟ္မာက ဧည့်သည်များကို လက်ခံပြီး သာသနာတရားကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဘာရတ (အိန္ဒိယ) သည် ကမ္မဘူမိဖြစ်၍ လောဘ၊ ကာမ၊ ကရောဓ၊ အဟံကာရ၊ မောဟ၊ ပရမာဒ စသည့် အပြစ်များနှင့် အာရုံများကို ရှရုတိ-စမృతိ-ပုရာဏ အခြေပြု ဓမ္မနှင့် သီလဝန်သူများ၏ နမူနာဖြင့် အနိုင်ယူနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မြေဒေသများကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ကောင်းကင်လောကများနှင့် ပာတာလများတွင် ပျော်ရွှင်မှုရှိသော်လည်း ကယ်တင်နိုင်စွမ်းအတွက် ဘာရတနှင့် ထိုအတွင်းရှိ တီရ္ထများကို အဆင့်မြင့်ထားသည်။ ပရယာဂကို တီရ္ထရာဇဟု မြှောက်တင်ကာ နာမသတိရခြင်းတောင် သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း အဆုံးသတ်တွင် ကာရှီ/အဝိမုက္တ၌ သေချိန်တွင် ဝိශ්ဝေရှွရ၏ အာဏာအောက်၌ မုက္ခကို အလွယ်ကူဆုံး ရရှိကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ထိခိုက်စေသော အပြုအမူ၊ အမြတ်ထုတ်ခြင်း၊ ဝိශ්ဝေရှွရအပေါ် သစ္စာမရှိခြင်းတို့သည် ကာရှီနေထိုင်ရန် မသင့်တော်ကြောင်း တင်းကျပ်စွာ ဆိုပြီး ကာရှီသည် ယမ၏ အာဏာမှ ကင်းလွတ်ကာ အပြစ်ရှိသူများကို ကာလဘൈရဝက စည်းကမ်းထိန်းကြောင်း ဖော်ပြသည်။

लोकपरिस्थिति-वर्णनम् तथा हर-हरि-ऐक्योपदेशः (Cosmic Levels and the Instruction on the Non-difference of Śiva and Viṣṇu)
အဓ್ಯಾಯ ၂၃ တွင် ဘြာဟ္မဏ သီဝရှာမန်က စတျလောက၌ ဘြဟ္မာထံ မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စကားဝိုင်းစတင်သည်။ ဘြဟ္မာသည် မေးခွန်းကို လက်ခံကာ ဗိဿနု၏ အစေခံဂဏများထံ လွှဲပြောင်း၍ သူတို့၏ ဗဟုသုတပြည့်စုံမှုကို ချီးမွမ်းသည်။ ဂဏများ ဗိုင်ကుంఠသို့ ထွက်ခွာစဉ် သီဝရှာမန်က ထပ်မံမေးမြန်းရာ မောက္ခပေးသော မြို့ ၇ မြို့ (သပ္တပူရီ)—အယောဓျာ၊ မထုရာ၊ မာယာပူရီ/ဟရိဒွာရ၊ ကာသီ၊ ကာဉ္စီ၊ အဝန္တီ၊ ဒွာရဝတီ—ကို ရေတွက်ပြပြီး ကာသီ၌ လွတ်မြောက်မှုကို အထူးတည်ထားရခြင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် လောကများ၏ အဆင့်လိုက် ကောစမိုဂရဖီကို ဖော်ပြ၍ ဘူရလောကမှ စ၍ ဘုဝရ၊ စွဝရ၊ မဟတ်၊ ဇန၊ တပတ်၊ စတျလောကအထိ တက်လှမ်းသည့် အမြင့်အဆင့်များကို သတ်မှတ်ကာ စတျလောကအထက်၌ ဗိုင်ကుంఠ၊ ထို့ထက်လွန်၍ ကိုင်လာသကို တည်နေရာချသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် သီဝသည် အလိုတော်ဖြင့် အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင်၊ စကားနှင့် စိတ်က မမီနိုင်သော ဘြဟ္မန်တရားဖြစ်သော်လည်း ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့်လည်း ထင်ရှားကြောင်း သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်သို့ လှည့်သည်။ အဓိက သဘောတရားမှာ ဟရ-ဟရိ-အိုင်က്യ—သီဝနှင့် ဗိဿနုသည် အမှန်တကယ် မခွဲခြားနိုင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် သီဝက ဗိဿနုအား အဘိသေကပြု၍ အာဏာပိုင်မှုနှင့် သုံးပါးသော စက္တိ (အိစ္ဆာ၊ ကရိယာ၊ ဉာဏ) ကို ပေးအပ်ကာ အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များနှင့် မာယာကို ချီးမြှင့်သည်။ ဖလသြရုတိအဖြစ် ပွဲတော်၊ မင်္ဂလာဆောင်၊ အဘိသေက၊ အိမ်ဝင်ပွဲ၊ အာဏာပေးအခမ်းအနားတို့တွင် ရွတ်ဖတ်ရန် အကြံပြုကာ သားသမီး၊ ဥစ္စာ၊ ရောဂါနှင့် ချုပ်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ အမင်္ဂလာပျောက်ကင်းခြင်းတို့ကို ကတိပြုသည်။

अध्याय २४ — वृद्धकालेश्वरलिङ्ग-माहात्म्य एवं कालोदककूप-प्रभाव (Vṛddhakāleśvara Liṅga and the Power of the Kālōdaka Well)
အဓ್ಯಾಯ ၂၄ တွင် ကမ္မဇာတ်ကြောင်း၊ မင်းကောင်းမင်းမြတ်၏ အုပ်ချုပ်မှုစံနှုန်းနှင့် ကာရှီကို အခြေခံသော မောက္ခသဘောတရားတို့ကို အလွှာလိုက်ဖော်ပြထားသည်။ အစပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်ကို ရိုသေသည့်သူတစ်ဦး သေပြီးနောက် ဝိષ્ણုလောကသို့ တက်ရောက်ကာ ကောင်းကင်ဆုလာဘ်များကို ခံစားပြီး၊ ကျန်ရှိသော ကုသိုလ်ကြောင့် နန္ဒိဝဓနမြို့၌ တရားမျှတသော မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာသည်ကို လူမှုကျင့်ဝတ်ကောင်းမွန်သည့် နိုင်ငံတော်ပုံရိပ်နှင့်အတူ ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မင်း “ဝృద్ధကာလ” သည် မဟာမိဖုရားနှင့်အတူ ကာရှီသို့ သွားရောက်ကာ ဒါနများစွာ ပြုလုပ်ပြီး လိင်္ဂတစ်ဆူနှင့် အနီးရှိ ရေတွင်းတစ်တွင်းကို တည်ထောင်သည်။ နေ့လယ်ခင်းတွင် တပောဓန အိုမင်းသော ရသေ့တစ်ပါးနှင့် တွေ့ဆုံရာ၌ လိင်္ဂ၏ တည်ဆောက်သူနှင့် အမည်ကို မေးမြန်းကာ “မိမိကောင်းမှုကို မကြော်ငြာရ” ဟူသော သင်ခန်းစာကို ထုတ်ဖော်သည်—ကိုယ်တိုင်အမည်တပ်ခြင်းက ကုသိုလ်ကို လျော့နည်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းက ရေတွင်းမှ ရေကို ယူ၍ ဆက်ကပ်ရာ ရသေ့က သောက်ပြီးနောက် လူငယ်သို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲသဖြင့် ရေတွင်း၏ အာနိသင်ကို ပြသသည်။ ရသေ့က လိင်္ဂကို “ဝృద్ధကာလေရှွရ”၊ ရေတွင်းကို “ကာလိုဒက” ဟု အမည်ပေးကာ ဒർശန၊ စပർശန၊ ပူဇာ၊ သြဝဏ၊ ရေသုံးစွဲခြင်းတို့၏ အကျိုးကျေးဇူးများ—အထူးသဖြင့် အိုမင်းခြင်းနှင့် ရောဂါများ ပျောက်ကင်းခြင်း—ကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် ကာရှီသည် အခြားနေရာတွင် သေဆုံးသူများအတွက်ပါ မောက္ခသို့ ရောက်စေသော အဆုံးစွန်သော နေရာဟု ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရသေ့သည် လိင်္ဂအတွင်းသို့ လျှောဝင်ပျောက်ကွယ်သွားပြီး “မဟာကာလ” ဟူသော နာမကို ဂါယနာခြင်း၏ အာနိသင်ကို ချီးမွမ်းကာ၊ ရှိဝရှရ္မန်၏ ခရီးစဉ်နှင့် ကာရှီပူဇာကို နားထောင်သူတို့သည် သန့်စင်မှုနှင့် အမြင့်မားသော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိမည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

अविमुक्तमाहात्म्यप्रकरणम् — Avimukta Māhātmya and the Dialogue of Skanda with Agastya
အခန်း ၂၅ တွင် ဗျာသသည် စူတအား ကုမ္ဘမှ မွေးဖွားသော ရှင်အဂஸတျ၏ သန့်စင်ပေးသော ဇာတ်ကြောင်းကို ပြောမည်ဟု ကတိပေးခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ အဂஸတျသည် ဇနီးနှင့်အတူ တောင်ကို ပတ်လည်လှည့်ပြီးနောက် စကန္ဒတော၏ စိမ်းလန်းဝေဝါးသည့် မြင်ကွင်း—မြစ်များ၊ ရေကန်များ၊ တပသီအာရှရမ်များနှင့် ကိုင်လာသတောင်အပိုင်းတစ်စိတ်ကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်ဟု ဖော်ပြသော လောဟိတဂိရိ—ကို မြင်တွေ့သည်။ ထို့နောက် အဂஸတျသည် စကန္ဒ (ရှဍာနန/ကာရ္တိကေယ) ကို တွေ့၍ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကာ ဝေဒသံတော်သံနှင့်တူသော စတုတ္တရကို ရွတ်ဆိုပြီး တာရကအဖြစ်အပျက်အပါအဝင် အလောကဓာတ်ဆိုင်ရာ ဂုဏ်တော်နှင့် အောင်ပွဲများကို ချီးမွမ်းသည်။ စကန္ဒက မဟာက்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ အဝိမုက္တကို သီဝ (တရိယမ္ဗက/ဝိရူပါက္ခ) က ကာကွယ်ထားပြီး လောကသုံးလောကတွင် မတူညီနိုင်သကဲ့သို့၊ ရိုးရာကရိယာများ စုဆောင်းခြင်းထက် ဘုရားကရုဏာတော်ဖြင့်သာ အဓိကရရှိနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ အခန်းသည် သေမင်းကို သတိပြုခြင်း၊ အတ္ထအပေါ် အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ဓမ္မကို ဦးစားပေးခြင်းတို့ကို သင်ကြားပြီး ကာသီကို အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာအဖြစ် ထားရှိသည်။ ယောဂ၊ တီရ္ထ၊ ဝရတ၊ တပသ၊ ပူဇာနည်းလမ်းများ စသည့် စာဓနာများကို ဖော်ပြသော်လည်း အဝိမုက္တကို လွယ်ကူစွာ မောက္ခပေးသော နေရာအဖြစ် အထူးမြှောက်တင်သည်။ စကန္ဒသည် အဝိမုက္တတွင် နေထိုင်ခြင်း၏ အကျိုးကို အဆင့်လိုက် ရှင်းပြပြီး ခဏတာ ဘက္တိမှ စ၍ တစ်ဘဝလုံး နေထိုင်ခြင်းအထိ အပြစ်ကြီးများ သန့်စင်ကာ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ရပ်စဲကြောင်း ဆိုသည်။ အဓိက သဒ္ဓာတရားမှာ ကာသီ၌ သေဆုံးချိန်တွင် သီဝတော်တိုင် တာရက-ဗြဟ္မကို ပေးသဖြင့် သာမန်မှတ်ဉာဏ် ပျက်ကွက်သော်လည်း လွတ်မြောက်မှု ရရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် အဝိမုက္တ၏ မဖော်ပြနိုင်သော မဟိမနှင့် ကာသီ၏ သန့်ရှင်းမှုကို ထိတွေ့ရုံဖြင့်ပင် လိုလားထိုက်ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

अविमुक्तक्षेत्रप्रादुर्भावः तथा मणिकर्णिकामाहात्म्यम् (Origin of Avimukta and the Glory of Maṇikarṇikā)
အဂஸတျသည် စကန္ဒအား မြေပြင်ပေါ်၌ အဝိမုတ္တ၏ အစပြုမှု၊ မောက္ခပေးသော က్షೇತ್ರအဖြစ် ကျော်ကြားလာပုံ၊ မဏိကဏ္ဏိကာ၏ မူလနှင့် ကာသီ/ဝါရာဏသီ/ရုဒြာဝါသ/အာနန္ဒကာနန/မဟာသ္မသာန ဟူသော အမည်များ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များကို မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက မဟာပြလယကာလ၌ အရာအားလုံး မခွဲခြားသည့် အခြေအနေရှိပြီး ထို့နောက် သီဝ-သက္တိ အမျိုးအစားများ (ပရကൃတိ/မာယာ/ဗုဒ္ဓိ-တတ္တဝ) ဖြင့် ဖန်ဆင်းရေးအင်အား ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း အရင်က ထုတ်ဖော်ခဲ့သည့် သဒ္ဓါတရားကို ပြန်လည်ဖော်ပြ၍ ဖြေကြားသည်။ အဝိမုတ္တကို ငါးကရိုးရှ် အတိုင်းအတာရှိသည့် နယ်မြေအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ပျက်စီးလျက်ရှိသည့် အချိန်တွင်တောင် သီဝနှင့် သက္တိ မစွန့်လွှတ်သဖြင့် “အဝိမုတ္တ” ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အာနန္ဒဝနသို့ ရောက်ရာတွင် ဗိဿနု ပေါ်ထွန်းကာ ပြင်းထန်သော တပသ် ပြုလုပ်ပြီး စက္ကရပုဿကရိဏီ ဟူသော သန့်ရှင်းသော ရေကန်ကို တူးဖော်ကာ သီဝ၏ အနုဂ္ဂဟကို ရရှိသည်။ မဏိကဏ္ဏိကာ၏ အမည်သည် သီဝ၏ နားကပ် (မဏိ-ကုဏ္ဍလ) တစ်ခါ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ကျသွားသည့် ဒေဝကထာမှ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုတီရ္ထသည် မဏိကဏ္ဏိကာ ဟု ကျော်ကြားလာသည်။ အခန်းတွင် ကာသီ၌ ပြုလုပ်သည့် ရိတုအကျင့်နှင့် သီလဓမ္မများကို စာရင်းပြုကာ အနည်းငယ် ထိတွေ့ခြင်း၊ မြို့နာမည်ကို ခေါ်ဆိုခြင်းသာဖြင့်တောင် အလွန်ထူးကဲသော ဖလကို ပေးကြောင်းနှင့် ကာသီ၏ အထက်မြတ်မှုကို ဖလနှိုင်းယှဉ်ချက်များဖြင့် ထင်ရှားစေသည်။

Gaṅgā-Māhātmya in Kāśī: Theological Discourse on Snāna, Smaraṇa, and Liṅga-Pūjā (Chapter 27)
အခန်း ၂၇ တွင် စကန္ဒသည် ကာသီ/ဝါရာဏသီ အဘယ်ကြောင့် ကျော်ကြားသနည်းနှင့် ၎င်း၏ «အာနန္ဒ-ကာနန» သဘောကို ဒေဝဒေဝ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် မည်သို့ နားလည်ရမည်ကို ရှင်းပြမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ဣශ්ဝရသည် ဗိෂ္ဏုအား မိန့်ကြားကာ ဘာဂီရထ ကာလပတ်လည်ကို ပြန်လည်ဆိုသည်—ကပိလမုနိ၏ အမျက်မီးကြောင့် စာဂရမင်း၏ သားများ မီးလောင်ပျက်စီးသွားခြင်းနှင့် မင်း၏ တပස්ဖြင့် ဂင်္ဂါကို ပူဇော်သက်သာစေလိုသော ဆုံးဖြတ်ချက်တို့ ဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကြောင်းမှ သဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲကာ ဂင်္ဂါကို သီဝနှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး ရေသဘောတရားအဖြစ် ဖော်ပြပြီး လောကစနစ်များစွာကို ထောက်ပံ့သည့် အခြေခံ၊ တီရ္ထ၊ ဓမ္မနှင့် ယဇ္ဉာဓာတ်တို့၏ နူးညံ့သိုလှောင်ရာဟု ဆိုသည်။ ကလိယုဂတွင် ဂင်္ဂါသည် အခြား ရိတု/ကర్మကာဏ္ဍများထက် အဓိက ကယ်တင်ရာ အားကိုးရာဟု ထင်ရှားစေပြီး ဒർശန၊ စပർശ၊ စ္နာန၊ «ဂင်္ဂါ» ဟု ဂျပ်ခြင်းနှင့် ကမ်းနားတွင် နေထိုင်ခြင်းတို့ကို အပြစ်ကင်းစင်စေသော လုပ်ရပ်များဟု ထပ်တလဲလဲ ချီးမွမ်းသည်။ ဖလရှုတိအဖြစ် ယဇ္ဉာကြီးများနှင့် တန်ဖိုးညီမျှမှု၊ ဂင်္ဂါကမ်းနား လိင်္ဂပူဇာဖြင့် မုက္ခရရှိနိုင်ကြောင်း၊ ဂင်္ဂါရေတွင် ပူဇော်အပ်နှံခြင်းက ဘိုးဘွားများကို အကျိုးပြုကြောင်းနှင့် ဂင်္ဂါသို့ သွားရာလမ်းတွင် သေဆုံးသူတောင် ကောင်းကျိုးရကြောင်း အာမခံချက်များ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် မလေးစားမှု၊ သံသယနှင့် ဘုရားဖူးများကို တားဆီးနှောင့်ယှက်ခြင်းတို့အပေါ် သတိပေးကာ အဆုံးတွင် ကုသိုလ်အကျိုးများကို ကျယ်ပြန့်စွာ ရေတွက်၍ မန္တရ/ရိတုမှတ်စုများနှင့် ဂင်္ဂါ၏ ကာကွယ်ကုသ အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်းသည့် သီချင်းဆုတောင်းများဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။

Gaṅgā-Māhātmya and Pitṛ-Tarpaṇa in Kāśī (Pūrvārdha, Adhyāya 28)
အဓ್ಯಾಯ ၂၈ သည် ကာသီခဏ္ဍအတွင်း ဂင်္ဂါမြစ် (တိရိပထဂါ/ဇာဟ္နဝီ/ဘာဂီရထီ) ၏ သန့်စင်ကယ်တင်နိုင်သော အာနိသင်ကို အလွှာလိုက် သီအိုလောဂျီအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အစတွင် အတိတ်–အနာဂတ်–ပစ္စုပ္ပန် ဟူသော ကာလအမျိုးအစားများကို ဆွေးနွေးရှင်းလင်းပြီးနောက် ဂင်္ဂါမဟာတ္မယသို့ ဝင်ရောက်သည်။ စာတမ်းက ဂင်္ဂါကမ်း၌ စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်သော ပိဏ္ဍဒါနနှင့် တရ္ပဏ တစ်ကြိမ်တည်းပင် မိသားစုလိုင်းများကို ကျော်လွန်၍ ပိတೃများအား အကျိုးပြုနိုင်ကြောင်း၊ အခက်အခဲကြီးမားသော သေဆုံးမှုများဖြင့် ကွယ်လွန်သူများပါ အကျိုးခံစားနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သင်ခန်းစာပုံပြင်တစ်ပုဒ်တွင် ဗိဿဏုက ရှိဝအား “အကျင့်ပျက်သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအပိုင်းတစ်စိတ် ဂင်္ဂါသန့်မြစ်ထဲ ကျသွားလျှင် ဘာဖြစ်မလဲ” ဟု မေးမြန်းရာ၊ ရှိဝက သံစကာရများကို လျစ်လျူရှု၍ မတရားကျင့်ကြံသော ဗြာဟ္မဏ “ဝါဟီက” ၏ အပြစ်ဒဏ်ခံရပြီးနောက် မတော်တဆ အကြွင်းအကျန်တစ်စိတ် ဂင်္ဂါထဲ ကျသဖြင့် နောက်ဆုံး မြင့်တင်ကယ်တင်ခံရသည့် အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ အဆုံးတွင် သန့်စင်ရေးအကျင့်များ၏ အဆင့်လိုက်ကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြကာ ဂင်္ဂါကို မြင်ခြင်း၊ ထိခြင်း၊ သောက်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်းတို့နှင့် ကာသီ၏ မြစ်ဘေးသန့်မြတ်မှုကို အထူးမြှောက်တင်ပြီး ကလိယုဂ၌ အကျင့်သန့်စင်ခြင်းနှင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်ရာတွင် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

गङ्गानामसहस्रस्तोत्रम् (Ganga-nāma-sahasra Stotra) and the doctrine of snāna-phala by japa
အဂတ်စတျယသည် လက်တွေ့ကျပြီး သာသနာရေး-အကျင့်ပဋိပက္ခဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို ထုတ်မေးသည်။ ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေချိုးခြင်း (Gaṅgā-snāna) ကို အထူးသဖြင့် အကျိုးကြီးဟု ချီးမွမ်းထားလျှင် အားနည်းသူ၊ မလှုပ်ရှားနိုင်သူ၊ ပျင်းရိသူ သို့မဟုတ် အဝေးနေသူတို့အတွက် တူညီသည့် အကျိုးရရန် အစားထိုးနည်းလမ်း မည်သို့ရှိသနည်း။ စကန္ဒသည် သာမန်တီရ္ထများနှင့် ရေများကို ဂင်္ဂါ၏ ထူးခြားသည့် အဆင့်အတန်းနှင့် ခွဲခြားပြပြီး၊ ရှိဝသည် ဂင်္ဂါကို ထမ်းဆောင်ထားခြင်းနှင့် အပြစ်ဖယ်ရှားနိုင်စွမ်းတို့ကို အခြေခံကာ ဂင်္ဂါ၏ အမြင့်မြတ်မှုကို သာသနာရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် တည်ဆောက်သည်။ ထို့ပြင် “စပျစ်ရသာသည် စပျစ်ထဲတွင်သာ ရှိသည်” ဟူသော ဥပမာဖြင့် Gaṅgā-snāna ၏ ပြည့်စုံသော အကျိုးသည် ဂင်္ဂါ၌သာ အမှန်တကယ် ရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် “အလွန်လျှို့ဝှက်” အစားထိုးဝိနည်းတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဂင်္ဂါနာမ-သဟသ္ရ (Gaṅgā-nāma-sahasra) ကို စတိုးထရ-ဇပ (stotra-japa) အဖြစ် ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရှိဝဘက္တ၊ ဗိဿဏုဘက္တအလားအလာရှိသူ၊ ငြိမ်းချမ်းသူ၊ ယုံကြည်သူ၊ အာစတိကတို့ကဲ့သို့ အရည်အချင်းပြည့်သူများထံသာ ပေးပို့ရမည်ဟု ဆိုသည်။ သန့်ရှင်းမှု၊ အသံအက္ခရာရှင်းလင်းမှု၊ တိတ်တဆိတ်/အားထုတ်၍ ထပ်ဆိုခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားပြီး၊ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိကာဖြင့် တစ်ကြိမ်ရွတ်ဆိုခြင်းတင်ပင် ကုသိုလ်ကြီးရပြီး၊ ရေရှည်ဇပသည် မျိုးဆက်များစွာ စုဆောင်းလာသော အပြစ်ကို လျော့နည်းစေကာ ဂုရုဝန်ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့ပြီး သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော အကျိုးခံစားမှုကို ကတိပေးသည်။ ဤစတိုးထရကို ဂင်္ဂါရေချိုး၏ “ကိုယ်စားပြု” ဟု ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။

मणिकर्णिकागङ्गावतरण-प्रवेशानुज्ञा-काशीमाहात्म्य (Maṇikarṇikā, Gaṅgā’s Arrival, Authorized Entry, and the Māhātmya of Kāśī)
စကန္ဒသည် အဂஸတျကို မိန့်ကြားရာတွင် ဘဂီရထ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထင်ရှားစေသည်။ သူသည် သုံးလောကအကျိုးအတွက် ဂင်္ဂါကို ဆင်းသက်စေခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကာသီရှိ မဏိကဏ္ဏိကာနှင့် ဂင်္ဂါ၏ ဆက်စပ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် အဝိမုက္တ သဘောတရားကို တင်းကျပ်စွာ ထူထောင်ကာ ကာသီကို ရှိဝမစွန့်လွှတ်သည့် အမြဲတည်သန့်ရှင်းကေတရာဟု ဆိုပြီး၊ သာမန် ဒဿနပညာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းများ မပြည့်စုံသော်လည်း ရှိဝ၏ ကရုဏာနှင့် သေချိန် “တာရက” ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် မောက္ခရနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ကေတရာ၏ ကာကွယ်ရေးမြေဗေဒနှင့် ဝင်ရောက်ခွင့်ကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ ဒေဝတားများက ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နယ်နိမိတ်မြစ်များ အာစီနှင့် ဝရဏာကို တည်ထောင်၍ “ဝါရာဏာစီ” ဟူသော အမည် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ရှိဝသည် ဝင်ပေါက်စောင့်ရှောက်သူများ (ဝိနာယက အပါအဝင်) ကို ခန့်အပ်ကာ ဝိရှွေရှဝရ၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိသူများသည် မနေနိုင်၊ အကျိုးမရနိုင်ဟု ဆိုသည်။ အတွင်းထည့်သွင်းထားသော ဥပမာက ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသစ္စာကို ပြသသည်—မိခင်ကို ရိုသေသည့် ကုန်သည် ဓနဉ္ဇယသည် မိခင်၏ အရိုးအကျန်ကို သယ်ဆောင်ရာတွင် သယ်သူ၏ ခိုးယူမှုနှင့် “ခွင့်မပြုဘဲ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း” အကြောင်းအရာများဖြင့် ကေတရာဖလသည် ခွင့်ပြုဝင်ရောက်မှုနှင့် မှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ပေါ် မူတည်ကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။ နောက်ဆုံးပိုင်းတွင် ဝါရာဏာစီ၏ မတူညီနိုင်သော ကယ်တင်ရေးဂုဏ်ကို ချီးမွမ်းကာ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသူ အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများသည် ရှိဝ၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် မြင့်မြတ်သော အဆုံးသတ်ကို ရကြောင်း ဆိုသည်။

कालभैरवप्रादुर्भावः — Origin and Jurisdiction of Kālabhairava in Kāśī
ဤအধ্যာယသည် အဂஸ္တျနှင့် စ္ကန္ဒ၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ အဂஸ္တျက ကာရှီရှိ ဘဲရဝ၏ အတ္တလက္ခဏာ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ တာဝန်များ၊ အမည်များနှင့် မည်သည့်အခြေအနေတွင် সাধကများအား အမြန်အောင်မြင်မှု ပေးသနည်းကို သေချာသိလိုသည်။ စ္ကန္ဒက အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းမည်ဟု ကတိပေးပြီး၊ ဤအကြောင်းအရာကို နားထောင်ခြင်းသည် ကာရှီတွင် နေထိုင်ခြင်း၏ အကျိုးကို တည်မြဲစေသော သန့်စင်မှုဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မာယာ၏ သဘောနှင့် ကိုယ်တိုင်အာဏာတင်ပြခြင်း၏ ကန့်သတ်ချက်ကို ပြသသည့် သဒ္ဓာနိယာမဇာတ်လမ်းတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဘြဟ္မာနှင့် ယဇ္ဉာအာဏာကို ကိုယ်စားပြုသူ (ကရတု/နာရာယဏအံශ) တို့က အထက်မြတ်မှုအပေါ် အငြင်းပွားကာ ဝေဒလေးပါးကို ပရမာဏအဖြစ် မေးမြန်းကြသည်။ ဝေဒများက ရုဒြ/ရှီဝကို တစ်ဦးတည်း အမြင့်ဆုံး သဘောတရားဟု ကြေညာသော်လည်း၊ အငြင်းပွားသူများသည် ရှီဝ၏ တပသီရုပ်နှင့် သင်္ချိုင်းမြေသင်္ကေတများကို မေးခွန်းထုတ်ကာ မောဟနေဆဲဖြစ်သည်။ အိုံ (ပရဏဝ) ကို ပုဂ္ဂိုလ်ပြုထားသည့် အာကာသသံက ရှီဝ၏ လီလာသည် မူလရှက္တိနှင့် မခွဲမခွာဟု သင်ကြားပေးသည်။ ထို့နောက် အလင်းရောင်ကြီး ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကြမ်းတမ်းသည့် ရှီဝရုပ်တစ်ရုပ် ထွက်ပေါ်ကာ ကာလဘဲရဝ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သူကို ကာရှီ၏ အမြဲတမ်း အုပ်ချုပ်သူနှင့် သီလ-ဓမ္မ စောင့်ရှောက်သူအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်သည်။ ဘဲရဝဟူသော အမည်ကို ထမ်းဆောင်ထိန်းသိမ်းခြင်း (bharaṇa) နှင့် ဆက်စပ်ကာ ရရှိပြီး၊ ကာလကိုတောင် ကြောက်ရွံ့စေသူ၊ အပြစ်ကို အပြစ်ပေးသူဟုလည်း ဖော်ပြသည်။ သူသည် ဘြဟ္မာ၏ ငါးမြောက်ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်ပြီး၊ ကပာလိက ဝရတ (ခေါင်းခွံကို ဆောင်ယူခြင်း) ကို လူထုအတွက် အပြစ်ဖြေမော်ဒယ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ ဘြဟ္မာဟတ္ယာကို ပုဂ္ဂိုလ်ပြု၍ လိုက်လံကပ်ပါးသော်လည်း၊ ဘဲရဝသည် ဝါရာဏသီသို့ ရောက်သောအခါ သူမ၏ ဝင်ရောက်ခွင့် ကန့်သတ်ခံရသည်။ ထို့ပြင် ဘဲရဝသည် ဝိෂ္ဏု၏ နေရာသို့ သွားရောက်ပြီး ဝိෂ္ဏုက ရှီဝ၏ အပြုအမူကို မေးမြန်းရာတွင် ဝရတ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သင်ကြားရေး ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းပြသည်။ နိဂုံးတွင် ရှီဝနာမ၏ အာနုဘော်နှင့် ဘက္တိက အပြစ်ပျက်စီးစေကြောင်း၊ ကာရှီ၏ သန့်စင်အာနုဘော် ထူးခြားကြောင်းကို အလေးပေးပြီး၊ ကာလရေတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ပူဇော်သကာများဖြင့် ဘိုးဘွားများကို မြှင့်တင်နိုင်သည့် ရိတုများကိုလည်း အညွှန်းပြုထားသည်။

हरिकेशोपाख्यानम् (Harikeśa Upākhyāna) — The Account of Harikeśa and the Call of Vārāṇasī
အဂஸတျယသည် စကန္ဒအား ဟရိကေရှ၏ မျိုးရိုး၊ တပဿာနှင့် ဘုရားရှင်၏ ချစ်မြတ်နိုးမှုကို ရရှိကာ မြို့ပြအာဏာ (daṇḍanāyaka/daṇḍapāṇi သင်္ကေတ) နှင့် မည်သို့ ဆက်စပ်လာသည်ကို မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက ဂန္ဓမာဒနတောင်မှ ယက္ခ မျိုးရိုးကို ပြောပြသည်—ရတ္နဘဒြနှင့် သူ၏သား ပူර්ဏဘဒြ။ ပူර්ဏဘဒြသည် စည်းစိမ်ချမ်းသာရှိသော်လည်း သားသမီးမရှိခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းကာ “ဂರ್ಭရူပ” အမွေဆက်ခံသူမရှိလျှင် ဥစ္စာနှင့် နန်းတော်အလှအပတို့သည် အလဟသဖြစ်ကြောင်း ညည်းတွားသည်။ ဇနီး ကနကကုဏ္ဍလာက လူ့ကြိုးစားမှုနှင့် အတိတ်ကမ္မတို့ ပေါင်းစည်းသော်လည်း အဆုံးအဖြတ်ပေးသော ဆေးကောင်းမှာ သင်္ကရ (ရှီဝ) ထံ အားကိုးခိုလှုံခြင်းဟု သာသနာတရားအရ အကြံပေးသည်။ ရှီဝဘက္တိသည် လောကီအကျိုးနှင့် အထက်မြတ်သော အောင်မြင်မှုတို့ကိုပါ ပေးနိုင်ကြောင်းကို မృတျယုဉ္ဇယ၊ ရွေတကေတု၊ ဥပမန်ယူ စသည့် ဥပမာများဖြင့် ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် ပူර්ဏဘဒြက နာဒေရှ္ဝရ/မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ ဟရိကေရှဟု အမည်ရသော သားကို ရရှိသည်။ ကလေးဟရိကေရှသည် ရှီဝတည်းဟူသော ဘုရားတစ်ပါးတည်းကိုသာ အာရုံစိုက်သော ဘက္တိရှိပြီး ဖုန်လင်္ဂများ ပြုလုပ်ကာ ရှီဝနာမများကို ရွတ်ဆို၍ သုံးမျက်စိရှင်မှတပါး အခြားအရာကို မမြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အဖေက အိမ်ထောင်ရေးသင်တန်းနှင့် ဥစ္စာစီမံခန့်ခွဲမှုကို တိုက်တွန်းသော်လည်း ဟရိကေရှသည် စိတ်နာကာ အိမ်မှ ထွက်ခွာသည်။ “ခိုလှုံရာမရှိသူတို့၏ ခိုလှုံရာမှာ ဝါရာဏသီ/ကာရှီ” ဟူသော စကားကို မှတ်မိ၍ ကာရှီသို့ သွားရာတွင် အာနန္ဒဝန/အာနန္ဒကာနန အဖြစ် ဖော်ပြပြီး ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသူတို့ မောက္ခရကြောင်း သာသနာတရားကို ထည့်သွင်းပြောသည်။ ရှီဝက ပါရဝတီအား ကာရှီ၏ လွတ်မြောက်စေသော အာနိသင်—တစ်ဘဝတည်းတွင်ပင် လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်းနှင့် က္ෂေတၱရသံန്യാസီတို့အတွက် အတားအဆီးများမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း—ကို ချီးမွမ်းကာ နောက်ပိုင်း ဟရိကေရှ၏ မြင့်တင်ခြင်းအတွက် အခြေခံကို ခင်းပေးသည်။

ज्ञानवापी-ज्ञानोदतीर्थमाहात्म्य (Jñānavāpī and Jñānoda Tīrtha Māhātmya)
ဤအধ্যာယတွင် အဂஸ္တျက စကန္ဒအား စကန္ဒ-ဉာဏောဒ တီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် ဉာဏဝာပီကို နတ်ဘုံသားတို့အကြားတောင် ချီးကျူးကြသည့် အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက မူလဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြသည်—အဟောင်းခေတ်တစ်ခေတ်တွင် ဣရှာန (ရုဒြရုပ်) သည် ကာရှီကွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ စိဒ္ဓ၊ ယောဂီ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ နတ်အဖော်အပါတို့က ပူဇော်နေသည့် တောက်ပသော မဟာလိင်္ဂကို မြင်ပြီး အေးမြသောရေဖြင့် အဘိသေက ပြုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် သုံးမြှားတံဖြင့် ကုဏ္ဍကို တူးဖော်ကာ မြေအောက်ရေများကို ဆွဲထုတ်ပြီး ရေစီးကြောင်းနှင့် အိုးခွက်ထောင်ချီဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် အဘိသေက ပြုသည်။ သီဝပရမေရှ్వర ပျော်ရွှင်၍ အပေးအယူတစ်ခု ပေးရာတွင် ဣရှာနက ဤတီရ္ထကို သီဝ၏ နာမဖြင့် ခေါ်စေလိုသည်။ သီဝက ဤနေရာကို အမြင့်ဆုံး သီဝ-တီရ္ထဟု သတ်မှတ်ကာ “သီဝဉာဏ” ကို ဘုရားတန်ခိုးကြောင့် ရည်လျားသွားသော ဉာဏဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ပြီး “ဉာဏောဒ” ဟူသော နာမကို တည်ထောင်သည်။ မြင်ရုံဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ရေကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် မဟာယဇ္ဉများနှင့် တူညီသော အကျိုးကို ရမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် ရှရဒ္ဓ၊ ပိဏ္ဍဒါနကို ဤနေရာတွင် ပြုလျှင် ဘိုးဘွားအကျိုးကောင်းများ တိုးပွားကြောင်းကို ဂယာ၊ ပုရှ္ကရ၊ ကုရုက္ခေတ္တရတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြသည်။ အဋ္ဌမီ/စတုရ္ဒသီတွင် အစာရှောင်ခြင်း၊ ဧကာဒသီတွင် အစာရှောင်ပြီး ရေကို တိုင်းတာသောက်ခြင်းတို့က အတွင်းလိင်္ဂသဘောကို သိမြင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သီဝတီရ္ထရေကို မြင်ရုံဖြင့် ပိသုနာဝိညာဉ်များနှင့် ရောဂါများ သက်သာပျောက်ကင်းကြောင်း၊ ဉာဏောဒရေဖြင့် လိင်္ဂကို အဘိသေက ပြုခြင်းသည် တီရ္ထရေအားလုံးဖြင့် ပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဉာဏဝာပီနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ရှေးဟောင်း အိတိဟာသကို တင်ပြသည်—ဗြာဟ္မဏ မိသားစုတစ်စုနှင့် အလွန်သီလဝါသော သမီးတစ်ဦးက ရေချိုးပူဇော်မှုနှင့် ဘုရားကျောင်းဝန်ဆောင်မှုကို အမြဲပြုသည်။ ဗိဒ္ယာဓရတစ်ဦး၏ ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးပမ်းမှု၊ ရာက္ခသနှင့် အကြမ်းဖက်တွေ့ဆုံမှု၊ သေဆုံးမှုနှင့် ကမ္မဆက်လက်မှုတို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီး နောက်ဘဝများတွင် လောကီအလှဆင်ထက် လိင်္ဂအာရ္စနာ၊ ဗိဘူတိ၊ ရုဒြာက္ခကို အဓိကထားသည့် ဘက္တိကို ပြန်လည်တည်မြဲစေသည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ကာရှီ၏ တီရ္ထနှင့် သာသနာတော်နေရာများကို အစီအစဉ်တကျ ဖော်ပြကာ ဤအধ্যာယ၏ သန့်ရှင်းမြေပြင်မြေပုံဆန်သော အခန်းကဏ္ဍကို အားဖြည့်ထားသည်။

Maṇikarṇikā as Mokṣabhū and Jñānavāpī as Jñānadā (Liberation-Field and Knowledge-Well)
ဤအধ্যာယသည် ကာရှီ၏ ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ သာသနာမြေပုံကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စကန္ဒသည် မဏိကဏ္ဏိကာကို svargadvāra (ကောင်းကင်တံခါး) အနီးတွင် တည်ရှိကြောင်းဆိုပြီး၊ ထိုနေရာ၌ သင်္ကရာ (Śaṅkara) ၏ လွတ်မြောက်ရေးအခန်းကဏ္ဍကို ချီးမွမ်းသည်။ သီဝသည် သံသရာဒုက္ခခံရသူများအား ဘြဟ္မကို ထိမိသကဲ့သို့သော śruti (brahmaspṛś) ကို ပေးတော်မူသည်ဟူသော မော်တီဖ်ကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ မဏိကဏ္ဏိကာကို mokṣabhū အဖြစ် အထက်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာကာ ယောဂ၊ သာံခ்ய သို့မဟုတ် vrata အခြေပြု လမ်းစဉ်များထက်ပင် ထိုနေရာ၌ မောက္ခရနိုင်ကြောင်း၊ ထိုဒေသသည် “svargabhū” နှင့် “mokṣabhū” နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် လူမှုသီအိုလောဂျီအဖြစ် varṇa နှင့် āśrama အမျိုးမျိုးမှ ဘက္တများ—ဝေဒပညာနှင့် ယဇ္ဉာလုပ်သော ဘြာဟ္မဏ၊ ယဇ္ဉာဆောင်ရွက်သော မင်းများ၊ pativratā မိန်းမများ၊ သာသနာတရားနှင့်ညီသော ဥစ္စာရှိ ကုန်သည်များ၊ သီလလမ်းစဉ်လိုက်သော śūdra များ၊ brahmacārin၊ gṛhastha၊ vānaprastha နှင့် သံဃာသဘင် renunciant (ekadaṇḍin/tridaṇḍin) များအားလုံး မဏိကဏ္ဏိကာသို့ niḥśreyasa (အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး) အတွက် လာရောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ကလာဝတီသည် Śrī Viśveśvara အနီးရှိ Jñānavāpī ကို တွေ့ကြုံသည့်အကြောင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ သန့်ရှင်းသော ရေတွင်းကို မြင်ပြီး ထိတွေ့သည့်အခါ (ပန်းချီပုံတွင်ပါ မြင်တွေ့ခြင်းအပါအဝင်) သူမသည် မူးလဲခြင်း၊ မျက်ရည်ကျခြင်း၊ ကိုယ်တုန်ခါခြင်းတို့ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ပြောင်းလဲကာ နောက်ပိုင်း ပြန်လည်သက်သာပြီး အတိတ်ဘဝအသိ (bhavāntara-jñāna) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အစေခံများက သက်သာစေရန် ကြိုးစားသော်လည်း စာတမ်းသည် ဤအဖြစ်ကို နေရာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်သော နိုးကြားမှုဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ ကလာဝတီသည် ကာရှီရှိ ဘြာဟ္မဏမိန်းကလေးအဖြစ် အတိတ်ဘဝ၊ ထို့နောက် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ ပဋိပက္ခ၊ ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် မင်းသမီးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းတို့ကို ပြန်လည်ပြောကြားကာ Jñānavāpī ၏ ဉာဏပေးရာ အာနုဘော်ကို ပြသသည်။ ထို့ပြင် Jñānavāpī အကြောင်း မင်္ဂလာကထာကို ဖတ်ခြင်း၊ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းတို့ဖြင့် Śivaloka (သီဝ၏ လောက) တွင် ဂုဏ်သိက္ခာရကြောင်း phalaśruti အဖြစ် ဆိုထားသည်။

अविमुक्तमहात्म्य–सदाचारविधि (Avimukta’s Supremacy and the Discipline of Sadācāra)
အဓ್ಯಾಯ ၃၅ တွင် ကုမ္ဘယိုးနီ (အဂတ်စျ) သည် အဝိမုက္တ-ကာသီကို အမြင့်ဆုံး က္ෂೇತ್ರဟု ချီးမွမ်းကာ အခြား တီရ္ထများနှင့် မောက္ခ-ကွင်းများထက် သာလွန်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါ၊ ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရ၊ ကာသီ ဟူသော သုံးပါးပေါင်းစည်းမှုကို ကယ်တင်ခြင်း၏ ထူးခြားသော အခြေခံအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ကလိ/တိရှ္ယ ယုဂတွင် အာရုံများ မတည်ငြိမ်၍ တပစ်၊ ယောဂ၊ ဝရတ၊ ဒါန စွမ်းအား လျော့နည်းသဖြင့် လွတ်မြောက်မှုကို လက်တွေ့ဘယ်လို ရယူနိုင်မလဲဟု မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒသည် ထူးကဲသော အကျင့်တပစ်ထက် စဒာစာရ (သီလနှင့် အကျင့်ဝတ်) ကို ဓမ္မ၏ အခြေခံနည်းလမ်းအဖြစ် အလေးပေးကာ ဖြေကြားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် သတ္တဝါနှင့် သိသူတို့၏ အဆင့်အတန်းကို စီစဉ်ဖော်ပြပြီး စည်းကမ်းရှိသော ဗြာဟ္မဏ အကျင့်ကို လူမှု-ဓမ္မဗေဒ အချက်အချာအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ စဒာစာရကို ဓမ္မ၏ အမြစ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ယမ (သစ္စာ၊ ခမား၊ အဟിംသာ စသည်) နှင့် နိယမ (သန့်ရှင်းမှု၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ စွာဓျာယ၊ ဥပဝါသ စသည်) ကို ရေတွက်ပြပြီး ကာမ၊ ကရောဓ စသည့် အတွင်းရန်သူများကို အနိုင်ယူရန် သင်ကြားကာ သေပြီးနောက်တွင်လည်း ဓမ္မသာ လိုက်ပါကြောင်း သတိပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နေ့စဉ် သန့်ရှင်းရေးနှင့် မနက်ခင်း အစီအစဉ်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြသည်—အညစ်အကြေးစွန့်ရာတွင် ဦးတည်ရာနှင့် လျှို့ဝှက်မှု၊ မြေ-ရေဖြင့် သန့်စင်ရေတွက်ချက်၊ အာစမန လုပ်နည်းနှင့် ကန့်သတ်ချက်များ၊ သွားတိုက်စည်းကမ်း (လမင်းနေ့အချို့တွင် တားမြစ်ချက်ပါ)၊ မန္တရဖြင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ မနက်ရေချိုးခြင်း၏ ချီးမွမ်းမှု၊ မနက် စန္ဓျာနှင့် ဆက်စပ် ရိတုများ (တရ္ပဏ၊ ဟောမ၊ အစာကျွေးပုံစံ) ကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်သည်။ အဆုံးတွင် ဤအရာကို “နိတျတမ” ဟူသော အမြဲတမ်းလိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းအဖြစ် တင်ပြကာ ဓမ္မဘဝကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။

Sadācāra and Brahmacarya Regulations (सदाचार–ब्रह्मचर्यविधान)
စ్కန္ဒသည် ကုမ္ဘဇ (အဂஸ္တျ) ထံသို့ စဒာစာရကို ပိုမိုရှင်းလင်းဖော်ပြမည်ဟု ကြေညာကာ ဉာဏ်ရှိသူ မောဟအမှောင်ထဲ မကျရောက်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဤအခန်းတွင် ဒွိဇ၏ အခြေခံကို—မိခင်မှ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဥပနယနဖြင့် “ဒုတိယမွေးဖွားခြင်း”—ဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီး၊ ကိုယ်ဝန်နှင့် မွေးဖွားရေးရာ အစဉ်အလာကာရဏများမှ ကလေးဘဝ အခမ်းအနားများအထိ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဝဏ္ဏအလိုက် အချိန်သတ်မှတ်ထားသော ဥပနယနသို့ ရောက်အောင် ဝေဒသံစ్కာရများကို စုစည်းဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မစာရီ ကျောင်းသား၏ နေထိုင်စည်းကမ်းများ—သန့်ရှင်းရေး (ရှောစ), အာစမန, သွားသန့်စင်ခြင်း, မန္တရဖြင့် ရေချိုးခြင်း, စန္ဓျာဝန္ဒနာ, အဂ္နိကာရျ, အရိုအသေပြုခြင်းနှင့် အကြီးအကဲ၊ ဆရာကို ဝန်ဆောင်ခြင်း—တို့ကို အသေးစိတ်ညွှန်ပြသည်။ ဘိက္ခာယူပုံ၊ စကားပြောထိန်းချုပ်မှု၊ အစားအစာကို စည်းကမ်းတကျ စားသုံးမှုနှင့် အလွန်အကျွံ၊ အန္တရာယ်ပြုမှု၊ မကောင်းပြောစော်ကားမှု၊ မသန့်ရှင်းသော ထိတွေ့မှုတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် စည်းမျဉ်းများလည်း ပါဝင်သည်။ မေခလာ၊ ယဇ္ဉောပဝီတ၊ ဒဏ္ဍ၊ အဇိနတို့၏ ပစ္စည်းနှင့် အတိုင်းအတာကို ဝဏ္ဏအလိုက် သတ်မှတ်ကာ ဘြဟ္မစာရီကို ဥပကူရ္ဝာဏ နှင့် နိုင်ဋ္ဌိက ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ အာရှရမတစ်ခုတွင် တည်နေခြင်း မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်း၊ အာရှရမအခြေခံမရှိသော အကျင့်ကျင့်မှုများသည် အကျိုးမရှိကြောင်း သတိပေးသည်။ ဝေဒပညာသင်ယူမှုကို ချီးမွမ်းကာ ပ္ရဏဝ (အိုံ) နှင့် ဗျာဟ္ရတိများကို ဂါယတရီနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်း၊ ဂျပ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအဆင့်များ—အသံထွက်၊ အူပါံရှု၊ စိတ်တွင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ဆရာအခန်းကဏ္ဍများ (အာစာရျ၊ ဥပာဓျာယ၊ ဣတ္ဝိဇ) ကို အဆင့်ခွဲပြီး မိခင်၊ ဖခင်၊ ဂုရုတို့၏ သုံးပါးကို အမြင့်ဆုံးတပစ်အဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ၊ စည်းကမ်းတကျ ဘြဟ္မစာရျနှင့် ဝိශ්ဝေရှ၏ ကရုဏာကြောင့် ကာရှီရောက်ခြင်း၊ ဉာဏ်နှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိန်းမတို့၏ လက္ခဏာနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်ရွေးချယ်မှု စံနှုန်းများဆီသို့ ဆက်လက်ပြောင်းရွှေ့မည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။

Strī-lakṣaṇa-vicāra (Examination of Women’s Physical Marks) | Chapter 37
အခန်း ၃၇ တွင် စကန္ဒက မိမိအမည်ဖြင့် သင်ကြားဟောပြောသကဲ့သို့ အိမ်ထောင်ရေးအတွက် အမျိုးသမီး၏ ကိုယ်ခန္ဓာလက္ခဏာ (lakṣaṇa) ကောင်း/မကောင်းကို စိစစ်သတ်မှတ်သည့် သာသနာရေးဆန်သော သင်ခန်းစာကို ဖော်ပြသည်။ အိမ်တွင်းချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုသည် «လက္ခဏာပြည့်စုံသော» ဇနီးနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်းကို အစမှာဆိုပြီး စည်းစိမ်နှင့် ကောင်းကျိုးအတွက် လက္ခဏာများကို စိစစ်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းသည်။ ထို့နောက် စိစစ်ရာ အခြေခံ ၈ မျိုး—ကိုယ်အင်္ဂါပုံသဏ္ဌာန်၊ ကိုယ်ပေါ်ရှိ လှည့်ဝိုင်း/ဝိုင်းကွင်းများ၊ အနံ့၊ အရိပ်၊ အသက်ဓာတ်/သဘောထား၊ အသံ၊ လမ်းလျှောက်ပုံ၊ အသားအရောင်—ကို ရှင်းပြပြီး ခေါင်းမှ ခြေထိ အစဉ်လိုက် စစ်ဆေးသည်။ ခြေဖဝါး၊ ခြေချောင်း၊ လက်သည်း၊ ခြေခေါက်၊ ခြေတံ၊ ဒူး၊ ပေါင်၊ ခါး၊ တင်ပါး၊ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၊ ဝမ်းဗိုက်၊ နာဗယ်၊ ဘေးဖက်၊ ရင်ဘတ်၊ နို့အုံ၊ ပခုံး၊ လက်မောင်း၊ လက်ဖဝါးနှင့် လက်ဖဝါးလိုင်းများ၊ လည်ပင်း၊ မျက်နှာ၊ နှုတ်ခမ်း၊ သွား၊ မျက်စိ၊ ဆံပင် စသည့် လက္ခဏာများကို စာရင်းပြု၍ စည်းစိမ်၊ အဆင့်အတန်း၊ သားသမီး၊ ကံမကောင်းမှု စသည့် အနာဂတ်ရလဒ်များကို နိမိတ်ပညာပုံစံဖြင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ လက်ဖဝါး/ခြေဖဝါးပေါ်ရှိ ကြာပန်း၊ သံခွံ၊ စက်ဝိုင်းဓား (discus)၊ ဆွာစတိကာ စသည့် သင်္ကေတများနှင့် လိုင်းပုံစံအလိုက် «ဖလ» ကိုလည်း အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် မင်္ဂလာမကောင်းသော «ဒုရလက္ခဏာ» ကို ရှောင်၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာများကို သိမြင်စိစစ်ကာ အိမ်ထောင်ဖက်ရွေးချယ်ရန် အကြံပြုသလို နောက်လာမည့် အခန်းများတွင် အိမ်ထောင်ရေးပုံစံများကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။

Adhyāya 38 — Vivāha-bheda, Gṛhastha-ācāra, Atithi-sevā, and Nitya-karma (Marriage Types, Householder Ethics, Hospitality, Daily Duties)
ဤအধ্যာယတွင် စကန္ဒ၏ သာသနာရေး–ကျင့်ဝတ်ရေး အကျဉ်းချုပ်တရားဟောကို ဖော်ပြပြီး အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝအတွက် စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အကျင့်အပြစ်အကျိုးကို ရှင်းလင်းသည်။ အစတွင် vivāha (မင်္ဂလာ) ၈ မျိုးကို ခွဲခြားကာ brāhma, daiva, ārṣa, prājāpatya ကဲ့သို့ သာသနာနှင့်ကိုက်ညီသော ပုံစံများနှင့် āsura, gāndharva, rākṣasa, paiśāca ကဲ့သို့ အပြစ်တင်ခံရသော ပုံစံများကို ဖော်ပြပြီး တစ်မျိုးချင်းစီ၏ သန့်စင်အကျိုး သို့မဟုတ် ပျက်စီးအကျိုးကို ဆက်စပ်ပြောဆိုသည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရှင်၏ စည်းကမ်းသဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ကာ လင်မယားဆက်ဆံရာတွင် ṛtu-kāla (သင့်တော်သောကာလ) ကို အလေးထားရန်၊ မသင့်တော်သော အချိန်အခါနှင့် အခြေအနေများကို ရှောင်ရန် သတိပေးသည်။ သန့်ရှင်းမှု၊ စကားပြောပုံ၊ ထိန်းချုပ်မှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတို့နှင့် ဆိုင်သော ācāra စည်းမျဉ်းများကို ဆက်တိုက်ညွှန်ပြသည်။ အဓိကပိုင်းတွင် pañca-yajña နှင့် atithi (ဧည့်သည်) ကို ဂုဏ်ပြုစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အကျင့်သီလကို ရှင်းလင်းပြီး နေ့စဉ်ပူဇော်ပွဲ vaiśvadeva နှင့် မလေးစားမစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အပြစ်အကျိုးကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် dāna (ဒါန) ၏ အကျိုးဖလ၊ မသင့်တော်သော သင်ကြား/လေ့လာချိန်များ (anadhyāya) အကြောင်း သတိပေးချက်များ၊ အကျိုးရှိသော အမှန်စကားကိုသာ ပြောရန်နှင့် မကောင်းသော ပေါင်းသင်းမှုကို ရှောင်ရန် စသည့် သဘောတရားများကို ထည့်သွင်းကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကာသီအခြေပြု အဝိမုတ္တ၏ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းမှုသို့ ကူးပြောင်းရန် ပြင်ဆင်ပေးသည်။

Avimukta-Kāśī: Accelerated Merit, Avimukteśvara Liṅga, and a Royal-Mythic Etiology
အধ্যာယ ၃၉ တွင် စကန္ဒသည် အဂஸ္တျအား အဝိမုက္တ-ကာသီကို အခြေခံသော “အပြစ်ဖျက်” ပုံပြင်တရားကို သင်ကြားခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ကာသီကွင်းကို အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၏ သဘောတရားဖြင့်—အယူအဆတည်ဆောက်မှုကို ကျော်လွန်၍ ရုပ်မဲ့၊ မထင်ရှား—ဟု ဖော်ပြပြီး ထိုအလွန်တန်းသော သဘောတရားသည် ကာသီကွင်းအတွင်း အထူးလွတ်မြောက်မှုအဖြစ် ပျံ့နှံ့တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် စကန္ဒသည် ကယ်တင်ရေးကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြသည်။ အခြားနေရာများတွင် ပြင်းထန်သော ယောဂ၊ ကြီးမားသော ဒါန၊ သို့မဟုတ် ရှည်လျားသော တပသ်လိုအပ်သော်လည်း ကာသီတွင် ပန်း/ရွက်/သီး/ရေ အနည်းငယ်ပူဇော်ခြင်း၊ ခဏတာ သမာဓိတည်ငြိမ်ခြင်း၊ ဂင်္ဂါရေချိုးခြင်း၊ ဆွမ်းဒါနပေးခြင်းတို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ပြီး နေရာ၏ ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် ထိုအရာများကို “ကြီးမြတ်” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ရှေးကာလ မိုးခေါင်ရှည်ကြာ၍ လူမှုရေးပျက်စီးသည့်အခါ ဘြဟ္မာသည် အမိန့်တော်ဖြင့် ရိပုဉ္ဇယ (ဒိဝိုဒာသ) မင်းကို တင်မြှောက်ကာ စည်းကမ်းပြန်တည်စေသည်ဟု ရှင်းပြသော ဒဏ္ဍာရီကို ထည့်သွင်းသည်။ ထိုကာလတွင် ရုဒ္ရ/ရှီဝနှင့် မန္ဒရတောင်တို့ ပါဝင်သည့် နတ်ဘုရားများ၏ ရွှေ့ပြောင်းမှုနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝသည် လင်္ဂပုံစံဖြင့် ကာသီ၌ အစဉ်တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် အဝိမုက္တေရှ္ဝရကို “အာဒိ-လင်္ဂ” ဟု သဘောတရားတည်ဆောက်ပြီး ၎င်းကို မြင်ခြင်း၊ မှတ်မိခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၊ နာမတော်ကို ကြားရုံတင်ဖြင့်ပင် စုဆောင်းထားသော အပြစ်ကို လျင်မြန်စွာ ပျော်ကွယ်စေ၍ ကမ္မချည်နှောင်မှုကို လျော့ပါးစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အချိန်ကာလအလိုက် လင်္ဂများ စုဝေးလာခြင်းနှင့် ကွင်းအတွင်း စည်းကမ်းရှိသော ဂျပ်ပနှင့် ဘက္တိကို ချီးမြှောက်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

Avimukteśvara–Kṣetra-prāpti, Gṛhastha-dharma, and Ethical Regulations (अविमुक्तेश्वर-क्षेत्रप्राप्ति तथा गृहस्थधर्म-नियमाः)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်းအခြေပြု သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်အဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။ အဂஸ္တျသည် အဝိမုက္တေရှ၏ မဟာတ္မ്യကို ထပ်မံရှင်းလင်းပေးရန်နှင့် အဝိမုက္တေရှဝရ-လင်္ဂနှင့် အဝိမုက္တ-က்ஷೇತ್ರကို မည်သို့ “ရောက်ရှိ/နီးကပ်” သင့်သည်ကို မေးမြန်းသည်။ စ္ကန္ဒသည် ချီးမွမ်းခြင်းမှ စည်းကမ်းသတ်မှတ်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ က္ෂેત્ર၌ အကျိုးဝိညာဉ်ရလိုသူများအတွက် စံနှုန်းကျင့်ဝတ်ကို ဖော်ပြသည်။ အစားအစာတားမြစ်ချက်များနှင့် စားသောက်ပုံစံမသင့်တော်မှုများကို စာရင်းပြုကာ ဟိṃသာ (အကြမ်းဖက်မှု) ၏ အပြစ်အလေးချိန်ကို အထူးသဖြင့် အသားစားခြင်းနှင့် ကန့်သတ်ထားသော ရိတုအခမ်းအနားအတွင်း ခြွင်းချက်များအပါအဝင် ရှင်းပြသည်။ ဓမ္မကို သုခနှင့် အမြင့်မားသော ရည်မှန်းချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် ဂೃಹస్థဓမ္မသို့ ချဲ့ထွင်ကာ ဒါန (ပေးကမ်းခြင်း) ၏ စည်းကမ်း၊ အားထားသူများနှင့် ဧည့်သည်များအပေါ် တာဝန်၊ ပဉ္စယဇ္ဉ စနစ်နှင့် နေ့စဉ်တာဝန်များကို ဖော်ပြသည်။ လူမှု-ရိတုသန့်ရှင်းမှုအကြောင်းအရာများ—လက်ထပ်ရေးသင့်တော်မှု၊ သန့်ရှင်းမှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်အတွင်း မိန်းမတို့၏ အနေအထား၊ ထိခိုက်စေသော စကားနှင့် အမြတ်ထုတ်စီးပွားရေးကို တားမြစ်ခြင်း—တို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းသည်။ အဆုံးတွင် ကာရှီ၌ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ခြင်းသည် ပြည့်စုံသော သာသနာလမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ကာရှီ-ဆေဝါသည် ပုဏ္ဏ၏ အထွတ်အထိပ်ဟု ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

वनाश्रम–परिव्राजकधर्मः तथा षडङ्गयोग–प्राणायामविधिः (Forest-Dweller and Renunciant Ethics; Six-Limbed Yoga and Prāṇāyāma Method)
ဤအধ্যာယတွင် စကန္ဒသည် အသက်အရွယ်နောက်ပိုင်း အာရှရမ ၃ နှင့် ၄ အတွက် သာသနာရေးစည်းကမ်းကို စနစ်တကျ သင်ကြားသည်။ အစပိုင်းတွင် ဂೃಹಸ್ಥမှ ဝါနပရಸ್ಥသို့ ကူးပြောင်းပုံကို ဖော်ပြ၍ ရွာအစားအစာကို လျှော့ချခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုကို တိုတောင်းစေခြင်း၊ ပဉ္စယဇ္ဈနာ တာဝန်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် သစ်ရွက်–အမြစ်–အသီး (śāka–mūla–phala) ဖြင့် သက်သာသက်သာ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို ပြောသည်။ အစားအစာ ပြင်ဆင်သိုလှောင်နည်းများနှင့် တားမြစ်အရာများကိုလည်း သတိပေးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရိဗ္ဗာဇက/ယတိ အယူအဆကို ရှင်းလင်း၍ တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်ခြင်း၊ မကပ်မငြိခြင်း၊ သာမညစိတ်ဖြင့် တည်ငြိမ်ခြင်း၊ စကားကို စည်းကမ်းတကျ ပြောခြင်း၊ ရာသီကာလအလိုက်ပါ သတိထားသော အဟിംသာနှင့် သံမဟုတ်သော ပုံးခွက်၊ ရိုးရိုးတံတောင်၊ ရိုးရိုးအဝတ်အစား စသည့် အနည်းငယ်သော ပစ္စည်းများသာ ကိုင်ဆောင်ရန် ဆိုသည်။ အာရုံခံစားမှုတွင် ပိတ်မိခြင်းကိုလည်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော သင်ကြားမှုတွင် ātmajñāna ကို အဆုံးအဖြတ်အဖြစ် ထားပြီး ယောဂကို အထောက်အကူပြု စည်းကမ်းဟု ဆိုကာ အပြန်အလှန် လေ့ကျင့်မှု (abhyāsa) ကို အောင်မြင်မှု၏ လမ်းကြောင်းဟု သတ်မှတ်သည်။ ṣaḍaṅga-yoga—āsana, prāṇāyāma, pratyāhāra, dhāraṇā, dhyāna, samādhi—ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပြီး အာသနာပုံစံများ၊ သင့်တော်သော နေရာ၊ အသက်ရှူအတိုင်းအတာ၊ အလွန်အကျွံ အားသုံးလေ့ကျင့်ခြင်း၏ အန္တရာယ်၊ nāḍī-śuddhi လက္ခဏာများနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ယောဂတည်ငြိမ်မှုသည် ပူဇော်ပွဲအလိုအလျောက်မှုကို ရပ်စဲစေပြီး လွတ်မြောက်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ကာရှီသည် ယောဂနည်းနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် kaivalya သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်သော နေရာဟု ချီးမြှောက်သည်။

कालचिह्नवर्णनम् (Signs of Approaching Death and the Turn to Kāśī)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အဂஸ္တျာက ကုမာရ (စကန္ဒ) ထံသို့ မရဏအချိန် (ကာလ) နီးကပ်လာမှုကို မည်သို့သိနိုင်သနည်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါများတွင် မည်သည့်လက္ခဏာများ (စိဟ္နာနိ) ပေါ်ထွက်သနည်းဟု မေးမြန်းသည့် သင်ကြားရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ကုမာရသည် နှာခေါင်းနှစ်ဖက်မှ အသက်ရှူစီးဆင်းပုံ၊ အာရုံခံစားမှုအလွန်အမင်းထူးခြားခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် အရောင်ပြောင်းခြင်း၊ အရိပ်/ပြန်လှန်ရိပ်မြင်ပုံပျက်ကွက်ခြင်း၊ မကောင်းသတင်းဆောင်သော အိပ်မက်ပုံရိပ်များ စသည့် လက္ခဏာများကို ရှင်းလင်းကာ တစ်ခုချင်းစီနှင့် ကျန်ရှိသက်တမ်းကို ရက်မှ လအထိ ခန့်မှန်းချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စာတမ်းသည် ရောဂါလက္ခဏာကြည့်ရှုခြင်းမှ သီလနှင့် သဒ္ဓါဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်သို့ လှည့်ကာ “အချိန်ကို မလှည့်စားနိုင်” သဖြင့် ယောဂကျင့်စဉ်ကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်ရန် သို့မဟုတ် ကာရှီကို အားကိုးရန် တိုက်တွန်းပြီး ဝိශ්ဝေရှ್ವರကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသော အာရုံခံအမိုးအကာအဖြစ် ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကာရှီမဟာတ္မယကို အားကောင်းစွာဖော်ပြကာ ဝါရာဏသီတွင် နေထိုင်ခြင်း၊ ဝိශ්ဝေရှ्वरကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ထိတွေ့ခြင်းတို့သည် ကလိယုဂ်၏ ကြောက်ရွံ့မှု၊ အချိန်၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် အပြစ်ဒုက္ခတို့ကို ကျော်လွန်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အိုမင်းခြင်း (ဇရာ) ကို ကျဆင်းမှု၏ အဓိကအမှတ်အသားဟု သတိပေးကာ အားနည်းမှုကြောင့် ဓမ္မကျင့်နိုင်စွမ်း မလျော့မီ ကာရှီသို့ ရောက်ရှိရန် လက်တွေ့ကျသော တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။

दिवोदास-राज्यवर्णनम् तथा वैश्वानरमूर्त्यपसारणम् (Divodāsa’s Rule in Kāśī and the Withdrawal of the Vaiśvānara Form)
အဂတ်စတျာသည် စကန္ဒအား တြိလောစန (ရှီဝ) ကာရှီကို စွန့်၍ မန္ဒရာသို့ သွားရခြင်းနှင့် ဒိဝိုဒာသ မင်းကြီး မည်သို့ အာဏာရလာသည်ကို မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက ဗြဟ္မာ၏ မိန့်တော်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ရှီဝသည် မန္ဒရာသို့ ထွက်ခွာပြီး အခြား ဒေဝတားများလည်း မိမိတို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာနများမှ ထွက်ခွာကာ လိုက်ပါသွားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဒေဝသဘင်များ ပျောက်ကွယ်သွားသဖြင့် ဒိဝိုဒာသသည် အတားအဆီးမရှိ အုပ်ချုပ်ရေးကို တည်ထောင်ကာ ဝါရာဏသီကို တည်ငြိမ်သော မြို့တော်အဖြစ် ခိုင်မာစေပြီး ပရဇာ-ဓမ္မအတိုင်း အုပ်ချုပ်သည်။ လူမှုအတန်းအစားများသည် တာဝန်ကို ပြည့်စုံစွာ ထမ်းဆောင်ကြပြီး ပညာရေး၊ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှု တိုးတက်ကာ အပြစ်မှုနှင့် အမြတ်ထုတ်မှု မရှိသကဲ့သို့ ဝေဒပဋ္ဌာန်းသံနှင့် တေးဂီတသံများက မြို့ဘဝကို သန့်ရှင်းစေသည်။ ဒေဝတားများသည် မင်း၏ မူဝါဒနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး (ṣāḍguṇya၊ caturupāya စသည်) တွင် အားနည်းချက် မတွေ့သဖြင့် ဆရာထံ တိုင်ပင်ကာ အလှည့်ကျ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အိန္ဒြာက အဂ္နိ (ဝိုင်ရှ္ဝာနရ) ကို မင်းနယ်မြေမှ တပ်ဆင်ထားသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းရန် အမိန့်ပေးရာ မီးထွက်ခွာသဖြင့် ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် ဟောမပူဇော်ခြင်းများ ပျက်ကွက်ကာ မင်းရဲ့ မီးဖိုချောင်တွင် မီးပျောက်သွားကြောင်း တင်ပြလာသည်။ ဒိဝိုဒာသသည် ဤအရာကို ဒေဝတားတို့၏ လှည့်ကွက်ဟု ခန့်မှန်းသိမြင်သည်။

काशीवियोगज्वरः, मणिकर्णिकामाहात्म्यस्तुति, दिवोदासवियोजनार्थं योगिन्यादेशः (Kāśī-Viyoga Fever; Praise of Maṇikarṇikā; Commissioning the Yoginīs regarding Divodāsa)
အဓ್ಯಾಯ ၄၄ သည် သီအိုလောဂျီဆန်သော ဇာတ်ကြောင်းကို အပိုင်းသုံးပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ (၁) စကန္ဒက ရတနာတောက်ပသော နေရာတော်၌ ရှိနေသော်လည်း “ကာရှီနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ဖျားနာမှု” (Kāśī-viyoga-ja jvara) ကို ရှီဝက ခံစားနေရသည်ဟု ဆိုသည်။ နီလကဏ္ဍ (အဆိပ်မနာ) မော်တီဖ်ရှိသော်လည်း လမင်းရောင်ကြောင့် “ပူလောင်” သကဲ့သို့ ဖော်ပြခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာရောဂါမဟုတ်ဘဲ ကာရှီ၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန် ဇာတ်ကွက်ကိရိယာဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ (၂) ပါရဝတီက သဒ္ဓမ္မအရ အားပေးနှစ်သိမ့်ပြီး ကာရှီ—အထူးသဖြင့် မဏိကဏ္ဏိကာ—၏ မဟာတန်ခိုးကို ချီးမွမ်းသည်။ ထိုနေရာ၌ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ပျောက်ကွယ်ပြီး၊ တပသ၊ ယဇ္ဈ၊ ပညာတတ်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့် မရနိုင်သကဲ့သို့ ကာရှီ၌ သေခြင်း/စွန့်လွှတ်ခြင်းမှတဆင့် မုက္ခကို အထူးသဖြင့် ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ (၃) ရှီဝက ပြန်သွားလိုသော်လည်း သာသနာရေး-နိုင်ငံရေး သဒ္ဓမ္မကန့်သတ်ချက်ကို တွေ့ရသည်။ ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ဖြင့် ဓမ္မတရားအတိုင်း ကာရှီကို အုပ်ချုပ်နေသော ဒိဝိုဒာသ မင်းကို အင်အားဖြင့် ဖယ်ရှားမည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယောဂိနီများကို ယောဂမာယာဖြင့် ဒိဝိုဒာသအား နေထိုင်လိုစိတ်လျော့နည်းစေကာ ထွက်ခွာစေပြီး၊ ဓမ္မမပျက်စီးဘဲ ဝါရာဏသီကို “ပြန်လည်သန့်စင်တည်ဆောက်” နိုင်ရန် တာဝန်ပေးသည်။

योगिनीवृन्दप्रवेशः, नामजपफलम्, पूजाकालविधानम् (Yoginī Host’s Entry, Fruits of Name-Recitation, and Worship Timing)
ဤအধ্যာယတွင် ယောဂိနီအစုအဖွဲ့သည် မာယာဖြင့် ဖုံးကွယ်ကာ ကာရှီမြို့သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်ကို ဖော်ပြသည်။ သူတို့သည် လူမှုအခန်းကဏ္ဍမျိုးစုံနှင့် အထူးကျွမ်းကျင်မှုများကို ယူဆောင်ကာ အိမ်ထောင်စုများနှင့် အများပြည်သူနေရာများအတွင်း မသိမသာ လှုပ်ရှားနိုင်ရန် ပြောင်းလဲနေထိုင်ကြပြီး၊ ကာရှီ၏ လျှို့ဝှက်သဘောတရားနှင့် သတိပြုရမည့် အင်အားလှုပ်ရှားမှုများကို ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် “သခင်မနှစ်သက်သော်လည်း ကာရှီကို မစွန့်နိုင်” ဟု ဆွေးနွေးကာ ကာရှီကို လူ့ရည်မှန်းချက်လေးပါး ပြည့်စုံရာနှင့် သမ္ဘူ၏ ထူးခြားသော သက္တိကွင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗျာသက ယောဂိနီတို့၏ နာမများ၊ ကာရှီ၌ ဘဇနာပြုခြင်း၏ အကျိုး၊ ပွဲတော်အချိန်သင့်တော်မှုနှင့် ပူဇော်နည်းစနစ်တို့ကို မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက ကာကွယ်ရေးလိတနီတစ်ရပ်အဖြစ် ယောဂိနီနာမစာရင်းကို ပြောကြားပြီး၊ တစ်နေ့သုံးကြိမ် နာမဇပပြုလျှင် အန္တရာယ်ကင်းစေကာ ရန်သူအရုပ်မဲ့အင်အားများကြောင့် ဖြစ်သော ဒုက္ခနှောင့်ယှက်မှုများကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဖလသရုတိသဘောဖြင့် အာမခံသည်။ အဆုံးတွင် ပူဇော်ပစ္စည်း၊ သင်္ကန်းနှင့် မီးအလင်း၊ ဆောင်းဦးကာလ မဟာပူဇာ၊ အာရှွိန် သုက္လ ပရတိပဒမှ စတင်သော နဝမီအလှည့်ကျ၊ ကృష్ణပက္ခ၌ ညပူဇာများ၊ သတ်မှတ်ပစ္စည်းများဖြင့် ဟိုးမအရေအတွက်များ၊ နှစ်စဉ် စိတ္တရ-ကృష్ణ ပရတိပဒ ယာထရာဖြင့် က్షೇತ್ರအတားအဆီးများကို သက်သာစေခြင်းတို့ကို စီမံညွှန်ကြားပြီး၊ မဏိကဏိကာ၌ ဂါရဝပြုခြင်းသည် အတားအဆီးများမှ ကာကွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။

लोळार्क-आदित्यप्रादुर्भावः (Manifestation and Glory of Lolārka Āditya at Asisaṃbheda)
အခန်း ၄၆ တွင် စကန္ဒက ယောဂိနီဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် ဘုရားရှင်က နေမင်း (အံရှုမာလီ/ရဝိ) ကို ကာရှီ–ဝါရာဏသီသို့ အလျင်အမြန် သွားကာ ဓမ္မ၏ရုပ်သဘောဖြစ်သော ဒိဝိုဒာသ မင်းကို ဓမ္မဆန့်ကျင်မှုဖြင့် လှုပ်ခတ်နိုင်မနိုင် စမ်းသပ်ကြည့်ရန် အမိန့်ပေးကြောင်း ပြောသည်။ ဓမ္မတည်မြဲသော မင်းကို အပြစ်တင်စော်ကားခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကာမ၊ ကရောဓ၊ လောဘ၊ မောဟ၊ မတ်ဆရ၊ အဟင်္ကာရ စသည့် ကိလေသာများ မအောင်မြင်စေရန် ဓမ္မအပေါ် သန္နိဋ္ဌာန်တည်ကြည်ရမည်ဟု သတိပေးထားသည်။ ရဝိသည် ကာရှီကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းထန်၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အမျိုးမျိုးသော ရုပ်ဖျက်များ—တပသီ၊ ဘိက္ခူ၊ အခမ်းအနားအသစ်တီထွင်သူ၊ မာယာဆရာ၊ ပညာရှင်၊ အိမ်ထောင်ရှင်၊ သံဃာဝင်—ဖြင့် လှည့်လည်သော်လည်း မင်းနိုင်ငံတွင် သီလချိုးဖောက်မှု မတွေ့ရ။ တာဝန်မပြီးဘဲ ပြန်ရမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကာရှီတွင် နေထိုင်လိုကြောင်း စဉ်းစားကာ ထိုမြို့၏ မတူညီသော တန်ဖိုးနှင့် ဝင်ရောက်သူတို့၏ အပြစ်ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်မှုကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ကာရှီတွင် နေမင်း၏ တစ်ဆယ့်နှစ်မျိုးသော အာဒိတျယ (ဒွါဒသ အာဒိတျယ) ကို တည်ထောင်ပြီး၊ ကာရှီကို မြင်လိုစိတ် “လောလာ” ကြောင့် “လောလာရ္က” ဟု အမည်ရသော နေမင်းကို အထူးအလေးပေးသည်။ လောလာရ္ကကို တောင်ဘက် အစိသံဘေဓာတွင် တည်နေရာချထားပြီး၊ မာဂရှီရ္ရှ လအနီး အနှစ်စဉ် ယာတြာ (အထူးသဖြင့် တိထိ ၆/၇ နှင့် တနင်္ဂနွေ)၊ ဂင်္ဂါ–အစိ ဆုံရာ၌ ရေချိုးခြင်း၊ ရှရဒ္ဓ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် အလှူဒါန၊ ကုသိုလ်ကိစ္စများ၏ အကျိုးတိုးပွားမှု—အထူးသဖြင့် နေကြတ်ချိန်—ကို ဖော်ပြကာ နာမည်ကြီး တီရ္ထများထက်ပင် မြင့်မားကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအဆိုများသည် ချီးမွမ်းသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အမှန်တရားဖြစ်ကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုပြီး၊ သံသယဖြင့် စော်ကားသူတို့ကို ပယ်ချကာ ဝေဒဓမ္မစံနှုန်းကို ဆန့်ကျင်သူများထံ မဖော်ပြရန် ကန့်သတ်ထားသည်။

Uttarārka–Barkarīkuṇḍa Māhātmya (The Glory of Uttarārka and the Origin of Barkarī Kuṇḍa)
ဤအধ্যာယတွင် ကာသီမြို့၏ နေရောင်တီရ္ထကို ဖော်ပြထားသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အရကကုဏ္ဍ (Arkakuṇḍa) ဟုခေါ်သော ထင်ရှားသည့် ရေကန်ရှိပြီး “ဥတ္တရာရ္က” (Uttarārka) ဟူသော တောက်ပသည့် နတ်တော်က အုပ်စိုးကာ ကာသီကို ကာကွယ်၍ ဒုက္ခရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ စကန္ဒသည် အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြောသည်။ အာတြေယ မျိုးရိုးမှ ပရိယဝြတ (Priyavrata) သည် အကျင့်သီလကောင်း၍ ဧည့်ဝတ်ပြုတတ်သူဖြစ်သော်လည်း သမီးတော်ကောင်းမြတ်အတွက် သင့်တော်သော ခင်ပွန်းကို ရှာဖွေရန် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်ရာမှ “စိန္တာ-ဇွရ” (cintā-jvara) ဟူသော စိုးရိမ်ဖျားနာမှု မကုနိုင်သည့်ရောဂါဖြစ်ကာ သေဆုံးသွားသည်။ ဇနီးသည် ပတိဝြတာ အယူအဆအတိုင်း ခင်ပွန်းနောက်လိုက်ကာ သေဆုံးပြီး သမီးကို မိဘမဲ့ထားခဲ့သည်။ သမီးသည် ခိုင်မာသော ဗြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်းကာ ဥတ္တရာရ္က အနီးတွင် တပသ်ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်သည်။ နေ့စဉ် အဇာ-ရှာဝီ (she-goat) တစ်ကောင်က တိတ်တဆိတ် သက်သေခံသကဲ့သို့ ပေါ်လာသည်။ ရှိဝနှင့် ပါရဝတီတို့က သူမ၏ တည်ကြည်သည့် သာသနာကျင့်စဉ်ကို ကြည့်ရှု၍ နတ်မ၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ရှိဝက အလိုတော်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ မိန်းကလေးသည် ကိုယ့်အတွက်မဟုတ်ဘဲ ပထမဦးစွာ ဆိတ်အတွက် ကရုဏာတော်ကို တောင်းဆိုကာ ပရောပကာရ (အခြားသူအကျိုးပြု) စိတ်ဓာတ်ကို ပြသသည်။ နတ်တော်များက ဓနဥစ္စာသည် မတည်မြဲသော်လည်း အခြားသူအကျိုးပြု ကုသိုလ်က တည်မြဲကြောင်း ချီးမွမ်းကြသည်။ ပါရဝတီက သူမကို မိမိ၏ ချစ်မြတ်နိုးသည့် အဖော်အဖြစ် သာမန်မဟုတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် အလှဆင်ပေးမည်ဟု ကောင်းချီးပေးပြီး၊ ကာသီ၏ မင်းသမီးအဖြစ် လောကီစည်းစိမ်ခံစားကာ အထွတ်အထိပ် မောက္ခကို ရမည်ဟု သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤအধ্যာယသည် ပုရှျ (Puṣya) လတွင် တနင်္ဂနွေနေ့၌ အရကကုဏ္ဍ/ဥတ္တရာရ္က တွင် နှစ်စဉ် ဝတ်ပြုအခမ်းအနား ပြုလုပ်ရန်၊ မနက်စောစော စိတ်အေးမြသည့် အခြေအနေဖြင့် ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ အရကကုဏ္ဍကို နောက်ပိုင်း “ဗာရ္ကရီကုဏ္ဍ” (Barkarīkuṇḍa) ဟု ခေါ်လာပြီး ထိုနေရာတွင် မိန်းကလေး၏ ရုပ်ပုံကို ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် လောလားရ္ကနှင့် ဥတ္တရာရ္က အကြောင်းအရာပါဝင်သည့် ဤပုံပြင်ကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် ရောဂါနှင့် ဆင်းရဲခက်ခဲမှုမှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Adhyāya 48: Sāmbasya Śāpaḥ, Vārāṇasī-yātrā, and the Māhātmya of Sāmbāditya and Sāmbakuṇḍa (Samba’s Curse and Solar Worship in Kāśī)
ဤအধ্যာယတွင် စကန္ဒသည် ဒွာရကာမြို့၌ ဖြစ်ပွားသော ကృష్ణ၊ နာရဒ နှင့် ကృష్ణ၏ သား စာမ္ဗ တို့၏ အကြောင်းကို သာသနာရေးအမြင်ဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ နာရဒသည် မြို့တော်သို့ ရောက်လာရာ ကൃഷ്ണက ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုသော်လည်း၊ အလှအပကို မာန်တင်နေသော စာမ္ဗက သင့်တော်သည့် ရိုသေမှု မပြုခဲ့။ နာရဒက ထိုအပြုအမူနှင့် ယောကျ်ားငယ်၏ အလှအပကြောင့် မိန်းမတို့၏ စိတ်အာရုံကို လှုပ်ရှားစေပြီး လူမှု-ကျင့်ဝတ်ကို မတည်ငြိမ်စေသည့် အကျိုးဆက်များကို ကృష్ణထံ သီးသန့်တင်ပြသည်။ စာမ္ဗကို ကృష్ణ၏ အတွင်းခန်းသို့ မိန်းမအစုအဝေးအလယ်တွင် ခေါ်ယူသောအခါ အဖြစ်အပျက်သည် ကൃഷ്ണ၏ သာပဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ စာမ္ဗသည် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ/လက်ပရိုစီ) ခံရပြီး၊ ထိုသည်မှာ သင်ခန်းစာပေးသည့် စည်းကမ်းတကျ ပြုပြင်ခြင်းဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ကృష్ణက ကာသီ/ဝါရာဏသီသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားကာ၊ ဝိශ්ဝေရှဝရ၏ အာဏာနှင့် သန့်ရှင်းသော ရေတော်များကြောင့် ကာသီသည် အပြစ်လျော့ခြင်းနှင့် သန့်စင်ခြင်းအတွက် ထူးကဲကြောင်း အလေးပေးသည်။ ကာသီတွင် စာမ္ဗသည် နေဘုရား (အံရှုမာလီ/အာဒိတျ) ကို ပူဇော်ကာ စာမ္ဗကுண္ဍနှင့် ဆက်နွယ်၍ နဂိုကျန်းမာသဘောသို့ ပြန်လည်ရရှိသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် တီရ္ထအကျင့်များနှင့် ဖလရှုတိကို ဖော်ပြပြီး—တနင်္ဂနွေနေ့ မိုးလင်းချိန် စာမ္ဗကுண္ဍ၌ ရေချိုးခြင်း၊ စာမ္ဗာဒိတျကို ပူဇော်ခြင်း၊ မာဃ-ရှုကလ-သပ္တမီ (ရဝိ-သပ္တမီ) အနီးအနား အကျင့်များသည် ရောဂါပျောက်ကင်းစေခြင်း၊ ဝမ်းနည်းမှုဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ နောက်အကြောင်းအရာ (ဒြောပဒာဒိတျ) သို့ ကူးပြောင်းကာ အဆုံးသတ်သည်။

द्रौपदी-आदित्य-माहात्म्य तथा मयूखादित्य-गभस्तीश्वर-प्रतिष्ठा (Draupadī’s Āditya Māhātmya and the Mayūkhāditya–Gabhastīśvara Foundation Narrative)
ဤအধ্যာယသည် စူတ–ဗျာသ–စကန္ဒ အလွှာလိုက်ပြောကြားမှုအတွင်းမှ စတင်ကာ မဟာဘာရတ ဇာတ်ကောင်များကို သာသနာရေးအမြင်ဖြင့် တင်ပြသည်။ ပဏ္ဍဝများကို ရုဒြာ၏ အင်္ဂါရပ်ဖြင့် တရားစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်သူများဟု ဖော်ပြပြီး၊ နာရာယဏသည် ကృష్ణရုပ်ဖြင့် သီလနှင့် တရားမျှတမှုကို တည်ငြိမ်စေသူဟု ဆိုသည်။ အခက်အခဲကာလတွင် ဒြောပဒီသည် စူရျ (ဗြဓ္န/သဝိတೃ) ကို ပြင်းပြသော ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ကာ မကုန်ခန်းသော အိုးတော် «အက္ရှယ-သ္ထာလိကာ» ကို ရရှိ၍ အစာရှားပါးမှုနှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုရေး တာဝန်များအတွက် လက်တွေ့ကူညီမှုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ကာရှီ၏ သန့်ရှင်းမြေပြင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ၊ ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရ၏ တောင်ဘက်တွင် စူရျကို ပူဇော်သူတို့သည် အစာငတ်ခြင်းနှင့် ဝေဒနာမှ လွတ်ကင်းခြင်း၊ ဝမ်းနည်းမှုအမှောင် ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ရောဂါနှင့် ခွဲခွာခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ခြင်းကို ကာရှီ၌ ဒർശနနှင့် ဘက္တိအပေါ် မူတည်၍ ရရှိမည်ဟု မိန့်ကြားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် စူရျ၏ ပဉ္စနဒ တီရ္ထ၌ ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ရှင်းလင်းကာ «ဂဘස්တီရှ္ဝရ» လင်္ဂကို တည်ထောင်ခြင်းနှင့် မင်္ဂလာ/ဂေါရီ ဟုခေါ်သော ဒေဝီရုပ်ကို ဆည်းကပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ရှိဝသည် ပေါ်ထွန်း၍ တပသ်ကို ချီးမွမ်းကာ ရှိဝ-စတုတ္တရများနှင့် မင်္ဂလာ-ဂေါရီ စတုတိကို လက်ခံပြီး၊ «၆၄ နာမ» အဋ္ဌကနှင့် မင်္ဂလာ-ဂေါရီ အဋ္ဌကကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် နေ့စဉ်အပြစ်ကို သန့်စင်ပေးပြီး ကာရှီသို့ ရှားပါးသော ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ပေးနိုင်သည့် သန့်စင်နည်းလမ်းဟု သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ချိုင်တြ သုက္လ တတိယာနေ့တွင် အထူးပြုသော မင်္ဂလာ-ဝြတ၏ အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကပ်ခြင်း၊ ပူဇော်သက္ကာများ၊ မိန်းကလေးများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ဟောမနှင့် ဒါနတို့ကို ဖော်ပြကာ ကောင်းကျိုးနှင့် အန္တရာယ်ကင်းစေမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မယူးခာဒိတျ (ကိုယ်မမြင်ရသော်လည်း ရောင်ခြည်မြင်ရခြင်း) ဟူသော အမည်အကြောင်းရင်း၊ အထူးသဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် ရောဂါနှင့် ဆင်းရဲမှုမှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဆိုပြီး၊ ဤဇာတ်ကြောင်းများကို နားထောင်သူသည် နရကသို့ မကျရောက်ကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

खखोल्कादित्य-प्रादुर्भावः (The Manifestation and Merit of Khakholka Āditya)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ စကန္ဒသည် ဝါရာဏသီ၌ရှိသော နေဘုရားပုံစံများ (အာဒိတျများ) ကို စာရင်းပြုဖော်ပြကာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာနှင့် ရောဂါဘေးကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု ချီးမွမ်းခံရသော “ခခိုးလ္က အာဒိတျ” ဟူသော ထင်ရှားပေါ်ထွန်းမှုကို မိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် ဒေသဆိုင်ရာ နေဘုရားသန့်ရှင်းရာကို ကဒရူနှင့် ဝိနတာတို့၏ ပုရాణမိသ်တစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ဥစ္စိုင်ရှရဝသ မြင်း၏ အရောင်ပုံသဏ္ဌာန်အပေါ် လောင်းကစားမှုကြောင့် ကဒရူ၏ မြွေသားများက လိမ်လည်ကာ ဝိနတာကို ကျွန်အဖြစ်ကျရောက်စေသည်။ မိခင်၏ အခြေအနေကြောင့် စိတ်မကောင်းဖြစ်သော ဂရုဍသည် လွတ်မြောက်ရေး အခြေအနေကို မေးမြန်းရာ အမృత (သုဓာ) ကို ယူဆောင်လာရန် ပြောကြားခံရသည်။ ဝိနတာသည် ဂရုဍအား သာသနာဓမ္မအမြင်ဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်မှုကို သင်ကြားပြီး၊ အထူးသဖြင့် နိသာဒများအတွင်း ပုန်းကွယ်နေသော ဗြာဟ္မဏကို မထိခိုက်စေရန် အမှတ်အသားများနှင့် မမှန်ကန်သော အကြမ်းဖက်မှု၏ အန္တရာယ်ကို ရှင်းပြသည်။ ဂရုဍ၏ အမృతရယူမှုသည် ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက် မဟုတ်ဘဲ မိခင်လွတ်မြောက်ရေးအတွက် တာဝန်တရားအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အဆုံးတွင် ဇာတ်လမ်းကို ကာသီသို့ ပြန်လည်တည်နေရာချကာ၊ ရှင်ကရနှင့် ဘာသ္ကရတို့သည် ကာသီ၌ ကရုဏာတော်ဖြင့် တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဖလသြရုတိအရ အမည်ပေးထားသော တီရ္ထ၌ ခခိုးလ္ကကို မြင်ရုံဖြင့် ရောဂါမှ လျင်မြန်စွာ သက်သာခြင်း၊ ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံခြင်းနှင့် ဤကథာကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်ခြင်းတို့ ရရှိမည်ဟု ကြေညာသည်။
It establishes a method for reading place as doctrine: sacred sites are presented as pedagogical terrains where devotion, ritual order, and liberation-claims are narrated through exemplary episodes and praises.
Merit is framed as arising from reverent approach—listening to the discourse, honoring sacred rivers and deities, and cultivating disciplined humility—rather than from mere physical travel alone.
Chapter 1 highlights an instructive episode involving Nārada and the Vindhya mountain, using dialogue and moral reflection to critique pride and to motivate refuge in the supreme deity (Viśveśa/Śiva).