
စ్కန္ဒသည် ကုမ္ဘဇ (အဂஸ္တျ) ထံသို့ စဒာစာရကို ပိုမိုရှင်းလင်းဖော်ပြမည်ဟု ကြေညာကာ ဉာဏ်ရှိသူ မောဟအမှောင်ထဲ မကျရောက်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဤအခန်းတွင် ဒွိဇ၏ အခြေခံကို—မိခင်မှ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဥပနယနဖြင့် “ဒုတိယမွေးဖွားခြင်း”—ဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီး၊ ကိုယ်ဝန်နှင့် မွေးဖွားရေးရာ အစဉ်အလာကာရဏများမှ ကလေးဘဝ အခမ်းအနားများအထိ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဝဏ္ဏအလိုက် အချိန်သတ်မှတ်ထားသော ဥပနယနသို့ ရောက်အောင် ဝေဒသံစ్కာရများကို စုစည်းဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မစာရီ ကျောင်းသား၏ နေထိုင်စည်းကမ်းများ—သန့်ရှင်းရေး (ရှောစ), အာစမန, သွားသန့်စင်ခြင်း, မန္တရဖြင့် ရေချိုးခြင်း, စန္ဓျာဝန္ဒနာ, အဂ္နိကာရျ, အရိုအသေပြုခြင်းနှင့် အကြီးအကဲ၊ ဆရာကို ဝန်ဆောင်ခြင်း—တို့ကို အသေးစိတ်ညွှန်ပြသည်။ ဘိက္ခာယူပုံ၊ စကားပြောထိန်းချုပ်မှု၊ အစားအစာကို စည်းကမ်းတကျ စားသုံးမှုနှင့် အလွန်အကျွံ၊ အန္တရာယ်ပြုမှု၊ မကောင်းပြောစော်ကားမှု၊ မသန့်ရှင်းသော ထိတွေ့မှုတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် စည်းမျဉ်းများလည်း ပါဝင်သည်။ မေခလာ၊ ယဇ္ဉောပဝီတ၊ ဒဏ္ဍ၊ အဇိနတို့၏ ပစ္စည်းနှင့် အတိုင်းအတာကို ဝဏ္ဏအလိုက် သတ်မှတ်ကာ ဘြဟ္မစာရီကို ဥပကူရ္ဝာဏ နှင့် နိုင်ဋ္ဌိက ဟူ၍ ခွဲခြားသည်။ အာရှရမတစ်ခုတွင် တည်နေခြင်း မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်း၊ အာရှရမအခြေခံမရှိသော အကျင့်ကျင့်မှုများသည် အကျိုးမရှိကြောင်း သတိပေးသည်။ ဝေဒပညာသင်ယူမှုကို ချီးမွမ်းကာ ပ္ရဏဝ (အိုံ) နှင့် ဗျာဟ္ရတိများကို ဂါယတရီနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်း၊ ဂျပ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအဆင့်များ—အသံထွက်၊ အူပါံရှု၊ စိတ်တွင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ဆရာအခန်းကဏ္ဍများ (အာစာရျ၊ ဥပာဓျာယ၊ ဣတ္ဝိဇ) ကို အဆင့်ခွဲပြီး မိခင်၊ ဖခင်၊ ဂုရုတို့၏ သုံးပါးကို အမြင့်ဆုံးတပစ်အဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ၊ စည်းကမ်းတကျ ဘြဟ္မစာရျနှင့် ဝိශ්ဝေရှ၏ ကရုဏာကြောင့် ကာရှီရောက်ခြင်း၊ ဉာဏ်နှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိန်းမတို့၏ လက္ခဏာနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်ရွေးချယ်မှု စံနှုန်းများဆီသို့ ဆက်လက်ပြောင်းရွှေ့မည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။
Verse 1
स्कंद उवाच । पुनर्विशेषं वक्ष्यामि सदाचारस्य कुंभज । यं श्रुत्वापि नरो धीमान्नाज्ञानतिमिरं विशेत्
စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်– အို ကုಂಭဇ (အဂஸတျ)၊ သဒ္ဒာစာရ (မှန်ကန်သော အကျင့်အကြံ) ၏ အထူးအသေးစိတ်ကို ထပ်မံ ဟောကြားမည်။ ထိုကို ကြားသော်လည်း ပညာရှိသည် အဗိဇ္ဇာ၏ မှောင်မိုက်ထဲ မဝင်ရောက်။
Verse 2
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्त्रयो वर्णा द्विजाः स्मृताः । प्रथमं मातृतो जाता द्वितीयं चोपनायनात्
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ—ဤဝဏ္ဏသုံးပါးကို ‘ဒွိဇ’ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ပထမမွေးဖွားခြင်းမှာ မိခင်မှ၊ ဒုတိယမွေးဖွားခြင်းမှာ ဥပနယန (အင်နီရှီယေးရှင်း/ဒိက္ခာ) ကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 3
एषां क्रियानिषेकादि श्मशानांता च वैदिकी । आदधीत सुधीर्गर्भमृतौमूलं मघां त्यजेत्
ဤဒွိဇတို့အတွက် ဝေဒပူဇာအခမ်းအနားများသည် ဂರ್ಭာဓာန (သန္ဓေတည်ပွဲ) မှ စ၍ သင်္ချိုင်းအဆုံးအခမ်းအနားအထိ ဆက်လက်ရှိသည်။ ပညာရှိသည် သဒ္ဓာဖြင့် မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ရာသီ/သန္ဓေကာလ၏ အမြစ်တွင် မင်္ဂလာမကောင်းသော မဃာ နက္ခတ်ကို ရှောင်ရမည်။
Verse 4
स्पंदनात्प्राक्पुंसवनं सीमंतोन्नयनं ततः । मासि षष्ठेऽष्टमे वापि जातेथो जातकर्म च
သန္ဓေကလေး လှုပ်ရှားမှုမတိုင်မီ ပုṃစဝန (puṃsavana) အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ထို့နောက် စီမန္တောန္နယန (sīmantonnayana) ကို ပြုလုပ်သည်။ ခြောက်လ သို့မဟုတ် ရှစ်လတွင်၊ ထို့ပြင် မွေးဖွားပြီးနောက် ဇာတကမ္မ (jātakarma) ကို ဆောင်ရွက်သည်။
Verse 5
नामाह्न्येकादशे गेहाच्चतुर्थेमासि निष्क्रमः । मासेन्नप्राशनं षष्ठे चूडाब्दे वा यथाकुलम्
၁၁ ရက်မြောက်နေ့တွင် နာမကရဏ (အမည်ပေး) အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်သည်။ ၄ လမြောက်တွင် အိမ်မှ ပထမဆုံး ထွက်ခွာခြင်း (နိෂ్క్రమ) ရှိသည်။ ၆ လမြောက်တွင် အန္နပရာရှန (အစာခဲ ပထမဆုံးကျွေး) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ စူဍာ (ဆံပင်ညှပ်/ကွင်း) အခမ်းအနားကို ၁ နှစ် သို့မဟုတ် ၃ နှစ်တွင် မိသားစုဓလေ့အတိုင်း ဆောင်ရွက်သည်။
Verse 6
शममेनो व्रजेदेवं बैजं गर्भजमवे च । स्त्रीणामेताः क्रियास्तूष्णीं पाणिग्राहस्तु मंत्रवान्
ဤသို့ဖြင့် မျိုးစေ့မှ ဆက်ခံလာသော အညစ်အကြေးနှင့် ဂರ್ಭမှ ဖြစ်ပေါ်သော အညစ်အကြေးတို့သည် ငြိမ်းချမ်း၍ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ မိန်းမတို့အတွက် ဤအခမ်းအနားများကို တိတ်ဆိတ်စွာ ဆောင်ရွက်သော်လည်း၊ အိမ်ထောင်ရေး၌ ပာဏိဂြဟ (pāṇigraha—လက်ကိုင်ယူခြင်း) ကို မန္တရများနှင့်အတူ ပြုလုပ်သည်။
Verse 7
सप्तमेथाष्टमेवाब्दे सावित्रीं ब्राह्मणोर्हति । नृपस्त्वेकादशे वैश्यो द्वादशे वा यथाकुलम्
၇ နှစ်—သို့မဟုတ် ၈ နှစ်—တွင် ဘြာဟ္မဏသည် စာဝိတြီ (upanayana) ကို လက်ခံရန် သင့်တော်သည်။ က္ṣတ္ရိယ/နৃপ သည် ၁၁ နှစ်တွင်၊ ဝိုင်ရှျယ သည် ၁၂ နှစ်တွင်—သို့မဟုတ် မိသားစုဓလေ့အတိုင်း—ပြုလုပ်သည်။
Verse 8
ब्रह्मतेजोभिवृद्ध्यर्थं विप्रोब्देपंचमेर्हति । षष्ठे बलार्थी नृपतिर्मौजीं वैश्योष्टमे ध्रियेत्
ဗြဟ္မဏတေဇ (ဝိညာဉ်ရောင်ခြည်) တိုးပွားစေရန် ဗြဟ္မဏသည် ၅ နှစ်မြောက်တွင် သန့်ရှင်းသော မေခလာ (ခါးပတ်) ကို ခံယူရန် သင့်တော်၏; အင်အားကိုလိုလားသော က္ෂတ္တရိယ မင်းသည် ၆ နှစ်မြောက်တွင်; ဝိုင်ရှျယသည် ၈ နှစ်မြောက်တွင် မုဉ္ဇ မေခလာကို ဝတ်ဆင်ရမည်။
Verse 9
महाव्याहृतिपूर्वं च वेदमध्यापयेद्गुरुः । उपनीय च तं शिष्यं शौचाचारे च योजयेत्
ဂုရုသည် မဟာဗျာဟရတိများကို အစပြု၍ ဝေဒကို သင်ကြားပေးရမည်; ထို့နောက် ထိုသင်္ခါးကို ဥပနယန ပြုလုပ်ပေးပြီး သန့်ရှင်းမှုနှင့် သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံ၌လည်း တည်မြဲစေသင့်သည်။
Verse 10
पूर्वोक्तविधिना शौचं कुर्यादाचमनं तथा । दंताञ्जिह्वां विशोध्याथ कृत्वा मलविशोधनम्
အရင်ဖော်ပြထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီး အာစမန (ācamana) ကိုလည်း ပြုလုပ်ရမည်; ထို့နောက် သွားနှင့် လျှာကို သန့်စင်ကာ အညစ်အကြေးများကို အပြီးသတ် ဖယ်ရှားရမည်။
Verse 11
स्नात्वांबुदैवतैर्मंत्रैः प्राणानायम्य यत्नतः । उपस्थानं रवेः कृत्वा संध्ययोरुभयोरपि
ရေဒေဝတားတို့၏ မန္တရများဖြင့် ရေချိုးပြီး၊ ကြိုးစား၍ ပရာဏာယာမ (အသက်ရှူထိန်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်; ထို့နောက် မနက်နှင့် ညနေ စန္ဓျာနှစ်ခါလုံးတွင် နေမင်းအား ဥပသ္ထာန (ဝတ်ပြုတင်ပြ) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 12
अग्निकार्यं ततः कृत्वा ब्राह्मणानभिवादयेत् । ब्रुवन्नमुक गोत्रोहमभिवादय इत्यपि
ထို့နောက် အဂ္နိကာရျ (မီးပူဇာတာဝန်) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဗြဟ္မဏများအား အဘိဝါဒန (နှုတ်ဆက်ကန်တော့) ပြုရမည်; ထို့ပြင် “ကျွန်ုပ်သည် … ဂိုထရ၏သူ ဖြစ်၏—အဘိဝါဒန ပြုပါသည်” ဟု ဆိုရမည်။
Verse 13
अभिवादनशीलस्य वृद्धसेवारतस्य च । आयुर्यशोबलं बुद्धिर्वर्धतेऽहरहोधिकम्
ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်နှုတ်ဆက်တတ်ပြီး အကြီးအကဲတို့ကို စေဝါပြုရန် အားထုတ်သူ၏ အသက်ရှည်မှု၊ ဂုဏ်သတင်း၊ အင်အားနှင့် ပညာဉာဏ်တို့သည် နေ့စဉ်ပိုမိုတိုးပွားလာသည်။
Verse 14
अधीते गुरुणा हूतः प्राप्तं तस्मै निवेदयेत् । कर्मणा मनसा वाचा हितं तस्याचरेत्सदा
သင်ကြားလေ့လာနေစဉ် ဆရာက ခေါ်လျှင် ရရှိထားသမျှကို ဆရာထံ တင်ပြအပ်နှံရမည်။ ထို့ပြင် ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှင့် နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် အမြဲတမ်း ဆရာ၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ပြုမူရမည်။
Verse 15
अध्याप्याधर्मतोनार्थात्साध्वाप्तज्ञानवित्तदाः । शक्ताः कृतज्ञाः शुचयोऽद्रोहकाश्चानसूयकाः
ပညာသင်ယူပြီးနောက် အဓမ္မနည်းဖြင့် ငွေကြေးမရှာဖွေရ; သီလသမာဓိရှိ၍ မှန်ကန်စွာ ရရှိကာ ပညာနှင့် အရင်းအမြစ်တို့ကို ပေးကမ်းရမည်—စွမ်းရည်ရှိ၊ ကျေးဇူးသိ၊ သန့်ရှင်း၊ မကောက်ကျစ်မညှဉ်းပန်း၊ မနာလိုမရှိသူဖြစ်ရမည်။
Verse 16
धारयेन्मेखलादंडोपवीताजिनमेव च । अनिंद्येषु चरेद्भैक्ष्यं ब्राह्मणेष्वात्मवृत्तये
သူသည် မေခလာခါးပတ်၊ တောင်တံ၊ အုပဝီတ (သန့်ရှင်းသောကြိုး) နှင့် သမင်အရေကို ဝတ်ဆင်ရမည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်လည်း အပြစ်မရှိသော ဗြာဟ္မဏတို့ထံ ဘိက္ခာတောင်းရန် သွားရမည်။
Verse 17
ब्राह्मणक्षत्रियविशामादिमध्यावसानतः । भैक्ष्यचर्या क्रमेण स्याद्भवच्छब्दोपलक्षिता
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ နှင့် ဝိုင်ရှျယ တို့အတွက် ဘိက္ခာတောင်းခြင်းအကျင့်သည် အစ-အလယ်-အဆုံး အစီအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ရမည်။ ထို့ပြင် ‘ဘဝတ်’ (သခင်/မဟာရှင်) စသည့် ခေါ်ဝေါ်ပုံဖြင့် ခွဲခြားသိနိုင်ရမည်။
Verse 18
वाग्यतो गुर्वनुज्ञातो भुंजीतान्नमकुत्सयन् । एकान्नं न समश्नीयाच्छ्राद्धेऽश्नीयात्तथापदि
စကားကိုထိန်းသိမ်း၍ ဆရာ၏ခွင့်ပြုချက်ရပြီးမှ အစားအစာကိုမစော်ကားဘဲ စားသုံးရမည်။ ဟင်းတစ်မျိုးတည်းသော အစာကို မစားသင့်; သို့ရာတွင် Śrāddha ပူဇော်ပွဲ၌နှင့် အရေးပေါ်ကာလတွင် သင့်တော်သလို စားနိုင်သည်။
Verse 19
अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यंचातिभोजनम् । अपुण्यं लोकविद्विष्टं तस्मात्तत्परिवर्जयेत्
အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်းသည် ကျန်းမာရေးပျက်စီးစေ၍ အသက်တမ်းတိုစေကာ ကောင်းကင်သုခကိုလည်း တားဆီးသည်။ ၎င်းသည် အကုသိုလ်ဖြစ်၍ လူ့လောကက မနှစ်သက်သဖြင့် ထိုအရာကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 20
न द्विर्भुंजीत चैकस्मिन्दिवा क्वापि द्विजोत्तमः । सायंप्रातर्द्विजोऽश्नीयादग्निहोत्रविधानवित्
အထက်မြတ်သော ဒွိဇသည် တစ်နေ့တည်းတွင် မည်သည့်နေရာ၌မဆို နှစ်ကြိမ်မစားသင့်။ အဂ္နိဟောတရ (Agnihotra) အခမ်းအနားနည်းလမ်းကို သိသော ဒွိဇသည် မနက်နှင့် ညနေတွင်သာ စားသုံးရမည်။
Verse 21
मधुमांसं प्राणिहिंसां भास्करालोकनांजने । स्त्रियं पर्युषितोच्छिष्टंपरिवादं विवजर्येत्
ပျားရည်နှင့် အသား၊ သတ္တဝါများကို သတ်ဖြတ်နှိပ်စက်ခြင်း၊ နေကိုစိုက်ကြည့်ခြင်း၊ မျက်ကွင်းဆေး (အန်ဇန) လိမ်းခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အပြင် မသင့်လျော်သော မိန်းမနှင့်ဆက်ဆံခြင်း၊ အဟောင်းအစားနှင့် ကျန်ကြွင်းအစာ၊ နှင့် အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်းကိုလည်း ရှောင်ရမည်။
Verse 22
औपनायनिकः कालो ब्रह्मक्षत्र विशां परः । आ षोडशादाद्वाविंशादा चतुर्विंशदब्दतः
ဥပနယန (Upanayana) ပြုလုပ်ရန် သင့်တော်သောကာလမှာ—ဗြာဟ္မဏအတွက် အသက် ၁၆ နှစ်အထိ၊ က္ෂတ္တရိယအတွက် ၂၂ နှစ်အထိ၊ နှင့် ဝိုင်ရှျယအတွက် ၂၄ နှစ်အထိ ဖြစ်သည်။
Verse 23
इतोप्यूर्ध्वं न संस्कार्याः पतिता धर्मवर्जिताः । व्रात्यस्तोमेन यज्ञेन तत्पातित्यं परिव्रजेत्
ထိုကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွန်သွားလျှင် သံစ్కာရ (အင်နိသီယေးရှင်း) မပြုသင့်တော့; သူတို့သည် ဓမ္မမှ ခွဲထုတ်ခံရသော ပတိတ (ကျဆုံးသူ) ဖြစ်လာသည်။ “ဝြာတျစတိုမ” ဟုခေါ်သော ယဇ္ဉဖြင့် ထိုကျဆုံးမှုကို ဖယ်ရှားသန့်စင်နိုင်သည်။
Verse 24
सावित्रीपतितैः सार्धं संबंधं न समाचरेत् । ऐणं च रौरवं वास्तं क्रमाच्चर्म द्विजन्मनाम्
စാവိတြီ (ဝေဒအင်နိသီယေးရှင်း) မှ ကျဆုံးသူများနှင့် မိတ်သဟာယ မပြုသင့်။ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အရေပြားများမှာ အစဉ်လိုက်—သမင်အရေ, ရုရုအရေ, နှင့် ဆိတ်အရေ ဖြစ်သည်။
Verse 25
वसीरन्नानुपूर्व्येण शाण क्षौमाविकानि च । द्विजस्य मेखला मौंजी मौर्वी च भुजजन्मनः । भवेत्त्रिवृत्समाश्लक्ष्णा विशस्तु शणतांतवी
အစဉ်လိုက် သန် (linen), ဖလက်စ် (flax) နှင့် သိုးမွေး (wool) အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ရမည်။ ဒွိဇအတွက် မေခလာကို မုဉ္ဇာမြက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်; လက်မှ မွေးဖွားသူ (ခ္ෂတ္တရိယ) အတွက် မော်ရဝီဖြင့် ဖြစ်ရမည်။ ၎င်းသည် ချောမွေ့၍ သုံးချောင်းလိမ်ထားရမည်; ဝိုင်ရှျယအတွက် သန်/ဟင့်ဖ် အမျှင်ဖြင့် မေခလာကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 26
मुंजाभावे विधातव्या कुशाश्मंतकबल्वजैः । ग्रंथिनैकेन संयुक्ता त्रिभिः पंचभिरेव वा
မုဉ္ဇာ မရရှိလျှင် မေခလာကို ကုရှမြက်၊ အရှမန်တက သို့မဟုတ် ဘလ္ဝဇ အမျှင်များဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ၎င်းကို ချည်ကွင်းတစ်ခု၊ သို့မဟုတ် သုံးခု၊ သို့မဟုတ် ငါးခုဖြင့် ဆက်စပ်ထားရမည်။
Verse 27
उपवीतक्रमेण स्यात्कार्पासं शाणमाविकम् । त्रिवृदूर्ध्ववृतं तच्च भवेदायुर्विवृद्धये
အုပဝီတ (သန့်ရှင်းသော ကြိုး) ကို အစဉ်လိုက် ကော်တန်၊ ထို့နောက် ဖလက်စ်၊ ထို့နောက် သိုးမွေးဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ၎င်းသည် သုံးချောင်းဖြစ်၍ အပေါ်ဘက်သို့ လိမ်ထားရမည်; ထိုသို့ပြုခြင်းသည် အသက်ရှည်မှု တိုးပွားစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 28
बिल्वपालाशयोर्दंडो ब्राह्मणस्य नृपस्य तु । न्यग्रोधबालदलयोः पीलूदुंबरयोर्विशः
ဗြာဟ္မဏ၏ ဒဏ္ဍာသည် ဘိလ္ဝ သို့မဟုတ် ပလာရှ သစ်ဖြင့် ဖြစ်ရမည်။ က္ෂတ္တရိယ မင်း၏ ဒဏ္ဍာသည် နျဂ္ရောဓ သို့မဟုတ် ဘာလဒလ သစ်ဖြင့်၊ ဝိုင်ရှျ၏ ဒဏ္ဍာသည် ပီလူ သို့မဟုတ် ဥဒုမ္ဗရ သစ်ဖြင့် ဖြစ်ရမည်။
Verse 29
आमौलिं वाऽललाटंवाऽनासमूर्ध्वप्रमाणतः । ब्रह्मक्षत्रविशां दंडस्त्वगाढ्योनाग्निदूषितः
အရွယ်အစားသည် ခေါင်းထိပ် (မောလိ) ထိ၊ သို့မဟုတ် နဖူးထိ၊ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး နှာခေါင်းအပေါ်ဘက်အမြင့်ထိ ဖြစ်ရမည်။ ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျတို့၏ ဒဏ္ဍာသည် ခိုင်မာထူထဲ၍ မီးကြောင့် မညစ်ညမ်းရ (မလောင်ကျွမ်းမပျက်စီးရ)။
Verse 30
प्रदक्षिणं परीत्याग्निमुपस्थाय दिवाकरम् । दंडाजिनोपवीताढ्यश्चरेद्भैक्ष्यं यथोदितम्
ပူဇော်သင့်သောဦးတည်ရာဖြင့် သန့်ရှင်းသော မီးကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ နေမင်း (ဒိဝါကရ) ကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဒဏ္ဍာ၊ အဇိန (အရေပြားဝတ်စုံ) နှင့် ဥပဝီတ (သန့်ကြိုး) တို့နှင့် ပြည့်စုံသော ဗြဟ္မစာရီသည် ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ ဘိက္ခာတောင်းရန် ထွက်သွားရမည်။
Verse 31
मातृमातृष्वसृस्वसृपितृस्वसृपुरःसराः । प्रथमं भिक्षणीयाः स्युरेतायाचन नो वदेत्
အရင်ဆုံး မိခင်၊ မိခင်၏ အစ်မ/ညီမ၊ ကိုယ့်အစ်မ/ညီမ၊ ဖခင်၏ အစ်မ/ညီမ နှင့် ရှေ့တွင် ရှိနေ၍ အကာအကွယ်ပေးသကဲ့သို့ ရပ်တည်သော အရွယ်ကြီးမိန်းမများထံမှ ဘိက္ခာကို တောင်းရမည်။ ထိုသူတို့အား ဘိက္ခာတောင်းရာတွင် ငြင်းပယ်သည့် စကားမပြောရ (မရှောင်လွှဲရ)။
Verse 32
यावद्वेदमधीते च चरन्वेदव्रतानि च । ब्रह्मचारी भवेत्तावदूर्ध्वं स्नातो गृही भवेत्
ဝေဒကို သင်ယူလေ့လာ၍ ဝေဒဗြတ (ဝေဒသီလ) များကို လိုက်နာနေသမျှကာလပတ်လုံး သူသည် ဗြဟ္မစာရီ ဖြစ်ရမည်။ ထို့နောက် သင်တန်းကာလပြီးဆုံးကာ အဆုံးသတ် စ္နာန (snāna) ကို ပြုလုပ်၍ စနာတက ဖြစ်ပြီးလျှင် ဂೃಹಸ್ಥ အာရှ్రమသို့ ဝင်ရမည်။
Verse 33
प्रोक्तोसावुपकुर्वाणो द्वितीयस्तत्र नैष्ठिकः । तिष्ठेत्तावद्गुरुकुले यावत्स्यादायुषः क्षयः
ဤသို့ ‘ဥပကူရ္ဝာဏ’ (ပညာသင်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထွက်ခွာသည့် ကျောင်းသား) ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုနေရာ၌ ဒုတိယအမျိုးအစားမှာ ‘နိဋ္ဌိက’ ဖြစ်၍—အသက်တာကုန်ဆုံးသည့်တိုင် ဆရာ၏အိမ်တော် (ဂုရုကူလ) တွင် နေထိုင်ရမည်။
Verse 34
गृहाश्रमं समाश्रित्य यः पुनर्ब्रह्मचर्यभाक् । नासौ यतिर्वनस्थो वा स्यात्सर्वाश्रमवर्जितः
သို့သော် ဂೃಹာသ్రమ (အိမ်ထောင်အဆင့်) ကို ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ထပ်မံ ဘြဟ္မစရိယ ကို ကိုင်ဆောင်သူသည် ‘ယတိ’ (သံဃာ/စွန့်လွှတ်သူ) မဟုတ်၊ ‘ဝါနပရස්ထ’ လည်း မဟုတ်ဘဲ အာရှ్రమအားလုံးမှ ဖယ်ရှားခံရသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 35
अनाश्रमी न तिष्ठेत दिनमेकमपि द्विजः । आश्रमं तु विना तिष्ठन्प्रायश्चित्ती यतो हि सः
ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အာရှ్రమမရှိဘဲ တစ်နေ့တောင် မနေသင့်။ အာရှ్రమမရှိဘဲ နေထိုင်သူသည် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေကာယကံ) လုပ်ရန် တာဝန်ရှိလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 36
जपं होमं व्रतं दानं स्वाध्यायं पितृतर्पणम् । कुर्वाणोथाश्रमभ्रष्टो नासौ तत्फलमाप्नुयात्
ဂျပ် (japa)၊ ဟိုးမ (homa)၊ ဝရတ (vrata)၊ ဒါန (dāna)၊ စွဝါဓျာယ (svādhyāya) နှင့် ပိတೃတർပဏ (pitṛ-tarpaṇa) တို့ကို ပြုလုပ်နေသော်လည်း—မိမိအာရှ్రమမှ လွဲချော်ကျသွားသူသည် ထိုကံများ၏ သင့်တော်သော အကျိုးကို မရနိုင်။
Verse 37
मेखलाजिनदंडाश्च लिंगं स्याद्ब्रह्मचारिणः । गृहिणो वेदयज्ञादि नखलोमवनस्थितेः
ဘြဟ္မစာရီ၏ လင်္ဂ (အမှတ်အသား) သည် မေခလာ (ခါးပတ်)၊ အဇိန (အရေဝတ်) နှင့် ဒဏ္ဍ (တောင်ဝှေး) ဖြစ်သည်။ ဂೃಹိ၏ အမှတ်အသားမှာ ဝေဒယဇ္ဉ နှင့် ဆက်စပ်သော ကర్మများ ဖြစ်ပြီး၊ ဝါနပရස්ထ၏ အမှတ်အသားမှာ လက်သည်းနှင့် ဆံပင် (မဖြတ်မညှပ်ထားသော တပဿ) ဖြစ်သည်။
Verse 38
त्रिदंडादि यतेरुक्तमुपलक्षणमत्र वै । एतल्लक्षणहीनस्तु प्रायश्चित्ती दिने दिने
ဤနေရာ၌ ယတိ(သံဃာတော်/တပသီ)၏ အမှတ်အသားများ—သုံးတံတောင်(တ্ৰိဒဏ္ဍ) စသည်—ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလက္ခဏာမရှိသူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပရာယရှ္စိတ္တ ပြုရမည်။
Verse 39
जीर्णं कमंडलुं दंडमुपवीताजिने अपि । अप्स्वेव तानि निक्षिप्य गृह्णीतान्यच्च मंत्रवत्
ရေခွက်(ကမဏ္ဍလု)၊ တောင်(ဒဏ္ဍ)၊ ဥပဝီတ(သန့်ကြိုး) နှင့် သမင်အရေတို့ ပျက်စီးဟောင်းနွမ်းသော်လည်း၊ ထိုအရာများကို ရေထဲ၌ ထားပြီး မန္တရဖြင့် သင့်တော်စွာ အစားထိုးအသစ်များကို ယူဆောင်ရမည်။
Verse 40
विदध्यात्षोडशे वर्षे केशांतकर्म च क्रमात् । द्वाविंशे च चतुर्विंशे गार्हस्थ्य प्रतिपत्तये
အသက် ၁၆ နှစ်တွင် အစဉ်အလာအတိုင်း ကေရှာန္တ ကర్మကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အသက် ၂၂ မှ ၂၄ နှစ်အတွင်း ဂೃಹಸ್ಥ အာရှ్రమသို့ ဝင်ရောက်ရမည်။
Verse 41
तपो यज्ञ व्रतेभ्यश्च सर्वस्माच्छुभकर्मणः । द्विजातीनां श्रुतिर्ह्येका हेतुर्निश्रेयस श्रियः
တပ၊ ယဇ္ဉ၊ ဝရတ နှင့် အခြားသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုအားလုံးထက်ပင်၊ ဒွိဇတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး၏ ဂုဏ်သရေကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရားတစ်ခုတည်းမှာ ရှရုတိ—ဝေဒဗျာဒိတ်—ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 42
वेदारंभे विसर्गे च विदध्यात्प्रणवं सदा । अफलोऽनोंकृतो यस्मात्पठितोपि न सिद्धये
ဝေဒပဋ္ဌာန၏ အစနှင့် အဆုံးတွင် ပရဏဝ “အိုမ်” ကို အမြဲတမ်း အသံထွက်ရမည်။ “အိုမ်” မပါလျှင် ပဋ္ဌာနသည် အကျိုးမရှိဘဲ ဖတ်ပြီးသော်လည်း စိဒ္ဓိ မရနိုင်။
Verse 43
वेदस्य वदनं प्रोक्तं गायत्री त्रिपदा परा । तिसृभिः प्रणवाद्याभिर्महाव्याहृतिभिः सह
ဝေဒ၏ ‘နှုတ်’ ဟုဆိုသည်မှာ အမြင့်မြတ်သော သုံးပဒရှိ ဂါယတ္ရီ ဖြစ်ပြီး၊ ပ္ရဏဝ (အိုမ်) မှ စတင်သော မဟာဗျာဟရတိ သုံးပါးနှင့်အတူ ဖြစ်သည်။
Verse 44
सहस्रं साधिकं किंचित्त्रिकमैतज्जपन्यमी । मासं बहिः प्रतिदिनं महाघादपि मुच्यते
ဤ သုံးပါးကို အနည်းငယ် တစ်ထောင်ကျော်အောင် ဂျပ်သင့်သည်။ တစ်လပတ်လုံး နေ့စဉ် အပြင်ဘက်တွင် ပြုလုပ်ပါက မဟာအပြစ်မှတောင် လွတ်မြောက်သည်။
Verse 45
अत्यब्दमिति योभ्यस्येत्प्रतिघस्रमनन्यधीः । स व्योममूर्तिः शुद्धात्मा परं ब्रह्माधिगच्छति
ဤနည်းအတိုင်း ‘အတျဗ္ဒမ်’ ကို လေ့ကျင့်သူသည်—နေ့စဉ် စိတ်မပျံ့နှံ့ဘဲ—ကောင်းကင်ရုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍၊ ဝိညာဉ်သန့်စင်ကာ၊ အမြင့်မြတ်သော ဘြဟ္မန်ကို ရောက်ရှိသည်။
Verse 46
त्रिवर्णमयमोंकारं भूर्भुवःस्वरिति त्रयम् । पादत्रयं च सावित्र्यास्त्रयोवेदा अदूदुहन्
ဝေဒသုံးပါးသည် သုံးအက္ခရာရှိ အိုမ်ကာရ၊ ‘ဘူရ် ဘုဝဟ် စွဟ်’ သုံးပါးနှင့်၊ စာဝိတ္ရီ (ဂါယတ္ရီ) ၏ ပဒသုံးပုဒ်ကို ‘နို့ညှစ်ထုတ်’ သကဲ့သို့ ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။
Verse 47
एतदक्षरमेनां च जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् । संध्ययोर्वेदविद्विप्रो वेदपुण्येन युज्यते
ဝေဒကိုသိသော ဘြာဟ္မဏသည် ဗျာဟရတိများကို အရှေ့တင်၍ ဤအက္ခရာ (အိုမ်) နှင့် ဤဂါယတ္ရီကို ဂျပ်သင့်သည်။ စန္ဓျာနှစ်ကြိမ်လုံးတွင် ပြုလုပ်လျှင် ဝေဒမှ ပေါ်လာသော ကုသိုလ်နှင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 48
विधिक्रतोर्दशगुणं जपस्यफलमश्नुते । विधिक्रतोर्दशगुणो जपक्रतुरुदीरितः
စည်းကမ်းတော်အတိုင်း ပြုလုပ်သော ကရတု (ယဇ္ဈ) ၏ အကျိုးထက် ဂျပ (သန့်ရှင်းသော ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်း) ၏ အကျိုးသည် ဆယ်ဆ ပိုမိုကြောင်း ဆိုထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပကိုပင် «ဂျပ-ကရတု» ဟု ကြေညာ၍ သတ်မှတ်ကရတုထက် ဆယ်ဆ မြင့်မြတ်ဟု ဆိုသည်။
Verse 49
उपांशुस्तच्छतगुणः सहस्रो मानसस्ततः
အသံမထွက်အောင် တိုးတိုးရွတ်ဆိုသော ဥပာံရှု-ဂျပသည် အကျိုးကို ရာဆ ပိုပေးသည်။ ထို့နောက် စိတ်တွင်း၌ ပြုသော မာနသ-ဂျပသည် အကျိုးကို ထောင်ဆ ပိုပေးသည်။
Verse 50
अधीत्यवेदान्वेदौ वा वेदं वा शक्तितो द्विजः । सुवर्णपूर्ण धरणी दानस्य फलमश्नुते
မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဝေဒများကို—အားလုံးဖြစ်စေ၊ နှစ်ပုဒ်ဖြစ်စေ၊ တစ်ပုဒ်တည်းဖြစ်စေ—လေ့လာသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် ရွှေဖြင့်ပြည့်နှက်သော ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို ဒါနပြုသကဲ့သို့ အကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 51
श्रुतिमेव सदाभ्यस्येत्तपस्तप्तुं द्विजोत्तमः । श्रुत्यभ्यासो हि विप्रस्य परमं तप उच्यते
ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် တပ (အာဓိဋ္ဌာန်တပသ) ကို ပြုလိုပါက ရှရုတိကို အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်သင့်သည်။ အကြောင်းမူကား ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) အတွက် ရှရုတိကို မပြတ်မနား ပြန်လည်ရွတ်ဆိုလေ့ကျင့်ခြင်းသည် အမြင့်ဆုံး တပဟု ဆိုထားသည်။
Verse 52
हित्वा श्रुतेरध्ययनं योन्यत्पठितुमिच्छति । स दोग्ध्रीं धेनुमुत्सृज्य ग्रामक्रोडीं दुधुक्षति
ရှရုတိကို လေ့လာခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး အခြားစာများကို ဖတ်လိုသူသည် နို့ပေးသော နွားကို လွှတ်ထားကာ ရွာထဲက ဝက်မကို နို့ညှစ်လိုသူနှင့် တူ၏။
Verse 53
उपनीय च वै शिष्यं वेदमध्यापयेद्द्विजः । सकल्पं सरहस्यं च तमाचार्यं विदु्र्बुधाः
ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် သင်တန်းသားကို ဥပနယန ပေးပြီးနောက်၊ ဝေဒကို ကလ္ပ (ပူဇာနည်းစနစ်) နှင့် ရဟಸ್ಯ (အတွင်းအဓိပ္ပါယ်) တို့နှင့်အတူ သင်ကြားပေးလျှင်၊ ပညာရှိတို့က ထိုသူကို အာစာရျ (ācārya) ဟု သိကြသည်။
Verse 54
योध्यापयेदेकदेशं श्रुतेरंगान्यथापि वा । वृत्त्यर्थं स उपाध्यायो विद्वद्भिः परिगीयते
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် သြရုတိ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ သို့မဟုတ် ဝေဒ၏ အင်္ဂ (ဝေဒာင်္ဂ) များကို သင်ကြားပေးသူကို ပညာရှင်တို့က ဥပာဓျာယ (upādhyāya) ဟု ချီးကျူးကြသည်။
Verse 56
अग्न्याधेयं पाकयज्ञानग्निष्टोमादिकान्मखान् । यः करोति वृतो यस्य स तस्यर्त्त्विगिहोच्यते
ရွေးချယ်ခံရပြီး အခြားသူအတွက် အဂ္နျာဓာန (မီးသန့်တည်ခြင်း)၊ ပါကယဇ္ဉ နှင့် အဂ္နိଷ္ဌိုးမ စသည့် မခများကို ဆောင်ရွက်ပေးသူကို ထိုသူ၏ ရ္ဋ္ဝိက် (ṛtvik) — ယဇ္ဉဆောင်ရွက်ပုရောဟိတ် ဟု ခေါ်သည်။
Verse 57
उपाध्यायाद्दशाचार्य आचार्यात्तु शतं पिता । सहस्रं तु पितुर्माता गौरवेणातिरिच्यते
ဂုဏ်ရည်အလေးထားမှု၌ အာစာရျသည် ဥပာဓျာယထက် ဆယ်ဆပိုမြင့်; ဖခင်သည် အာစာရျထက် ရာဆပိုမြင့်; မိခင်သည် ဖခင်ထက် အလေးအနက်အားဖြင့် တစ်ထောင်ဆပို၍ မြတ်သည်။
Verse 58
विप्राणां ज्ञानतो ज्यैष्ठ्यं बाहुजानां तु वीर्यतः । वैश्यानां धान्यधनतः पज्जातानां तु जन्मतः
ဗြာဟ္မဏတို့အတွင်း အကြီးအကဲဖြစ်ခြင်းသည် ဉာဏ်ပညာကြောင့်; က္ṣတ္ရိယတို့အတွင်း သတ္တိဗီရိယကြောင့်; ဝိုင်ရှျတို့အတွင်း သီးနှံနှင့် ဥစ္စာကြောင့်; နိမ့်ကျသော မွေးဖွားသူတို့အတွင်း မျိုးရိုးမွေးဖွားခြင်းသာကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 59
यथाविधि निषेकादि यः कर्म कुरुते द्विजः । संभावयेत्तथान्नेन गुरुः स इह कीर्त्यते
ဝိဓိတော်အတိုင်း ဂರ್ಭာဓာန စသည့် သံಸ್ಕာရများကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ အာဟာရပူဇာဖြင့် အာစာရျကို ဂုဏ်ပြုသော ဒွိဇသည် ဤနေရာ၌ စစ်မှန်သော ဂုရုဟု ချီးမွမ်းကြေညာသည်။
Verse 60
स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रमकामतः । स्नात्वार्कमर्चयित्वा त्रिः पुनर्मामित्यृचं जपेत्
ဘြဟ္မစာရီ ဒွိဇသည် အိပ်မက်အတွင်း မလိုလားဘဲ သုက္ကရစီးထွက်သွားလျှင်၊ ရေချိုးသန့်စင်ပြီး နေဒေဝ (အာဒಿತ್ಯ) ကို ပူဇာကာ ‘ပုနရ် မာမ်…’ ဖြင့်အစပြုသော ရစ်ချာကို သုံးကြိမ် ဂျပရမည်။
Verse 61
स्वधर्मनिरतानां च वेदयज्ञक्रियावताम् । ब्रह्मचारी चरेद्भैक्ष्यं वेश्मसुप्रयतोऽन्वहम्
ဘြဟ္မစာရီသည် နေ့စဉ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်း၍ ဘိက္ခာသွားရမည်၊ ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မ၌ တည်ကြည်ပြီး ဝေဒလေ့လာမှုနှင့် ယဇ္ဉကရိယာများကို ဆောင်ရွက်နေသော အိမ်များသို့ သွားရမည်။
Verse 62
अकृत्वा भैक्ष्यचरणमसमिध्य हुताशनम् । अनातुरः सप्तरात्रमवकीर्णि व्रतं चरेत्
မနာမကျန်းမဖြစ်ဘဲ ဘိက္ခာလှည့်ခြင်းကို မလုပ်၊ ဟုတာရှန (သန့်ရှင်းသော မီး) ကိုလည်း ဝိဓိအတိုင်း မထွန်းလင်းပါက၊ ခုနစ်ညတိုင် ‘အဝကီရ္ဏီ-ဝရတ’ ကို ကျင့်သုံးရမည်။
Verse 63
यथेष्टचेष्टो नभवेद्गुरोर्नयनगोचरे । न नामपरिगृह्णीयात्परोक्षेप्यविशेषणम्
ဂုရု၏ မျက်စိမြင်ကွင်းအတွင်း၌ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် မပြုမူရ; ဂုရု မရှိသော်လည်း ဂုဏ်ပြုခေါ်ဝေါ်သည့် အမည်တပ်မပါဘဲ ဂုရု၏နာမကို မခေါ်မဆိုရ။
Verse 64
गुरुनिंदाभवेद्यत्र परिवादस्तु यत्र च । श्रुती पिधाय वास्थेयं यातव्यं वा ततोन्यतः
ဆရာဂုရုကို မနာလိုစော်ကားခြင်းရှိရာ၊ အပြစ်တင်အမုန်းစကားဖြန့်ခြင်းရှိရာ၌ နားကိုပိတ်ကာသာ နေရမည်; မဟုတ်လျှင် ထိုနေရာမှ ထွက်ခွာ၍ အခြားနေရာသို့ သွားရမည်။
Verse 65
खरो गुरोः परीवादाच्छ्वा भवेद्गुरुनिंदकः । मत्सरी क्षुद्रकीटःस्यात्परिभोक्ता भवेत्कृमिः
ဂုရုကို အပြစ်တင်အပုတ်ချလျှင် မြင်းလား (လား) ဖြစ်၏; ဂုရုကို ဆဲဆိုနိန်ချလျှင် ခွေး ဖြစ်၏။ မနာလိုသူသည် သေးငယ်သောပိုး ဖြစ်ပြီး၊ မိမိမဟုတ်သောအရာကို စားသုံးသူသည် ပိုးကောင် ဖြစ်၏။
Verse 66
नाभिवाद्या गुरोः पत्नी स्पृष्ट्वांघ्री युवती सती । क्वापि विंशतिवर्षेण ज्ञातृणा गुणदोषयोः
ဂုရု၏ ဇနီးသည်—သီလရှိ၍ နုပျိုသူဖြစ်သော်လည်း—ရင်းနှီးသလို မခေါ်မပြောရ။ ခြေတော်ကို ထိ၍ ဂါရဝပြု (ပရဏာမ) ပြီးလျှင်လည်း သတိထားရမည်။ အကြောင်းမှာ ဆွေမျိုးတော်တော်များများပင် လူ၏ ကောင်းချက်ဆိုးချက်ကို အချိန်ကြာပြီးမှ၊ တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်နှစ်ဆယ်ကြာမှသာ သိနိုင်ကြသည်။
Verse 67
स्वभावश्चंचलः स्त्रीणां दोषः पुंसामतः स्मृतः । प्रमदासु प्रमाद्यंति क्वचिन्नैव विपश्चितः
မိန်းမတို့၏ စိတ်သဘောသည် လှုပ်ရှားပြောင်းလဲလွယ်သည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဆိုထားပြီး၊ ထိုသည်ပင် ယောက်ျားတို့အတွက် ကျဆုံးရာအကြောင်းတရား ဖြစ်တတ်သည်။ မိန်းမနှင့်ပတ်သက်သောကိစ္စများတွင် တစ်ခါတစ်ရံ ပညာရှိတောင် လွဲချော်နိုင်သည်—အချို့အခါများတွင်တော့ မလွဲချော်ကြသေး။
Verse 68
विद्वांसमप्यविद्वांसं यतस्ताधर्षयंत्यलम् । स्ववशं वापि कुर्वंति सूत्रबद्धशकुंतवत्
အကြောင်းမှာ မိန်းမတို့သည် ပညာရှိနှင့် မပညာရှိ နှစ်မျိုးလုံးကို အလွန်အမင်း အနိုင်ယူနိုင်ပြီး၊ မိမိအာဏာအောက်သို့လည်း ဆွဲသွင်းနိုင်သည်—ကြိုးဖြင့်ချည်ထားသော ငှက်ကဲ့သို့။
Verse 69
न मात्रा न दुहित्रा वा न स्वस्रैकांतशीलता । बलवंतीद्रियाण्यत्र मोहयंत्यपि कोविदान्
ဤနေရာ၌ မိခင်လည်းမဟုတ်၊ သမီးလည်းမဟုတ်၊ တိတ်ဆိတ်သီးသန့်နေသော အစ်မ/ညီမလည်း မူလအကြောင်းမဟုတ်ပါ; အင်ဒြိယတို့သည် အလွန်အားကြီး၍ ပညာရှိကိုတောင် မောဟဖြစ်စေနိုင်သည်။
Verse 70
प्रयत्नेन खनन्यद्वद्भूमेर्वार्यधिगच्छति । शुश्रूषया गुरोस्तद्वद्विद्या शिष्योधिगच्छति
မြေကို ကြိုးစား၍ တူးဖော်လျှင် မြေအောက်တွင် ဖုံးကွယ်နေသော ရေကို ရရှိသကဲ့သို့၊ ဂုရုကို श्रद्धာဖြင့် ပြုစုဝန်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် သင်တန်းသားသည် အမှန်တကယ်သော ဗိဒ္ဓာကို ရရှိသည်။
Verse 71
शयानमभ्युदयते ब्रध्नश्चेद्ब्रह्मचारिणम् । प्रमादादथ निम्लोचेज्जपन्नपवसेद्दिनम्
ဘြဟ္မစာရီသည် နေထွက်ပြီးနောက်တောင် လဲလျောင်းနေပြီး ပျင်းရိမောဟကြောင့် နေဝင်သွားသည်အထိ လျစ်လျူရှုလျှင်၊ ပြစ်ဒဏ်ဖြေရာအဖြစ် ထိုနေ့ကို ဇပ (မန္တရရွတ်) ပြု၍ အစာရှောင်ရမည်။
Verse 72
सुतस्य संभवे क्लेशं सहेते पितरौ च यत् । शक्या वर्षशतेनापि नो कर्तुं तस्य निष्कृतिः
သားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာစေရန် မိဘနှစ်ပါး ခံယူရသော ကလေးရှ် (ဒုက္ခ) ကို ပြန်လည်ဆပ်နိုင်ခြင်းသည် နှစ်တစ်ရာကြာသော်လည်း ပြည့်စုံအောင် မဖြစ်နိုင်။
Verse 73
अतस्तयोः प्रियं कुर्याद्गुरोरपि च सर्वदा । त्रिषु तेषु सुतुष्टेषु तपः सर्वं समाप्यते
ထို့ကြောင့် မိဘနှစ်ပါးကို အမြဲနှစ်သက်စေသော အမှုကို ပြုရမည်၊ ဂုရုကိုလည်း နိတျတမ်း စိတ်ချမ်းသာစေရမည်; ဤသုံးဦး စိတ်တော်ကျလျှင် တပစ် (တပဿ) အားလုံး ပြည့်စုံပြီးဟု ဆိုနိုင်သည်။
Verse 74
तेषां त्रयाणां शुश्रूषा परमं तप उच्यते । तानतिक्रम्य यः कुर्यात्तन्नसिद्ध्येत्कदाचन
မိခင်၊ ဖခင်နှင့် ဆရာဂုရု—ဤသုံးပါးကို ရိုသေစွာ စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် အမြင့်ဆုံး တပဿ (တပ) ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသုံးပါးကို လျစ်လျူရှု၍ သို့မဟုတ် ကျော်လွန်လျက် ပြုလုပ်သမျှသည် မည်သည့်အခါမျှ အမှန်တကယ် မအောင်မြင်နိုင်။
Verse 75
त्रीनेवामून्समाराध्य त्रींल्लोकान्स जयेत्सुधीः । देववद्दिवि दीव्येत तेषां तोषं विवर्धयन्
ဤသုံးပါးကိုသာ ပူဇော်ကာ ရိုသေစွာ ဝန်ဆောင်လျှင် ပညာရှိသည် လောကသုံးပါးကို အောင်မြင်နိုင်သည်။ သူတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကို တိုးပွားစေသဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နတ်တပါးကဲ့သို့ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်လေသည်။
Verse 76
भूर्लोकं जननी भक्त्या भुवर्लोकं तथा पितुः । गुरोः शुश्रूषणात्तद्वत्स्वर्लोकं च जयेत्कृती
မိခင်ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် စွမ်းရည်ရှိသူသည် ဘူရ္လောကကို ရရှိသည်။ ဖခင်ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် ဘူဝရ္လောကကို ရရှိသည်။ ထိုနည်းတူ ဆရာဂုရုကို ဝန်ဆောင်လျှင် စွဝဂ္ဂလောက (ကောင်းကင်ဘုံ) ကို ရရှိသည်။
Verse 77
एतदेव नृणां प्रोक्तं पुरुषार्थचतुष्टयम् । यदेतेषां हि संतोष उपधर्मोन्य उच्यते
ဤအရာပင် လူသားတို့အတွက် ပုရုသာဓ (ဘဝရည်မှန်းချက်) လေးပါးဟု ကြေညာထားသည်။ မိခင်၊ ဖခင်နှင့် ဆရာဂုရုတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုကိုပင် အမြင့်ဆုံး အထောက်အကူဓမ္မ (ဥပဓမ္မ) ဟု ခေါ်သည်။
Verse 78
अधीत्य वेदान्वेदौ वा वेदं वापि क्रमाद्द्विजः । अप्रस्खलद्ब्रह्मचर्यो गृहाश्रममथाश्रयेत्
ဝေဒကို စနစ်တကျ အစဉ်လိုက်—လေးပုဒ်ဖြစ်စေ၊ နှစ်ပုဒ်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် တစ်ပုဒ်တည်းဖြစ်စေ—လေ့လာပြီးနောက်၊ ဘြဟ္မစရိယာ မလွဲမသွေ တည်ကြည်သူ ဒွိဇသည် ထို့နောက် ဂೃಹಸ್ಥ အာရှရမကို ဝင်ရောက်အာရုံပြုသင့်သည်။
Verse 79
अविप्लुत ब्रह्मचर्यो विश्वेशानुग्रहाद्भवेत् । अनुग्रहश्च वैश्वेशः काशीप्राप्तिकरः परः
မပြတ်တောက်သော ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းစည်းကမ်း) သည် ကမ္ဘာ့အရှင် ဝိရှ္ဝေရှ၏ ကရုဏာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုဝိုင်ရှ္ဝေရှ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အနုဂ्रहတော်သည် ကာရှီသို့ ရောက်ရှိစေသော အထွတ်အထိပ် အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။
Verse 80
काशीप्राप्त्या भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्निर्वाणमृच्छति । निर्वाणार्थं प्रयत्नो हि सदाचारस्य धीमताम्
ကာရှီသို့ ရောက်ရှိခြင်းဖြင့် အမှန်တကယ် ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဉာဏ်ပညာကြောင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ပညာရှိတို့သည် သဒ္ဒာစာရ (မှန်ကန်သော အကျင့်) ကို ကြိုးပမ်းကြသည်။
Verse 81
सदाचारो गृहे यद्वन्न तथास्त्याश्रमांतरे । विद्याजातं पठित्वांते गृहस्थाश्रममाश्रयेत्
အိမ်ထောင်တွင် တွေ့ရသော သဒ္ဒာစာရ (မှန်ကန်သော အကျင့်) ကဲ့သို့သည် အခြား အာရှရမ်များတွင် မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာသင်ကြားမှု ပြီးဆုံးပြီးနောက် အဆုံးတွင် ဂృဟသ္ထ-အာရှရမ် (အိမ်ထောင်ရှင်အဆင့်) ကို အားကိုးဝင်ရောက်သင့်သည်။
Verse 82
गृहाश्रमात्परं नास्ति यदि पत्नीवशंवदा । आनुकूल्यं हि दंपत्योस्त्रिवर्गोदय हेतवे
ဂృဟသ္ထ-အာရှရမ်ထက် မြင့်မားသည့်အရာ မရှိ—လူသည် မိမိဇနီး၏ အုပ်စိုးမှုအောက် မကျရောက်သော်။ အကြောင်းမှာ လင်မယား၏ သဟဇာတညီညွတ်မှုသည် ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ ဟူသော သုံးရည်မှန်းချက် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးစေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။
Verse 83
आनुकूल्यं कलत्रं चेत्त्रिदिवेनापि किं ततः । प्रातिकूल्यं कलत्रं चेन्नरकेणापि किं ततः
အိမ်ထောင်ဖက်က သဟဇာတနှင့် အနုကူလ ဖြစ်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံတောင် ဘာလိုသေးသနည်း။ သို့သော် အိမ်ထောင်ဖက်က ဆန့်ကျင်ပြိုင်ဘက် ဖြစ်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ပင် ဘာကွာခြားမည်နည်း—ထိုအခါ အဓိပ္ပါယ်မရှိတော့။
Verse 84
गृहाश्रमः सुखार्थाय भार्यामूलं च तत्सुखम् । सा च भार्या विनीताया त्रिवर्गो विनयो धुवम्
အိမ်ထောင်သည်ဘဝသည် သုခချမ်းသာအတွက်ဖြစ်ပြီး ထိုချမ်းသာမှုသည် ဇနီးသည်အပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဇနီးသည်သည် နှိမ့်ချမှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အကျင့်စာရိတ္တရှိပါက ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက်သုံးပါး ထွန်းကားလာမည်ဖြစ်သည်။
Verse 85
जलौकयोपमीयंते प्रमदा मंदबुद्धिभिः । मृगीदृशां जलौकानां विचारान्महदतंरम्
ဉာဏ်နည်းသူတို့သည် အမျိုးသမီးများကို ကျွတ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသော်လည်း သေချာစွာ စဉ်းစားကြည့်လျှင် သမင်မျက်လုံးပိုင်ရှင် အမျိုးသမီးများနှင့် ကျွတ်များအကြား ကြီးမားသော ကွာခြားချက်ရှိသည်။
Verse 86
जलौका केवलं रक्तमाददाना तपस्विनी । प्रमदा सर्वदा दत्ते चित्तं वित्तं बलं सुखम्
ကျွတ်သည် သွေးကိုသာ စုပ်ယူသော်လည်း အမျိုးသမီးသည် သူမ၏ စိတ်၊ ဥစ္စာဓန၊ ခွန်အားနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့ကို အမြဲပေးဆပ်နေသည်။
Verse 87
दक्षा प्रजावती साध्वी प्रियवाक्च वशंवदा । गुणैरमीभिः संयुक्ता सा श्रीः स्त्रीरूपधारिणी
အရည်အချင်းရှိသော၊ သားသမီးရတနာထွန်းကားသော၊ သီလရှိသော၊ ချိုသာစွာပြောဆိုတတ်သော၊ ဤအရည်အချင်းများနှင့် ပြည့်စုံသော သူမသည် အမျိုးသမီးအသွင်ဆောင်သော ကျက်သရေမင်္ဂလာအရှင်မပင် ဖြစ်သည်။
Verse 88
गुरोरनुज्ञया स्नात्वा व्रतं वेदं समाप्य च । उद्वहेत ततो भार्यां सवर्णां साधुलक्षणाम्
ဆရာသမား၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် သန့်စင်သော ရေချိုးခြင်းနှင့် ဗေဒကျမ်းစာလေ့လာခြင်း ပြီးဆုံးပြီးနောက် မိမိနှင့် ဇာတ်တူပြီး ကောင်းမွန်သော လက္ခဏာရှိသည့် ဇနီးသည်ကို လက်ထပ်ထိမ်းမြားသင့်သည်။
Verse 89
जने तु रसगोत्राया मातुर्याप्यसपिंडका । दारकर्मणि योग्या सा द्विजानां धर्मवृद्धये
မိန်းကလေးသည် မွေးရာပါ ဂိုတ်ရလိုင်းတူနေသော်လည်း မိခင်ဘက်မှ စပိဏ္ဍ (သွေးသားနီးစပ်) ဆွေမျိုးမဟုတ်ပါက အိမ်ထောင်ပြုရန် သင့်တော်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဒွိဇတို့၏ ဓမ္မသည် အိမ်ထောင်ရေးကర్మနှင့် သင်္ကာရများဖြင့် တိုးပွားစေသည်။
Verse 90
स्त्रीसंबंधेप्यपस्मारि क्षयि श्वित्रि कुलं त्यजेत् । अभिशस्तिसमायुक्तं तथा कन्याप्रसूं त्यजेत्
မိန်းမဘက်ဆက်နွယ်မှုကြောင့်ပင် မူးယစ်တက်ရောဂါ၊ ချွတ်ယွင်းပျက်စီးရောဂါ (တီဘီ) သို့မဟုတ် အဖြူစက်ရောဂါရှိသော မိသားစုကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထို့အတူ အပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုကြီးမားသော မိသားစုနှင့် သမီးပဲမွေးတတ်သည်ဟု နာမည်ကြီးသော မိသားစုကိုလည်း စွန့်ပစ်ရမည်။
Verse 91
रोगहीनां भ्रातृमतीं स्वस्मात्किंचिल्लघीयसीम् । उद्वहेत द्विजो भार्यां सौम्यास्यां मृदुभाषिणीम्
ဒွိဇပုရుషသည် ရောဂါကင်းစင်၍ အစ်ကို/မောင်ရှိသော၊ ကိုယ်ထက် အနည်းငယ်ငယ်သော၊ မျက်နှာသွင်ပြင် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ စကားပြောပျော့ပျောင်းသော မိန်းမကို ဇနီးအဖြစ် လက်ထပ်သင့်သည်။
Verse 92
न पर्वतर्क्षवृक्षाह्वां न नदीसर्पनामिकाम् । न पक्ष्यहिप्रेष्यनाम्नीं सौम्याख्यामुद्वहेत्सुधीः
ပညာရှိသည် တောင်၊ ဝက်ဝံ သို့မဟုတ် သစ်ပင်အမည်ကဲ့သို့သော အမည်ရှိသည့် မိန်းကလေးကို မလက်ထပ်သင့်။ မြစ် သို့မဟုတ် မြွေအမည်ရှိသူ၊ ထို့ပြင် ငှက်၊ အဟိ (မြွေ) သို့မဟုတ် အစေခံအမည်ကဲ့သို့သော အမည်ရှိသူကိုလည်း မယူသင့်—‘ဆောမျာ’ ဟုသာ အမည်ရှိသူကိုပါ ရှောင်သင့်သည်။
Verse 93
न चातिरिक्तहीनांगीं नातिदीर्घां न वा कृशाम् । नालोमिकां नातिलोमां नास्निग्धस्थूलमौलिजाम्
အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ အလွန်ချို့တဲ့သူ သို့မဟုတ် အလွန်လွန်ကဲသူကို မရွေးသင့်။ အလွန်မြင့်သူ၊ အလွန်ပိန်သူကိုလည်း မရွေးသင့်။ ဆံပင်နည်းလွန်းသူ သို့မဟုတ် ဆံပင်များလွန်းသူ၊ ထို့ပြင် ခေါင်းဆံပင် ကြမ်းတမ်း၊ ဆီပြန် သို့မဟုတ် မသန့်သပ်ဘဲ ထူထဲသောသူကိုလည်း မရွေးသင့်။
Verse 94
मोहात्समुपयच्छेत कुलहीनां न कन्यकाम् । हीनोपयमनाद्याति संतानमपि हीनताम्
မောဟကြောင့် အနိမ့်အမျိုးအနွယ်မှ မိန်းကလေးကို မလက်ထပ်သင့်; အနိမ့်သို့ကျသည့် အိမ်ထောင်ရေးသည် သားသမီးမျိုးဆက်ကိုပါ အနိမ့်သို့ ဆွဲခေါ်တတ်သည်။
Verse 95
लक्षणानि परीक्ष्यादौ ततः कन्यां समुद्वहेत् । सुलक्षणा सदाचारा पत्युरायुर्विवर्धयेत्
အရင်ဆုံး မင်္ဂလာလက္ခဏာများကို စိစစ်ပြီးမှ မိန်းကလေးကို လက်ထပ်ရမည်။ လက္ခဏာကောင်း၍ သီလရှိသော မိန်းမသည် ခင်ပွန်း၏ အသက်တမ်းကို တိုးစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 96
ब्रह्मचारि समाचार इति ते समुदी रितः । घटोद्भव प्रसंगेन स्त्रीलक्षणमथ ब्रुवे
ဤသို့ ဘြဟ္မစာရီ၏ အကျင့်အကြံကို သင်အား ရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခု၊ ဂဋောဒ္ဘဝ (အဂஸ္တျ) ဟေ၊ ထိုအကြောင်းအရာတည်းတူ၌ မိန်းမတို့၏ လက္ခဏာများကို ငါဆိုမည်။