
အဓ್ಯಾಯ ၃၅ တွင် ကုမ္ဘယိုးနီ (အဂတ်စျ) သည် အဝိမုက္တ-ကာသီကို အမြင့်ဆုံး က္ෂೇತ್ರဟု ချီးမွမ်းကာ အခြား တီရ္ထများနှင့် မောက္ခ-ကွင်းများထက် သာလွန်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါ၊ ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရ၊ ကာသီ ဟူသော သုံးပါးပေါင်းစည်းမှုကို ကယ်တင်ခြင်း၏ ထူးခြားသော အခြေခံအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ကလိ/တိရှ္ယ ယုဂတွင် အာရုံများ မတည်ငြိမ်၍ တပစ်၊ ယောဂ၊ ဝရတ၊ ဒါန စွမ်းအား လျော့နည်းသဖြင့် လွတ်မြောက်မှုကို လက်တွေ့ဘယ်လို ရယူနိုင်မလဲဟု မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒသည် ထူးကဲသော အကျင့်တပစ်ထက် စဒာစာရ (သီလနှင့် အကျင့်ဝတ်) ကို ဓမ္မ၏ အခြေခံနည်းလမ်းအဖြစ် အလေးပေးကာ ဖြေကြားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် သတ္တဝါနှင့် သိသူတို့၏ အဆင့်အတန်းကို စီစဉ်ဖော်ပြပြီး စည်းကမ်းရှိသော ဗြာဟ္မဏ အကျင့်ကို လူမှု-ဓမ္မဗေဒ အချက်အချာအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ စဒာစာရကို ဓမ္မ၏ အမြစ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ယမ (သစ္စာ၊ ခမား၊ အဟിംသာ စသည်) နှင့် နိယမ (သန့်ရှင်းမှု၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ စွာဓျာယ၊ ဥပဝါသ စသည်) ကို ရေတွက်ပြပြီး ကာမ၊ ကရောဓ စသည့် အတွင်းရန်သူများကို အနိုင်ယူရန် သင်ကြားကာ သေပြီးနောက်တွင်လည်း ဓမ္မသာ လိုက်ပါကြောင်း သတိပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နေ့စဉ် သန့်ရှင်းရေးနှင့် မနက်ခင်း အစီအစဉ်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြသည်—အညစ်အကြေးစွန့်ရာတွင် ဦးတည်ရာနှင့် လျှို့ဝှက်မှု၊ မြေ-ရေဖြင့် သန့်စင်ရေတွက်ချက်၊ အာစမန လုပ်နည်းနှင့် ကန့်သတ်ချက်များ၊ သွားတိုက်စည်းကမ်း (လမင်းနေ့အချို့တွင် တားမြစ်ချက်ပါ)၊ မန္တရဖြင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ မနက်ရေချိုးခြင်း၏ ချီးမွမ်းမှု၊ မနက် စန္ဓျာနှင့် ဆက်စပ် ရိတုများ (တရ္ပဏ၊ ဟောမ၊ အစာကျွေးပုံစံ) ကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်သည်။ အဆုံးတွင် ဤအရာကို “နိတျတမ” ဟူသော အမြဲတမ်းလိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းအဖြစ် တင်ပြကာ ဓမ္မဘဝကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
कुंभयोनिरुवाच । अविमुक्तं महाक्षेत्रं परनिर्वाणकारणम् । क्षेत्राणां परमं क्षेत्रं मंगलानां च मंगलम्
ကುಂಬယိုးနီ (အဂස්တျ) မိန့်တော်မူသည်– “အဝိမုက္တသည် မဟာကေတ္တရ၊ အမြင့်ဆုံး မောက္ခ (နိဗ္ဗာန်) ကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ကေတ္တရတို့အနက် အမြတ်ဆုံးကေတ္တရ၊ မင်္ဂလာတို့အနက် အမြတ်ဆုံးမင်္ဂလာတည်း။”
Verse 2
श्मशानानां च सर्वेषां श्मशानं परमं महत् । पीठानां परमं पीठमूषराणां महोषरम्
“သင်္ချိုင်းမြေ (श्मशान) အားလုံးအနက် ဤသည် အမြင့်ဆုံးနှင့် မဟာသင်္ချိုင်းမြေဖြစ်၏။ ပီဋ္ဌ (pīṭha) အားလုံးအနက် ဤသည် အမြင့်ဆုံးပီဋ္ဌဖြစ်၏။ အူဆရ (uṣara) ဟုခေါ်သော မျိုးမပေါက်မြေများအနက် ဤသည် မဟာအူဆရ ဖြစ်၏။”
Verse 3
धर्माभिलाषिबुद्धीनां धर्मराशिकरं परम् । अर्थार्थिनां शिखिरथ परमार्थ प्रकाशकम्
ဓမ္မကို လိုလားသော စိတ်ဉာဏ်တို့အတွက် ဤအရာသည် ကုသိုလ်ပုံကြီးကို ဖြစ်စေသော အမြင့်ဆုံးအကြောင်းတရား ဖြစ်၏; ငွေကြေးကို ရှာသောသူတို့အတွက်လည်း၊ ဟေ ရှိခိရထ၊ ပရမာတ္ထ—အမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို ထွန်းလင်းပေး၏။
Verse 4
कामिनां कामजननं मुमुक्षूणां च मोक्षदम् । श्रूयते यत्र यत्रैतत्तत्र तत्र परामृतम्
ကာမသုခကို ချစ်မြတ်နိုးသူတို့အတွက် ဤအရာသည် လိုအင်ဆန္ဒရှိသော အပျော်အပါးကို ပေါက်ဖွားစေ၏; လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရှာသော မုမုက္ရှုတို့အတွက် မောက္ခကို ပေး၏။ ဤအရာကို ကြားရာရာ၌ ထိုနေရာနေရာသည် ပရမအမృత ဖြစ်၏။
Verse 5
क्षेत्रैकदेशवर्तिन्या ज्ञानवाप्याः कथां पराम् । श्रुत्वेमामिति मन्येहं गौरीहृदयनंदन
ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု၌ တည်ရှိသော ‘ဉာဏဝါပီ’—အသိပညာရေတွင်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကထာကို ကြားပြီးနောက်၊ ဟေ ဂေါရီ၏ နှလုံးသားကို ပျော်ရွှင်စေသူ၊ ငါသည် ယခုဤသို့ ထင်မြင်၏။
Verse 6
अणुप्रमाणमपि या मध्ये काशिविकासिनी । मही महीयसी ज्ञेया सा सिद्ध्यै न मुधा क्वचित्
အဏုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအရွယ်သာ ဖြစ်စေကာမူ၊ ကာသီ၏ အလယ်၌ ထွန်းလင်းနေသော ထိုနေရာကို မြေကြီးထက်ပင် ပိုမိုမြတ်ကြီးဟု သိရမည်; ၎င်းသည် စိဒ္ဓိကို ရစေပြီး မည်သည့်အခါမျှ အလဟဿ မဖြစ်။
Verse 7
कियंति संति तीर्थानि नेह क्षोणीतलेऽखिले । परं काशीरजोमात्र तुलासाम्यं क्व तेष्वपि
ဤကမ္ဘာမြေပြင်တစ်လျှောက်၌ တီရ္ထ များစွာ ရှိလေ၏! သို့သော် ထိုတို့အနက် မည်သည့်တီရ္ထက ကာသီ၏ ဖုန်မှုန့်တစ်မှုန်တောင် တူလားပေါ်တွင် တန်းတူချိန်နိုင်မည်နည်း။
Verse 8
कियंत्यो न स्रवंत्योत्र रत्नाकर मुदावहाः । परं स्वर्गतरंगिण्याः काश्यां का साम्यमुद्वहेत्
ဤနေရာ၌ ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးသော မြစ်များ မည်မျှစီးဆင်း၍ ရတနာကရ (သမုဒ္ဒရာ) ကို ပြည့်ဝစေသနည်း; သို့ရာတွင် ကာရှီ၌ ကောင်းကင်လှိုင်းတန်းသဖွယ် ဂင်္ဂါနှင့် တန်းတူနိုင်သော မြစ်မည်သည် ရှိမည်နည်း။
Verse 9
कियंति संति नो भूम्यां मोक्षक्षेत्राणि षण्मुख । परं मन्येऽविमुक्तस्य कोट्यंशोपि न तेष्वहो
အို Ṣaṇmukha! မြေပြင်ပေါ်၌ မောက္ခကွင်းများ မည်မျှရှိသနည်း; သို့သော် ငါ၏အမြင်အရ အဝိမုတ္တ၏ သန်းတစ်ပုံတစ်ပုံတောင် မည်သည့်နေရာမှ မမီ—အလား။
Verse 10
गंगा विश्वेश्वरः काशी जागर्ति त्रितयं यतः । तत्र नैःश्रेयसी लक्ष्मीर्लभ्यते चित्रमत्र किम्
အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ၌ ဂင်္ဂါ၊ ဝိශ්ဝေရှွရ နှင့် ကာရှီ ဟူသော သုံးပါးသည် အမြဲနိုးကြားတည်ရှိသဖြင့် နိဿ္ရေယသ (အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး) ၏ လက္ခမီကို ရရှိသည်; ဤတွင် အံ့ဩစရာ ဘာရှိသနည်း။
Verse 11
कथमेषा त्रयी स्कंद प्राप्यते नियतं नरैः । तिष्ये युगे विशेषेण नितरां चंचलेंद्रियैः
အို စကန္ဒ! ဤသုံးပါးကို လူတို့က မလွဲမသွေ မည်သို့ရနိုင်မည်နည်း—အထူးသဖြင့် တိṣ္ယ ယုဂ၌ အင်ဒြိယများ အလွန်လှုပ်ရှားသောအခါ?
Verse 12
तपस्तादृक्क्व वा तिष्ये तिष्ये योगः क्व तादृशः । क्व वा व्रतं क्व वा दानं तिष्ये मोक्षस्त्वतः कुतः
တိṣ္ယ ယုဂ၌ ထိုသို့သော တပဿာ မည်သည့်နေရာ၌ ရှိမည်နည်း? တိṣ္ယ၌ ထိုသို့သော ယောဂ မည်သည့်နေရာ၌ ရှိမည်နည်း? ထိုသို့သော ဝရတ မည်သည့်နေရာ၌၊ ထိုသို့သော ဒါန မည်သည့်နေရာ၌? ထို့ကြောင့် တိṣ္ယ၌ ထိုနည်းလမ်းများမှ မောက္ခ မည်သို့ ပေါ်ပေါက်မည်နည်း။
Verse 13
विनापि तपसा स्कंद विनायोगेन षण्मुख । विना व्रतैर्विना दानैः काश्यां मोक्षस्त्वयेरितः
အို စကန္ဒ၊ အို ဆဏ္မုခ—တပဿာမရှိ၊ ယောဂမရှိ၊ ဝရတမရှိ၊ ဒါနမရှိသော်လည်း သင်သည် “ကာရှီ၌ မောက္ခကို ရနိုင်သည်” ဟု ကြေညာခဲ့၏။
Verse 14
किं किमाचरता स्कंद काशी प्राप्येत तद्वद । मन्ये विना सदाचारं न सिद्ध्येयुर्मनोरथाः
အို စကန္ဒ၊ မေးပါရစေ—ဘယ်လိုအကျင့်အကြံနှင့် ဘယ်လိုစည်းကမ်းသင်္ကာ (သီလ) ကို လိုက်နာလျှင် ကာရှီကို အမှန်တကယ် ရောက်နိုင်သနည်း? စဒာစာရ မရှိလျှင် ဆန္ဒများ မပြည့်စုံဟု ငါထင်၏။
Verse 15
आचारः परमो धर्म आचारः परमं तपः । आचाराद्वर्धते ह्यायुराचारात्पापसंक्षयः
စဒာစာရသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓမ္မ ဖြစ်၏; စဒာစာရသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တပဿာ ဖြစ်၏။ စဒာစာရကြောင့် အသက်တမ်း တိုးပွား၍ စဒာစာရကြောင့် အပြစ်ပေါင်း လျော့နည်း၏။
Verse 16
आचारमेव प्रथमं तस्मादाचक्ष्व षण्मुख । देवदेवो यथा प्राह तवाग्रे त्वं तथा वद
ထို့ကြောင့် အို ဆဏ္မုခ၊ ပထမဦးစွာ စဒာစာရကို ရှင်းပြပါ။ နတ်တို့၏နတ်တော်က သင်၏ရှေ့တွင် ပြောခဲ့သကဲ့သို့ပင် ငါ့အားလည်း ထိုနည်းတူ ပြောပါ။
Verse 17
स्कंद उवाच । मित्रावरुणजाख्यामि सदाचारं सतां हितम् । यदाचरन्नरो नित्यं सर्वान्कामानवाप्नुयात्
စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်—အို မိတ္တရနှင့် ဝရုဏ၏ သားတော်၊ သီလဝါဒတို့အကျိုးအတွက် စဒာစာရကို ငါရှင်းပြမည်။ လူသည် နေ့စဉ် လိုက်နာလျှင် ကောင်းမြတ်သော ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ရရှိနိုင်၏။
Verse 18
स्थावराः कृमयोऽब्जाश्च पक्षिणः पशवो नराः । क्रमेण धार्मिकास्त्वेते ह्येतेभ्यो धार्मिकाः सुराः
မရွေ့မလျားသော အရာများ၊ ပိုးကောင်များ၊ ရေတွင်မွေးဖွားသူများ၊ ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များနှင့် လူသားများ—ဤတို့သည် အစဉ်လိုက် ဓမ္မကို ထမ်းဆောင်နိုင်စွမ်း မြင့်တက်လာကြသည်။ ထိုတို့ထက်လည်း ဓမ္မစွမ်းအားအမြင့်ဆုံးမှာ ဒေဝတားတို့ ဖြစ်သည်။
Verse 19
सहस्रभागः प्रथमा द्वितीयोनुक्रमात्तथा । सर्व एते महाभागा यावन्मुक्ति समाश्रयाः
ပထမအဆင့်သည် အစိတ်အပိုင်း တစ်ထောင်ဆတိုး ရရှိ၏; ဒုတိယအဆင့်လည်း အစဉ်လိုက် ထိုနည်းတူ။ ဤမဟာကံကောင်းသော အဆင့်များသည် အဆင့်ဆင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ၏ အားကိုးရာထိ တည်ရှိနေကြသည်။
Verse 20
चतुर्णामपि भूतानां प्राणिनोऽतीव चोत्तमाः । प्राणिभ्यामपि मुने श्रेष्ठाः सर्वे बुद्ध्युपजीविनः
ဘူတအမျိုးအစား လေးမျိုးအနက် အသက်ရှိသူတို့သည် အလွန်အထက်မြတ်သည်။ ထို့ပြင် အသက်ရှိသူတို့အနက်၊ ဟေ မုနိ၊ ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ) ကို အားကိုး၍ အသက်မွေးသူတို့သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ကြသည်။
Verse 21
मतिमद्भ्यो नराः श्रेष्ठास्तेभ्यः श्रेष्ठास्तु वाडवाः । विप्रेभ्योपि च विद्वांसो विद्वद्भ्यः कृतबुद्धयः
ဉာဏ်ရှိသူတို့အနက် လူသားသည် အထက်မြတ်ဆုံး; ထိုသူတို့ထက်လည်း စည်းကမ်းတကျ အကျင့်သီလပြည့်စုံသူတို့က ပိုမိုမြင့်မြတ်သည်။ ဗြာဟ္မဏတို့အနက်ပင် ပညာရှိသူတို့က မြင့်; ပညာရှိထက်လည်း ဉာဏ်သဘော ပြည့်စုံ၍ တည်ငြိမ်သူတို့က ပိုမြင့်သည်။
Verse 22
कृतधीभ्योपि कर्तारः कर्तृभ्यो ब्रह्मतत्पराः । न तेषामर्चनीयोऽन्यस्त्रिषु लोकेषु कुंभज
ဉာဏ်ပြည့်စုံသူတို့ထက်ပင် မြင့်မြတ်သည်မှာ ဓမ္မကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးသူ (ကర్తာ) တို့ဖြစ်၏; ထိုကర్తာတို့ထက်လည်း ပိုမြင့်မြတ်သည်မှာ ဘြဟ္မန် (Brahman) သို့ အပြည့်အဝ တတိပရ ဖြစ်သူတို့ဖြစ်သည်။ ဟေ ကုಂಭဇ၊ သုံးလောက၌ သူတို့အတွက် အခြားမည်သူမျှ ပူဇော်ထိုက်သူ မရှိ။
Verse 23
अन्योन्यमर्चकास्ते वै तपोविद्याऽविशेषतः । ब्राह्मणो ब्रह्मणा सृष्टः सर्वभूतेश्वरो यतः
သူတို့သည် အမှန်တကယ် အပြန်အလှန် ပူဇော်သူများဖြစ်၍ တပဿာနှင့် သန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ယာ၌ တူညီကြသည်။ ဗြဟ္မာက ဗြာဟ္မဏကို ဖန်ဆင်းထားသဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း အရှင်သခင်တော်ကဲ့သို့ မှတ်ယူကြသည်။
Verse 24
अतो जगत्स्थितं सर्वं ब्राह्मणोऽर्हति नापरः । सदाचारो हि सर्वार्हो नाचाराद्विच्युतः पुनः । तस्माद्विप्रेण सततं भाव्यमाचारशीलिना
ထို့ကြောင့် လောကတစ်လောကလုံးသည် ဗြာဟ္မဏအမိန့်အာဏာနှင့် အစဉ်အလာပေါ်တွင် တည်မြဲနေသည်။ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူမှာ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးတည်းဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။ စဒာစာရ—မှန်ကန်သောအကျင့်—သည် ဂုဏ်ပြုခြင်းအားလုံးနှင့် ထိုက်တန်သည်; အကျင့်မှ လွဲချော်သူသည် ထပ်မံမထိုက်တန်တော့။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏသည် အမြဲတမ်း အကျင့်သီလတည်ကြည်သူ ဖြစ်ရမည်။
Verse 25
विद्वेष रागरहिता अनुतिष्ठंति यं मुने । विद्वांसस्तं सदाचारं धर्ममूलं विदुर्बुधाः
အို မုနိ၊ ပညာရှိတို့က မုန်းတီးမှုနှင့် စွဲလမ်းမှုကင်းစင်စွာ လိုက်နာကျင့်သုံးသော အကျင့်ကို ပညာတတ်တို့သည် ထိုစဒာစာရကိုပင် ဓမ္မ၏ အမြစ်ဟု သိကြသည်။
Verse 26
लक्षणैः परिहीनोपि सम्यगाचारतत्परः । श्रद्धालुरनसूयुश्च नरो जीवेत्समाः शतम
လူတစ်ဦးသည် အပြင်ပန်းလက္ခဏာများ မပြည့်စုံသော်လည်း မှန်ကန်သောအကျင့်၌ အလေးထားကာ ကျင့်ကြံပြီး သဒ္ဓါရှိ၍ အပြစ်ရှာခြင်းကင်းလျှင် နှစ်တစ်ရာတိုင် အသက်ရှည်နိုင်သည်။
Verse 27
श्रुतिस्मृतिभ्यामुदितं स्वेषु स्वेषु च कर्मसु । सदाचारं निषेवेत धर्ममूलमतंद्रितः
သရုတိနှင့် စမရိတိတို့က မိမိမိမိ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကర్మများအလိုက် ကြေညာထားသကဲ့သို့ ဓမ္မ၏ အမြစ်ဖြစ်သော စဒာစာရကို မပျင်းမရိပ်ဘဲ စိုက်ထုတ်၍ ကျင့်သုံးရမည်။
Verse 28
दुराचाररतो लोके गर्हणीयः पुमान्भवेत् । व्याधिभिश्चाभिभूयेत सदाल्पायुः सुदुःखभाक्
လောက၌ အကျင့်ဆိုး၌ မူးမောနေသူသည် အပြစ်တင်ခံရသူ ဖြစ်လာ၏။ ရောဂါများက ဖိနှိပ်ကာ အမြဲအသက်တို၍ ဒုက္ခကြီးကို ခံစားရသူ ဖြစ်၏။
Verse 29
त्याज्यं कर्म पराधीनं कायमात्मवशं सदा । दुःखी यतः पराधीनः सदैवात्मवशः सुखी
သူတစ်ပါးအပေါ် မူတည်စေသော အလုပ်ကို စွန့်ပစ်သင့်၏။ ကိုယ်၏ဘဝကို အမြဲကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ထားရမည်။ သူတစ်ပါးအပေါ် မူတည်သူသည် ဒုက္ခရောက်ပြီး၊ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်အုပ်ချုပ်သူသည် အမြဲပျော်ရွှင်၏။
Verse 30
यस्मिन्कर्मण्यंतरात्मा क्रियमाणे प्रसीदति । तदेव कर्म कर्तव्यं विपरीतं न च क्वचित्
အလုပ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်နေစဉ် အတွင်းစိတ်သည် ကြည်နူးငြိမ်းချမ်းလာပါက ထိုအလုပ်ကိုသာ ပြုလုပ်သင့်၏။ ထို၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို မည်သည့်အခါမျှ မပြုလုပ်ရ။
Verse 31
प्रथमं धर्मसर्वस्वं प्रोक्ता यन्नियमा यमाः । अतस्तेष्वेव वै यत्नः कर्तव्यो धर्ममिच्छता
ပထမဦးစွာ—ဓမ္မ၏ အနှစ်သာရအလုံးစုံ—ဟု ယမနှင့် နိယမတို့ကို ဆိုထား၏။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို လိုလားသူသည် ထိုတို့၌ပင် အထူးကြိုးပမ်းရမည်။
Verse 32
सत्यं क्षमार्जवं ध्यानमानृशंस्यमहिंसनम् । दमः प्रसादो माधुर्यं मृदुतेति यमा दश
သစ္စာ, ခွင့်လွှတ်ခြင်း, ဖြောင့်မတ်မှု, ဓ్యာန (စိတ်တည်ငြိမ်စေခြင်း), ကရုဏာ, အဟിംသာ (မထိခိုက်မညှဉ်းပန်းခြင်း), ဒမ (ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု), ပရသာဒ (ကြည်လင်အေးချမ်းမှု), မာဓုရျ (စကားနှင့်အပြုအမူ၏ ချိုမြိန်မှု), နှင့် မৃদုတာ (နူးညံ့မှု)—ဤတို့သည် ယမ ဆယ်ပါး ဖြစ်၏။
Verse 33
शौचं स्नानं तपो दानं मौनेज्याध्ययनं व्रतम् । उपोषणोपस्थ दंडौ दशैते नियमाः स्मृताः
သန့်ရှင်းမှု၊ သန့်ရှင်းသောရေချိုးခြင်း၊ တပဿ (တပ)၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း)၊ ပူဇာ (ဝတ်ပြုခြင်း)၊ သာသ္တရ (ကျမ်းစာ) လေ့လာခြင်း၊ ဗြတ (သစ္စာကတိနှင့် အကျင့်)၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ကာမကို ထိန်းချုပ်ခြင်း—ဤဆယ်ပါးကို “နိယမ” ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော ကာရှီ၌ ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ကို ရှာဖွေသူအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 34
कामं क्रोधं मदं मोहं मात्सर्यं लोभमेव च । अमून्षड्वै रिणो जित्वा सर्वत्र विजयी भवेत्
ကာမ (လိုချင်တပ်မက်မှု)၊ က္ရောဓ (ဒေါသ)၊ မဒ (မာန်မူးခြင်း)၊ မောဟ (မသိမမြင်၍ မိုက်မဲခြင်း)၊ မတ်ဆရျ (မနာလိုခြင်း) နှင့် လောဘ (လောဘကြီးခြင်း) —ဤရန်သူခြောက်ပါးကို အနိုင်ယူလျှင် လူသည် နေရာတိုင်း၌ အောင်မြင်သူ ဖြစ်လာပြီး၊ အကျင့်၊ ပူဇာနှင့် အထက်လမ်း၌ပါ အောင်မြင်သည်။
Verse 35
शनैः शनैः स चिनुयाद्धर्मं वल्मीक शृंगवत् । परपीडामकुर्वाणः परलोकसहायिनम्
တဖြည်းဖြည်းနှင့် ဓမ္မကို စုဆောင်းရမည်၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင်က အစေ့အစေ့ဖြင့် မြင့်တက်သကဲ့သို့; အခြားသူကို မနာကျင်စေဘဲ၊ နောက်လောက၌ ကူညီပေးမည့် ဓမ္မကို တည်ဆောက်ရမည်။
Verse 36
धर्म एव सहायी स्यादमुत्र न परिच्छदः । पितृ मातृ सुत भ्रातृ योषिद्बंधुजनादिकः
နောက်လောက၌ ဓမ္မသာ မိတ်ဆွေကူညီသူ ဖြစ်သည်၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ မဟုတ်။ အဖေ၊ အမေ၊ သား၊ ညီအစ်ကို၊ ဇနီး၊ ဆွေမျိုးတို့လည်း ထိုနေရာသို့ မလိုက်ပါ။
Verse 37
जायते चैकलः प्राणी प्रम्रियेत तथैकलः । एकलः सुकृतं भुंक्ते भुंक्ते दुष्कृतमेकलः
သတ္တဝါသည် တစ်ယောက်တည်း မွေးဖွားလာပြီး တစ်ယောက်တည်း သေဆုံးသည်; တစ်ယောက်တည်း ကုသိုလ်၏ အကျိုးကို ခံစားရပြီး တစ်ယောက်တည်း အကုသိုလ်၏ အကျိုးကိုလည်း ခံစားရသည်။
Verse 38
देहं पंचत्वमापन्नं त्यक्त्वा कौ काष्ठलोष्ठवत् । बांधवा विमुखा यांति धर्मो यांतमनुव्रजेत्
ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဓာတ်ငါးပါးသို့ ပြန်လည်လျောကွယ်သွားသောအခါ သစ်တုံးတစ်တုံး သို့မဟုတ် မြေတုံးတစ်တုံးကဲ့သို့ စွန့်ပစ်ခံရသည်။ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့သည် မျက်နှာလွှဲ၍ ထွက်ခွာသော်လည်း ထွက်ခွာသွားသူနောက်သို့ ဓမ္မသာ လိုက်ပါသည်။
Verse 39
कृती संचिनुयाद्धर्मं ततोऽमुत्र सहायिनम् । धर्मं सहायिनं लब्द्ध्वा संतरेद्दुस्तरं तमः
ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် နောက်လောက၌ ကူညီမည့်အရာအဖြစ် ဓမ္မကို စုဆောင်းထားသင့်သည်။ ဓမ္မကို မိတ်ဖော်အဖြစ် ရရှိလျှင် ကျော်လွှားရန်ခက်သော အမှောင်ကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။
Verse 40
संबंधानाचरेन्नित्यमुत्तमैरुत्तमैः सुधीः । अधमानधमांस्त्यक्त्वा कुलमुत्कर्षतां नयेत्
ပညာရှိသူသည် အမြဲတမ်း မြတ်နိုးသူများအနက် အမြတ်ဆုံးတို့နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံသင့်သည်။ အနိမ့်နှင့် အနိမ့်ဆုံးတို့ကို စွန့်ပယ်၍ မိမိမျိုးရိုးကို ထူးချွန်မှုသို့ ဦးတည်စေသင့်သည်။
Verse 41
उत्तमानुत्तमानेव गच्छन्हीनांश्च वर्जयन् । ब्राह्मणः श्रेष्ठतामेति प्रत्यवाये न शूद्रताम्
အမြတ်နှင့် အမြတ်ဆုံးတို့နှင့်သာ ပေါင်းသင်း၍ အနိမ့်သူတို့ကို ရှောင်ကြဉ်လျှင် ဘြာဟ္မဏသည် ဂုဏ်မြင့်မှုကို ရရှိသည်။ သို့သော် ဆန့်ကျင်သော အကျင့်သို့ ကျရောက်လျှင် မတက်မြင့်ဘဲ အနိမ့်ကျသည့် အခြေအနေသို့ ဆုတ်ယုတ်သွားသည်။
Verse 42
अनध्ययनशीलं च सदाचारविलंघिनम् । सालसं च दुरन्नादं ब्राह्मणं बाधतेंऽतकः
စာသင်ကြားမှု (အဓျယန) ကို လျစ်လျူရှု၍ သဒ္ဒာစာရ (ကောင်းမွန်သောအကျင့်) ကို ချိုးဖောက်ကာ ပျင်းရိပြီး မသန့်ရှင်း သို့မဟုတ် မသင့်လျော်သော အစာဖြင့် အသက်မွေးသူ ဘြာဟ္မဏကို မရဏ (အန္တက) က ဖမ်းဆီးသည်။ ထို့ကြောင့် ကာသီ၏ သန့်ရှင်းသောဘဝကို စည်းကမ်းဖြင့် ကာကွယ်ရသည်။
Verse 43
ततोऽभ्यसेत्प्रयत्नेन सदाचारं सदा द्विजः । तीर्थान्यप्यभिलष्यंति सदाचारिसमागमम्
ထို့ကြောင့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အမြဲတမ်း ကြိုးစား၍ သဒ္ဓာချာရ (ကောင်းမွန်သောအကျင့်) ကို လေ့ကျင့်စိုက်ထုတ်ရမည်။ တီရ္ထ (ဘုရားဖူးနေရာ) များပင် သဒ္ဓာချာရရှိသူတို့၏ အတူတကွနေထိုင်မှုကို တောင့်တကြသည်။
Verse 44
रजनीप्रांतयामार्धं बाह्मः समय उच्यते । स्वहितं चिंतयेत्प्राज्ञस्तस्मिंश्चोत्थाय सवर्दा
ည၏နောက်ဆုံးယာမ၏ နောက်ပိုင်းတစ်ဝက်ကို “ဗြဟ္မမုဟူရတ” ဟုခေါ်သည်။ ထိုအချိန်၌ ပညာရှိသည် မိမိ၏ အမြင့်ဆုံးအကျိုးကို စဉ်းစား၍ ထိုခဏတင် ထ၍ အမြဲတမ်း ထိုအကျိုးပေါ်တွင် စိတ်တည်စေရာ။
Verse 45
गजास्यं संस्मरेदादौ तत ईशं सहांबया । श्रीरंगं श्रीसमेतं तु ब्रह्माण्या कमलोद्भवम्
အစဦးတွင် ဂဇာသျ (ဂဏေရှ) ကို သတိရစေ; ထို့နောက် အမ္ဘာမယ်တော်နှင့်အတူ အီရှ (ရှီဝ) ကို သတိရစေ။ ထို့နောက် သရီ (လက္ရှ္မီ) နှင့်အတူ သရီရင်္ဂ (ဗိෂ္ဏု) ကို၊ နောက်ဆုံးတွင် ကမလမှ ပေါ်ထွန်းသော ဗြဟ္မာကို ဗြဟ္မာဏီနှင့်အတူ သတိရစေ။
Verse 46
इंद्रादीन्सकलान्देवान्वसिष्ठादीन्मुनीनपि । गंगाद्याः सरितः सर्वाः श्रीशैलाद्यखिलान्गिरीन्
အိန္ဒြာမှစ၍ ဒေဝတားအားလုံးကို၊ ဝသိဋ္ဌမှစ၍ မုနိများကိုလည်း သတိရစေ။ ဂင်္ဂါမှစ၍ မြစ်များအားလုံးနှင့် သရီရှೈလမှစ၍ တောင်တန်းအားလုံးကိုလည်း သတိရစေ။
Verse 47
क्षीरोदादीन्समुद्रांश्च मानसादि सरांसि च । वनानि नंदनादीनि धेनूः कामदुघादिकाः
ခ္စီရောဒ (နို့သမုဒ္ဒရာ) မှစ၍ သမုဒ္ဒရာများကို၊ မာနသမှစ၍ ရေကန်များကို သတိရစေ။ နန္ဒနမှစ၍ တောများကိုလည်းကောင်း၊ ကာမဓေနုမှစ၍ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော နွားများကိုလည်း သတိရစေ။
Verse 48
कल्पवृक्षादि वृक्षांश्च धातून्कांचनमुख्यतः । दिव्यस्त्रीरुर्वशीमुख्या गरुडादीन्पतत्त्रिणः
ကလ္ပဝೃက္ခမှ စ၍ ဒိဗ္ဗသစ်ပင်တို့ကို၊ သတ္တုတို့တွင် ရွှေကို အဓိကထား၍; ကောင်းကင်နတ်မိန်းမတို့တွင် ဥရဝသီကို၊ ငှက်ကြီးတို့တွင် ဂရုဍမှ စ၍ သတိရအောက်မေ့သင့်သည်။
Verse 49
नागाश्च शेषप्रमुखान्गजानैरावतादिकान् । अश्वानुच्चैःश्रवो मुख्यान्कौस्तुभादीन्मणीञ्छुभान्
ရှေရှမှ စ၍ နာဂတို့ကို၊ အဲရာဝတမှ စ၍ ဆင်တို့ကို; ဥစ္စိုင်ရှရဝသမှ စ၍ မြင်းတို့ကို၊ ကೌஸ্তুဘမှ စ၍ မင်္ဂလာရတနာတို့ကို သတိရအောက်မေ့သင့်သည်။
Verse 50
स्मरेदरुंधतीमुख्याः पतिव्रतवतीर्वधूः । नैमिषादीन्यरण्यानि पुरीः काशीपुरीमुखाः
အရုန္ဓတီကို အဓိကထား၍ ပတိဝြတာ သစ္စာရှိဇနီးများကို သတိရအောက်မေ့ရမည်; နိုင်မိရှမှ စ၍ သန့်ရှင်းသော တောအရဏ္ဍများကို၊ ကာသီပူရီကို အဓိကထား၍ ပုဏ္ဏမြို့တော်များကိုလည်း သတိရရမည်။
Verse 51
विश्वेशादीनि लिंगानि वेदानृक्प्रमुखानपि । गायत्रीप्रमुखान्मंत्रान्योगिनः सनकादिकान्
ဝိශ්ဝေရှမှ စ၍ လိင်္ဂများကို၊ ဝေဒများတွင် ရိဂ္ဝေဒကို အဓိကထား၍; ဂါယတ္ရီမှ စ၍ မန္တရများကို၊ စနကနှင့် အခြား ရှင်သန့်တို့မှ စ၍ ယောဂီများကို သတိရအောက်မေ့သင့်သည်။
Verse 52
प्रणवादिमहाबीजं नारदादींश्च वैष्णवान् । शिवभक्तांश्च बाणादीन्प्रह्लादादीन्दृढव्रतान्
ပရဏဝ (အိုမ်) မှ စသော မဟာဘီဇကို၊ နာရဒမှ စသော ဝိုင်ရှ္ဏဝများကို; ဘာဏမှ စသော ရှိဝဘက္တများကို၊ ပရဟ္လာဒမှ စသော တည်ကြည်သော ဝရတကိုင်ဆောင်သူများကို သတိရအောက်မေ့သင့်သည်။
Verse 53
वदान्यांश्च दधीच्यादीन्हरिश्चंद्रादि भूपतीन् । जननी चरणौ स्मृत्वा सर्वतीर्थोत्तमोत्तमौ
နှလုံးထဲ၌ မိခင်၏ အလွန်သန့်ရှင်းမြတ်သော ခြေတော်တို့ကို အောက်မေ့စဉ်းစားလျက်—တီရ္ထများအနက် အမြတ်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်ခံရသောအရာ—ဒဓီချိကဲ့သို့ မဟာဒါနရှင်များနှင့် ဟရိශ්ချန္ဒြာမှစသော မင်းတော်ကောင်းများကိုလည်း သတိရအောက်မေ့ရမည်။
Verse 54
पितरं च गुरूंश्चापि हृदि ध्यात्वा प्रसन्नधीः । ततश्चावश्यकं कर्तुं नैरृतीं दिशमाश्रयेत्
စိတ်အေးချမ်းသော ဉာဏ်ဖြင့် နှလုံးထဲ၌ ဖခင်နှင့် ဆရာအုပ်စုတို့ကို သာဓကထား၍ ဓ్యာန်ပြုကာ၊ ထို့နောက် လိုအပ်သော ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ရန် နైరృతီ (အနောက်တောင်) ဦးတည်ရာကို အားကိုးရမည်။
Verse 55
ग्रामाद्धनुःशतं गच्छेन्नगराच्च चतुर्गुणम् । तृणैराच्छाद्य वसुधां शिरः प्रावृत्य वाससा
ရွာမှ လေးတံတောင်မဟုတ်ဘဲ တံမြားအလျား တစ်ရာခန့်အကွာသို့ သွားရမည်၊ မြို့မှတော့ ထိုအကွာအဝေး၏ လေးဆ။ မြေပြင်ကို မြက်ဖြင့်ဖုံးအုပ်ကာ ခေါင်းကို အဝတ်ဖြင့်ဖုံးလွှမ်းပြီး သင့်တော်သလို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 56
कर्णोपवीत्युदग्वक्त्रो दिवसे संध्ययोरपि । विण्मूत्रे विसृजेन्मौनी निशायां दक्षिणामुखः
နေ့ခင်းတွင်—နှင့် စန္ဓျာနှစ်ချိန်တွင်ပါ—ယဇ္ဉောပဝီတကို “နားပေါ်တင်” ပုံစံဖြင့် ဝတ်ကာ မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူရမည်။ မောနဖြင့် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို စွန့်ရမည်။ ညအခါတွင် တောင်ဘက်ကို မျက်နှာမူရမည်။
Verse 57
न तिष्ठन्नाप्सु नो विप्र गो वह्न्यनिल संमुखः । न फालकृष्टे भूभागे न रथ्यासेव्यभूतले
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ရေထဲတွင် ရပ်နေစဉ် မပြုလုပ်ရ; နွား၊ မီး၊ သို့မဟုတ် လေတိုးရာဘက်ကို မျက်နှာမူ၍လည်း မပြုလုပ်ရ။ ထွန်ဖြင့် အသစ်ထွန်ယက်ထားသော မြေပြင်ပေါ်တွင် မပြုလုပ်ရ၊ လမ်းမ သို့မဟုတ် လူသွားလူလာများသော နေရာပေါ်တွင်လည်း မပြုလုပ်ရ။
Verse 58
नालोकयेद्दिशोभागाञ्ज्योतिश्चक्रं नभोमलम् । वामेन पाणिना शिश्नं धृत्वोत्तिष्ठेत्प्रयत्नवान्
အရပ်မျက်နှာများသို့ မလှည့်ကြည့်ရ၊ အလင်းဝိုင်း သို့မဟုတ် ကြည်လင်သော ကောင်းကင်ကိုလည်း မစိုက်ကြည့်ရ။ ဘယ်လက်ဖြင့် လျှို့ဝှက်အင်္ဂါကို ထိန်းကိုင်ကာ သတိနှင့် ကြိုးစား၍ ထရမည်။
Verse 59
अथो मृदं समादाय जंतुकर्करवर्जिताम् । विहाय मूषकोत्खातां शौचोच्छिष्टां च नाकुलाम्
ထို့နောက် ပိုးမွှားနှင့် ကျောက်စရစ်ကင်းသော သန့်ရှင်းရေးအတွက် မြေကို ယူရမည်။ ကြွက်တူးထားသော မြေ၊ ယခင်က သန့်စင်ရာတွင် သုံးပြီးသား မြေ၊ နှင့် နာကူလ (mongoose) အပေါက်မှ မြေကို ရှောင်ရမည်။
Verse 60
गुह्ये दद्यान्मृदं चैकां पायौ पंचांबुसां तराः । दश वामकरे चापि सप्त पाणिद्वये मृदः
လျှို့ဝှက်အင်္ဂါတွင် မြေတစ်ပိုင်း လိမ်းရမည်၊ အနောက်ပေါက်တွင် ရေနှင့်အတူ ငါးပိုင်း လိမ်းရမည်။ ထို့နောက် ဘယ်လက်တွင် ဆယ်ပိုင်း၊ လက်နှစ်ဖက်တွင် ခုနစ်ပိုင်းစီ မြေကို လိမ်းရမည်။
Verse 61
एकैकां पादयोर्दद्यात्तिस्रः पाण्योर्मृदस्तथा । इत्थं शौचं गृही कुर्याद्गंधलेपक्षयावधि
ခြေတစ်ဖက်စီတွင် မြေတစ်ပိုင်းစီ လိမ်းရမည်၊ လက်များတွင်လည်း ထိုနည်းတူ သုံးပိုင်းစီ လိမ်းရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ဂৃহಸ್ಥသည် အနံ့နှင့် အညစ်အကြေးလိမ်းကျန်မှု ပျောက်ကင်းသည့်အထိ သန့်စင်မှုကို ပြုရမည်။
Verse 62
क्रमाद्द्वैगुण्यमेतस्माद्ब्रह्मचर्यादिषु त्रिषु । दिवाविहित शौचस्य रात्रावर्धं समाचरेत्
အစဉ်လိုက်အားဖြင့် ဘြဟ္မချာရျ (brahmacarya) မှစသော အာရှ్రమ သုံးမျိုးတွင် ဤသန့်စင်မှုအတိုင်းအတာကို နှစ်ဆ ပြုရမည်။ ညအချိန်တွင်တော့ နေ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော သန့်စင်မှု၏ တစ်ဝက်ကိုသာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 63
रुज्यर्धं च तदर्धं च पथि चौरादि बाधिते । तदर्धं योषितां चापि सुस्थे न्यूनं न कारयेत्
နာမကျန်းဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ စွမ်းအား၏ တစ်ဝက်ပင် လျော့နည်းသော်လည်းကောင်း၊ လမ်းခရီးတွင် သူခိုးတို့၏ အနှောင့်အယှက်ခံရသော်လည်းကောင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော ဝတ္တရားကို တစ်ဝက်သာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ မိန်းမတို့အတွက်လည်း တစ်ဝက် ခွင့်ပြုသည်; သို့သော် ကျန်းမာသန်စွမ်းသောအခါ သတ်မှတ်ချက်ထက် လျော့မလုပ်ရ။
Verse 64
अपि सर्वनदीतोयैर्मृत्कूटैश्चापि गोमयैः । आपादमाचरच्छौचं भावदुष्टो न शुद्धिभाक्
မြစ်ရေ အားလုံး၏ ရေဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြေတုံးများဖြင့်လည်းကောင်း၊ နွားချေးဖြင့်ပင်လည်းကောင်း ခြေထိအောင် သန့်စင်လုပ်ဆောင်သော်လည်း၊ အတွင်းစိတ်အနေအထား မကောင်းပျက်စီးသူသည် တကယ့်သန့်ရှင်းမှုကို မရနိုင်။
Verse 65
अर्चितः सविता सूते सुतान्पशु वसूनि च । व्याधीन्हरेद्ददात्यायुः पूरयेद्वांछितान्यपि
ဆဝိတೃ (နေဒေဝ) ကို ပူဇော်အာရాధနာပြုလျှင် သားသမီး၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ဥစ္စာဓနကို ပေးတော်မူသည်။ ရောဂါများကို ဖယ်ရှား၍ အသက်ရှည်စေကာ လိုလားသော အကျိုးများကိုပါ ပြည့်စုံစေတော်မူသည်။
Verse 66
आर्द्रधात्रीफलोन्माना मृदः शौचे प्रकीर्तिताः । सर्वाश्चाहुतयोप्येवं ग्रासाश्चांद्रायणेपि च । प्रागास्य उदगास्योवा सूपविष्टः शुचौ भुवि । उपस्पृशेद्विहीनायां तुषांगारास्थिभस्मभिः
သန့်စင်မှုအတွက် အသုံးပြုရမည့် မြေ၏အတိုင်းအတာကို စိုစွတ်သစ်လတ်သော ဓာတရီ (အမလကီ) သီးတစ်လုံးနှင့် တူသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုအတိုင်းအတာသည် အာဟုတိ အားလုံးနှင့် စန္ဒြာယဏ ဝတ္တရား၌ စားသောက်သည့် တစ်ကိုက်ချင်းအတွက်လည်း အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ အရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် မြောက်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ သန့်ရှင်းသော မြေပေါ်တွင် စနစ်တကျ ထိုင်ကာ အုပစပೃၑ/အာစမန ပြုရမည်; (သင့်လျော်သော မြေ/ရေ) မရလျှင် တုရှ်၊ မီးသွေး၊ အရိုးပြာ သို့မဟုတ် ပြာကို အစားထိုး အသုံးပြုနိုင်သည်။
Verse 67
अनुष्णाभिरफेनाभिरद्भिर्हृद्गाभिरत्वरः । ब्राह्मणो ब्राह्मतीर्थेन दृष्टिपूताभिराचमेत्
ဗြာဟ္မဏသည် အလျင်မပြုဘဲ၊ ပူမနေသော အေးမြသည့်၊ အမြှုပ်ကင်းပြီး ရင်ဘတ်အမြင့်ထိ ရှိသော ရေဖြင့်၊ ဗြာဟ္မ-တီရ္ထ (လက်အနေအထား) ကို အသုံးပြုကာ၊ မိမိ၏ သတိပြုသည့် မျက်မြင်ဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေဖြင့် အာစမန ပြုရမည်။
Verse 68
कंठगाभिर्नृपः शुद्ध्येत्तालुगाभिस्तथोरुजः । स्त्रीशूद्रावास्य संस्पर्शमात्रेणापि विशुद्ध्यतः
မင်းသည် လည်ချောင်းအထိ ရေကို စုပ်ယူခြင်းဖြင့် သန့်စင်သည်။ ပေါင်/ခေါင်ရင်းနာသူသည် ပါးစပ်အမိုးအထိ ရေဖြင့် သန့်စင်သည်။ မိန်းမနှင့် ရှူဒ္ဒရတို့သည် ပါးစပ်ကို ထိမိရုံသာ (အနည်းဆုံး အာစမန) ဖြင့်ပင် သန့်စင်ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 69
शिरः प्रावृत्य कंठं वा जले मुक्तशिखोऽपि च । अक्षालितपदद्वंद्व आचांतोप्यशुचिर्मतः
ခေါင်း သို့မဟုတ် လည်ချောင်းကို ရေထဲတွင် မြုပ်စေပြီး ဆံပင်ကို ဖြေလွှတ်ထားသော်လည်း၊ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို မလျှော်သေးလျှင် အာစမန ပြုထားသော်ပါကပင် မသန့်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 70
त्रिः पीत्वांबु विशुद्ध्यर्थं ततः खानि विशोधयेत् । अंगुष्ठमूलदेशेन द्विर्द्विरोष्ठाधरौ स्पृशेत्
သန့်စင်ခြင်းအတွက် ရေကို သုံးကြိမ် စုပ်သောက်ပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အပေါက်များကို သန့်စင်စေ။ လက်မ၏ အမြစ်ပိုင်းဖြင့် အပေါ်နှုတ်ခမ်းနှင့် အောက်နှုတ်ခမ်းကို တစ်ခုချင်းစီ နှစ်ကြိမ်စီ ထိပါ။
Verse 71
अंगुलीभिस्त्रिभिः पश्चात्पुनरास्यं स्पृशेत्सुधीः । तर्जन्यंगुष्ठकोट्या च घ्राणरंध्रे पुनः पुनः
ထို့နောက် ပညာရှိသည် လက်ချောင်းသုံးချောင်းဖြင့် ပါးစပ်ကို ထပ်မံထိပါ။ ထို့ပြင် လက်ညှိုးနှင့် လက်မ၏ ထိပ်ဖျားဖြင့် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်ကို ထပ်တလဲလဲ ထိပါ။
Verse 72
अंगुष्ठानामिकाग्राभ्यां चक्षुः श्रोत्रे पुनः पुनः । कनिष्ठांगुष्ठयोगेन नाभिरंध्रमुपस्पृशेत्
လက်မနှင့် လက်စွပ်ချောင်း၏ ထိပ်ဖျားဖြင့် မျက်စိနှင့် နားကို ထပ်တလဲလဲ ထိပါ။ ထို့ပြင် လက်ချောင်းသေးနှင့် လက်မကို တွဲ၍ နာဗီပေါက်ကိုလည်း သန့်စင်ကိရိယာအဖြစ် ထိပါ။
Verse 73
स्पृष्ट्वा तलेन हृदयं समस्ताभिः शिरः स्पृशेत् । अंगुल्यग्रैस्तथा स्कंधौ सांबु सर्वत्र संस्पृशेत्
လက်ဖဝါးဖြင့် နှလုံးကို ထိပြီးနောက် လက်ချောင်းအားလုံးဖြင့် ခေါင်းကို ထိရမည်။ လက်ချောင်းထိပ်များဖြင့် ပခုံးနှစ်ဖက်ကိုလည်း ထိ၍ ရေဖြင့်ပါ စည်းကမ်းအတိုင်း ကိုယ်အနှံ့ ထိကာ သန့်စင်မှုကို ပြုရမည်။
Verse 74
आचांतः पुनराचामेत्कृते रथ्योपसर्पणे । स्नात्वा भुक्त्वा पयः पीत्वा प्रारंभे शुभकर्मणाम्
အာစမနကို တစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ပြီးနောက် အများပြည်သူလမ်းနားသို့ သွားရောက်နီးကပ်ခဲ့လျှင် ထပ်မံ အာစမန ပြုရမည်။ ရေချိုးပြီးနောက်၊ အစာစားပြီးနောက်၊ နို့သောက်ပြီးနောက်၊ နှင့် မင်္ဂလာကောင်းသော ကర్మများ စတင်ရာတွင်လည်း အာစမန ပြုရမည်။
Verse 75
सुप्त्वा वासः परीधाय तथा दृष्ट्वाप्यमंगलम् । प्रमादादशुचिं स्पृष्ट्वा द्विराचांतः शुचिर्भवेत्
အိပ်ရာမှနိုးပြီးနောက်၊ အဝတ်အစားဝတ်ပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာမကောင်းသည့်အရာကို မြင်ပြီးနောက်တောင်; သို့မဟုတ် မသိမသာ အညစ်အကြေးကို ထိမိလျှင်—အာစမနကို နှစ်ကြိမ်ပြုလုပ်ပါက သန့်ရှင်းသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 76
अथो मुखविशुद्ध्यर्थं गृह्णीयाद्दंतधावनम् । आचांतोप्यशुचिर्यस्मादकृत्वा दंतधावनम्
ထို့နောက် ပါးစပ်သန့်စင်ရန်အတွက် သွားသန့်ရှင်းရေး (သွားတိုက်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ သွားသန့်ရှင်းရေး မပြုလုပ်လျှင် အာစမန ပြုထားသော်လည်း မသန့်ရှင်းသေးဟု ဆိုသည်။
Verse 77
प्रतिपद्दर्शषष्ठीषु नवम्यां रविवासरे । दंतानां काष्ठसंयोगो दहेदासप्तमं कुलम्
ပရတိပဒါ (လဆန်း/လဆုတ် ၁ ရက်), အမဝါသျာ, ၆ ရက်, ၉ ရက် နှင့် တနင်္ဂနွေနေ့တို့တွင် သွားသန့်ရှင်းရန် သစ်တံ (ဒန္တန်) ကို အသုံးပြုခြင်းသည်—မျိုးရိုးကို ခုနစ်ဆက်တိုင်အောင် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပျက်စီးစေသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 78
अलाभे दंतकाष्ठानां निषिद्धे वाथ वासरे । गंडूषा द्वादश ग्राह्या मुखस्य परिशुद्धये
သွားတိုက်တံအဖြစ်သုံးသော သစ်တံ (dantakāṣṭha) မရရှိသော်လည်းကောင်း၊ သုံးစွဲရန် တားမြစ်ထားသော နေ့ဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ပါးစပ်ကို ပြည့်စုံစွာ သန့်စင်ရန် ဂဏ္ဍူෂ (gaṇḍūṣa) အဖြစ် ပါးစပ်ဆေးခြင်းကို ဆယ့်နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်သင့်သည်။
Verse 79
कनिष्ठाग्र परीमाणं सत्वचं निर्व्रणं ऋजुम् । द्वादशांगुलमानं च सार्धं स्याद्दंतधावनम्
သွားသန့်စင်ရန် သစ်တံသည် လက်ချောင်းအသေးဆုံး၏ ထိပ်အရွယ်အစားတူအထူဖြစ်ပြီး၊ အခေါက်မခွာထားဘဲ၊ မပျက်စီးမနာကျင်၊ တည့်တည့်ဖြစ်ရမည်။ အလျားမှာ အင်္ဂုလ ၁၂ နှင့် တစ်ဝက် ဖြစ်သင့်သည်။
Verse 80
एकैकांगुलह्रासेन वर्णेष्वन्येषु कीर्तितम् । आम्राम्रातक धात्रीणां कंकोल खदिरोद्भवम्
အခြားအတန်းအစားများအတွက်တော့ အလျားကို တစ်အင်္ဂုလစီ လျှော့၍ သတ်မှတ်ထားသည်ဟု ဆိုထားသည်။ သင့်တော်သော သစ်တံများမှာ သရက်၊ အမရတက (hog-plum)၊ ဓာတရီ/အာမလကီ၊ ထို့ပြင် ကင်ကိုလ နှင့် ခဓိရ (khadira) သစ်ပင်တို့မှလည်း ရနိုင်သည်။
Verse 81
शम्यपामार्गखर्जूरीशेलुश्रीपर्णिपीलुजम् । राजादनं च नारंगं कषायकटुकंटकम्
ထို့ပြင် ရှမီ (śamī)၊ အပာမာရ္ဂ (apāmārga)၊ ချဉ်းသီး/ဒိတ်ပန်း (date-palm)၊ ရှေလု (śelu)၊ ရှရီပရ္ဏီ (śrīparṇī) နှင့် ပီလု (pīlu) တို့မှ သစ်တံများလည်း သင့်တော်သည်။ ရာဇာဒန (rājādana) နှင့် နာရင်္ဂ (nāraṅga—လိမ္မော်) တို့မှလည်း ရနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ချုပ်ကပ်သောအရသာ၊ စပ်သောအရသာနှင့် ဆူးပါသော သစ်မျိုးများဖြစ်သည်။
Verse 82
क्षीरवृक्षोद्भवं वापि प्रशस्तं दंतधावनम् । जिह्वोल्लेखनिकां चापि कुर्याच्चापाकृतिं शुभाम्
နို့ရည်ထွက်သော သစ်ပင် (kṣīra-vṛkṣa) မှရသော သွားသန့်စင်သစ်တံကိုလည်း အထူးကောင်းမွန်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့ပြင် လျှာသန့်စင်ရန် jihvollekhanikā (လျှာခြစ်ကိရိယာ) ကိုလည်း ပြုလုပ်ကာ မင်္ဂလာရှိသော ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖန်တီးသင့်သည်။
Verse 83
अन्नाद्याय व्यूहध्वं सोमोराजाय मा गमत् । समे मुखं प्रमार्क्ष्यते यशसा च भगेन च
အစာအဟာရနှင့် အာဟာရပြည့်ဝမှုအတွက် ဤကర్మကို စနစ်တကျ စီမံဆောင်ရွက်လော့; ရာဇသဘင်တော်၏ ဒေဝတားဖြစ်သော ဆိုမမှ မလွဲမသွားစေ။ မျက်နှာကို ညီညာစွာ သန့်စင်လျှင် ဂုဏ်သတင်းနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံလာသည်။
Verse 84
आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशु वसूनि च । ब्रह्म प्रज्ञां च मेधां च त्वन्नो देहि वनस्पते
ကျွန်ုပ်တို့အား အသက်ရှည်ခြင်း၊ အင်အား၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် တောက်ပမှုကို ပေးသနားပါ; သားသမီး၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ဥစ္စာဓနလည်း ပေးပါ။ အို သစ်ပင်အပင်တို့၏ အရှင်၊ ဘြဟ္မဗောဓ၊ ပညာ၊ မေဓာနှင့် ဉာဏ်ရည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား ချီးမြှင့်ပါ။
Verse 85
मंत्रावेतौ समुच्चार्य यः कुर्याद्दंतधावनम् । वनस्पतिगतः सोमस्तस्य नित्यं प्रसीदति
မန်တရားနှစ်ပုဒ်ကို စနစ်တကျ ရွတ်ဆိုပြီး သွားသန့်စင်သူအား အပင်အနှံ့၌ တည်ရှိသော ဆိုမသည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏။
Verse 86
मुखे पर्युषिते यस्माद्भवेदशुचिभाग्नरः । ततः कुर्यात्प्रयत्नेन शुद्ध्यर्थं दंतधावनम्
ညတစ်ညလုံးပြီးနောက် ပါးစပ်ဟောင်းနွမ်းသွားလျှင် လူသည် မသန့်ရှင်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းကို ခံယူရသည်; ထို့ကြောင့် သန့်စင်ရေးအတွက် ကြိုးစား၍ သွားသန့်စင်ရမည်။
Verse 87
उपवासेपि नो दुष्येद्दंतधावनमंजनम् । गंधालंकारसद्वस्त्रपुष्पमालानुलेपनम्
အစာရှောင်နေစဉ်တွင်ပင် သွားသန့်စင်ခြင်းနှင့် အန်ဇန (မျက်ကွင်းဆေး) လိမ်းခြင်းကို အပြစ်မဟုတ်ဟု ဆိုသည်; ထို့အပြင် အနံ့သာ၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစား၊ ပန်းမော်လီနှင့် လိမ်းဆေးတို့လည်း အပြစ်မဟုတ်။
Verse 88
प्रातःसंध्यां ततः कुर्याद्दंतधावनपूर्विकाम् । प्रातःस्नानं चरित्वा च शुद्धे तीर्थे विशेषतः
ထို့နောက် သွားသန့်စင်ခြင်းကို အရင်ပြု၍ မနက်စန္ဓျာကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် မနက်ရေချိုး (ပရာတಃသ္နာန်) ကို ပြုရမည်—အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (သန့်မြတ်ရေကမ်း) တွင်။
Verse 89
प्रातःस्नानाद्यतःशुद्ध्येत्कायोयं मलिनः सदा । छिद्रितो नवभिश्छिद्रैः स्रवत्येव दिवानिशम्
မနက်ရေချိုးနှင့် ဆက်စပ်သန့်စင်မှုများကြောင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် သန့်ရှင်းလာသည်။ အကြောင်းမှာ ဤကိုယ်သည် အမြဲမသန့်၊ အပေါက်ကိုးပေါက်ဖြင့် ပေါက်ထွင်းထားပြီး နေ့ညမပြတ် စိမ့်ယိုနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 90
उत्साह मेधा सौभाग्य रूप संपत्प्रवर्तकम् । मनः प्रसन्नताहेतुः प्रातःस्नानं प्रशस्यते
မနက်ရေချိုးကို ချီးမွမ်းကြသည်—၎င်းသည် စိတ်အားထက်သန်မှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ကံကောင်းခြင်း၊ အလှအပနှင့် စည်းစိမ်ကို တိုးပွားစေပြီး စိတ်၏ ကြည်လင်ပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 91
प्रस्वेद लालाद्याक्लिन्नो निद्राधीनो यतो नरः । प्रातःस्नानात्ततोर्हः स्यान्मंत्रस्तोत्रजपादिषु
လူသည် ချွေး၊ တံတွေး စသဖြင့် စိုစွတ်နေပြီး အိပ်စက်မှု၏ သက်ရောက်မှုအောက်တွင် ရှိနေသဖြင့် မနက်ရေချိုးပြီးမှသာ မန္တရ၊ စတိုးတရ၊ ဇပ စသည့် ကုသိုလ်ကမ္မများအတွက် သင့်လျော်လာသည်။
Verse 92
प्रातःप्रातस्तु यत्स्नानं संजाते चारुणोदये । प्राजापत्यसमं प्राहुस्तन्महाघविघातकृत्
သို့သော် နေ့စဉ် မနက်တိုင်း လှပသော အရုဏောဒယ (အာရုံတက်ချိန်) တွင် နေထွက်စတင်ပေါ်လာချိန်၌ ပြုသော ရေချိုးခြင်းကို ပရာဇာပတျယ သန့်စင်ပွဲနှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကိုပင် ဖျက်ဆီးတတ်သည်။
Verse 93
प्रातःस्नानं हरेत्पापमलक्ष्मीं ग्लानिमेव च । अशुचित्वं च दुःस्वप्नं तुष्टिं पुष्टिं प्रयच्छति
နံနက်စောစော ရေချိုးခြင်းသည် အပြစ်၊ အမင်္ဂလာ (အလက္ရှ္မီ) နှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖယ်ရှားသည်။ မသန့်ရှင်းမှုနှင့် မကောင်းသောအိပ်မက်တို့ကိုလည်း ပျောက်ကင်းစေပြီး စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော ကောင်းကျိုးကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 94
नोपसर्पंति वै दुष्टाः प्रातःस्नायिजन क्वचित् । दृष्टादृष्टफलं यस्मात्प्रातःस्नानं समाचरेत्
နံနက်ရေချိုးသူထံသို့ မကောင်းသူတို့သည် မည်သည့်အခါမျှ မနီးကပ်နိုင်။ အကြောင်းမှာ နံနက်ရေချိုးခြင်းသည် မြင်ရသောနှင့် မမြင်ရသော အကျိုးဖလ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးသဖြင့် ထိုအကျင့်ကို လိုက်နာသင့်သည်။
Verse 95
प्रसंगतः स्नानविधिं वक्ष्यामि कलशोद्भव । विधिस्नानं यतः प्राहुः स्नानाच्छतगुणोत्तरम्
ယခု အစဉ်အလာအတိုင်း၊ အို ကလသိုဒ္ဘဝ၊ ရေချိုးခြင်း၏ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းကို ငါဆိုပြမည်။ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်းသည် စည်းကမ်းမဲ့ ရေချိုးခြင်းထက် အကျိုးဖလ တစ်ရာဆ ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း ဆိုကြသည်။
Verse 96
विशुद्धां मृदमादाय बर्हींषि तिल गोमयम् । शुचौ देशे परिस्थाप्य त्वाचम्य स्नानमाचरेत्
သန့်ရှင်းသော မြေမှုန့် (သန့်စင်မြေ) ကိုယူ၍ ကုရှမြက်၊ နှမ်းနှင့် နွားချေးကိုပါ ယူလေ။ သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ စီထားပြီး အာချာမန (ရေကိုသောက်၍ သန့်စင်ခြင်း) ပြုကာ ထို့နောက် ရေချိုးလေ။
Verse 97
उपग्रही बद्धशिखो जलमध्ये समाविशेत् । उरुं हीति मंत्रेण तोयमावर्त्य सृष्टितः
အပေါ်ဝတ်ကို သေချာစွာ ဝတ်ဆင်၍ ဆံပင်ကို ချည် (သိခါ) ထားကာ ရေအလယ်သို့ ဝင်ရောက်လေ။ “ဥရုံ ဟီတိ” မန္တရဖြင့် သတ်မှတ်ထားသောနည်းအတိုင်း ရေကို လှည့်ဝှေ့ (အာဝရ್ತ) လုပ်၍ စೃಷ್ಟိအစဉ်အလာနှင့် ကိုက်ညီစေ။
Verse 98
ये ते शतं ततो जप्त्वा तोयस्यामंत्रणाय च । सुमित्रिया नो मंत्रेण पूर्वं कृत्वा जलांजलिम् । क्षिपेद्द्वेष्यं समुद्दिश्य जपन्दुर्मित्रिया इति
ရေကို ဖိတ်ခေါ်၍ သန့်စင်အောင် ‘ye te śatam’ ကို ဂျပ်ပြီးနောက်၊ အရင်ဆုံး ‘sumitriyā no’ မန္တရဖြင့် လက်ဖဝါးထဲ ရေတစ်လက်တင် (jalāñjali) ပြုလုပ်ပါ။ ထို့နောက် ရန်သူကို ရည်ညွှန်းကာ ‘durmitriyā’ ဟု ဂျပ်လျက် ထိုရေကို ပက်ချပါ။
Verse 99
इदं विष्णुरिमं जप्त्वा लिंपेदंगानि मृत्स्नया । मृदैकया शिरः क्षाल्य द्वाभ्यां नाभेस्तथोपरि
‘idaṃ viṣṇuḥ’ မန္တရကို ဂျပ်၍ သန့်စင်သည့် မြေမှုန့်ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါများကို လိမ်းပါ။ မြေမှုန့် တစ်ပိုင်းဖြင့် ခေါင်းကို ဆေးကြော၍၊ နှစ်ပိုင်းဖြင့် နာဗီနှင့် အထက်ပိုင်းကို သန့်စင်ပါ။
Verse 100
नाभेरधस्तु तिसृभिः पादौ षड्भिर्विशोधयेत् । मज्जेत्प्रवाहाभिमुख आपो अस्मानिमं जपन्
နာဗီအောက်ပိုင်းကို မြေမှုန့် သုံးပိုင်းဖြင့် သန့်စင်၍၊ ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ခြောက်ပိုင်းဖြင့် သန့်စင်ပါ။ ထို့နောက် ရေစီးသို့ မျက်နှာမူကာ ‘āpo asmān’ မန္တရကို ဂျပ်လျက် ရေထဲသို့ မျောဝင်/နှစ်မြုပ်ပါ။
Verse 110
प्रणवं त्रिर्जपेद्वापि विष्णुं वा संस्मरेत्सुधीः । स्नात्वेत्थं वस्त्रमापीड्य गृह्णीयाद्धौतवाससी । आचम्य च ततः कुर्यात्प्रातःसंध्यां कुशान्विताम् । यो न संध्यामुपासीत ब्राह्मणो हि विशेषतः
ပညာရှိသည် ပရဏဝ (Oṁ) ကို သုံးကြိမ် ဂျပ်ပါ၊ သို့မဟုတ် ဗိဿဏုကို စိတ်တွင် သတိရပါ။ ထိုသို့ ရေချိုးပြီးနောက် အဝတ်ကို ညှစ်၍ လျှော်ပြီးသား ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ပါ။ ထို့နောက် အာချမန (ācāmana) ပြု၍ ကုရှာမြက်နှင့်အတူ မနက်စန္ဓျာကို ဆောင်ရွက်ပါ။ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏအတွက် စန္ဓျာကို မပူဇော်သူသည် အရေးကြီးသော တာဝန်ကို လစ်လျူရှုသူ ဖြစ်သည်။
Verse 120
एकं संभोज्य विधिवद्ब्राह्मणं यत्फलं लभेत् । प्राणायामैर्द्वादशभिस्तत्फलं श्रद्धयाप्यते
နည်းတကျ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကို အာဟာရပူဇော်၍ ရသော ပုဏ္ဏဖလသည်၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်သော ပရాణာယာမ ၁၂ ကြိမ်မှလည်း ထိုတူညီသော အကျိုးကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 130
गृहाद्बहुगुणा यस्मात्संध्या बहिरुपासिता । गायत्र्यभ्यासमात्रोपि वरं विप्रो जितेंद्रियः
အိမ်အတွင်းထက် အိမ်ပြင်တွင် ပြုလုပ်သော သန္ဓျာ (Sandhyā) ဥပာသနာသည် ကုသိုလ်အကျိုးကို အများကြီးပိုမိုပေးသဖြင့်၊ အင်္ဒြိယကို ထိန်းချုပ်သော ဗြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) အတွက် ဂါယတြီ (Gāyatrī) မန္တရကို လေ့ကျင့်ရွတ်ဆိုခြင်းသာပင် အထူးမြတ်သည်။
Verse 140
नक्तं दिनं निमज्ज्याप्सु कैवर्ताः किमु पावनाः । शतशोपि तथा स्नाता न शुद्धा भावदूषिता
ငါးဖမ်းသမားတို့သည် ညနေ့မရွေး ရေထဲသို့ မကြာခဏ မျောဝင်နေသော်လည်း ထိုကြောင့်ပင် သန့်စင်မလာပါက၊ အခြားသူများအတွက်တော့ ဘာပြောစရာရှိမည်နည်း။ ရေချိုးရာကို တစ်ရာကြိမ်ပြုသော်လည်း အတွင်းစိတ်အနေအထား မညစ်မကင်းလျှင် သန့်ရှင်းမဟုတ်။
Verse 150
इमं मंत्रं ततश्चोक्त्वा कुर्यादाचमनं द्विजः । आचार्याः केचिदिच्छंति शाखाभेदेन चापरे
ဤမန္တရကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက် ဒွိဇ (dvija) သည် အာစမန (ācamana) ဟူသော ရေကို အခမ်းအနားအတိုင်း သောက်စုပ်သန့်စင်ခြင်းကို ပြုရမည်။ အာချာရျအချို့က တစ်နည်းတစ်ပုံကို လိုလားကြပြီး၊ အခြားသူတို့က ဝေဒသခါ (śākhā) ကွဲပြားမှုအလိုက် မတူညီသတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 160
सहस्रकृत्वो गायत्र्याः शतकृत्वोथवा पुनः । दशकृत्वोथ देव्यैव कुर्यात्सौरीमुपस्थितिम्
ဂါယတြီ (Gāyatrī) ကို တစ်ထောင်ကြိမ်—သို့မဟုတ် တစ်ရာကြိမ်၊ သို့မဟုတ် ထပ်မံ ဆယ်ကြိမ်—ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ ဒေဝီဂါယတြီကိုပင် အားကိုးကာ နေမင်း (Sūrya) ထံ အုပသ္ထိတိ (upasthiti) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုရမည်။
Verse 170
अन्वारब्धेन सव्येन तर्पयेत्षड्विनायकान् । ब्रह्मादीनखिलान्देवान्मरीच्यादींस्तथा मुनीन्
သန့်ရှင်းကြိုး (ယဇ္ဉောပဝီတ) ကို စဝျိုပဝီတ (savyopavīta) အတိုင်း ဘယ်ဘက်၌ မှန်ကန်စွာ ထားကာ၊ ဝိနာယက ခြောက်ပါးထံ တර්ပဏ (tarpana) ရေသွန်းပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာမှအစ အလုံးစုံသော ဒေဝတားတို့နှင့် မရီချီမှအစ မုနိတို့ထံလည်း ရေကပ်လှူပူဇော်ရမည်။
Verse 180
उदीरतामगिंरस आयंतुन इतीष्यते । ऊर्जं वहंती पितृभ्यः स्वधायिभ्यस्ततः पठेत्
ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ‘udīratām …’ ဖြင့်အစပြုသော ဝေဒမန်တရားကို ရွတ်ဆိုရမည်။ ထို့နောက် စွဝဓာကိုခံယူသော ပိတೃများအတွက် ‘ūrjaṃ vahantī …’ ကို ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 190
अध्यापयेच्छुचीञ्शिष्यान्हितान्मेधासमन्वितान् । उपेयादीश्वरं चैव योगक्षेमादि सिद्धये
သန့်ရှင်း၍ အကျိုးလိုလားကာ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော တပည့်များကို သင်ကြားပေးရမည်။ ထို့ပြင် ယောဂ၊ က္ရှေမ (ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု) စသည့် အောင်မြင်မှုများရရန် အရှင်ဘုရားထံလည်း ချဉ်းကပ်ရမည်။
Verse 200
ओंभूर्भुवःस्वःस्वाहेति विप्रो दद्यात्तथाहुतिम् । तथा देवकृतस्याद्या जुहुयाच्च षडाहुतीः
‘Oṃ bhūr bhuvaḥ svaḥ svāhā’ ဟု အသံထွက်၍ ဗြာဟ္မဏသည် အာဟုတိကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့အတူ ‘devakṛta’ ပူဇော်နည်းတွင် သတ်မှတ်ထားသော ပထမအာဟုတိမှစ၍ အာဟုတိ ခြောက်ကြိမ် ဆက်လက်ပူဇော်ရမည်။
Verse 210
प्रतिगृह्णंत्विमं पिंडं काका भूमौ मयार्पितम् । द्वौ श्वानौ श्यामशबलौ वैवस्वतकुलोद्भवौ
မြေပေါ်၌ ကျွန်ုပ်က အပ်နှံထားသော ပိဏ္ဍကို ကော်များ လက်ခံကြပါစေ။ ထို့ပြင် ဝိုင်ဝသွတ (ယမ) မျိုးရိုးမှ ပေါက်ဖွားသော ခွေးနှစ်ကောင်—အမည်းတစ်ကောင်၊ အစက်အပြောက်တစ်ကောင်—လည်း စိတ်ကျေနပ်ပါစေ။
Verse 220
विधायान्नमनग्नं तदुपरिष्टादधस्तथा । आपोशनविधानेन कृत्वाश्नीयात्सुधीर्द्विजः
ညွှန်ကြားထားသည့်အတိုင်း အပေါ်နှင့် အောက် နှစ်ဖက်လုံးတွင် မညစ်ညမ်းသော အစာကို စီစဉ်ပြီးနောက်၊ ဉာဏ်ရှိသော ဒွိဇသည် စည်းကမ်းတကျ āpośana ကို ပြုလုပ်ပြီးမှသာ စားသောက်ရမည်။
Verse 230
अंगुष्ठमात्रः पुरुषस्त्वंगुष्ठं च समाश्रितः । ईशः सर्वस्य जगतः प्रभुः प्रीणाति विश्वभुक्
လက်မအရွယ်ရှိသော ပုရုရှ (Puruṣa) သည် လက်မအတွင်း၌ပင် တည်နေ၏။ လောကအပေါင်းကို အုပ်စိုးသော ဣရှ (Īśa)၊ အရှင်နှင့် အားလုံးကို ထိန်းသိမ်းပေးသော Viśvabhuk သည် ထိုသတိရခြင်းနှင့် အကျင့်ကျင့်ခြင်းကြောင့် ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 240
अग्निश्चेति च मंत्रेण विधायाचमने सुधीः । पश्चिमास्यो जपेत्तावद्यावन्नक्षत्रदर्शनम्
“Agniś ca…” ဟုအစပြုသော မန္တရဖြင့် အာစမန (ācamana) ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ပညာရှိသည် အနောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ ကြယ်များ မြင်ရသည့်အထိ ဇပ (japa) ကို ဆက်လက်ရွတ်ဆိုရမည်။
Verse 243
उद्देशतः समाख्यातो ह्येष नित्यतमो विधिः । इत्थं समाचरन्विप्रो नावसीदति कर्हिचित्
ဤသည်မှာ နေ့စဉ်အမြဲတမ်းအကျင့်စည်းကမ်းကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ရှင်းပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ကျင့်သုံးသော ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) သည် မည်သည့်အခါမျှ အပျက်အဆီးသို့ မကျရောက်။