Adhyaya 47
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 47

Adhyaya 47

ဤအধ্যာယတွင် ကာသီမြို့၏ နေရောင်တီရ္ထကို ဖော်ပြထားသည်။ မြောက်ဘက်တွင် အရကကုဏ္ဍ (Arkakuṇḍa) ဟုခေါ်သော ထင်ရှားသည့် ရေကန်ရှိပြီး “ဥတ္တရာရ္က” (Uttarārka) ဟူသော တောက်ပသည့် နတ်တော်က အုပ်စိုးကာ ကာသီကို ကာကွယ်၍ ဒုက္ခရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ စကန္ဒသည် အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြောသည်။ အာတြေယ မျိုးရိုးမှ ပရိယဝြတ (Priyavrata) သည် အကျင့်သီလကောင်း၍ ဧည့်ဝတ်ပြုတတ်သူဖြစ်သော်လည်း သမီးတော်ကောင်းမြတ်အတွက် သင့်တော်သော ခင်ပွန်းကို ရှာဖွေရန် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်ရာမှ “စိန္တာ-ဇွရ” (cintā-jvara) ဟူသော စိုးရိမ်ဖျားနာမှု မကုနိုင်သည့်ရောဂါဖြစ်ကာ သေဆုံးသွားသည်။ ဇနီးသည် ပတိဝြတာ အယူအဆအတိုင်း ခင်ပွန်းနောက်လိုက်ကာ သေဆုံးပြီး သမီးကို မိဘမဲ့ထားခဲ့သည်။ သမီးသည် ခိုင်မာသော ဗြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်းကာ ဥတ္တရာရ္က အနီးတွင် တပသ်ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်သည်။ နေ့စဉ် အဇာ-ရှာဝီ (she-goat) တစ်ကောင်က တိတ်တဆိတ် သက်သေခံသကဲ့သို့ ပေါ်လာသည်။ ရှိဝနှင့် ပါရဝတီတို့က သူမ၏ တည်ကြည်သည့် သာသနာကျင့်စဉ်ကို ကြည့်ရှု၍ နတ်မ၏ တိုက်တွန်းချက်ဖြင့် ရှိဝက အလိုတော်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ မိန်းကလေးသည် ကိုယ့်အတွက်မဟုတ်ဘဲ ပထမဦးစွာ ဆိတ်အတွက် ကရုဏာတော်ကို တောင်းဆိုကာ ပရောပကာရ (အခြားသူအကျိုးပြု) စိတ်ဓာတ်ကို ပြသသည်။ နတ်တော်များက ဓနဥစ္စာသည် မတည်မြဲသော်လည်း အခြားသူအကျိုးပြု ကုသိုလ်က တည်မြဲကြောင်း ချီးမွမ်းကြသည်။ ပါရဝတီက သူမကို မိမိ၏ ချစ်မြတ်နိုးသည့် အဖော်အဖြစ် သာမန်မဟုတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် အလှဆင်ပေးမည်ဟု ကောင်းချီးပေးပြီး၊ ကာသီ၏ မင်းသမီးအဖြစ် လောကီစည်းစိမ်ခံစားကာ အထွတ်အထိပ် မောက္ခကို ရမည်ဟု သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤအধ্যာယသည် ပုရှျ (Puṣya) လတွင် တနင်္ဂနွေနေ့၌ အရကကုဏ္ဍ/ဥတ္တရာရ္က တွင် နှစ်စဉ် ဝတ်ပြုအခမ်းအနား ပြုလုပ်ရန်၊ မနက်စောစော စိတ်အေးမြသည့် အခြေအနေဖြင့် ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ အရကကုဏ္ဍကို နောက်ပိုင်း “ဗာရ္ကရီကုဏ္ဍ” (Barkarīkuṇḍa) ဟု ခေါ်လာပြီး ထိုနေရာတွင် မိန်းကလေး၏ ရုပ်ပုံကို ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် လောလားရ္ကနှင့် ဥတ္တရာရ္က အကြောင်းအရာပါဝင်သည့် ဤပုံပြင်ကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် ရောဂါနှင့် ဆင်းရဲခက်ခဲမှုမှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । अथोत्तरस्यामाशायां कुंडमर्काख्यमुत्तमम् । तत्र नाम्नोत्तरार्केण रश्मिमाली व्यवस्थितः

စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် မြောက်ဘက်၌ ‘အရ္က’ ဟုခေါ်သော အထူးမြတ်သော ကုဏ္ဍတစ်ခုရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ရောင်ခြည်မော်လီ ဆူရိယသည် ‘ဥတ္တရာရ္က’ ဟူသော နာမဖြင့် တည်ရှိနေ၏။

Verse 2

तापयन्दुःखसंघातं साधूनाप्याययन्रविः । उत्तरार्को महातेजाः काशीं रक्षति सर्वदा

ဒုက္ခအစုအဝေးကို လောင်ကျွမ်းစေ၍ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့ကို ပျိုးထောင်ပေးသော ရဝိသည် ‘ဥတ္တရာရ္က’ ဟူသော မဟာတေဇောဖြင့် ကာသီကို အစဉ်ကာကွယ်တော်မူ၏။

Verse 3

तत्रेतिहासो यो वृत्तस्तं निशामय सुव्रत । विप्रः प्रियव्रतो नाम कश्चिदात्रेय वंशजः

သုဝရတ၊ ထိုနေရာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အိတိဟာသကို နားထောင်လော့။ အာတြေယ ဝంశမှ ဆင်းသက်သော ‘ပရိယဝရတ’ ဟူသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရှိ၏။

Verse 4

आसीत्काश्यां शुभाचारः सदातिथिजनप्रियः । भार्या शुभव्रता तस्य बभूवातिमनोहरा

ကာသီမြို့၌ သူသည် သုဘအာစာရရှိ၍ အစဉ်အမြဲ ဧည့်သည်နှင့် လူထုတို့၏ ချစ်ခင်လေးစားခြင်းကို ခံရ၏။ သူ၏ ဇနီးသည်လည်း သုဘဝရတကို ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်၍ အလွန်စိတ်မောဟာရ ဖြစ်၏။

Verse 5

भर्तृशुश्रूषणरता गृहकर्मसुपेशला । तस्यां स जनयामास कन्यामेकां सुलक्षणाम्

ခင်ပွန်းကို ရိုသေပြုစုစောင့်ရှောက်ရာ၌ အမြဲတမ်းစိတ်ဝင်စားပြီး အိမ်မှုကိစ္စများတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်သော သူမသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံသည့် သမီးတစ်ဦးတည်းကို မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။

Verse 6

मूलर्क्षप्रथमेपादे तथा केंद्रे बृहस्पतौ । ववृधे सा गृहे पित्रोः शुक्ले पक्षे यथा शशी

မူလာနက္ခတ်၏ ပထမပဒ၌ ဖြစ်ပေါ်၍ ဗြဟ္စပတိ (ဂျူပီတာ) သည် မင်္ဂလာကောင်းသော ကේန္ဒြတည်နေရာ၌ ရှိသဖြင့်၊ သူမသည် မိဘအိမ်၌ အလင်းပက္ခ၏ လကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ကြီးပြင်းလာ하였다။

Verse 7

सुरूपा विनयाचारा पित्रोश्च प्रियकारिणी । अतीव निपुणा जाता गृहोपस्करमार्जने

ရုပ်ရည်လှပ၍ အကျင့်အကြံသိက္ခာပြည့်စုံကာ မိဘတို့ကို အမြဲပျော်ရွှင်စေသူဖြစ်သည့် သူမသည် အိမ်သုံးပစ္စည်းများကို ထိန်းသိမ်းသန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် အလွန်ကျွမ်းကျင်လာ하였다။

Verse 8

यथायथा समैधिष्ट सा कन्या पितृमंदिरे । तथातथा पितुस्तस्याश्चिंता संववृधेतराम्

သူမက မိဘအိမ်၌ တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးကြီးပြင်းလာသလို၊ ထိုအတိုင်းပင် သူမ၏ဖခင်၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုလည်း ပို၍ပို၍ တိုးပွားလာ하였다။

Verse 9

कस्मै देया वरा कन्या सुरम्येयं सुलक्षणा । अस्या अनुगुणो लभ्यः क्व मया वर उत्तमः

“ဤသမီးကောင်းသည် အလွန်လှပ၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံ၏—မည်သူ့အား ပေးအပ်သင့်နည်း။ သူမနှင့် ကိုက်ညီသင့်တော်သော အထူးကောင်းမြတ်သည့် သတို့သားကို ငါ ဘယ်မှာ ရှာတွေ့နိုင်မည်နည်း?”

Verse 10

कुलेन वयसा चापि शीलेनापि श्रुतेन च । रूपेणार्थेनसंयुक्तः कस्मै दत्ता सुखं लभेत्

အမျိုးအနွယ်ကောင်း၊ အသက်အရွယ်သင့်တော်မှု၊ သီလနှင့် ပညာသင်ယူမှုတို့ရှိပြီး၊ အလှအပနှင့် ဥစ္စာပစ္စည်းတို့ပါပြည့်စုံသော ဤသမီးကို—မည်သူထံပေးလျှင် စိတ်ချမ်းသာရမည်နည်း။

Verse 11

इति चिंतयतस्तस्य ज्वरोभूदतिदारुणः । यश्चिंताख्यो ज्वरः पुंसामौषधैर्नापि शाम्यति

ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ် သူ့ထံတွင် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖျားနာမှု ပေါ်လာ၏—လူတို့၌ ‘စိုးရိမ်ပူပန်မှု’ ဟုခေါ်သော ဖျားနာမှုသည် ဆေးဝါးဖြင့်ပင် မငြိမ်းနိုင်။

Verse 12

तन्मूलर्क्षविपाकेन चिंताख्येन ज्वरेण च । स विप्रः पंचतां प्राप्तस्त्यक्त्वा सर्वं गृहादिकम्

မူလ နက္ခတ်နှင့် ဆက်နွယ်သော ကံကြမ္မာအကျိုး၏ အချိန်မီပေါက်ဖွားမှုနှင့် ‘စိုးရိမ်ပူပန်မှု’ ဟုခေါ်သော ဖျားနာမှုကြောင့် ထိုဗြာဟ္မဏသည် အဆုံးသတ်သို့ ရောက်၍ အိမ်ယာနှင့် ပိုင်ဆိုင်သမျှကို စွန့်လွှတ်ကာ ပဉ္စတတ်သို့ လျောဝင်သွား၏။

Verse 13

पितर्युपरते तस्याः कन्यायाः सा जनन्यपि । शुभव्रता परित्यज्य तां कन्यां पतिमन्वगात्

ထိုသမီး၏ ဖခင် ကွယ်လွန်သွားသောအခါ၊ မိခင်လည်း—မင်္ဂလာဝတ်ပြုသစ္စာကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ—သမီးကို ချန်ထားကာ ခင်ပွန်းနောက်သို့ လိုက်သွား၏။

Verse 14

धर्मोयं सहचारिण्या जीवताजीवतापि वा । पत्या सहैव स्थातव्यं पतिव्रतयुजा सदा

ဤသည်မှာ ပတိဝရတာ အဖော်ဇနီး၏ ဓမ္မဟု ကြေညာထားသည်—အသက်ရှိစဉ်ဖြစ်စေ သေဆုံးပြီးနောက်ဖြစ်စေ ခင်ပွန်းနှင့်အတူ အမြဲတမ်း တည်နေသင့်သည်။

Verse 15

नापत्यं पाति नो माता न पिता नैव बांधवाः । पत्युश्चरणशुश्रूषा पायाद्वै केवलं स्त्रियम्

သားသမီးက မကာကွယ်၊ မိခင်က မကာကွယ်၊ ဖခင်က မကာကွယ်၊ ဆွေမျိုးများလည်း မကာကွယ်။ မိန်းမအတွက် အမှန်တကယ် ကာကွယ်ရာမှာ ခင်ပွန်း၏ ခြေတော်၌ ဘက္တိဖြင့် ပြုသော စေဝာတော်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 16

सुलक्षणापि दुःखार्ता पित्रोः पंचत्वमाप्तयोः । और्ध्वदैहिकमापाद्य दशाहं विनिवर्त्य च

မင်္ဂလာလက္ခဏာများ ပြည့်စုံသော်လည်း မိဘတို့ ပဉ္စတတ္တဝသို့ ရောက်သွားသောအခါ သူမသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြီးစွာ ခံစားရ하였다။ အော်ဓ္ဝဒೈဟိက အလှူအတန်းများကို ပြုလုပ်ပြီး တစ်ဆယ်ရက်တာ အကျင့်အကြံများကို ပြီးစီးကာ ပြန်လာ하였다။

Verse 17

चिंतामवाप महतीमनाथा दैन्यमागता । कथमेकाकिनी पित्रा मात्राहीना भवांबुधेः

အကူအညီမဲ့၍ ဆင်းရဲနိမ့်ကျမှုထဲ ကျရောက်သဖြင့် သူမကို စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြီးက ဖမ်းဆီးလေ၏— “ဖခင်မိခင်မရှိဘဲ တစ်ယောက်တည်း ဤသံသရာပင်လယ်ကို မည်သို့ ဖြတ်ကူးနိုင်မည်နည်း?”

Verse 18

दुस्तरं पारमाप्स्यामि स्त्रीत्वं सर्वाभिभावि यत् । न कस्मैचिद्वरायाहं पितृभ्यां प्रतिपादिता

“ဖြတ်ကူးရန် ခက်ခဲသော အရာ၏ အခြားဖက်ကမ်းကို ငါ မည်သို့ ရောက်နိုင်မည်နည်း၊ မိန်းမဖြစ်ခြင်းသည် အရာအားလုံး၏ အောက်တွင် ဖိနှိပ်ခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ မိဘတို့က ငါ့ကို မည်သည့် သတို့သားထံသို့မျှ မအပ်နှံခဲ့ကြ။”

Verse 19

तददत्ता कथं स्वैरमहमन्यं वरं वृणे । वृतोपि न कुलीनश्चेद्गुणवान्न च शीलवान्

“ငါကို မင်္ဂလာအဖြစ် မအပ်နှံထားသေးလျှင် ငါသည် ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် အခြားခင်ပွန်းကို မည်သို့ ရွေးနိုင်မည်နည်း။ ရွေးခဲ့သော်လည်း သူသည် မျိုးရိုးမြင့်မားသူ မဟုတ်၊ ဂုဏ်သတ္တိမရှိ၊ သီလမကောင်းလျှင် အကျိုးရှိမည်လော?”

Verse 20

स्वाधीनोपि न तत्तेन वृतेनापि हि किं भवेत् । इति संचिंतयंती सा रूपौदार्यगुणान्विता

“သူက လိုက်နာပေးတောင်၊ ဒီလိုရွေးချယ်ထားတဲ့ယောက်ျားနဲ့ ဘာအကျိုးရှိမလဲ” ဟု အလှ၊ စေတနာကြီးမှုနှင့် သီလဂုဏ်တို့ပြည့်စုံသော မိန်းကလေးက စဉ်းစားနေ하였다။

Verse 21

युवभिर्बहुभिर्नित्यं प्रार्थितापि मुहुर्मुहुः । न कस्यापि ददौ बाला प्रवेशं निज मानसे

လူငယ်များစွာက အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုနေသော်လည်း၊ ထိုမိန်းကလေးသည် မည်သူ့ကိုမျှ မိမိနှလုံးသားထဲသို့ ဝင်ခွင့်မပေးခဲ့။

Verse 22

पित्रोरुपरतिं दृष्ट्वा वात्सल्यं च तथाविधम् । निनिंद बहुधात्मानं संसारं च निनिंद ह

မိဘနှစ်ပါး ကွယ်လွန်သွားသည်ကိုမြင်၍ ထိုကဲ့သို့သော မေတ္တာဝတ္သလျကို သတိရကာ၊ သူမသည် မိမိကိုယ်ကို အမျိုးမျိုး အပြစ်တင်ပြီး သံသရာကိုလည်း ရှုတ်ချ하였다။

Verse 23

याभ्यामुत्पादिता चाहं याभ्यां च परिपालिता । पितरौ कुत्र तौ यातौ देहिनो धिगनित्यताम्

“ကျွန်မကို မွေးဖွားပေးသူနှစ်ဦး၊ ကျွန်မကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသူနှစ်ဦး—အဖေမေမတို့ ဘယ်သို့သွားကြပြီနည်း? ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့၏ မတည်မြဲမှုကို ငြင်းပယ်ရပါ၏!”

Verse 24

अहो देहोप्यहोंगत्वं यथा पित्रोः पुरो मम । इति निश्चित्य सा बाला विजितेंद्रिय मानसा

“အို—ဒီကိုယ်ခန္ဓာတောင်! အို—ကိုယ်မဲ့သွားရတဲ့အခြေအနေ၊ မိဘနှစ်ပါးက ကျွန်မရှေ့မှာပဲ ကြုံခဲ့သလို!” ဟု သေချာစွာ ဆုံးဖြတ်ပြီး၊ အင်ဒြိယနှင့် စိတ်ကို အနိုင်ယူထားသော မိန်းကလေးသည် သန္နိဋ္ဌာန်၌ မယိမ်းမယိုင် တည်ကြည်နေ하였다။

Verse 25

ब्रह्मचर्यं दृढं कृत्वा तप उग्रं चचार ह । उत्तरार्कस्य देवस्य समीपे स्थिरमानसा

သူမသည် ဗြဟ္မစရိယကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်းကာ ပြင်းထန်သော တပဿာကို ဆောင်ရွက်하였다; အုတ္တရာရ္က ဒေဝ၏ အနီး၌ စိတ်တည်ငြိမ်၍ မလှုပ်မယှက် နေ하였다။

Verse 26

तस्यां तपस्यमानायामेकाच्छागी लघीयसी । तत्र प्रत्यहमागत्य तिष्ठेत्तत्पुरतोऽचला

သူမ တပဿာပြုနေစဉ် အမကောင်ငယ်တစ်ကောင်သည် နေ့တိုင်း လာကာ သူမရှေ့တွင် မလှုပ်မယှက် ရပ်နေ하였다။

Verse 27

तृणपर्णादिकं किंचित्सायमभ्यवहृत्य सा । तत्कुंडपीतपानीया स्वस्वामिसदनं व्रजेत्

ညနေခင်းတွင် ၎င်းသည် မြက်နှင့် အရွက်အနည်းငယ်ကို ကိုက်စားပြီး၊ ထိုကန်မှ ရေသောက်ကာ မိမိပိုင်ရှင်၏ အိမ်သို့ ပြန်သွား하였다။

Verse 28

तत इत्थं व्यतीतासु पंचषा सुसमासु च । लीलया विचरन्देवस्तत्र देव्या सहागतः

ဤသို့ဖြင့် ကောင်းမြတ်သော လငါးလ သို့မဟုတ် ခြောက်လ ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ လီလာဖြင့် လှည့်လည်နေသော ဘုရားသခင်သည် ဒေဝီနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 29

सन्निधावुत्तरार्कस्य तपस्यतीं सुलक्षणाम् । स्थाणुवन्निश्चलां स्थाणुरद्राक्षीत्तपसा कृशाम्

အုတ္တရာရ္က၏ အနီး၌ ဘုရားသခင် စ္ထာဏုသည် လက္ခဏာကောင်းသော မိန်းမကို တပဿာပြုနေသည်ကို မြင်하였다—တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်၊ တပဿာကြောင့် ပိန်လှီနေ하였다။

Verse 30

ततो गिरिजया शंभुर्विज्ञप्तः करुणात्मना । वरेणानुगृहाणेमां बंधुहीनां सुमध्यमाम्

ထို့နောက် ကရုဏာတရားပြည့်ဝသော ရှမ္ဘုကို ဂိရိဇာက လျှောက်ထား၏— “ဆွေမျိုးမရှိ အားကိုးရာမဲ့၊ ခါးသေးသွယ်သော ဤမိန်းမအား ကောင်းချီးပေး၍ ဝရ(ပရ) တစ်ပါး ချီးမြှင့်ပါ”။

Verse 31

शर्वाणीगिरमाकर्ण्य ततः शर्वः कृपानिधिः । समाधिमीलिताक्षीं तामुवाच वरदो हरः

ရှရဝါဏီ၏ စကားကို ကြားသော် ကရုဏာ၏ သိုက်တော်ဖြစ်သော ရှရဝါက၊ သမာဓိ၌ မျက်စိပိတ်၍ ထိုင်နေသော သူမအား—ဝရပေးရှင် ဟရက—မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 32

सुलक्षणे प्रसन्नोस्मि वरं वरय सुव्रते । चिरं खिन्नासि तपसा कस्तेऽस्तीह मनोरथः

“မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်ဝသူရေ၊ ငါ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၏။ သီလဝရတကို တည်ကြည်သူရေ၊ ဝရတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့။ သင်သည် တပသဖြင့် ကြာရှည်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခဲ့ပြီ—ဤနေရာ၌ သင်၏ ဆန္ဒသည် အဘယ်နည်း?”

Verse 33

सापि शंभोर्गिरं श्रुत्वा मुखपीयूषवर्षिणीम् । महासंतापशमनीं लोचने उदमीलयत्

သူမလည်း ရှမ္ဘု၏ စကားတော်ကို ကြားသော်—ပါးစပ်မှ အမృతမိုးကဲ့သို့ ရွာသွန်း၍ မဟာဒုက္ခကို သက်သာစေသော—မျက်လုံးနှစ်လုံးကို ဖွင့်လှစ်လိုက်၏။

Verse 34

त्र्यक्षं प्रत्यक्षमावीक्ष्य वरदानोन्मुखं पुरः । देवीं च वामभागस्थां प्रणनाम कृतांजलिः

ဝရပေးရန် အသင့်ဖြစ်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် ပေါ်ထင်နေသော မျက်စိသုံးလုံးရှင်ကိုလည်း၊ ထိုအရှင်၏ ဘယ်ဘက်၌ ထိုင်နေသော ဒေဝီကိုလည်း မြင်သော်၊ လက်အုပ်ချီ၍ ပူဇော်နမಸ್ಕာရ ပြုလေ၏။

Verse 35

किं वृणे यावदित्थं सा चिंतयेच्चारुमध्यमा । तावत्तयानिरैक्षिष्ट वराकी बर्करी पुरः

ခါးသေးသွယ်သော အလှနတ်သမီးသည် “ငါ ဘာကောင်းချီးကို ရွေးမလဲ” ဟု စဉ်းစားနေစဉ်ပင်၊ ကံမကောင်းသော ဆိတ်မ ဘာကရီ ကို သူမရှေ့တည့်တည့်တွင် ရပ်စေကာ ပြသလာခဲ့သည်။

Verse 36

आत्मार्थं जीवलोकेस्मिन्को न जीवति मानवः । परं परोपकारार्थं यो जीवति स जीवति

ဤသက်ရှိလောက၌ လူသားမည်သူက မိမိအတွက် မနေထိုင်ဘဲရှိမည်နည်း။ သို့သော် အခြားသူတို့ကို ကူညီရန်အတွက် နေထိုင်သူသာလျှင် အမှန်တကယ် အသက်ရှင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 37

अनया मत्तपोवृत्ति साक्षिण्या बह्वनेहसम् । असेव्यहं तदेतस्यै वरयामि जगत्पतिम्

ဤသူမကို သက်သေထား၍—ငါ၏ တပဿာနှင့် အကျင့်အကြံ၏ လမ်းကြောင်းကို မြင်သိထားပြီး၊ ကိုယ်ကျိုးမရှာသော ကြိုးပမ်းမှုများဖြင့် ပြည့်ဝသူမဖြစ်သဖြင့်—ထို့ကြောင့် သူမအတွက် လောကပတိ ဘုရားရှင်ကို ကောင်းချီးအဖြစ် ငါရွေးမည်။

Verse 38

परामृश्य मनस्येतत्प्राह त्र्यक्षं सुलक्षणा । कृपानिधे महादेव यदि देयो वरो मम

ဤအကြောင်းကို စိတ်တွင် ဆင်ခြင်ပြီးနောက် စုလက္ခဏာသည် သုံးမျက်စိရှင်ထံသို့ ပြောလေသည်—“အို မဟာဒေဝ၊ ကရုဏာ၏ خزန်တော်၊ အကယ်၍ ကျွန်မအား ကောင်းချီးပေးမည်ဆိုလျှင်…”

Verse 39

अजशावी वराक्येषा तर्हि प्रागनुगृह्यताम् । वक्तुं पशुत्वान्नोवेत्ति किंचिन्मद्भक्तिपेशला

“ဤကံမကောင်းသူမသည် ဆိတ်-သိုး ဖြစ်၏; အရင်ဆုံး သူမကို ကရုဏာပြုပါစေ။ တိရစ္ဆာန်အဖြစ်ကြောင့် မည်သို့မျှ မပြောနိုင်သော်လည်း၊ ငါ့အပေါ် ဘက္တိစိတ် နူးညံ့စွာ ရှိနေသည်။”

Verse 40

इति वाचं निशम्येशः परोपकृतिशालिनीम् । सुलक्षणाया नितरां तुतोष प्रणतार्तिहा

သူတပါးအကျိုးကို စိတ်ထားကောင်းစွာ ထောက်ပံ့လိုသည့် စကားကို ကြားသော်၊ အလျှော့အတင်းမရှိ အပ်နှံသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော သခင်ဘုရားသည် စုလက္ခဏာကို အလွန်ပင် နှစ်သက်တော်မူ၏။

Verse 41

देवदवस्ततः प्राह देवि पश्य गिरींद्रजे । साधूनामीदृशी बुद्धिः परोपकरणोर्जिता

ထို့နောက် သခင်ဘုရားသည် ဒေဝီအား မိန့်တော်မူသည်—“ကြည့်လော့၊ တောင်မင်း၏ သမီးရေ၊ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့၏ ဉာဏ်ပညာသည် ဤသို့ပင် ဖြစ်၏၊ သူတပါးအကျိုးပြုခြင်း၏ အင်အားကြောင့် မြင့်မြတ်လာသည်။”

Verse 42

ते धन्याः सर्वलोकेषु सर्वधर्माश्रयाश्च ते । यतंते सर्वभावेन परोपकरणाय ये

သူတပါးအကျိုးအတွက် ကိုယ်စိတ်အားလုံးဖြင့် ကြိုးပမ်းသူတို့သည် လောကအပေါင်းတို့၌ ကံကောင်းမြတ်သူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ဓမ္မအားလုံး၏ အားကိုးရာလည်း သူတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 43

संचयाः सर्ववस्तूनां चिरं तिष्ठति नो क्वचित् । सुचिरं तिष्ठते चैकं परोपकरणं प्रिये

ပစ္စည်းဥစ္စာ အမျိုးမျိုး၏ စုဆောင်းမှုသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ကြာရှည်မတည်တံ့; သို့သော် ချစ်သူရေ၊ သူတပါးအကျိုးအတွက် ပြုသော ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုတည်းသာ အလွန်ကြာရှည် တည်တံ့၏။

Verse 44

धन्या सुलक्षणा चैषा योग्याऽनुग्रहकर्मणि । ब्रूहि देवि वरो देयः कोऽस्यैच्छाग्यै च कः प्रिये

“ဤ စုလက္ခဏာသည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းမြတ်သူ ဖြစ်၍ ကရုဏာအနုဂ्रहကို ခံယူရန် သင့်တော်၏။ ပြောလော့ ဒေဝီရေ—သူမအား မည်သည့် ဆုတောင်းပေးရမည်နည်း၊ သူမက မည်သည်ကို ဆန္ဒရှိသနည်း၊ ချစ်သူရေ?”

Verse 45

श्रीदेव्युवाच । सर्वसृष्टिकृतां कर्तः सर्वज्ञप्रणतार्तिहन् । सुलक्षणा शुभाचारा सखी मेस्तु शुभोद्यमा

သီရိဒေဝီ မိန့်တော်မူသည်— အလုံးစုံသော စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရှင်၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူ၍ ရှိခိုးကန်တော့သူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားတော်မူသော ဘုရားသခင်— ကျွန်မအတွက် လက္ခဏာကောင်း၍ သီလကောင်း၊ အကျင့်ကောင်းသော မိတ်ဖော်တစ်ဦး ရှိပါစေ၊ မင်္ဂလာကိစ္စများတွင် အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်းနေပါစေ။

Verse 46

यथा जया च विजया यथा चैव जयंतिका । शुभानंदा सुनंदा च कौमुदी च यथोर्मिला

ဂျယာနှင့် ဝိဇယာကဲ့သို့၊ ဂျယန္တိကာကဲ့သို့၊ သုဘာနန္ဒာနှင့် စုနန္ဒာကဲ့သို့၊ ကောမုဒီနှင့် ဥရ္မိလာကဲ့သို့—ထိုနည်းတူ သူမလည်း မင်္ဂလာသဘောနှင့် ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်များ ပြည့်စုံပါစေ။

Verse 47

यथा चंपकमाला च यथा मलयवासिनी । कर्पूरलतिका यद्वद्गंधधारा यथा शुभा

ချမ်းပကပန်းမော်လီကဲ့သို့ လှပ၍၊ မလယတောင်တန်း၏ စန္ဒနံ့ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်ကာ၊ ကမ္ဖော် (ကာဖူး) လက်တီကာကဲ့သို့ နူးညံ့၍၊ မင်္ဂလာရနံ့ စီးကြောင်းကဲ့သို့ သန့်ရှင်းလှပပါစေ။

Verse 48

अशोका च विशोका च यथा मलयगंधिनी । यथा चंदननिःश्वासा यथा मृगमदोत्तमा

သူမသည် အရှိုကာ—ဝမ်းနည်းမှုကင်းသောသူ—နှင့် ဝိရှိုကာ—ဝမ်းနည်းမှုကို ဖယ်ရှားပေးသူ—ဖြစ်ပါစေ။ မလယ၏ စန္ဒနံ့ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်၍၊ စန္ဒန၏ အသက်ရှုသံကဲ့သို့ နူးညံ့၍၊ အကောင်းဆုံး မုဂ္ဂမဒ (မတ်စ်) ကဲ့သို့ ထူးမြတ်ပါစေ။

Verse 49

यथा च कोकिलालापा यथा मधुरभाषिणी । गद्यपद्यनिधिर्यद्वदनुक्तज्ञा यथा च सा

ကိုကီလာငှက်သံကဲ့သို့ သာယာမြူးကြွ၍၊ ချိုမြိန်စွာ ပြောဆိုတတ်သူ ဖြစ်ပါစေ။ ဂദ്യနှင့် ပദ്യ၏ خزانہ ကဲ့သို့ ပြည့်ဝ၍၊ မပြောမိသေးသော အကြောင်းကိုပါ နားလည်သိမြင်တတ်သူ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 50

दृगंचलेंगितज्ञा च यथा कृतमनोरथा । गानचित्तहरा यद्वत्तथास्त्वेषा सुलक्षणा

သူမသည် မျက်စိအချက်အလက်နှင့် မျက်ဝန်းအစွန်းက အရိပ်အယောင်ကို သိမြင်နားလည်သူ ဖြစ်ပါစေ; ဆန္ဒမနောရထများ ပြည့်စုံပါစေ; သီချင်းသံဖြင့် စိတ်ကို ဖမ်းစားနိုင်သူ—ဤသို့ လက္ခဏာမင်္ဂလာပြည့်စုံသော ကညာဖြစ်ပါစေ။

Verse 51

अतिप्रिया भवित्री मे यद्बाल ब्रह्मचारिणी । अनेनैव शरीरेण दिव्यावयवभूषणा

ဤကညာငယ် ဘြဟ္မစာရိဏီသည် ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်ချစ်ခင်မြတ်နိုးရသူ ဖြစ်ပါစေ; ထိုတူညီသော ကိုယ်ခန္ဓာ၌ပင် ဒိဗ္ဗအင်္ဂါအလှနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်လှပပါစေ။

Verse 52

दिव्यांबरा दिव्यगंधा दिव्यज्ञानसमन्विता । समया मां सदैवास्तां चंचच्चामरधारिणी

ဒိဗ္ဗအဝတ်အစားဝတ်ဆင်၍ ဒိဗ္ဗအနံ့သင်းပျံ့ကာ ဒိဗ္ဗဉာဏ်နှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်ပါစေ; သတ်မှတ်အချိန်တိုင်း ကျွန်ုပ်နှင့် အမြဲတကွရှိနေ၍ လှုပ်ရှားလျင်မြန်သော ချာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဘက္တိဖြင့် စေဝါပြုပါစေ။

Verse 53

एषापि काशिराजस्य कुमार्यस्त्विह बर्करी । अत्रैव भोगान्संप्राप्य मुक्तिं प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

ဤကညာလည်း—ကာသီဘုရင်၏ သမီး ဘာကရီ—ဤနေရာ၌ပင် သင့်တော်သော ဘောဂများကို ခံစားရပြီးနောက် အလွန်မြင့်မြတ်သော မုတ္တိ (မောက္ခ) ကို ရရှိမည်။

Verse 54

अनया त्वर्ककुंडेस्मिन्पुष्ये मासि रवेर्दिने । स्नातं त्वनुदिते सूर्ये शीतादक्षुब्धचित्तया

သူမသည် ဤအာရကကုဏ္ဍ၌ ပုရှျ မာသတွင် တနင်္ဂနွေနေ့—နေမထွက်မီ ရေချိုးကာ အအေးကြောင့်ပင် စိတ်မလှုပ်ရှား မတုန်လှုပ်ဘဲ တည်ငြိမ်နေ하였다။

Verse 55

राजपुत्री ततः पुण्यादस्त्वेषा शुभलोचना । वरदानप्रभावेण तव विश्वेश्वर प्रभो

ဤကုသိုလ်၏အာနိသင်ကြောင့် မျက်ဝန်းလှသော မိန်းကလေးဤသူသည် မင်းသမီးဖြစ်ပါစေ၊ အို ဗိශ්ဝေရှဝရ အရှင်၊ သင်ပေးသနားသော ဝရ၏တန်ခိုးဖြင့်။

Verse 57

उत्तरार्कस्य देवस्य पुष्ये मासि रवेर्दिने । कार्या सा वत्सरीयात्रा न तैः काशीफलेप्सुभिः

ဥတ္တရာရ္က ဒေဝအတွက် ပုရှျ မာသ၌ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ထိုနှစ်စဉ်ယာတရာကို ပြုလုပ်ရမည်၊ ကာရှီ၏ ပြည့်စုံသော အကျိုးကို လိုလားသူတို့အနေဖြင့်။

Verse 58

मृडान्याभिहि तं सर्वं कृत्वैतद्विश्वगो विभुः । विश्वनाथो विवेशाथ प्रासादं स्वमतर्कितः

မೃဍာနီ (ပါရဝတီ) ပြောကြားသကဲ့သို့ အားလုံးကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းခြုံသော အရှင်—ဗိශ්ဝနာထ—သည် မိမိ၏ နန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်၍ ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသွား၏။

Verse 59

स्कंद उवाच । लोलार्कस्य च माहात्म्यमुत्तरार्कस्य च द्विज । कथितं ते महाभाग सांबादित्यं निशामय

စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်– “အို ဒွိဇ၊ ကံကောင်းသော ရှင်မုနိ၊ လိုလာရ္ကနှင့် ဥတ္တရာရ္က၏ မဟာတိမကို သင်အား ငါပြောပြီးပြီ။ ယခု စာမ္ဘာဒိတျယ၏ အကြောင်းကို နားထောင်လော့။”

Verse 60

श्रुत्वैतत्पुण्यमाख्यानं शुभं लोलोत्तरार्कयोः । व्याधिभिर्नाभिभूयेत न दारिद्र्येण बाध्यते

လိုလာရ္ကနှင့် ဥတ္တရာရ္ကတို့၏ မင်္ဂလာနှင့် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော အကြောင်းအရာကို ကြားနာလျှင် ရောဂါများက မအနိုင်ယူနိုင်၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကလည်း မနှိပ်စက်နိုင်။

Verse 96

बर्करीकुंडमित्याख्या त्वर्ककुंडस्य जायताम् । एतस्याः प्रतिमा पूज्या भविष्यत्यत्र मानवैः

အာရကကுண္ဍကို ‘ဗာရကရီကுண္ဍ’ ဟူသောနာမဖြင့် ထင်ရှားစေပါစေ။ အနာဂတ်ကာလ၌ လူတို့သည် ဤနေရာတွင် သူမ၏ ပရတိမာ (ရုပ်တော်) ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကြလိမ့်မည်။