Adhyaya 18
ဤအခန်းတွင် မထူရာမြို့မှ ဗြာဟ္မဏ Śivaśarmā သည် မုက္တိမြို့ (muktipurī) တွင် ရေချိုးပြီးနောက် သေဆုံးကာ ဗိဿနု၏ လောကသို့ တက်ရောက်သွားပုံကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ လမ်းခရီးတွင် တောက်ပ၍ မင်္ဂလာရှိသော လောကတစ်ခုကို မြင်သဖြင့် မေးမြန်းရာ gaṇa အစေခံနှစ်ဦးက စပ္တရိရှီ—Marīci, Atri, Pulaha, Pulastya, Kratu, Aṅgiras, Vasiṣṭha—တို့သည် ဖန်ဆင်းရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် Kāśī တွင် နေထိုင်ကာ သတ္တဝါများကို ပေါက်ဖွားစေကြောင်း၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ ဇနီးများကို ကမ္ဘာမိခင်များအဖြစ် စာရင်းပြုဖော်ပြကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုရိရှီများသည် တပစ် (tapas) ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး အဝိမုက္တ (Avimukta) သို့ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ အဝိမုက္တကို “ကွင်း၏ သိသူ” နေထိုင်ရာ က္ṣetra ဟု ဖော်ပြကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မောက္ခအတွက် ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ရိရှီများသည် မိမိတို့အမည်ပါ လိင်္ဂများကို တည်ထောင်၍ တပစ်အင်အားဖြင့် လောကသုံးပါးကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။ ထို့နောက် နေရာညွှန်းစာရင်းကို ပေးသည်—Atriśvara သည် Gokarṇeśa ရေကန်အနီး၊ Marīci ၏ kuṇḍa နှင့် Marīcīśvara၊ Pulaha နှင့် Pulastya သည် Svargadvāra အနီး၊ Aṅgiraseśvara သည် Harikeśava-vana တွင်၊ Vāsisṭhameśvara နှင့် Kratvīśvara သည် Varuṇā မြစ်ကမ်းတွင်—တစ်ခုချင်းစီသည် tejas နှင့် လောကရောက်ခြင်း စသည့် အကျိုးများနှင့် ဆက်စပ်သည်။ အဆုံးတွင် Arundhatī ကို အလွန်မြတ်သော ပတိဝြတ (pativratā) အဖြစ် ချီးကျူးကာ သူမကို သတိရခြင်းတင်ဖြင့်ပင် ဂင်္ဂါရေချိုးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုပြီး သန့်ရှင်းသော နေရာတော်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း စံပြအဖြစ် တည်နေရာပေးထားသည်။
Shlokas
Verse 1
अगस्तिरुवाच । इति शृण्वन्कथां रम्यां शिवशर्माऽथ माथुरः । मुक्तिपुर्यां सुसंस्नातो मायापुर्यां गतासुकः
အဂஸ္တျက ပြောသည်—ဤသို့ ချိုမြိန်လှသော ဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ပြီးနောက် မထူရာမြို့သား ရှိဝရှာမာသည် မုက္ခတိပူရီ၌ သန့်စင်စွာ ရေချိုးကာ ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် မာယာပူရီသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 2
नेत्रयोः प्राघुणी चक्रे ततः सप्तर्षिमंडलम् । व्रजन्स वैष्णवं लोकमंते विष्णुपुरीक्षणात्
သူ၏ မျက်စိရှေ့တွင်ပင် စပ္တဋ္ဌိ (ရိရှီ) မဏ္ဍလကို မြင်တွေ့하였다။ ထို့နောက် ဆက်လက်သွားရာ အဆုံးတွင် ဗိෂ္ဏုပူရီကို ဒർശနပြုခြင်းအားဖြင့် ဝိုင်ෂ္ဏဝလောကသို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 3
उवाच च प्रसन्नात्मा स्तुतश्चारणमागधैः । प्रार्थितो देवकन्याभिस्तिष्ठ तिष्ठेति चक्षणम्
ထို့နောက် စိတ်ကြည်နူးသက်သာ၍ သူက ပြောဆို하였다။ ချာရဏနှင့် မာဂဓတို့က ချီးမွမ်းကြ၏။ နတ်သမီးတို့ကလည်း “နေပါဦး၊ နေပါဦး” ဟု ခဏတစ်ခိုက်အတွက် ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်ကြ၏။
Verse 4
स्थिता सुतासु निःश्वसस्य मंदभाग्या वयं त्विति । गतः पुण्यतमांल्लोकानसौ यत्पुण्यवत्तमः
မိတ်သဟာယများအလယ်၌ ရပ်လျက် သူတို့သည် သက်ပြင်းချကာ “ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် ကံမကောင်းသူများပါ” ဟုဆို၏။ အကြောင်းမူကား အလွန်ပုဏ္ဏဝန်သူသည် အမြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းသော လောကများသို့ သွားရောက်ပြီးလေပြီ။
Verse 5
इति शृणवन्मुखात्तासां वचनानि विमानगः । देवौ कस्यायमतुलो लोकस्तेजोमयः शुभः
သူတို့၏နှုတ်မှ ထွက်သောစကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဗိမာန်ပေါ်၌ ခရီးသွားသူက မေးလေ၏— “အို ဒေဝတော်တို့၊ ဤမတူညီနိုင်သော မင်္ဂလာတောက်ပလောကသည် မည်သူ၏လောကနည်း?”
Verse 6
इति द्विजवचः श्रुत्वा प्रोचतुर्गणसत्तमौ । शिवशर्मञ्छिवमते सदा सप्तर्षयोमलाः
ဗြာဟ္မဏ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ဂဏတို့အနက် အထူးမြတ်သော အစေခံနှစ်ဦးက ပြော၏— “အို ရှိဝရှာမာ၊ ရှိဝ၏ သင်ကြားချက်အတိုင်း မလင်ကင်းသော စပ္တဋ္ဌိ (ရိရှီ) ခုနစ်ပါးသည် အမြဲတမ်း ဤနေရာ၌ တည်ရှိကြသည်။”
Verse 7
वसंतीह प्रजाः स्रष्टुं विनियुक्ताः प्रजासृजा । मरीचिरत्रिः पुलहः पुलस्त्यः क्रतुरङ्गिराः
ဤနေရာ၌ နေထိုင်ကြသည်မှာ သတ္တဝါများကို ဖန်ဆင်းပေါက်ဖွားစေရန် ပရဇာပတိ (ပရဇာစೃဇာ) က တာဝန်ပေးအပ်ထားသော မရီချိ၊ အတြိ၊ ပုလဟ၊ ပုလஸ္တျ၊ ကရတု နှင့် အင်္ဂိရာ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 8
वसिष्ठश्च महाभागो ब्रह्मणो मानसाः सुताः । सप्त ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः
ထို့ပြင် မဟာကံကောင်းသူ ဝသိဋ္ဌလည်း ပါဝင်သည်—ဤအပေါင်းတို့သည် ဘြဟ္မာ၏ မနောဇ (စိတ်မှ ပေါက်ဖွားသော) သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။ ပုရာဏများတွင် ထင်ရှားစွာ “ဘြဟ္မာ ခုနစ်ပါး” ဟု အတည်ပြုထားသည်။
Verse 9
संभूतिरनसूया च क्षमा प्रीतिश्च सन्नतिः । स्मृतिरूर्जा क्रमादेषां पत्न्यो लोकस्य मातरः
သမ္ဘူတိ၊ အနသူယာ၊ ခ္ရှမာ၊ ပရီတိ၊ သန္နတိ၊ စမရိတိ နှင့် ဥရ္ဇာ—ဤတို့သည် အစဉ်လိုက် သူတို့၏ ဇနီးများဖြစ်၍ လောက၏ မိခင်များဟု ကြည်ညိုပူဇော်ကြသည်။
Verse 10
एतेषां तपसा चैतद्धार्यते भुवनत्रयम् । उत्पाद्य ब्रह्मणा पूर्वमेते प्रोक्ता महर्षयः
ဤမဟာတပသီတို့၏ တပဿာအာနုභာဝကြောင့် သုံးလောကလုံး တည်တံ့နေသည်။ ရှေးကာလ၌ ဘြဟ္မာသည် သူတို့ကို ဖန်ဆင်းပြီး မဟာရိရှီဟု ကြေညာခဲ့သည်။
Verse 11
प्रजाः सृजत रे पुत्रा नानारूपाः प्रयत्नतः । ततः प्रणम्य ब्रह्माणं तपसे कृतनिश्चयाः
“ဟေ သားတို့၊ ကြိုးစားအားထုတ်၍ အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော သတ္တဝါများကို ဖန်တီးကြလော့။” ထို့နောက် သူတို့သည် ဘြဟ္မာကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ တပဿာပြုရန် အခိုင်အမာ ဆုံးဖြတ်하였다။
Verse 12
अविमुक्तं समासाद्य क्षेत्रंक्षेत्रज्ञधिष्ठितम् । मुक्तये सर्वजंतूनामविमुक्तं शिवेन यत्
အဝိမုတ္တကို ရောက်ရှိကြပြီး—က்ஷೇತ್ರဇ్ఞ (ကွင်း၏ သိသူ) အုပ်စိုးရာ သန့်ရှင်းသော က္ရှೇತ್ರ၌—သူတို့သည် ရှိဝက သတ္တဝါအားလုံး၏ မုက္ခတိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အဝိမုတ္တသို့ ရောက်လာကြသည်။
Verse 13
प्रतिष्ठाप्य च लिंगानि ते स्वनाम्नांकितानि च । शिवेति परया भक्त्या तेपुरुग्रं तपो भृशम
သူတို့သည် ကိုယ်ပိုင်အမည်များကို ထွင်းကာ လင်္ဂများကို တည်ထောင်하였다။ ထို့ပြင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် “ရှိဝ!” ဟု ခေါ်ဆိုကာ အလွန်ပြင်းထန်သော တပဿာကို အလွန်အကျွံ ပြုလုပ်하였다။
Verse 15
प्राजापत्येऽत्र ते लोके वसंत्युज्ज्वलतेजसः । गोकर्णेशस्य सरसः प्रत्यक्तीरे प्रतिष्ठितम्
ဤနေရာသည် ပရာဇာပတ်ယ လောက၌ တေဇောတောက်ပသော သန့်ရှင်းသူတို့ နေထိုင်ရာဖြစ်သည်။ ဂိုကဏ္ဏေရှ၏ ရေကန် အနောက်ဘက်ကမ်းပေါ်၌ ဤသန့်မြတ်ဌာန တည်ထောင်ထားသည်။
Verse 16
लिंगमत्रीश्वरं दृष्ट्वा ब्रह्मतेजोभिवर्धते । कर्कोट वाप्या ईशाने मरीचेः कुंडमुत्तमम्
အတြီရှဝရ ဟူသော လင်္ဂကို မြင်ဒർശနပြုလျှင် ဘြဟ္မတေဇော တိုးပွားသည်။ အရှေ့မြောက် (ဣရှာန) ဘက်တွင် ကရ္ကောဋ ဝါပီ (အဆင့်ဆင့်ရေတွင်း) နှင့် မရီချိ၏ အထူးကောင်းမွန်သော ကုဏ္ဍ ရှိသည်။
Verse 17
तत्र स्नात्वा नरो भक्त्त्या भ्राजते भास्करो यथा । मरीचीश्वर संज्ञं तु तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्
ထိုနေရာ၌ ဘက္တိဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်လျှင် လူသည် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလာသည်။ ထိုနေရာတွင် မရီချီရှဝရ ဟူသော လင်္ဂ တည်ထောင်ထားသည်။
Verse 18
तल्लिंगदर्शनाद्विप्र मारीचं लोकमाप्नुयात् । कांत्या मरीचिमालीव शोभते पुरुषर्षभः
အို ဗိပ္ရ (ဗြာဟ္မဏ) ရေ၊ ထိုလင်္ဂကို ဒർശနပြုခြင်းဖြင့် မရီချ လောကကို ရောက်နိုင်သည်။ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် တောက်ပသော ကန္တိဖြင့် ရောင်ခြည်ပန်းကုံး ဆင်ထားသကဲ့သို့ လှပတင့်တယ်သည်။
Verse 19
पुलहेश पुलस्त्येशौ स्वर्गद्वारस्य पश्चिमे । तौ दृष्ट्वा मनुजो लोके प्राजापत्ये महीयते
ပုလဟေရှ နှင့် ပုလස්တျေဟေရှ တို့သည် စွဝဂ္ဂဒွာရ (ကောင်းကင်တံခါး) ၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ထိုနှစ်ပါးကို ဒർശနပြုလျှင် လူသည် ပရာဇာပတ်ယ လောက၌ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရသည်။
Verse 20
हरिकेशवने रम्ये दृष्ट्वैवांगिरसेश्वरम् । इह लोके वसेद्विप्र तेजसापरिबृंहितः
သာယာလှပသော ဟရိကေရှဝ တောအုပ်၌ အင်္ဂိရေရှဝရကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ဗြာဟ္မဏသည် ဤလောက၌တင် တေဇစ် (ဝိညာဉ်ရောင်ခြည်) ဖြင့် ပြည့်ဝခိုင်မာကာ နေထိုင်ရ၏။
Verse 21
वरणायास्तटे रम्ये दृष्ट्वा वासिष्ठमीश्वम् । क्रत्वीश्वरं च तत्रैव लभते वसतिं त्विह
ဝရဏာမြစ်ကမ်း သာယာလှပရာ၌ ဝါသိဋ္ဌေရှဝရကို ဖူးမြင်ပြီး၊ ထိုနေရာတင် ကရတ္ဝီရှဝရကိုလည်း ဖူးမြင်လျှင်၊ ဤလောက၌တင် နေထိုင်ရာနှင့် တည်ငြိမ်သော ကောင်းကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 22
काश्यामेतानि लिंगानि सेवितानि शुभैषिभिः । मनोभिवांछितं दद्युरिह लोके परत्र च
ကာသီ၌ ဤလင်္ဂများကို မင်္ဂလာကိုလိုလားသော သာသနာရှာဖွေသူတို့က ဆည်းကပ်ပူဇော်လျှင် စိတ်အလိုရှိသမျှကို ဤလောက၌လည်း၊ နောက်လောက၌လည်း ပေးသနားတတ်၏။
Verse 23
गणावूचतुः । शिवशर्मन्महाभाग तिष्ठते सात्र सुंदरी । अरुंधती महापुण्या पतिव्रतपरायणा
ဂဏာတို့က ဆိုကြသည်– “မဟာဘဂ္ဂျရှိသော ရှိဝရှာမန်ရေ၊ ဤနေရာ၌ အလှတရားပြည့်ဝသော အရုန္ဓတီ နေထိုင်၏။ သူမသည် ကုသိုလ်ကြီးမား၍ ပတိဝရတာ သစ္စာဝတ္တရား၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်သူဖြစ်၏။”
Verse 24
यस्याः स्मरणमात्रेण गंगास्नान फलं लभेत् । अंतःपुरचरैर्द्वित्रैः पवित्रैः सहितो विभुः
သူမကို သတိရရုံသာဖြင့်ပင် ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေချိုးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိ၏။ ထိုဗိဘုသည် အတွင်းတော်မှ သန့်ရှင်းသော အစေခံအနည်းငယ်နှင့်အတူ ရှိနေ၏။
Verse 25
सदा नारायणो देवो यस्याश्चक्रे कथां मुदा । कमलायाः पुरोभागे पातिव्रत्य सुतोषितः
ပတိဝြတဓမ္မကို သစ္စာတည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသဖြင့် အမြဲတမ်း နှစ်သက်တော်မူသော နာရာယဏဘုရားသည် ကမလာ (လက္ခမီ) ရှေ့တော်၌ အမြတ်ဆုံးနေရာတွင် ပျော်ရွှင်စွာ သူမ၏ ကထာကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 26
पतिव्रतास्वरुंधत्याः कमले विमलाशयः । यथास्ति न तथाऽन्यस्याः कस्याश्चित्कापि भामिनि
အို ကမလာမယ်တော်၊ ပတိဝြတဓမ္မ၌ မယိမ်းမယိုင်သော အရုန္ဓတီ၏ စိတ်နှလုံးတွင် အညစ်အကြေးမရှိသော သန့်ရှင်းမှုရှိ၍ အခြားမည်သည့်မိန်းမတွင်မဆို မတွေ့ရပါ။
Verse 27
न तद्रूपं न तच्छीलं न तत्कौलीन्यमेव च । न तत्कलासुकौशल्यं पत्युः शुश्रूषणं न तत्
ထိုသို့သော အလှမရှိ၊ ထိုသို့သော သဘောသဘာဝမရှိ၊ ထိုသို့သော မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးမရှိ၊ အနုပညာတွင် ထိုသို့သော နူးညံ့ကျွမ်းကျင်မှုမရှိ—ထို့ပြင် ခင်ပွန်းကို ထိုသို့သော သစ္စာပြုစောင့်ရှောက်မှုလည်း မရှိ။
Verse 28
न माधुर्यं न गांभीर्यं न चार्यपरितोषणम् । अरुंधत्या यथा देवि तथाऽन्यासां क्वचित्प्रिये
အို ဒေဝီ၊ အို ချစ်သူမယ်တော်၊ အရုန္ဓတီကဲ့သို့ ချိုမြိန်မှုမရှိ၊ တည်ငြိမ်နက်ရှိုင်းမှုမရှိ၊ မြတ်နိုးသူတို့ကို နှစ်သက်စေနိုင်သော အင်အားလည်း မရှိ—အခြားမိန်းမတို့တွင် မည်သည့်နေရာ၌မျှ မတွေ့ရ။
Verse 29
धन्यास्ता योषितो लोके सभाग्याः शुद्धबुद्धयः । अरुंधत्याः प्रसंगे या नामापि परिगृह्णते
ဤလောက၌ မိန်းမတို့အနက် ကံကောင်း၍ စိတ်သန့်ရှင်းသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြ၏—အရုန္ဓတီကို ရည်ညွှန်းရာတွင် သူမ၏ နာမတော်ကိုပင် श्रद्धာဖြင့် ထုတ်ဆိုကာ နှလုံးထဲတွင် ခံယူသူတို့ဖြစ်သည်။
Verse 30
यदा पतिव्रतानां तु कथास्मद्भवने भवेत् । तदा प्राथमिकीं रेखामेषाऽलंकुरुते सती
ကျွန်ုပ်တို့အိမ်၌ ပတိဝြတာ (ခင်ပွန်းသစ္စာတည်) မိန်းမများ၏ သန့်ရှင်းသော ကထာကို ရွတ်ဖတ်သည့်အခါတိုင်း၊ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဤသီလရှင်မိန်းမသည် သုခမင်္ဂလာ၏ ပထမအမှတ်လိုင်းကို သင့်တော်သကဲ့သို့ အလှဆင်တင်မြှောက်၏။
Verse 31
ब्रुवतोरिति संकथां तथा गणयोर्वैष्णवयोर्मुदावहाम् । ध्रुवलोकौपागतस्ततो नयनातिथ्यमतथ्यवर्जितः
ဗိဿနဝ အစေခံနှစ်ဦးက ပျော်ရွှင်ဖွယ် ကထာကို ဆက်လက်ပြောဆိုနေစဉ်၊ သူသည် ဓြုဝလောကသို့ ရောက်ရှိပြီးသူတစ်ဦးကို မြင်တွေ့လေ၏—မျက်စိအတွက် ဧည့်သည်တော်ကဲ့သို့ လှပ၍ မုသာနှင့် ချို့ယွင်းမှုကင်းစင်။