
ဤအধ্যာယတွင် စကန္ဒ၏ သာသနာရေး–ကျင့်ဝတ်ရေး အကျဉ်းချုပ်တရားဟောကို ဖော်ပြပြီး အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝအတွက် စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အကျင့်အပြစ်အကျိုးကို ရှင်းလင်းသည်။ အစတွင် vivāha (မင်္ဂလာ) ၈ မျိုးကို ခွဲခြားကာ brāhma, daiva, ārṣa, prājāpatya ကဲ့သို့ သာသနာနှင့်ကိုက်ညီသော ပုံစံများနှင့် āsura, gāndharva, rākṣasa, paiśāca ကဲ့သို့ အပြစ်တင်ခံရသော ပုံစံများကို ဖော်ပြပြီး တစ်မျိုးချင်းစီ၏ သန့်စင်အကျိုး သို့မဟုတ် ပျက်စီးအကျိုးကို ဆက်စပ်ပြောဆိုသည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရှင်၏ စည်းကမ်းသဘောတရားကို ချဲ့ထွင်ကာ လင်မယားဆက်ဆံရာတွင် ṛtu-kāla (သင့်တော်သောကာလ) ကို အလေးထားရန်၊ မသင့်တော်သော အချိန်အခါနှင့် အခြေအနေများကို ရှောင်ရန် သတိပေးသည်။ သန့်ရှင်းမှု၊ စကားပြောပုံ၊ ထိန်းချုပ်မှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတို့နှင့် ဆိုင်သော ācāra စည်းမျဉ်းများကို ဆက်တိုက်ညွှန်ပြသည်။ အဓိကပိုင်းတွင် pañca-yajña နှင့် atithi (ဧည့်သည်) ကို ဂုဏ်ပြုစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အကျင့်သီလကို ရှင်းလင်းပြီး နေ့စဉ်ပူဇော်ပွဲ vaiśvadeva နှင့် မလေးစားမစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အပြစ်အကျိုးကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် dāna (ဒါန) ၏ အကျိုးဖလ၊ မသင့်တော်သော သင်ကြား/လေ့လာချိန်များ (anadhyāya) အကြောင်း သတိပေးချက်များ၊ အကျိုးရှိသော အမှန်စကားကိုသာ ပြောရန်နှင့် မကောင်းသော ပေါင်းသင်းမှုကို ရှောင်ရန် စသည့် သဘောတရားများကို ထည့်သွင်းကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကာသီအခြေပြု အဝိမုတ္တ၏ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းမှုသို့ ကူးပြောင်းရန် ပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
स्कंद उवाच । विवाहा ब्राह्म दैवार्षाः प्राजापत्यासुरौ तथा । गांधर्वो राक्षसश्चापि पैशाचोऽष्टम उच्यते
စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်– လက်ထပ်ပွဲအမျိုးအစားများမှာ ဘြာဟ္မ၊ ဒೈဝ၊ အာရ္ရှ၊ ထို့ပြင် ပရာဇာပတျယ နှင့် အာသုရ; ထို့အတူ ဂန္ဓර්ဝ နှင့် ရာက္ခသ—အဋ္ဌမမြောက်ကို ပိုင်ရှာစ ဟု ခေါ်သည်။
Verse 2
स ब्राह्मो वरमाहूय यत्र कन्या स्वलंकृता । दीयते तत्सुतः पूयात्पुरुषानेकविंशतिम्
ဤသည်ကို “ဗြာဟ္မ မင်္ဂလာ” ဟု ခေါ်သည်—သတို့သားကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး အလှဆင်တင့်တယ်သော ကညာကို သူ့ထံ အပ်နှံပေးရာဖြစ်သည်။ ထိုပေါင်းစည်းမှုမှ မွေးဖွားသော သားသည် အမျိုးသား ၂၁ ဆက်ကို သန့်စင်ပေးသည်။
Verse 3
यज्ञस्थायर्त्विजे दैवस्तज्जःपाति चतुर्दश । वरादादाय गोद्वंद्वमार्षस्तज्जः पुनाति षट्
“ဒေဝ မင်္ဂလာ” သည် ယဇ္ဉပွဲ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်သော ရိတ്വိဇ် ပုရောဟိတ်ထံသို့ ကညာကို အပ်နှံပေးခြင်းဖြစ်၍ ထိုမှ မွေးသော သားသည် ဆက် ၁၄ ဆက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည်။ “အာရ္ဩ မင်္ဂလာ” သည် သတို့သားထံမှ နွားတစ်စုံကို လက်ခံယူခြင်းဖြစ်၍ ထိုမှ မွေးသော သားသည် ဆက် ၆ ဆက်ကို သန့်စင်ပေးသည်။
Verse 4
सहोभौ चरतां धर्ममित्युक्त्वा दीयतेर्थिने । यत्र कन्या प्राजापत्यस्तज्जो वंशान्पुनाति षट्
သင့်တော်သော လက်ထပ်ဖက်ကို “သင်တို့နှစ်ဦး အတူတကွ ဓမ္မကို ကျင့်ကြ” ဟု ဆိုကာ ကညာကို အပ်နှံပေးရာသည် “ပရာဇာပတျယ မင်္ဂလာ” ဖြစ်သည်။ ထိုမှ မွေးသော သားသည် မျိုးရိုးလိုင်း ၆ လိုင်းကို သန့်စင်ပေးသည်။
Verse 5
चत्वार एते विप्राणां धर्म्याः पाणिग्रहाः स्मृताः । आसुरः क्रयणाद्द्रव्यैर्गांधर्वोन्योन्य मैत्रतः
ဤလေးမျိုးကို ဗိပၸရ (ဗြာဟ္မဏ) များအတွက် ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော လက်ထပ်ပုံစံများဟု မှတ်ယူကြသည်။ “အာစုရ မင်္ဂလာ” သည် ဥစ္စာဓနဖြင့် ဝယ်ယူခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်ပြီး “ဂန္ဓဗ္ဗ မင်္ဂလာ” သည် နှစ်ဦးအပြန်အလှန် ချစ်ခင်မေတ္တာမှ ပေါက်ဖွားသည်။
Verse 6
प्रसह्यकन्याहरणाद्राक्षसो निंदितः सताम् । छलेन कन्याहरणात्पैशाचो गर्हितोऽष्टमः
ကညာကို အင်အားသုံး၍ အတင်းအကျပ် ခိုးယူခြင်းမှ ဖြစ်သော “ရာက္ခသ မင်္ဂလာ” ကို သီလရှိသူတို့က ရှုတ်ချကြသည်။ လှည့်ဖြားလိမ်လည်၍ ကညာကို ခိုးယူခြင်းမှ ဖြစ်သော “ပိုင်ရှာစ မင်္ဂလာ” —အဋ္ဌမ—လည်း ထိုနည်းတူ အပြစ်တင်ခံရသည်။
Verse 7
प्रायः क्षत्रविशोरुक्ता गांधर्वासुरराक्षसाः । अष्टमस्त्वेष पापिष्ठः पापिष्ठानां च संभवेत्
ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အာသူရ၊ ရာක්ෂသ မင်္ဂလာပုံစံများကို အများအားဖြင့် က္ෂတ္တရိယနှင့် ဝိုင်ရှျယတို့အတွက် ဟောကြားထားသော်လည်း၊ ဤအဋ္ဌမပုံစံသည် အပြစ်အနာဂတ်အကြီးဆုံး—အဆိုးယုတ်ဆုံးတို့အတွင်းမှပင် ပေါ်ထွန်းသည်။
Verse 8
सवर्णया करो ग्राह्यो धार्यः क्षत्रियया शरः । प्रतोदो वैश्यया धार्यो वासोंतः पज्जया तथा
ကိုယ့်ဝဏ္ဏတူ မိန်းမနှင့် မင်္ဂလာတွင် လက်ကိုပင် ကိုင်ယူရမည်။ က္ෂတ္တရိယ မိန်းမနှင့်ဆိုလျှင် မြားကို ကိုင်ရမည်၊ ဝိုင်ရှျယ မိန်းမနှင့်ဆိုလျှင် ထိုးနှိုးတံ (ပရတိုဒ) ကို ကိုင်ရမည်၊ ထို့အတူ ရှူဒြ မိန်းမနှင့်ဆိုလျှင် အဝတ်၏ အနားကို ကိုင်ရမည်။
Verse 9
असवर्णस्त्वेष विधिः स्मृतो दृष्टश्च वेदने । सवर्णाभिस्तु सर्वाभिः पाणिर्ग्राह्यस्त्वयं विधिः
အဝဏ္ဏမတူ (အန္တရ-ဝဏ္ဏ) ပေါင်းစည်းမှုအတွက် ဤနည်းလမ်းကို စမృతိ၌ မှတ်သားထားပြီး အာဏာရှိသော သင်ကြားချက်များတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ သို့သော် ဝဏ္ဏတူ မိန်းမအားလုံးအတွက် ဤနေရာ၌ စည်းကမ်းမှာ လက်ကိုသာ ကိုင်ယူရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 10
धर्म्यैर्विवाहैर्जायंते धर्म्या एव शतायुषः । अधर्म्यैर्धर्मरहिता मंदभाग्यधनायुषः
ဓမ္မနှင့်ညီသော မင်္ဂလာမှ ဓမ္မတည်သော သားသမီးများ မွေးဖွား၍ ရာနှစ်တိုင်အောင် အသက်ရှည်ကြသည်။ အဓမ္မ မင်္ဂလာမှတော့ ဓမ္မကင်းသောသူများ ပေါ်ထွန်း၍ ကံကောင်းခြင်း၊ ဥစ္စာနှင့် အသက်တမ်းတို့ နည်းပါးကြသည်။
Verse 11
ऋतुकालाभिगमनं धर्मोयं गृहिणः परः । स्त्रीणां वरमनुस्मृत्य यथाकाम्यथवा भवेत्
သင့်လျော်သော ရာသီကာလ (ရတုကာလ) တွင် ဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ခြင်းသည် ဂೃಹಸ್ಥ၏ အမြင့်ဆုံး ဓမ္မ ဖြစ်သည်။ မိန်းမတို့အတွက် အကောင်းဆုံးကို မှတ်သား၍ သူမ၏ ဆန္ဒနှင့် သဘောတူညီမှုအတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်—မဟုတ်လျှင် ထိန်းချုပ်၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 12
दिवाभिगमनं पुंसामनायुष्यं परं मतम् । श्राद्धाहः सर्वपर्वाणि यत्नात्त्याज्यानि धीमता
နေ့ခင်းအချိန်၌ ယောက်ျားတို့၏ သာမန်မဟုတ်သော သာယာမှုဆက်ဆံခြင်းသည် အသက်ရှည်မှုကို အလွန်ထိခိုက်စေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပညာရှိသည် သြရာဒ္ဓနေ့နှင့် သန့်ရှင်းသော ပရဝန်နေ့များအားလုံးတွင် သေချာစွာ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
Verse 13
तत्र गच्छन्स्त्रियं मोहाद्धर्मात्प्रच्यवते परात्
ထိုအခါအခွင့်အရေးများတွင် မောဟကြောင့် မိန်းမထံသို့ သွားလျှင် အမြင့်ဆုံးသော ဓမ္မမှ လွဲချော်ကျဆင်းသွားသည်။
Verse 14
ऋतुकालाभिगामी यः स्वदारनिरतश्च यः । स सदा ब्रह्मचारी च विज्ञेयः सद्गृहाश्रमी
သင့်လျော်သော ရတုကာလ၌သာ (ဇနီးထံ) ချဉ်းကပ်၍ မိမိ၏ တရားဝင်ဇနီးတစ်ဦးတည်းကိုသာ သစ္စာရှိစွာ နေထိုင်သူကို အမြဲတမ်း ဗြဟ္မစာရီ၊ စစ်မှန်သော ဂೃಹස්ထအာශ්ရမီ ဟု သိမှတ်ရမည်။
Verse 15
ऋतुः षोडशयामिन्यश्चतस्रस्ता सुगर्हिताः । पुत्रास्तास्वपि या युग्मा अयुग्माः कन्यका प्रजाः
ရတုကာလသည် ည ၁၆ ည ပါဝင်ပြီး ထိုအထဲမှ ည ၄ ည ကို အလွန်အပြစ်တင်ကြသည်။ ကျန်သောညများတွင်ပင် စုံညတွင် သန္ဓေတည်လျှင် သားရ၊ မစုံညတွင် သမီးရဟု ဆိုသည်။
Verse 16
त्यक्त्वा चंद्रमसं दुःस्थं मघां पौष्णं विहाय च । शुचिः सन्निर्विशेत्पत्नीं पुन्नामर्क्षे विशेषतः । शुचिं पुत्रं प्रसूयेत पुरुषार्थप्रसाधकम्
မကောင်းသော လဆိုင်ရာနေ့ကို ရှောင်ကြဉ်၍ မဃာနှင့် ပေါုရှ္ဏ နက္ခတ်တို့ကိုလည်း ဖယ်ထားကာ သန့်ရှင်းသူသည် ဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ရမည်—အထူးသဖြင့် ပုန္နာမာ ဟုခေါ်သော နက္ခတ်ရှိချိန်တွင်။ ထိုသို့လျှင် သန့်ရှင်းသော သားတော် မွေးဖွား၍ ဓမ္မ၊ အර්ထ၊ ကာမ၊ မောက္ခ ဟူသော လူ့ရည်မှန်းချက်များကို ပြည့်စုံစေမည်။
Verse 17
आर्षे विवाहे गोद्वंद्वं यदुक्तं तन्न शस्यते । शुल्कमण्वपि कन्यायाः कन्या विक्रयपापकृत्
အာရ္ရှ (Ārṣa) မင်္ဂလာတွင် ဆိုထားသော ‘နွားနှစ်ကောင်’ ကို စျေးနှုန်းလို သဘောထား၍ လဲလှယ်ကုန်သွယ်သကဲ့သို့ မပြုသင့်၊ မချီးမွမ်းထိုက်။ သမီးအတွက် အနည်းငယ်မျှ အခကြေးယူလျှင်ပင် သမီးကို ရောင်းစားသော အပြစ် ဖြစ်၏။
Verse 18
अपत्यविक्रयी कल्पं वसेद्विट्कृमिभोजने । अतो नाण्वपि कन्याया उपजीवेत्पिता धनम्
မိမိ၏ သားသမီးကို ရောင်းစားသူသည် အညစ်အကြေးနှင့် ပိုးကောင်များကို စားရသော နရက၌ ကလ္ပတစ်ကာလ နေထိုင်ရမည်။ ထို့ကြောင့် ဖခင်သည် သမီးကြောင့် ရလာသော ငွေကြေးအနည်းငယ်မျှပင် အားထားမနေသင့်။
Verse 19
स्त्रीधनान्युपजीवंति ये मोहादिह बांधवाः । न केवलं निरयगास्तेषामपि हि पूर्वजाः
မောဟကြောင့် ဤလောက၌ မိန်းမ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု (စတြီဓန) ကို သုံးစွဲကာ အသက်မွေးသူ ဆွေမျိုးများသည် နရကသို့ သွားရ၏။ ထိုသူတို့သာမက သူတို့၏ ဘိုးဘွားပင်လည်း အတူတကွ ဆွဲချခံရသည်။
Verse 20
पत्या तुष्यति यत्र स्त्री तुष्येद्यत्र स्त्रिया पतिः । तत्र तुष्टा महालक्ष्मीर्निवसेद्दानवाऽरिणा
မိန်းမသည် မိမိခင်ပွန်းကို စိတ်ချမ်းသာ၍ တုಷ္ဍ ဖြစ်ရာ၊ ခင်ပွန်းသည်လည်း မိန်းမကြောင့် စိတ်ကျေနပ်ရာ အရပ်၌ ပျော်ရွှင်သော မဟာလက္ခမီသည် ဒာနဝတို့၏ ရန်သူ (ဗိဿနု) နှင့်အတူ နေထိုင်တော်မူ၏။
Verse 21
वाणिज्यं नृपतेः सेवा वेदानध्यापनं तथा । कुविवाहः क्रियालोपः कुले पतनहेतवः
ကုန်သွယ်ရေး၊ မင်း၏ အမှုထမ်းခြင်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် ဝေဒများကို သင်ကြားခြင်း၊ ထို့ပြင် မသင့်လျော်သော မင်္ဂလာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာများကို လျစ်လျူရှုခြင်း—ဤအရာတို့သည် မျိုးရိုးကူလ၏ ပျက်စီးကျဆင်းရာ အကြောင်းများ ဖြစ်သည်။
Verse 22
कुर्याद्वैवाहिके वह्नौ गृह्यकर्मान्वहं गृही । पंचयज्ञक्रियां चापि पक्तिं दैनंदिनीमपि
အိမ်ထောင်ရှင်သည် မင်္ဂလာအခမ်းအနား၏ သန့်ရှင်းသော မီးအတွင်း၌ နေ့စဉ် ဂೃಹ்யကర్మ များကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် ပဉ္စယဇ္ဉ (ငါးယဇ္ဉ) တာဝန်များနှင့် နေ့စဉ် အစာချက်ပြုတ်၍ ပူဇော်အပ်နှံခြင်းကိုလည်း ပြုရမည်။
Verse 23
गृहस्थाश्रमिणः पंच सूना कर्म दिने दिने । कंडनी पेषणी चुल्ली ह्युदकुंभस्तु मार्जनी
အိမ်ထောင်ရှင်အာရှ్రమ၌ နေသူ၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများတွင် ‘ဆူနာ’ ဟုခေါ်သော မသိမသာဖြစ်ပေါ်သည့် အပြစ်ငါးပါးရှိသည်။ အစေ့အနှံ စစ်ထုတ်/သန့်စင်ခြင်း၊ ကြိတ်နယ်ခြင်း၊ မီးဖို၊ ရေအိုး၊ နှင့် တံမြက်လှည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 24
तासां च पंचसूनानां निराकरणहेतवः । क्रतवः पंच निर्दिष्टा गृहि श्रेयोभिवर्धनाः
အဆိုပါ ဆူနာငါးပါးမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်အနာအဆာများကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် ယဇ္ဉ/ကရတု ငါးပါးကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အိမ်ထောင်ရှင်၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဓမ္မရေးရာ အမြတ်ကို တိုးပွားစေသည်။
Verse 25
पाठनं ब्रह्मयज्ञः स्यात्तर्पणं च पितृ क्रतुः । होमो दैवो बलिर्भौतोऽतिथ्यर्चा नृक्रतुः क्रमात्
ပဋ္ဌာန်း/သင်ကြားဖတ်ရှုခြင်းသည် ဘြဟ္မယဇ္ဉ ဖြစ်၏။ တർပဏ (ရေသွန်းပူဇော်) သည် ပိတೃကရတု ဖြစ်၏။ မီးထဲ၌ ဟೋမ ပြုခြင်းသည် ဒေဝယဇ္ဉ ဖြစ်၏။ ဘလိအပ်နှံခြင်းသည် ဘူတယဇ္ဉ ဖြစ်၏။ ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခြင်းသည် နೃယဇ္ဉ ဖြစ်၏—ဤသို့ အစဉ်လိုက်တည်း။
Verse 26
पितृप्रीतिं प्रकुर्वाणः कुर्वीत श्राद्धमन्वहम् । अन्नोदकपयोमूलैः फलैर्वापि गृहाश्रमी
ပိတೃများကို ပီတိဖြစ်စေရန် အိမ်ထောင်ရှင်သည် နေ့စဉ် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အစာ၊ ရေ၊ နို့၊ အမြစ်/ဥများ သို့မဟုတ် အသီးအနှံများဖြင့်ပင် ပြုနိုင်သည်။
Verse 27
गोदानेन च यत्पुण्यं पात्राय विधिपूर्वकम् । सत्कृत्य भिक्षवे भिक्षां दत्त्वा तत्फलमाप्नुयात्
နည်းလမ်းတကျ အလှူခံထိုက်သူထံ နွားလှူ (ဂိုဒာန) ပြုရာမှ ရသော ကုသိုလ်သည်၊ ဘိက္ခု/တပသီကို ဂုဏ်ပြုကာ လေးစားစွာ ဆွမ်းတော်/အလှူပေးလျှင်လည်း ထိုတူညီသော အကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 28
तपोविद्यासमिद्दीप्ते हुतं विप्रास्य पावके । तारयेद्विघ्नसंघेभ्यः पापाब्धेरपि दुस्तरात्
တပဿနှင့် သာသနာဗေဒပညာဖြင့် တောက်လောင်နေသော ဗြာဟ္မဏ၏ မီးပဝက၌ အဟုတိပူဇာ ပြုလျှင်၊ အတားအဆီးအစုအဝေးများမှလည်းကောင်း၊ ကူးရန်ခက်သော အပြစ်ပင်လယ်မှလည်းကောင်း ကယ်တင်ကာ ကူးမြောက်စေသည်။
Verse 29
अनर्चितोऽतिथिर्गेहाद्भग्नाशो यस्य गच्छति । आजन्मसंचितात्पुण्यात्क्षणात्स हि बहिर्भवेत्
အိမ်မှ ဧည့်သည်ကို မဂုဏ်ပြုဘဲ မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကာ ထွက်ခွာသွားလျှင်၊ ထိုသူသည် မွေးကတည်းက စုဆောင်းလာသော ကုသိုလ်ကို ခဏချင်းပင် ဆုံးရှုံးရသည်။
Verse 30
सांत्वपूर्वाणि वाक्यानि शय्यार्थे भूस्तृणोदके । एतान्यपि प्रदेयानि सदाभ्यागत तुष्टये
လာရောက်သော ဧည့်သည်ကို စိတ်ချမ်းသာစေရန် သက်သာပျော်ရွှင်စေသော စကားများကို ပြောပေးရမည်၊ အနားယူရန် မြေပေါ်နေရာ၊ မြက်နှင့် ရေကိုလည်း ပေးရမည်—ဤအရာများကို အမြဲတမ်း ဧည့်သည်အတွက် ပေးကမ်းသင့်သည်။
Verse 31
गृहस्थः परपाकादी प्रेत्य तत्पशुतां व्रजेत् । श्रेयः परान्नपुष्टस्य गृह्णीयादन्नदो यतः
အခြားသူချက်ပြုတ်သော အစာကိုစား၍ အသက်မွေးသော ဂৃহస్థသည် သေပြီးနောက် ထိုသူတို့၏ တိရစ္ဆာန်အဖြစ်သို့ ရောက်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကျိုးမြတ်သောအရာကို ယူပါ—အခြားသူ၏ ထမင်းအပေါ် မတည်မနေဘဲ အစာပေးသူ (အန္နဒာတာ) ဖြစ်ပါ။
Verse 32
आदित्योढोऽतिथिः सायं सत्कर्तव्यः प्रयत्नतः । असत्कृतोन्यतो गच्छन्दुष्कृतं भूरि यच्छति
နေဝင်ချိန်၌ နေမင်းအဆင်းနှင့်တကွ သယ်ဆောင်လာသကဲ့သို့ ရောက်လာသော ဧည့်သည်ကို အထူးကြိုးစား၍ ဂုဏ်ပြုဧည့်ခံရမည်။ မဂုဏ်ပြုဘဲ အခြားနေရာသို့ ထွက်သွားလျှင် အိမ်ထောင်အပေါ် အပြစ်ကံအလွန်များစွာ ကျရောက်စေသည်။
Verse 33
भुंजानोऽतिथिशेषान्नमिहायुर्धनभाग्भवेत् । प्रणोद्यातिथिमन्नाशी किल्बिषी च गृहाश्रमी
ဧည့်သည်စားပြီးကျန်သော အစာကို စားသုံးလျှင် ဤလောက၌ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ဥစ္စာဓန စည်းစိမ်ရရှိသည်။ သို့သော် ဧည့်သည်ကို မောင်းထုတ်ကာ ကိုယ်တိုင်စားသော အိမ်ထောင်ရှင်သည် အပြစ်ဒုစရိုက်ဖြင့် မလွတ်မကင်း ဖြစ်သည်။
Verse 34
वैश्वदेवांत संप्राप्तः सूर्योढो वातिथिः स्मृतः । न पूर्वकाल आयातो न च दृष्टचरः क्वचित्
ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ ပူဇာအဆုံးတွင် နေဝင်ခြင်းနှင့်အတူ ရောက်လာသူကို ‘ဝါ-အတိသီ’ ဟု ခေါ်ကြသည်၊ အကြောင်းမကြားဘဲ ကြုံကြိုက်လာသော ဧည့်သည်ဖြစ်၍ မတိုင်မီ မလာခဲ့သလို၊ သူ၏အကျင့်အကြံကိုလည်း ယခင်က မသိခဲ့ကြ။
Verse 35
बलिपात्रकरे विप्रे यद्यन्योतिथिरागतः । अदत्त्वा तं बलिं तस्मै यथाशक्त्यान्नमर्पयेत्
ဗြာဟ္မဏက ဘလိပാത്രကို ကိုင်ထားစဉ် အခြားဧည့်သည်တစ်ဦး ရောက်လာလျှင် ထိုဘလိကို သူ့အား မပေးရ; မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အစာကို ပူဇော်ပေးရမည်။
Verse 36
कुमाराश्च स्ववासिन्यो गर्भिण्योऽतिरुजान्विताः । अतिथेरादितोप्येते भोज्या नात्र विचारणा
ကလေးငယ်များ၊ အိမ်တွင်းနေ မိန်းမများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများနှင့် ပြင်းထန်သောရောဂါဖြင့် ခံစားနေရသူများ—ဤသူတို့ကို ဧည့်သည်မတိုင်မီပင် အရင်ဆုံး ကျွေးမွေးရမည်။ ဤအကြောင်း၌ စဉ်းစားချိန်မလို။
Verse 37
पितृदेवमनुष्येभ्यो दत्त्वाश्नात्यमृतं गृही । स्वार्थं पचन्नघं भुंक्ते केवलं स्वोदरंभरिः
အိမ်ထောင်ရှင်သည် ပထမဦးစွာ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်)၊ ဒေဝတားများနှင့် လူသားတို့အား အစာကို ပူဇော်ပေးကာ နောက်မှ စားသောက်လျှင် အမృతကို သောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ကိုယ့်အကျိုးအတွက်သာ ချက်ပြုတ်သူသည် အပြစ်ကိုသာ စားသောက်ရပြီး၊ ကိုယ့်ဝမ်းကိုသာ ဖြည့်သူတစ်ယောက်သာ ဖြစ်၏။
Verse 38
माध्याह्निकं वैश्वदेवं गृहस्थः स्वयमाचरेत् । पत्नी सायं बलिं दद्यात्सिद्धान्नैर्मंत्रवर्जितम्
နေ့လယ်တွင် အိမ်ထောင်ရှင်သည် ကိုယ်တိုင် Vaiśvadeva ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ညနေခင်းတွင် ဇနီးသည် ချက်ပြီးသားအစာဖြင့် ဘလိ (bali) ပူဇော်တင်ထားရမည်၊ မန္တရ မရွတ်ဘဲ။
Verse 39
एतत्सायंतनं नाम वैश्वदेवं गृहाश्रमे । सायंप्रातर्भवेदेव वैश्वदेवं प्रयत्नतः
ဤသည်ကို အိမ်ထောင်ရှင်အာရှရမတွင် “ညနေ Vaiśvadeva” ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ်ပင် မနက်နှင့် ညနေ နှစ်ချိန်လုံး ကြိုးစား၍ Vaiśvadeva ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။
Verse 40
वैश्वदेवेन ये हीना आतिथ्येन विवर्जिताः । सर्वे ते वृषला ज्ञेयाः प्राप्तवेदा अपि द्विजाः
Vaiśvadeva ကို လျစ်လျူရှု၍ အတိഥျ (ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း) မရှိသူတို့ကို အားလုံးကို vṛṣala ဟု သိမှတ်ရမည်။ သူတို့သည် ဒွိဇ ဖြစ်ပြီး ဝေဒကို လေ့လာပြီးသားဖြစ်စေကာမူ ထိုသို့ပင်။
Verse 41
अकृत्वा वैश्वदेवं तु भुंजते ये द्विजाधमाः । इह लोकेन्नहीनाः स्युः काकयोनिं व्रजंत्यथ
Vaiśvadeva မပြုဘဲ စားသောက်သော ဒွိဇအနိမ့်တို့သည် ဤလောက၌ အစာအဟာရ ချို့တဲ့လာမည်။ ထို့နောက် ကာက (ကောင်) ယိုးနီသို့ ကျရောက်သွားမည်။
Verse 42
वेदोदितं स्वकं कर्म नित्यं कुर्यादतंद्रितः । तद्धि कुर्वन्यथाशक्ति प्राप्नुयात्सद्गतिं पराम्
ဝေဒက ညွှန်ကြားထားသည့် မိမိ၏ နေ့စဉ်တာဝန်ကို ပျင်းရိမနေဘဲ အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သင့်သည်။ ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ပြုလုပ်လျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံး သဒ္ဂတိကို ရရှိမည်။
Verse 43
षष्ठ्यष्टम्योर्वसेत्पापं तैले मांसे सदैव हि । पंचदश्यां चतुर्दश्यां तथैव च भगेक्षुरे
လဆန်း/လဆုတ် ၆ ရက်နှင့် ၈ ရက်တွင် အပြစ်သည် ဆီနှင့် အသားထဲ၌ တည်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ ၁၄ ရက်နှင့် ၁၅ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ ကာမပျော်ရွှင်မှု၌လည်း အပြစ်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 44
उदयं तं न चेक्षेत नास्तं यंतं न मध्यगम् । न राहुणोपसृष्टं च नांबुसंस्थं दिवाकरम्
နေကို ထွက်ချိန်တွင် မကြည့်ရ၊ ဝင်ချိန်တွင်လည်း မကြည့်ရ၊ ကောင်းကင်အလယ်၌ ရှိချိန်တွင်လည်း မကြည့်ရ။ ရာဟုက ဖမ်းဆီးသည့် (နေကြတ်) အခါနှင့် ရေထဲတွင် ထင်ဟပ်နေသော နေကိုလည်း မကြည့်ရ။
Verse 45
न वीक्षेतात्ममनोरूपमाशुधावेन्न वर्षति । नोल्लंघयेद्वत्सतंत्रीं न नग्नो जलमाविशेत्
မိမိ၏ အရိပ်ပုံကို မောဟစိတ်ဖြင့် မကြည့်ရ။ မိုးမရွာသည့်အခါ အလွန်မြန်မြန် မပြေးရ။ နွားကလေးချည်ထားသော ကြိုးကို မကျော်ရ၊ အဝတ်မဝတ်ဘဲ ရေထဲ မဝင်ရ။
Verse 46
देवतायतनं विप्रं धेनुं मधुमृदं घृतम् । जातिवृद्धं वयोवृद्धं विद्यावृद्धं तपस्विनम्
နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရားကျောင်း၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နွား၊ ပျားရည်၊ မြေညှိနှင့် ဂီ (ghee) တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မျိုးရိုးအရ အကြီး၊ အသက်အရ အကြီး၊ ပညာအရ အကြီးနှင့် တပသီတို့ကိုလည်းကောင်း—လေးစားကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သင့်သည်။
Verse 47
अश्वत्थं चैत्यवृक्षं च गुरुं जलभृतं घटम् । सिद्धान्नं दधिसिद्धार्थं गच्छन्कुर्यात्प्रदक्षिणम्
သွားလာနေစဉ် အရှွတ္ထ (ပိပယ်) သစ်ပင်၊ ချေတျယ သစ်ပင်၊ မိမိ၏ ဂုရု၊ ရေဖြည့်ထားသော အိုး၊ ချက်ပြီးသော အစာ၊ ဒဓိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) နှင့် မတ်စတာဒ်စေ့တို့ကို ဓမ္မ၏ မင်္ဂလာအထောက်အကူဟု ယုံကြည်ကာ ရိုသေစွာ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပြုလုပ်သင့်သည်။
Verse 48
रजस्वलां न सेवेत नाश्नीयात्सह भार्यया । एकवासा न भुंजीत न भुंजीतोत्कटासने
ရာဇသ္ဝလာ (မစင်္ကြာ) အမျိုးသမီးနှင့် မသိမ်းမယှက် မဆက်ဆံရ၊ မိမိဇနီးနှင့်လည်း အတူတကွ အစာမစားရ။ အဝတ်တစ်ထည်တည်းဝတ်၍ မစားရ၊ ထို့ပြင် ဥတ္ကဋာသန (ထိုင်ချုံ့) ဖြင့်လည်း မစားရ။
Verse 49
नाश्नंतीं स्त्रीं समीक्षेत तेजस्कामो द्विजोत्तमः । असंतर्प्य पितॄन्देवान्नाद्यादन्नं नवं क्वचित्
ဝိညာဉ်ရေး တေဇစ် (တောက်ပမှု) ကိုလိုလားသော ဒွိဇအထက်မြတ်သည် အစာစားနေသော မိန်းမကို မကြည့်သင့်။ ထို့ပြင် ပိတೃများနှင့် ဒေဝများကို အရင်ဆုံး စိတ်ကျေနပ်အောင် ပူဇော်မပြုဘဲ အသစ်ချက်သော အစာကို မည်သည့်အခါမျှ မစားသင့်။
Verse 50
पक्वान्नं चापि नो मांसं दीर्घकालं जिजीविषुः । न मूत्रं गोव्रजे कुर्यान्न वल्मीके न भस्मनि
အသက်ရှည်လိုသူသည် ချက်ပြီးသော အစာကိုစား၍ အသားကိုရှောင်သင့်သည်။ နွားခြံ (ဂိုဝ္ရဇ) ထဲတွင် ဆီးမချရ၊ ဝလ္မီက (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) ပေါ်တွင်လည်း မချရ၊ ပြာပေါ်တွင်လည်း မချရ။
Verse 51
न गर्तेषु ससत्वेषु न तिष्ठन्न व्रजन्नपि । गोविप्रसूर्यवाय्वग्नि चंद्रर्क्षांबु गुरूनपि
အသက်ရှိသတ္တဝါများရှိနေသော အပေါက်/တွင်းများတွင် မတ်တပ်ရပ်နေစဉ်ဖြစ်စေ လမ်းလျှောက်နေစဉ်ဖြစ်စေ မစင်မချရ။ ထို့ပြင် နွား၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နေ၊ လေ၊ မီး၊ လ၊ ကြယ်များ၊ ရေ၊ နှင့် ဂုရု/အကြီးအကဲများကို မျက်နှာမူ၍လည်း မပြုလုပ်ရ။
Verse 52
अभिपश्यन्न कुर्वीत मलमूत्रविसर्जनम् । तिरस्कृत्यावनिं लोष्टकाष्ठपर्णतृणादिभिः
သူတစ်ပါးကြည့်နေစဉ် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို မစွန့်ပစ်သင့်။ မြေတုံး၊ သစ်သား၊ ရွက်၊ မြက် စသည်တို့ဖြင့် မြေပြင်ကို ကာကွယ်ဖုံးအုပ်ပြီးမှ ပြုလုပ်သင့်သည်။
Verse 53
प्रावृत्य वाससा मौलिं मौनी विण्मूत्रमुत्सृजेत् । यथासुखमुखो रात्रौ दिनेच्छायांधकारयोः
အဝတ်ဖြင့် ခေါင်းကိုဖုံးကာ မောနကိုထိန်းပြီး အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို စွန့်ပစ်ရမည်။ ညအခါ သက်သာသောဦးတည်ရာသို့ မျက်နှာမူ၍၊ နေ့အခါ အရိပ် သို့မဟုတ် မှောင်မိုက်ရာတွင် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 54
भीतिषु प्राणबाधायां कुर्यान्मलविसर्जनम् । मुखेनोपधमेन्नाग्निं नग्नां नेक्षेत योषितम्
ကြောက်ရွံ့မှု သို့မဟုတ် အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့်အခါတွင်သာ အညစ်အကြေးကို စွန့်ပစ်ရမည်။ ပါးစပ်ဖြင့် မီးကို မဖူးမိစေ၊ အဝတ်မဝတ်သော မိန်းမကိုလည်း မကြည့်ရ။
Verse 55
नांघ्री प्रतापयेदग्नौ न वस्त्वशुचि निक्षिपेत् । प्राणिहिंसां न कुर्वीत नाश्नीयात्संध्ययोर्द्वयोः
မီးအနီးတွင် ခြေကို မပူအောင်မလုပ်ရ၊ မသန့်ရှင်းသောနေရာတွင် ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ရာ မထားရ။ သတ္တဝါများကို မထိခိုက်စေရ၊ နံနက်နှင့် ညနေ စန္ဓျာနှစ်ချိန်တွင်လည်း မစားရ။
Verse 56
न संविशेत संध्यायां प्रत्यक्सौम्यशिरा अपि । विण्मूत्रष्ठीवनं नाप्सु कुर्याद्दीर्घजिजीविषुः
စန္ဓျာအချိန်တွင် မအိပ်လျက်မနေသင့်၊ ခေါင်းကို မြောက်ဘက်သို့လှည့်ထားသော်လည်း။ အသက်ရှည်လိုသူသည် ရေထဲသို့ အညစ်အကြေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် တံတွေး မစွန့်ပစ်ရ။
Verse 57
नाचक्षीत धयंतीं गां नेंद्रचापं प्रदर्शयेत् । नैकः सुप्यात्क्वचिच्छून्ये न शयानं प्रबोधयेत्
နွားမက နွားကလေးကို နို့တိုက်နေစဉ် မကြည့်ရ၊ မိုးတံခွန်ကို လက်ညှိုးထိုးပြမပြုရ။ လူမရှိသည့်နေရာတွင် တစ်ယောက်တည်း မအိပ်ရ၊ အိပ်နေသူကို ရုတ်တရက် မနှိုးရ။
Verse 58
पंथानं नैकलो यायान्न वार्यंजलिना पिबेत् । न दिवोद्भूत सारं च भक्षयेद्दधिनो निशि
လမ်းခရီးကို တစ်ယောက်တည်း မသွားရ၊ လက်နှစ်ဖက်ကို အညှိုးပုံစံပေါင်းပြီး ရေကို မသောက်ရ။ ညအချိန်တွင် နေ့ဘက်က ပေါ်တက်လာသော ‘အနှစ်’—ဒဟိ/ချဉ်နို့ သို့မဟုတ် အပေါ်ယံအလွှာ—ကို မစားရ။
Verse 59
स्त्रीधर्मिण्या नाभिवदेन्नाद्यादातृप्ति रात्रिषु । तौर्यत्रिक प्रियो न स्यात्कांस्ये पादौ न धावयेत्
လစဉ်သွေးဆင်းနေသော မိန်းမကို နမஸ్కာရ မပြုရ။ ညအချိန်တွင် အလွန်အမင်း ပြည့်တင်းအောင် မစားရ။ သီချင်း၊ အက၊ တီးဝိုင်းတို့၏ ဖျော်ဖြေရေးကို အလွန်နှစ်သက်မနေစေရ၊ ကံစျ (ကြေးဝါ/ကြေးနီ) အိုးတွင် ခြေမဆေးရ။
Verse 60
श्राद्धं कृत्वा पर श्राद्धे योऽश्नीयाज्ज्ञानवर्जितः । दातुः श्राद्धफलं नास्ति भोक्ता किल्बिषभुग्भवेत्
မိမိ၏ ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဉာဏ်မရှိသောသူက အခြားသူ၏ ရှရဒ္ဓတွင် စားသောက်လျှင် ပေးသူသည် ရှရဒ္ဓဖလ မရ၊ စားသူသည် ပ罪ကို ခံစားသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 61
न धारयेदन्यभुक्तं वासश्चो पानहावपि । न भिन्न भाजनेश्नीयान्नासीताग्न्यादि दूषिते
အခြားသူ သုံးပြီးသား အဝတ်အစားနှင့် ဖိနပ်ကို မဝတ်ရ။ ကွဲပဲ့သော အိုးခွက်တွင် မစားရ၊ မီးစသည့်အရာများကြောင့် အညစ်အကြေးကပ်နေသော (မသန့်) နေရာတွင် မထိုင်ရ။
Verse 62
आरोहणं गवां पृष्ठे प्रेतधूमं सरित्तरम् । बालातपं दिवास्वापं द्यजेद्दीर्घं जिजीविषुः
အသက်ရှည်လိုသူသည် နွား၏ကျောပေါ်တက်စီးခြင်း၊ သင်္ဂြိုဟ်ပွဲ၏ မီးခိုး၊ မြစ်ကို မသတိဖြင့် ဖြတ်ကူးခြင်း၊ နေရောင်ပြင်းထန်စွာ ထိတွေ့ခြင်းနှင့် နေ့ခင်းအိပ်ခြင်းတို့ကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 63
स्नात्वा न मार्जयेद्गात्रं विसृजेन्न शिखां पथि । हस्तौ शिरो न धुनुयान्नाकर्षेदासनं पदा
ရေချိုးပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာကို ပွတ်သုတ်၍ ခြောက်အောင်မလုပ်ရ; လမ်းပေါ်တွင် သီခါ (ဆံထုံး) ကို ဖြေလျော့၍ မချထားရ။ လက်ကို ခေါင်းပေါ်တွင် မလှုပ်ခတ်ရ၊ ခြေဖြင့် ထိုင်ခုံ/အာသနကို မဆွဲရွှေ့ရ။
Verse 64
नोत्पाटयेल्लोमनखं दशनेन कदाचन । करजैः करजच्छेदं तृणच्छेदं विवर्जयेत्
ဆံပင်ကို မည်သည့်အခါမျှ မဆွဲနှုတ်ရ၊ သွားဖြင့် လက်သည်းကို မကိုက်ရ။ လက်သည်းဖြင့် လက်သည်းကို ခွဲဖြတ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်၍ မြက်ကို ဆွဲနှုတ်ခြင်း၊ ချိုးဖျက်ခြင်းကိုလည်း မပြုရ။
Verse 65
शुभायन यदायत्यां त्यजेत्तत्कर्म यत्नतः । अद्वारेण न गंतव्यं स्ववेश्मपरवेश्मनोः
မင်္ဂလာကာလ နီးကပ်လာသော် ထိုမင်္ဂလာကို ဖျက်ဆီးမည့် အလုပ်အကိုင်များကို ကြိုးစား၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ကိုယ့်အိမ်ဖြစ်စေ သူတစ်ပါးအိမ်ဖြစ်စေ တံခါးမဟုတ်သောလမ်းဖြင့် မဝင်ရ။
Verse 66
क्रीडेन्नाक्षैः सहासीत न धर्मघ्नैर्न रोगिभिः । न शयीत क्वचिन्नग्नः पाणौ भुंजीत नैव च
အန်ကစား (ဒိုင်စ်) မကစားရ; ဓမ္မကို ဖျက်ဆီးသူများနှင့်လည်းကောင်း၊ နာမကျန်းသူများနှင့်လည်းကောင်း မပေါင်းသင်းရ။ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အဝတ်မဝတ်ဘဲ မအိပ်ရ၊ သင့်လျော်သောပန်းကန်မရှိဘဲ လက်ထဲကနေ မစားရ။
Verse 67
आर्द्रपादकरास्योश्नन्दीर्घकालं च जीवति । संविशेन्नार्द्रचरणो नोच्छिष्टः क्वचिदाव्रजेत्
ခြေ၊ လက်၊ ပါးစပ်တို့ စိုစွတ်နေသေးစဉ် အစာစားသူသည် အသက်ရှည်မည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် စိုစွတ်သောခြေနှင့် မအိပ်ရ၊ အုစ္ဆိဋ္ဌ (အစာကျန်ကြောင့် မသန့်ရှင်းမှု) အခြေအနေဖြင့် မည်သည့်နေရာသို့မျှ မသွားရ။
Verse 68
शयनस्थो न चाश्नीयान्नपिबेन्न जपेद्द्विजः । सोपानत्कश्चनाचामेन्न तिष्ठन्धारया पिबेत्
ဒွိဇသည် လဲလျောင်းနေစဉ် အစာမစားရ၊ မသောက်ရ၊ ဂျပ် (japa) မရွတ်ရ။ မည်သူမဆို ဖိနပ်စီးထားစဉ် အာစမန (ācamanā) မပြုရ၊ ထို့ပြင် ရပ်နေစဉ် ရေကို သာယာသလို ဆက်တိုက်စီးကြောင်းဖြင့် မသောက်ရ။
Verse 69
सर्वं तिलमयं नाद्यात्सायं शर्माभिलाषुकः । न निरीक्षेत विण्मूत्रे नोच्छिष्टः संस्पृशेच्छिरः
ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို လိုလားသူသည် ညနေခင်းတွင် နှမ်းဖြင့်သာ ပြုလုပ်ထားသော အစာကို မစားသင့်။ မစင်နှင့် ဆီးကို မကြည့်ရ၊ အုစ္ဆိဋ္ဌ အခြေအနေတွင် မိမိခေါင်းကို မထိရ။
Verse 70
नाधितिष्ठेत्तुषांगार भस्मकेशकपालिकाः । पतितैः सह संवासः पतनायैव जायते
အခွံအမြှေး၊ မီးအင်္ဂါရ၊ ပြာ၊ ဆံပင်၊ သို့မဟုတ် ခေါင်းခွံပန်းကန်တို့ကို မနင်းရ။ ပတိတ (ဓမ္မမှ ကျဆုံးသူ) များနှင့် နီးကပ်စွာ အတူနေခြင်းသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကျဆုံးစေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
Verse 71
श्रावयेद्वैदिकं मंत्रं न शूद्राय कदाचन । ब्राह्मण्याद्धीयते विप्रः शूद्रो धर्माच्च हीयते
ရှုဒြာအား ကြားစေရန် ဝေဒမန်တရကို မရွတ်ရ၊ မသင်ကြားရ။ ထိုသို့ပြုလျှင် ဝိပရသည် ဗြာဟ္မဏတရားမှ ဆုတ်ယုတ်ပြီး၊ ရှုဒြာလည်း ဓမ္မမှ လွဲချော်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 72
धर्मोपदेशः शूद्राणां स्वश्रेयः प्रतिघातयेत् । द्विजशुश्रूषणं धर्मः शूद्राणां हि परो मतः
ဤနေရာ၌ ရှုဒ္ဒရတို့အား ဓမ္မအချို့ကို သင်ကြားပေးခြင်းသည် မိမိတို့၏ ကောင်းကျိုးကိုပင် တားဆီးစေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ရှုဒ္ဒရတို့အတွက် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့ကို ရိုသေစွာ ဝန်ဆောင်၍ သုရှရူရှာပြုခြင်းသည် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 73
कंडूयनं हि शिरसः पाणिभ्यां न शुभं मतम् । आताडनं कराभ्यां च क्रोशनं केशलुंचनम्
လက်ဖြင့် ခေါင်းကို ခြစ်ယားခြင်းသည် မင်္ဂလာမဟုတ်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့အတူ လက်ဖြင့် ကိုယ်ကို ထိုးနှက်ခြင်း၊ အသံကျယ်ကျယ် ငိုကြွေးအော်ဟစ်ခြင်း၊ ဆံပင်ကို ဆွဲနှုတ်ခြင်းတို့လည်း မင်္ဂလာမဟုတ်။
Verse 74
अशास्त्रवर्तिनो भूपाल्लुब्धात्कृत्वा प्रतिग्रहम् । ब्राह्मणः सान्वयो याति नरकानेकविंशतिम्
ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက သာස්တရ (śāstra) ကို မလိုက်နာဘဲ လောဘကြီးသော မင်းထံမှ ဒါန (pratigraha) ကို လက်ခံယူလျှင်၊ သူသည် မိမိမျိုးရိုးနှင့်တကွ နရက ၂၁ ခုသို့ ကျရောက်သွားသည်။
Verse 75
अकालविद्युत्स्तनिते वर्षर्तौ पांसुवर्षणे । महावातध्वनौ रात्रावनध्यायाः प्रकीर्तिताः
အချိန်မတော် လျှပ်စီးလျှပ်လက်နှင့် မိုးကြိုးသံကြားရသည့်အခါ၊ မိုးရာသီ၌၊ ဖုန်မိုးကျသည့်အခါ၊ နှင့် ညအချိန် မဟာလေတံခွန်၏ ဟုန်းဟုန်းသံကြားရသည့်အခါ—ဤကာလတို့ကို အနဓျာယ (ဝေဒသင်ယူမှု ရပ်နားချိန်) ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 76
उल्कापाते च भूकंपे दिग्दाहे मध्यरात्रिषु । संध्ययोर्वृषलोपांते राज्ञोराहोश्च सूतके
ဥလ္ကာကျခြင်း၊ မြေငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ အရပ်မျက်နှာများ၌ မီးလောင်ကျွမ်းခြင်း; သန်းခေါင်ယံ; သန္ဓျာကာလတို့၏ ဆုံချက်များ; အရှုပ်အရှင်းအဆုံးသတ်ချိန်; နှင့် မင်းသေခြင်းကြောင့် သို့မဟုတ် ရာဟုကြောင့် ဖြစ်သော စူတက (အရှောချ) ကာလ—ဤအချိန်များလည်း အနဓျာယ/ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ စည်းကမ်းတင်းကျပ်ရမည့် ကာလဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 77
दर्शाष्टकासु भूतायां श्राद्धिकं प्रतिगृह्य च । प्रतिपद्यपि पूर्णायां गजोष्ट्राभ्यां कृतांतरे
ဒါရှာနှင့် အဋ္ဌကာ တိထီများ၊ ဘူတာ (မကောင်းသည့်) နေ့တွင်၊ ရှရာဒ္ဓအတွက် ပူဇော်အလှူကို လက်ခံပြီးနောက်၊ ပြည့်လ၏ နောက်နေ့ ပရတိပဒါတွင်လည်း—ဆင်နှင့် ကုလားအုတ်ကြောင့် အကြားကာလ ပျက်ကွက်လျှင်—ဤအချိန်ကို အနဓျာယ (သင်ကြားဖတ်ရှုခြင်း ရပ်နားရမည့်ကာလ) ဟု သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 78
खरोष्ट्रक्रोष्ट्र विरुते समवाये रुदत्यपि । उपाकर्मणि चोत्सर्गे नाविमार्गे तरौ जले
မြည်းနှင့် ကုလားအုတ်တို့၏ အော်သံကြားရသည့်အခါ၊ ဆူညံသံများနှင့် ငိုကြွေးသံတောင်ရှိသည့်အခါ၊ ဥပာကර්မန်နှင့် ဥတ္စရ္ဂ ကర్మများပြုချိန်၊ ထို့ပြင် လှေကြောင်းပေါ်တွင်၊ သစ်ပင်ပေါ်တွင် သို့မဟုတ် ရေထဲတွင်ရှိချိန်—ဤအခါများတွင် သာသနာစာပေဖတ်ရှုခြင်းကို ရပ်နားရမည်။
Verse 79
आरण्यकमधीत्यापि बाणसाम्नोरपि ध्वनौ । अनध्यायेषु चैतेषु नाधीयीत द्विजः क्वचित्
အာရဏ္ယကကို လေ့လာနေသော်လည်း မြားသံနှင့် စာမန် (Sāman) သီဆိုသံ ကြားရသည့်အခါ၊ ထိုကဲ့သို့သော အနဓျာယ အခြေအနေများအားလုံးတွင် ဒွိဇသည် မည်သည့်နေရာ၌မဆို လေ့လာဖတ်ရှုခြင်း မပြုရ။
Verse 80
कृतांतरायो न पठेद्भेकाखु श्वाहि बभ्रुभिः । भूताष्टम्योः पंचदश्योर्ब्रह्मचारी सदा भवेत्
အကြားကာလ ပျက်ကွက်လာသည့်အခါ ဖား၊ ကြွက်၊ ခွေး၊ မြွေ နှင့် နေဝယ် (ichneumon) တို့အကြားတွင် ပုဒ်ဖတ်မပြုရ။ ဘူတာနှင့် အဋ္ဌမီ တိထီများ၊ ထို့ပြင် တိထီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဘြဟ္မစာရီသည် ဘြဟ္မစရိယကို အမြဲတည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။
Verse 81
अनायुष्यकरं चैव परदारोपसर्पणम् । तस्मात्तद्दूरतस्त्याज्यं वैरिणां चोपसेवनम्
သူတစ်ပါး၏ ဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ခြင်းသည် အသက်တမ်းကို လျော့နည်းစေသည်; ထို့ကြောင့် အဝေးမှပင် စွန့်လွှတ်ရမည်—ထို့အတူ ရန်သူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်းကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Verse 82
पूर्वर्द्धिभिः परित्यक्तमात्मानं नावमानयेत् । सदोद्यमवतां यस्माच्छ्रियो विद्या न दुर्लभाः
ယခင်က စည်းစိမ်ချမ်းသာ ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း မိမိကိုယ်ကို မထီမဲ့မြင်မလုပ်ပါနှင့်; အမြဲတမ်း ကြိုးစားသူတို့အတွက် သီရိလက္ခမီနှင့် ပညာဗိဒ္ဓာကို ရယူရန် မခက်ခဲပါ။
Verse 83
सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्नब्रूयात्सत्यमप्रियम् । प्रियं च नानृतं ब्रूयादेष धर्मो घटोद्भव
အမှန်ကို ပြောပါ၊ နှစ်သက်ဖွယ်စကားကို ပြောပါ; နာကျင်စေသော အမှန်ကို မပြောပါနှင့်။ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်စေကာမူ မမှန်ကို မပြောပါနှင့်။ ဤသည်ပင် ဓမ္မဖြစ်သည်၊ အိုးမှ မွေးဖွားသူရေ။
Verse 84
भद्रमेव वदेन्नित्यं भद्रमेव विचिंतयेत् । भद्रैरेवेह संसर्गो नाभद्रैश्च कदाचन
အမြဲတမ်း မင်္ဂလာရှိသော စကားကိုသာ ပြောပါ၊ မင်္ဂလာရှိသော အတွေးကိုသာ တွေးပါ။ ဤလောက၌ သုဇနတို့နှင့်သာ ပေါင်းသင်းပါ၊ အဆုဇနတို့နှင့် မည်သည့်အခါမျှ မပေါင်းသင်းပါနှင့်။
Verse 85
रूपवित्तकुलैर्हीनान्सुधीर्नाधिक्षिपेन्नरान् । पुप्पवंतौ न चेक्षेत त्वशुचिर्ज्योतिषां गणम्
ပညာရှိသည် ရုပ်ရည်၊ ငွေကြေး၊ မျိုးရိုးမရှိသူတို့ကို မစော်ကားသင့်။ ထို့ပြင် မသန့်ရှင်းသော အခြေအနေတွင် ချစ်ရေးကစားနေသော ဇနီးမောင်နှံကို မကြည့်ရ၊ အလင်းရောင်ကြယ်စု (ကြယ်များ) ကိုလည်း မငေးကြည့်ရ။
Verse 86
वाचोवेगं मनोवेगं जिह्वावेगं च वर्जयेत् । उत्कोच द्यूत दौत्यार्त द्रव्यं दूरात्परित्यजेत्
စကား၏ အလျင်အမြန်တုန်လှုပ်မှု၊ စိတ်၏ အလျင်အမြန်တုန်လှုပ်မှု၊ လျှာ၏ အလျင်အမြန်လိုချင်မှုတို့ကို ထိန်းချုပ်ပါ။ ထို့ပြင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ၊ လောင်းကစား၊ အလယ်အလတ်သမားလုပ်ငန်း၊ သို့မဟုတ် ဒုက္ခနှင့် အတင်းအကျပ်မှ ရသော ငွေကြေးကို အဝေးကတည်းက စွန့်ပစ်ပါ။
Verse 87
गोब्राह्मणाग्नीनुच्छिष्ट पाणिना नैव संस्पृशेत् । न स्पृशेदनिमित्ते नखानि स्वानि त्वनातुरः
အစာကျန်ကြောင့် မသန့်ရှင်းသွားသော လက်ဖြင့် နွား၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သန့်ရှင်းသော မီးကို မည်သည့်အခါမျှ မထိမပေါက်ရ။ ထို့ပြင် သင့်လျော်သော အကြောင်းမရှိလျှင် ကျန်းမာသူသည် မိမိလက်သည်းကို မထိမကောက်ရ။
Verse 88
गुह्यजान्यपि लोमानि तत्स्पर्शादशुचिर्भवेत् । पादधौतोदकं मूत्रमुच्छिष्टान्नोदकानि च
လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၌ ပေါက်သော အမွှေးတောင်များပင် ထိတွေ့လျှင် မသန့်ရှင်း ဖြစ်လာသည်။ ထို့အတူ ခြေသုတ်ရေ၊ ဆီးနှင့် အစာကျန်နှင့် ဆက်နွယ်သော ရေတို့လည်း မသန့်ရှင်းသည်။
Verse 89
निष्ठीवनं च श्लेष्माणं गृहाद्दूरं विनिक्षिपेत् । अहर्निशं श्रुतेर्जाप्याच्छौचाचारनिषेवणात् । अद्रोहवत्या बुद्ध्या च पूर्वं जन्म स्मरेद्द्विजः
တံတွေးနှင့် ချွဲကို အိမ်မှ ဝေးဝေးသို့ စွန့်ပစ်ရမည်။ နေ့ည မပြတ် သြတိ(ဝေဒ)ကို ဂျပ်ပြုခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် သင့်တော်သော အကျင့်ကို လိုက်နာခြင်း၊ ရန်မလိုသော စိတ်ထားကို ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကြောင့် ဒွိဇသည် ယခင်ဘဝများကို မှတ်မိနိုင်သည်။
Verse 90
वृद्धान्प्रयत्नाद्वंदेत दद्यात्तेषां स्वमासनम् । विनम्रधमनिस्तस्मादनुयायात्ततश्च तान्
အိုမင်းသူများကို ကြိုးစား၍ ဦးညွှတ်ကန်တော့ရမည်၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ ထိုင်ခုံကိုလည်း ပေးအပ်ရမည်။ နိမ့်ချသော အမူအရာဖြင့် ထို့နောက် သူတို့နှင့်အတူ လိုက်ပါကူညီရမည်။
Verse 91
श्रुति भूदेव देवानां नृप साधु तपस्विनाम् । पतिव्रतानां नारीणां निंदां कुर्यान्न कर्हिचित्
သြတိ-ဝေဒ၊ မြေ၏နတ်တော်ဟုခေါ်သော ဗြာဟ္မဏများ၊ ဒေဝတားများ၊ မင်းများ၊ သာဓုနှင့် တပသ္ဝီများ၊ ထို့ပြင် ပတိဝရတား မိန်းမများကို မည်သည့်အခါမျှ မကဲ့ရဲ့မပြောဆိုရ။
Verse 92
न मनुष्यस्तुतिं कुर्यान्नात्मानमपमानयेत् । अभ्युद्यतं न प्रणुदेत्परमर्माणि नोच्चरेत्
လောကီလူတို့ကို အလွန်အကျွံ ချီးမွမ်းမလုပ်ရ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း မနှိမ့်ချရ။ လေးစားစွာ ချဉ်းကပ်လာသူကို မပယ်ခတ်ရ၊ သူတစ်ပါး၏ နူးညံ့သော လျှို့ဝှက်မర్మကို မဖော်ပြရ။
Verse 93
अधर्मादेधते पूर्वं विद्वेष्टॄनपि संजयेत् । सर्वतोभद्रमाप्यापि ततो नश्येच्च सान्वयः
အဓမ္မမှ စတင်ကာ အရင်တုန်းက အောင်မြင်တိုးတက်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး မုန်းတီးသူများကိုပါ အနိုင်ယူနိုင်သည်။ သို့သော် ‘အရပ်ရပ်ကောင်းမြတ်သော’ ကံကောင်းမှုရရှိပြီးနောက်တွင်ပင် နောက်ဆုံး၌ မျိုးရိုးတစ်လျှောက်နှင့်တကွ ပျက်စီးသွားသည်။
Verse 94
उद्धृत्य पंच मृत्पिंडान्स्नायात्परजलाशये । अनुद्धृत्य च तत्कर्तुरेनसः स्यात्तुरीयभाक्
ရေထဲမှ မြေခဲငါးခဲကို ဆွဲထုတ်ပြီးမှ သူတစ်ပါး၏ ကန်/ရေကန်တွင် ရေချိုးနိုင်သည်။ မဆွဲထုတ်ဘဲ ရေချိုးလျှင် ထိုအညစ်အကြေး/အပြစ်ကို ဖြစ်စေသူ၏ အပြစ်တစ်စိတ်လေးပုံတစ်ပုံကို ရေချိုးသူက ခံယူရသည်။
Verse 95
श्रद्धया पात्रमासाद्य यत्किंचिद्दीयते वसु । देशे काले च विधिना तदानंत्याय कल्पते
ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ထိုက်တန်သော လက်ခံသူကို တွေ့ကာ ပစ္စည်းဥစ္စာ မည်သည့်အရာမဆို—နည်းနည်းပင်ဖြစ်စေ—နေရာ၊ အချိန်နှင့် စည်းကမ်းတကျ ပေးလှူလျှင် ထိုဒါနသည် အဆုံးမရှိသော ကုသိုလ်သို့ ရောက်စေသည်။
Verse 96
भूप्रदो मंडलाधीशः सर्वत्रसुखिनोन्नदाः । तोयदाता सदा तृप्तो रूपवान्रूप्यदो भवेत्
မြေယာကို ဒါနပြုသူသည် နယ်မြေအုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာ၍ နေရာတိုင်းတွင် ချမ်းသာသုခနှင့် ကောင်းကျိုးကို ပျံ့နှံ့စေသည်။ ရေဒါနပြုသူသည် အမြဲတမ်း တృप्तနေသည်။ အလှအပတိုးစေသော လှူဒါန်းမှုကို ပေးသူသည် ရုပ်ရည်လှပလာသည်; ငွေ (silver) ကို ဒါနပြုသူသည် စည်းစိမ်ကြွယ်ဝလာသည်။
Verse 97
प्रदीपदो निर्मलाक्षो गोदाताऽर्यमलोकभाक् । स्वर्णदाता च दीर्घायुस्तिलदः स्यात्तु सुप्रजाः
မီးတိုင် (ပရဒီပ) လှူသူသည် မြင်ကွင်းအမြင် သန့်ရှင်းကြည်လင်လာသည်။ နွားလှူသူသည် ယမလောကကို ရောက်သည်။ ရွှေလှူသူသည် အသက်ရှည်သည်။ နှမ်းလှူသူသည် သားသမီးကောင်းမြတ်သော မျိုးဆက်ကို ရရှိသည်။
Verse 98
वेश्मदो ऽत्युच्चसौधेशो वस्त्रदश्चंद्रलो कभाक् । हयप्रदो दिव्ययानो लक्ष्मीवान्वृषभप्रदः
အိမ်လှူသူသည် အလွန်မြင့်မားသော မဟာအိမ်တော်၏ အရှင်ဖြစ်လာသည်။ အဝတ်အစားလှူသူသည် စန္ဒြလောကကို ရောက်သည်။ မြင်းလှူသူသည် ဒိဗ္ဗယာန (ကောင်းကင်ယာဉ်) ကို ရသည်။ နွားထီးလှူသူသည် လက္ခမီသမృద్ధိဖြင့် ပြည့်စုံသည်။
Verse 99
सुभार्यः शिबिका दाता सुपर्यंक प्रदोपि च । धान्यैः समृद्धिमान्नित्यमभयप्रद ईशिता
ပလင်ကင်/ပလန်ကွင်း (ရှီဘိကာ) လှူသူသည် သီလကောင်းသော ဇနီးကို ရသည်။ အိပ်ရာကောင်းလှူသူလည်း ထိုနည်းတူ သက်သာမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ရသည်။ စပါးနှံ/အာဟာရလှူဒါန်းလျှင် အမြဲတမ်း သမృద్ధိရှိသည်။ အဘယ (ကြောက်မက်မှုကင်း) ကို ပေးလှူသူသည် အာဏာနှင့် အုပ်စိုးခွင့်ကို ရသည်။
Verse 100
ब्रह्मदो ब्रह्मलोकेज्यो ब्रह्मदः सर्वदो मतः । उपायेनापि यो ब्रह्म दापयेत्सोपि तत्समः
ဗြဟ္မဝိဒ္ယာ (သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာ) ကို လှူသူသည် ဗြဟ္မာလောက၌ ဂုဏ်ပြုခံရသည်။ အမှန်တကယ် ဗြဟ္မန်ကို လှူသူသည် အလှူအားလုံး၏ အလှူရှင်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်မဆို ဗြဟ္မန်လှူဒါန်းစေသူသည်လည်း ထိုအလှူရှင်နှင့် တူညီသည်။
Verse 110
सा च वाराणसी लभ्या सदाचारवता सदा । मनसापि सदाचारमतो विद्वान्न लंघयेत्
ထို ဝါရာဏသီကို အမြဲတမ်း သဒ္ဒာစာရ (မှန်ကန်သော အကျင့်) တွင် တည်မြဲသူသာ အမှန်တကယ် ရရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် စိတ်ထဲတွင်ပင် သဒ္ဒာစာရကို မလွန်ကျူးသင့်။
Verse 115
इति श्रुत्वा वचः स्कंदो मैत्रावरुणिभाषितम् । अविमुक्तस्य माहात्म्यं वक्तुं समुपचक्रमे
မૈထ္ရာဝရုဏီ၏ မိန့်ခွန်းကို ဤသို့ကြားပြီးနောက် စကန္ဒသည် အဝိမုက္တ၏ မဟာတ్మျ (ဂုဏ်သိက္ခာ) ကို စတင်ဟောကြားလေ၏။