Adhyaya 41
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 41

Adhyaya 41

ဤအধ্যာယတွင် စကန္ဒသည် အသက်အရွယ်နောက်ပိုင်း အာရှရမ ၃ နှင့် ၄ အတွက် သာသနာရေးစည်းကမ်းကို စနစ်တကျ သင်ကြားသည်။ အစပိုင်းတွင် ဂೃಹಸ್ಥမှ ဝါနပရಸ್ಥသို့ ကူးပြောင်းပုံကို ဖော်ပြ၍ ရွာအစားအစာကို လျှော့ချခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုကို တိုတောင်းစေခြင်း၊ ပဉ္စယဇ္ဈနာ တာဝန်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် သစ်ရွက်–အမြစ်–အသီး (śāka–mūla–phala) ဖြင့် သက်သာသက်သာ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို ပြောသည်။ အစားအစာ ပြင်ဆင်သိုလှောင်နည်းများနှင့် တားမြစ်အရာများကိုလည်း သတိပေးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရိဗ္ဗာဇက/ယတိ အယူအဆကို ရှင်းလင်း၍ တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်ခြင်း၊ မကပ်မငြိခြင်း၊ သာမညစိတ်ဖြင့် တည်ငြိမ်ခြင်း၊ စကားကို စည်းကမ်းတကျ ပြောခြင်း၊ ရာသီကာလအလိုက်ပါ သတိထားသော အဟിംသာနှင့် သံမဟုတ်သော ပုံးခွက်၊ ရိုးရိုးတံတောင်၊ ရိုးရိုးအဝတ်အစား စသည့် အနည်းငယ်သော ပစ္စည်းများသာ ကိုင်ဆောင်ရန် ဆိုသည်။ အာရုံခံစားမှုတွင် ပိတ်မိခြင်းကိုလည်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော သင်ကြားမှုတွင် ātmajñāna ကို အဆုံးအဖြတ်အဖြစ် ထားပြီး ယောဂကို အထောက်အကူပြု စည်းကမ်းဟု ဆိုကာ အပြန်အလှန် လေ့ကျင့်မှု (abhyāsa) ကို အောင်မြင်မှု၏ လမ်းကြောင်းဟု သတ်မှတ်သည်။ ṣaḍaṅga-yoga—āsana, prāṇāyāma, pratyāhāra, dhāraṇā, dhyāna, samādhi—ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြပြီး အာသနာပုံစံများ၊ သင့်တော်သော နေရာ၊ အသက်ရှူအတိုင်းအတာ၊ အလွန်အကျွံ အားသုံးလေ့ကျင့်ခြင်း၏ အန္တရာယ်၊ nāḍī-śuddhi လက္ခဏာများနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ယောဂတည်ငြိမ်မှုသည် ပူဇော်ပွဲအလိုအလျောက်မှုကို ရပ်စဲစေပြီး လွတ်မြောက်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ ကာရှီသည် ယောဂနည်းနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် kaivalya သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်သော နေရာဟု ချီးမြှောက်သည်။

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । उषित्वैवं गृहे विप्रो द्वितीयादाश्रमात्परम् । वलीपलितसंयुक्तस्तृतीयाश्रममाविशेत्

စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်။ ဤသို့ ဂৃহಸ್ಥအာရှရမ၌ နေထိုင်ပြီးနောက်၊ ဒုတိယအာရှရမကို ပြီးစီးသော်လည်းကောင်း၊ အရေးအကြောင်းနှင့် ဆံပင်ဖြူလာသည့်အခါ တတိယအာရှရမ ဖြစ်သော ဝါနပရස්ထ (တောနေဘဝ) သို့ ဝင်ရောက်သင့်သည်။

Verse 2

अपत्यापत्यमालोक्य ग्राम्याहारान्विसृज्य च । पत्नीं पुत्रेषु संत्यज्य पत्न्या वा वनमाविशेत्

သားသမီးနှင့် မြေးများ အခြေအနေကောင်းမွန်၍ လုံခြုံနေသည်ကို မြင်ပြီး၊ လောကီအစားအစာများကို စွန့်လွှတ်ကာ၊ မိမိဇနီးကို သားများထံ အပ်နှံသင့်သည်။ သို့မဟုတ် ဇနီးနှင့်အတူ တောသို့ ဝင်ရောက်သင့်သည်။

Verse 3

वसानश्चर्मचीराणि साग्निर्मुन्यन्नवर्तनः । जटी सायंप्रगे स्नायी श्मश्रुलोनखलोमभृत्

အရေပြားနှင့် သစ်ခွံအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍၊ သန့်ရှင်းသော မီးကို ထိန်းသိမ်းကာ၊ တောအစာဖြင့် အသက်မွေး၍၊ ဇဋာဆံထုံးထားပြီး မနက်နှင့် ညနေ ရေချိုးကာ၊ တပဿာဝတ္တရားအဖြစ် မုတ်ဆိတ်၊ ဆံပင်၊ လက်သည်းနှင့် ကိုယ်အမွှေးတို့ကို မဖြတ်မတောက် ထားရမည်။

Verse 4

शाकमूलफलैर्वापि पंचयज्ञन्न हापयेत् । अम्मूलफलभिक्षाभिरर्चयेद्भिक्षुकातिथीन्

ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အမြစ်၊ သစ်သီးတို့ဖြင့်သာ အသက်မွေးနေသော်လည်း ပဉ္စမဟာယဇ္ဉများကို မလစ်လျူရှုရ။ ထို့ပြင် ရေ၊ အမြစ်နှင့် သစ်သီးတို့ကို ဘိက္ခုနှင့် ဧည့်သည်တို့အား ဆွမ်းတော်အဖြစ် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 5

अनादाता च दाता च दांतः स्वाध्यायतत्परः । वैतानिकं च जुहुयादग्निहोत्रं यथाविधि

မလိုအပ်သော လှူဒါန်းမှုကို မခံယူသော်လည်း ကိုယ်တိုင် လှူဒါန်းသူဖြစ်ရမည်။ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး စွဝါဓျာယ (ဝေဒပညာလေ့လာခြင်း) တွင် အလေးထားရမည်။ ထို့ပြင် နည်းလမ်းတကျ ဝိုင်တာနိက ကర్మများတွင် အာဟုတီ ပူဇော်ကာ အဂ္နိဟောတရကို စည်းကမ်းအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 6

मुन्यन्नैः स्वयमानीतैः पुरोडाशांश्च निर्वपेत् । स्वयंकृतं च लवणं खादेत्स्नेहं फलोद्रवम्

မိမိကိုယ်တိုင် စုဆောင်းလာသော တောအာဟာရစပါးများဖြင့် ယဇ်ပူဇော်သည့် ပုရောဍာသ (puroḍāśa) ကို ပြုလုပ်၍ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် မိမိလုပ်သော ဆားကို ဂျီ/အဆီနှင့် သစ်သီးရည်တို့နှင့်အတူ စားသုံးနိုင်သည်။

Verse 7

वर्जयेच्छेलुशिग्रू च कवकं पललं मधु । मुन्यन्नमाश्विनेमासि त्यजेद्यत्पूर्वसंचितम्

သူသည် chelu နှင့် śigrū ကိုလည်းကောင်း၊ မှို/ဖန်ဂါ၊ အသားနှင့် ပျားရည်ကိုလည်းကောင်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ အာရှ္ဝိန (Āśvina) လတွင် ယခင်က စုဆောင်းသိုလှောင်ထားသော တောအာဟာရစပါးကိုတောင် စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 8

ग्राम्याणि फलमूलानि फालजान्नं च संत्यजेत् । दंतोलूखलको वा स्यादश्मकुट्टोथ वा भवेत्

ရွာမှရသော သစ်သီးနှင့် အမြစ်/ဥများကိုလည်းကောင်း၊ ထွန်ယက်စိုက်ပျိုး၍ရသော စပါးအာဟာရကိုလည်းကောင်း စွန့်လွှတ်ရမည်။ သူသည် အိုခလီ-မုဆယ်ဖြင့် ထောင်းသူအဖြစ် နေနိုင်သကဲ့သို့၊ ကျောက်ဖြင့် ကြိတ်သူအဖြစ်လည်း နေနိုင်သည်။

Verse 9

सद्यः प्रक्षालको वा स्यादथवा माससंचयी । त्रिषड्द्वादशमासान्नफलमूलादिसंग्रही

သူသည် စုဆောင်းပြီး ထိုနေ့တင် အသုံးပြုသူဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ တစ်လစာ သိုလှောင်သူလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သုံးလ၊ ခြောက်လ၊ တစ်နှစ် (၁၂ လ) စာအတွက် စပါးအာဟာရ၊ သစ်သီး၊ အမြစ်/ဥ စသည်တို့ကို စုဆောင်းထားနိုင်သည်။

Verse 10

नक्ताश्ये कांतराशी वा षष्ठकालाशनोपि वा । चांद्रायणव्रती वा स्यात्पक्षभुग्वाथ मासभुक्

သူသည် နက္တာရှီ (naktāśī) အဖြစ် ညအချိန်တွင်သာ စားသုံးနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် အကြားအလပ်ထား၍ စားနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ခြောက်ကြိမ်မြောက် အစာစားချိန်တွင်သာ စားနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် Cāndrāyaṇa ဝ్రတကို ထိန်းသိမ်း၍ တစ်ပက္ခ (နှစ်ပတ်) တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် တစ်လတစ်ကြိမ်သာ စားသုံးနိုင်သည်။

Verse 11

वैखानस मतस्थस्तु फलमूलाशनोपि वा । तपसा शोषयेद्देहं पितॄन्देवांश्च तर्पयेत्

ဝိုင်ခာနသ အကျင့်တရား၌ တည်မြဲ၍—သစ်သီးနှင့် အမြစ်တို့ကိုသာ စားသော်လည်း—တပဿာဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းပူဇော်ကာ၊ ထုံးတမ်းအတိုင်း တရ္ပဏနှင့် ပူဇော်မှုများဖြင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွား) နှင့် ဒေဝတို့ကို စိတ်ကျေနပ်စေသင့်သည်။

Verse 12

अग्निमात्मनि चाधाय विचरेदनिकेतनः । भिक्षयेत्प्राणयात्रार्थं तापसान्वनवासिनः

မိမိအတွင်း၌ သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိထားပြီး အိမ်မရှိသူကဲ့သို့ လှည့်လည်သွားလာရမည်။ အသက်ရှင်ရေးအတွက်သာ တောတွင်းနေ တပဿာရှင်များထံမှ ဘိက္ခာတောင်းယူနိုင်သည်။

Verse 13

ग्रामादानीय वाश्नीयादष्टौ ग्रासान्वसन्वने । इत्थं वनाश्रमी विप्रो ब्रह्मलोके महीयते

ရွာမှ အစာယူလာပြီး တောတွင်းနေစဉ် အစာကို ပါးစပ်တစ်ခါစားသည့် အလုတ် ၈ လုတ်သာ စားသင့်သည်။ ဤသို့ ဝနာශ්ရမကို ကျင့်သည့် ဗြာဟ္မဏသည် ဗြဟ္မလောက၌ ဂုဏ်တင်ခံရသည်။

Verse 14

अतिवाह्यायुषोभागं तृतीयमिति कानने । आयुषस्तु तुरीयांशे त्यक्त्वा संगान्परिव्रजेत्

အသက်တာ၏ တတိယပိုင်းကို တောတွင်း၌ ကုန်လွန်စေပြီးနောက်၊ စတုတ္ထပိုင်းတွင် အပေါင်းအသင်းနှင့် အလှုပ်အရှားအပေါင်းကို စွန့်လွှတ်ကာ ပရိဝ္ရာဇက (လှည့်လည်သမဏ) အဖြစ် ထွက်ခွာလှည့်လည်သင့်သည်။

Verse 15

ऋणत्रयमसंशोध्य त्वनुत्पाद्य सुतानपि । तथा यज्ञाननिष्ट्वा च मोक्षमिच्छन्व्रजत्यधः

သို့ရာတွင် အကြွေးသုံးပါးကို မရှင်းလင်းဘဲ—သားသမီးမမွေးဖွားစေဘဲ၊ ယဇ္ဉ မပြုဘဲ—မောက္ခကို လိုလားပါက၊ ထိုသူသည် အောက်လမ်းသို့ ကျရောက်သည် (လမ်းခရီး၌ မအောင်မြင်)။

Verse 16

वायुतत्त्वं भ्रुवोर्मध्ये वृत्तमंजनसन्निभम् । यंबीजमीशदैवत्यं ध्यायन्वायुं जयेदिति

မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြား၌ ဝါယုတတ္တဝကို အညန်ကဲ့သို့ မဲနက်၍ ဝိုင်းဝိုင်းဖြစ်သကဲ့သို့ စိတ်တည်၍၊ ဣရှာကို အဓိပတိထားသော မျိုးဗီဇအက္ခရာ “ယံ” ကိုလည်း ဓ్యာန်ပြုလျှင် ပရాణဝါယုကို အနိုင်ယူ၍ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။

Verse 17

एक एव चरेन्नित्यमनग्निरनिकेतनः । सिद्ध्यर्थमसहायः स्याद्ग्राममन्नार्थमाश्रयेत्

သူသည် အမြဲတမ်း တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်သွားလာရမည်၊ ပြင်ပမီးကို မထိန်းသိမ်းရ၊ တည်နေရာအိမ်မရှိရ။ သာသနာအောင်မြင်မှုအတွက် အဖော်မဲ့နေ၍၊ အစာရရန်သာ ရွာကို အားကိုးဝင်ရမည်။

Verse 18

जीवितं मरणं वाथ नाभिकांक्षेत्क्वचिद्यतिः । कालमेव प्रतीक्षेत निर्देशं भृतको यथा

ယတီသည် မည်သည့်အခါမျှ အသက်ရှင်ခြင်းကိုလည်း မသက်သာလို၊ သေခြင်းကိုလည်း မလိုလားရ။ သူသည် ကာလကိုသာ စောင့်ဆိုင်းရမည်၊ အလုပ်သမားက မိမိအရှင်၏ အမိန့်ကို စောင့်သကဲ့သို့။

Verse 19

सर्वत्र ममता शून्यः सर्वत्र समतायुतः । वृक्षमूलनिकेतश्च मुमुक्षुरिह शस्यते

ဤနေရာ၌ မောက္ခကို လိုလားသူသည် ချီးမွမ်းခံရသည်—နေရာတိုင်း၌ မမတားကင်း၍၊ နေရာတိုင်း၌ စိတ်ညီမျှမှုရှိပြီး၊ သစ်ပင်အမြစ်အောက်ကို နေထိုင်ရာအဖြစ်ထားသူဖြစ်သည်။

Verse 20

ध्यानं शौचं तथा भिक्षा नित्यमेकांतशीलता । यतेश्चत्वारिकर्माणि पंचमं नोपपद्यते

ဓျာန်၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ဘိက္ခာ (ဆွမ်းခံခြင်း) နှင့် အမြဲတမ်း တိတ်ဆိတ်တစ်ကိုယ်တည်းနေလိုမှု—ဤလေးပါးသည် ယတီ၏ ကိစ္စလေးရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ပဉ္စမကိစ္စ မရှိနိုင်။

Verse 21

वार्षिकांश्चतुरोमासान्विहरेन्न यतिः क्वचित् । बीजांकुराणां जंतूनां हिंसा तत्र यतो भवेत्

မိုးရာသီ လေးလအတွင်း ယတိ (သံဃာတော်/တပသ) သည် မည်သည့်နေရာသို့မျှ လှည့်လည်မသွားသင့်၊ ထိုကာလ၌ မျိုးစေ့ပေါက်ငယ်များနှင့် သတ္တဝါငယ်များကို ထိခိုက်စေသော ဟിംသာ ဖြစ်လွယ်သောကြောင့်။

Verse 22

गच्छेत्परिहरन्जन्तून्पिबेत्कं वस्त्रशोधितम् । वाचं वदेदनुद्वेगां न क्रुध्येत्केनचित्क्वचित्

သတ္တဝါများကို ရှောင်ရှားကာ သတိထား၍ လမ်းလျှောက်ရမည်၊ အဝတ်ဖြင့် စစ်ထားသော ရေကို သောက်ရမည်၊ စိတ်မလှုပ်ရှားစေသော စကားကို ပြောရမည်၊ မည်သူ့ကိုမဆို မည်သည့်နေရာ၌မဆို ဒေါသမထွက်ရ။

Verse 23

चरेदात्मसहायश्च निरपेक्षो निराश्रयः । नित्यमध्यात्मनिरतो नीचकेश नखो वशी

သူသည် အတ္တမန် (အတ္မ) ကိုသာ မိတ်ဖော်အကူအညီအဖြစ်ထား၍ နေထိုင်ရမည်—မည်သူ့ကိုမျှ မမှီခို၊ မည်သူ့အပေါ်မျှ မအာရုံတင်—အတွင်းရေး အধ্যာတ္မ စာဓနာ၌ အမြဲမပြတ် ရတနာကဲ့သို့ ရှိရမည်၊ ဆံပင်နှင့် လက်သည်းကို တိုတောင်းစွာ ထား၍ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 24

कुसुंभवासा दंडाढ्यो भिक्षाशी ख्यातिवर्जितः । अलाबुदारुमृद्वेणु पात्रं शस्तं न पंचमम्

ကူစုမ္ဘ (safflower) အရောင်ဆိုးထားသော ဝတ်ရုံကို ဝတ်၍ တောင်ဝှေးကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဆွမ်းခံဖြင့် အသက်မွေးရမည်၊ ကျော်ကြားမှုကို ရှောင်ရမည်။ သင့်တော်သော ပတ္တရားမှာ ဖရုံသီးခွံ၊ သစ်သား၊ မြေခွက် (မြေထည်) သို့မဟုတ် ဝါးဖြစ်ရမည်၊ ပဉ္စမအမျိုးအစားကို မအတည်မပြု။

Verse 25

न ग्राह्यं तैजसं पात्रं भिक्षुकेण कदाचन । वराटके संगृहीते तत्रतत्र दिनेदिने

ဘိက္ခုသည် မည်သည့်အခါမျှ သတ္တုပတ္တရားကို မခံယူသင့်။ သူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း နေရာနေရာမှ ဝရာဋက (ကော်ရီ/ခွံငွေ) များကို စုဆောင်းရမည်။

Verse 26

गोसहस्रवधं पापं श्रुतिरेषा सनातनी । हृदि सस्नेह भावेन चेद्द्रक्षेत्स्त्रियमेकदा

ဤသည်မှာ အနန္တသော ရှရုတိ၏ သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။ နှလုံးထဲ၌ ချစ်ခင်မှုနှင့် ကာမရောနှောသော စိတ်ဖြင့် မိန်းမတစ်ဦးကို တစ်ကြိမ်ပင် ကြည့်မိလျှင်၊ ထိုအပြစ်သည် နွားတစ်ထောင်ကို သတ်ခြင်းနှင့် တူညီသည်။

Verse 27

कोटिद्वयं ब्रह्मकल्पं कुंभीपाकी न संशयः । एककालं चरेद्भैक्षं न कुर्यात्तत्र विस्तरम्

ဗြဟ္မာနှစ် နှစ်ကုဋိကာလတိုင်အောင် သူသည် ကုမ္ဘီပါက နရက၌ ဒုက္ခခံရမည်—သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ ဘိက္ခာခံယူ၍ ထိုကိစ္စ၌ အလွန်အကျွံ စီမံဖွယ်မပြုရ။

Verse 28

विधूमेसन्न मुसले व्यंगारे भुक्तवज्जने । वृत्ते शरावसंपाते भिक्षां नित्यं चरेद्यतिः

မီးဖိုမှာ မီးခိုးမထွက်တော့သည့်အခါ၊ မုဆယ်ရပ်တန့်ပြီး၊ မီးခဲများငြိမ်းသွားကာ၊ လူတို့စားပြီးသွား၍ ပန်းကန်ခွက်သံများလည်း တိတ်ဆိတ်သွားသောအခါ ယတိသည် နေ့စဉ် ဘိက္ခာထွက်သင့်သည်။

Verse 29

अल्पाहारो रहःस्थायी त्त्विंद्रियार्थेष्वलोलुपः । रागद्वेषविर्निर्मुक्तो भिक्षुर्मोक्षाय कल्पते

အစာနည်းနည်းသာစား၍ တိတ်ဆိတ်ရာ၌နေထိုင်ကာ အင်ဒြိယအာရုံများကို မလောဘ၊ ရာဂနှင့် ဒွေသမှ ကင်းလွတ်သော ဘိက္ခုသည် မောက္ခအတွက် သင့်တော်လာသည်။

Verse 30

आश्रमे तु यतिर्यस्य मुहूर्तमपि विश्रमेत् । किं तस्यानेकतंत्रेण कृतकृत्यः स जायते

သို့သော် ယတိတစ်ပါးသည် အာရှရမ၌ မုဟူရတတစ်ခဏပင် အနားယူနိုင်လျှင်၊ အခြားအကျင့်အကြံများစွာကို ဘာကြောင့်လိုအပ်မည်နည်း။ သူသည် ကൃതကೃತ்ய—ပြုရန်ရှိသမျှ ပြီးစီးသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 31

संचितं यद्ग्रहस्थेन पापमामरणांतिकम् । निर्धक्ष्यति हि तत्सर्वमेकरात्रोषितो यतिः

အိမ်ထောင်ရှင်က အသက်ဆုံးအထိ စုဆောင်းထားသော အပြစ်အားလုံးကို—တစ်ညတည်း နေထိုင်သော ယတိ (သံဃာတော်/တရားရှာသူ) က အမှန်တကယ် မီးလောင်ဖျက်ဆီးပစ်သည်။

Verse 32

दृष्ट्वा जराभिभवनमसह्यं रोगपीडितम् । देहत्यागं पुनर्गर्भं गर्भक्लेशं च दारुणम्

အိုမင်းခြင်း၏ အနိုင်ယူဖိနှိပ်မှုကို၊ မခံနိုင်လောက်သော ရောဂါဝေဒနာဖြင့် ညှဉ်းပန်းခံရမှုကို မြင်၍; ကိုယ်ခန္ဓာစွန့်ခွာခြင်း (သေခြင်း) နှင့် ထပ်မံ ဗိုက်အတွင်းသို့ မွေးဖွားရခြင်း၊ ဗိုက်အတွင်း၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒုက္ခကို မြင်၍—

Verse 33

नानायोनि निवासं च वियोगं च प्रियैः सह । अप्रियैः सह संयोगमधर्माद्दुःखसंभवम्

—မျိုးစုံသော ယောနိများတွင် နေထိုင်ရခြင်း၊ ချစ်သူချစ်သားတို့နှင့် ခွဲခွာရခြင်း၊ မနှစ်သက်သူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်း၊ နှင့် အဓမ္မမှ ပေါက်ဖွားသော ဒုက္ခ။

Verse 34

पुनर्निरयसंवासंनानानरकयातनाः । कर्मदोषसमुद्भूता नृणांगतिरनेकधा

ထပ်မံ၍ နရကတွင် နေထိုင်ရခြင်းနှင့် နရကအမျိုးမျိုး၏ ညှဉ်းပန်းဒဏ်များစွာ ရှိသည်; အားလုံးသည် ကမ္မဒೋಷမှ ပေါက်ဖွားလာသည်—လူတို့၏ သွားရာလမ်း (ဂတိ) သည် မျိုးစုံဖြစ်၏။

Verse 35

देहेष्वनित्यतां दृष्ट्वा नित्यता परमात्मनः । कुर्वीत मुक्तये यत्नं यत्रयत्राश्रमे रतः

ကိုယ်ခန္ဓာတို့၏ မတည်မြဲမှုကိုလည်းကောင်း၊ ပရမာတ္မန်၏ ထာဝရတည်မြဲမှုကိုလည်းကောင်း မြင်၍—မည်သည့် အာရှရမ (ဘဝအဆင့်) တွင် ရောက်နေစေကာမူ မောက္ခအတွက် ကြိုးပမ်းသင့်သည်။

Verse 36

करपात्रीति विख्याता भिक्षापात्रविवर्जिता । तेषां शतगुणं पुण्यं भवत्येव दिनेदिने

‘ကရပာထရင်’ ဟု ထင်ရှားသူများ—ဆွမ်းခံအိုးမရှိသူများ—၏ ကုသိုလ်သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ရာဆတိုးပွားလေသည်။

Verse 37

आश्रमांश्चतुरस्त्वेवं क्रमादासेव्य पंडितः । निर्द्वंद्वस्त्यक्तसंगश्च ब्रह्मभूयाय कल्पते

ဤသို့ အစဉ်လိုက် အာရှရမ်လေးပါးကို သင့်တော်စွာ ဖြတ်သန်းကျင့်သုံးပြီး၊ ပညာရှိသည်—ဒွန္ဒွမှ လွတ်ကင်း၍ အလှည့်အပြောင်းကပ်ငြိမှုကို စွန့်လွှတ်ကာ—ဗြဟ္မန်ကို သိမြင်သဘောပေါက်ရန် အရည်အချင်းပြည့်စုံလာသည်။

Verse 38

असंयतः कुबुद्धीनामात्मा बंधाय कल्पते । धीमद्भिः संयतः सोपि पदं दद्यादनामयम्

မိုက်မဲသူတို့အတွက် မသိမ်းဆည်းမထိန်းချုပ်သော ကိုယ်တိုင်စိတ်သည် ချည်နှောင်မှု၏ အကြောင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုကိုယ်တိုင်စိတ်ကို ပညာရှိတို့က စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိလျှင် အညစ်အကြေးကင်း၍ ဒုက္ခမရှိသော အဆင့်ကို ပေးအပ်သည်။

Verse 39

श्रुति स्मृति पुराणं च विद्योपनिषदस्तथा । श्लोकाः मंत्राणि भाष्याणि यच्चान्यद्वाङ्मयं क्वचित्

ရှရုတိ၊ စမရိတိ နှင့် ပုရာဏများ; ဗိဒ္ယာများနှင့် ဥပနိရှဒ်များ; ရှလိုက၊ မန္တရ၊ ဘာရှျာနှင့် အခြား မည်သည့် သာသနာဝါဏီအစုအဝေးမဆို—

Verse 40

वेदानुवचनं ज्ञात्वा ब्रह्मचर्य तपो दमः । श्रद्धोपवासः स्वातंत्र्यमात्मनोज्ञानहेतवः

ဝေဒများ၏ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းကို သိမြင်ပြီး၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ တပ၊ ဒမ (ကိုယ်စိတ်ထိန်းချုပ်မှု)၊ သဒ္ဓါဖြင့် ဥပဝါသနှင့် အတွင်းပိုင်း လွတ်လပ်မှု—ဤတို့သည် အတ္တမသိမြင်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်သော အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 41

स हि सर्वैर्विजिज्ञास्य आत्मैवाश्रमवर्तिभिः । श्रोतव्यस्त्वथ मंतव्यो द्रष्टव्यश्च प्रयत्नतः

အာသရမ်ဓမ္မ၌ တည်မြဲနေသူတို့အတွက် အတ္တမန် (Ātman) တစ်ပါးတည်းသာ အမှန်တကယ် သိမြင်ရမည့်အရာ ဖြစ်သည်။ အရင်ဆုံး နာယူ (śravaṇa) ရမည်၊ ထို့နောက် စဉ်းစားသုံးသပ် (manana) ရမည်၊ နောက်ဆုံးတွင် ကြိုးစားအားထုတ်၍ တိုက်ရိုက် သက်သေခံသိမြင်ရမည်။

Verse 42

आत्मज्ञानेन मुक्तिः स्यात्तच्च योगादृते नहि । स च योगश्चिरं कालमभ्यासादेव सिध्यति

မုတ်ခ္ရှ (mokṣa) သည် အတ္တမန်ကို သိမြင်သော ဉာဏ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့သော် ထိုအတ္တ-ဉာဏ်သည် ယောဂမရှိလျှင် မရနိုင်။ ထိုယောဂသည်လည်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်လက်လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့်သာ ပြည့်စုံစေသည်။

Verse 43

नारण्यसंश्रयाद्योगो न नानाग्रंथ चिंतनात् । न दानैर्न व्रतैर्वापि न तपोभिर्न वा मखैः

ယောဂသည် တောအရိပ်ကိုသာ ခိုလှုံခြင်းကြောင့် မရနိုင်၊ စာအုပ်ဂရন্থများစွာကို စဉ်းစားခြင်းကြောင့်လည်း မရနိုင်။ ဒါန၊ ဝရတ (vrata)၊ တပ (tapas) သို့မဟုတ် ယဇ္ဉ (yajña) များဖြင့်လည်း မရရှိနိုင်။

Verse 44

न च पद्मासनाद्योगो न वा घ्राणाग्रवीक्षणात् । न शौचे न न मौनेन न मंत्राराधनैरपि

ယောဂသည် ပဒ္မာသန (padmāsana) ထိုင်ခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့် မရနိုင်၊ နှာခေါင်းအဖျားကိုသာ စိုက်ကြည့်ခြင်းကြောင့်လည်း မရနိုင်။ သန့်စင်ရေးအကျင့် (śauca)၊ မောန (mauna) သို့မဟုတ် မန္တရ အာရာဓနာကိုသာ အားထားခြင်းဖြင့်လည်း မရနိုင်။

Verse 45

अभियोगात्सदाभ्यासात्तत्रैव च विनिश्चयात् । पुनःपुनरनिर्वेदात्सिध्येद्योगो न चान्यथा

ယောဂသည် အလေးအနက်ထား၍ ကြိုးပမ်းခြင်း၊ အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ခြင်း၊ ထိုအရာတစ်ခုတည်း၌ ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ထားခြင်း၊ နှင့် အကြိမ်ကြိမ် စိတ်မပျက်ဘဲ တည်ကြည်စွာ ဆက်လက်ကြိုးစားခြင်းတို့ဖြင့်သာ ပြည့်စုံသည်—အခြားနည်းမရှိ။

Verse 46

आत्मक्रीडस्य सततं सदात्ममिथुनस्य च । आत्मन्येव सु तृप्तस्य योगसिद्धिर्न दूरतः

အတ္တမန်၌ အမြဲပျော်မွေ့၍ အတ္တမန်နှင့်သာ အဖော်ပြုကာ အတ္တမန်၌ပင် ပြည့်ဝစွာ ကျေနပ်သူအတွက် ယောဂသိဒ္ဓိသည် မဝေးလှ။

Verse 47

अत्रात्मव्यतिरेकेण द्वितीयं यो न पश्यति । आत्मारामः स योगींद्रो ब्रह्मीभूतो भवेदिह

ဤနေရာ၌ အတ္တမန်မှလွဲ၍ ‘ဒုတိယ’ တစ်ခုကို မမြင်သူ၊ အတ္တမန်၌ ရမဏပြုသူသည် ယောဂီတို့၏ အရှင်ဖြစ်လာပြီး ဤဘဝ၌ပင် ဘြဟ္မန်ကို သိမြင်ကာ ဘြဟ္မဘူတ ဖြစ်၏။

Verse 48

संयोगस्त्वात्ममनसोर्योग इत्युच्यते बुधैः । प्राणापानसमायोगो योग इत्यपि कैश्चन

ပညာရှိတို့က ယောဂဟူသည် အတ္တမန်နှင့် စိတ်၏ ပေါင်းစည်းခြင်းဟု ဆိုကြသည်။ အချို့ကလည်း ပရာဏနှင့် အပာနတို့၏ ညီညွတ်သဟဇာတ ပေါင်းစည်းမှုကို ယောဂဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 49

विषयेंद्रिय संयोगो योग इत्यप्यपंडितैः । विषयासक्तचित्तानां ज्ञानं मोक्षश्च दूरतः

မပညာရှိတို့သည် အင်ဒြိယတို့၏ အာရုံဝတ္ထုများနှင့် ထိတွေ့မှုကိုပင် ‘ယောဂ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် အာရုံကာမ၌ စိတ်ကပ်နေသူတို့အတွက် ဉာဏ်နှင့် မောက္ခသည် ဝေးကွာနေ၏။

Verse 50

दुर्निवारा मनोवृत्तिर्यावत्सा न निवर्तते । किं वदंत्यपियोगस्य तावन्नेदीयसी कुतः

တားဆီးရန်ခက်ခဲသော စိတ်၏ လှုပ်ရှားလှိုင်းများ မငြိမ်သက်သေးသရွေ့ ယောဂအကြောင်းကို မည်သူက ဘာဆိုနိုင်မည်နည်း။ ထိုအခါ ယောဂသည် နီးကပ်လာမည်ကဲ့သို့?

Verse 51

वृत्तिहीनं मनः कृत्वा क्षेत्रज्ञे परमात्मनि । एकीकृत्य विमुच्येत योगयुक्तः स उच्यते

စိတ်ကို လှုပ်ရှားမှုအလှိုင်းများမှ ကင်းစင်အောင် ပြု၍၊ ခန္ဓာ၏သိသူ က္ෂೇತ್ರဇ్ఞ—ပရမအတ္တမန်—၌ တစ်စည်းတစ်လုံးတည်း ပေါင်းစည်းလျှင် မောက္ခကို ရသည်။ ထိုသူကို “ယောဂယုတ်တ” ဟု ခေါ်သည်။

Verse 52

बहिर्मुखानि सर्वाणि कृत्वा खान्यंतराणि वै । मनस्येवेंद्रियग्रामं मनश्चात्मनि योजयेत्

အပြင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူနေသော “တံခါးပေါက်” အားလုံးကို အတွင်းသို့ ပြန်လှည့်စေ၍၊ အင်ဒြိယအစုအဝေးအားလုံးကို စိတ်ထဲသို့ စုစည်းကာ၊ ထိုစိတ်ကို အတ္တမန်၌ ချိတ်ဆက်ရမည်။

Verse 53

सर्वभावविनिर्मुक्तं क्षेत्रज्ञं ब्रह्मणि न्यसेत् । एतद्ध्यानं च योगश्च शेषोन्यो ग्रंथविस्तरः

အခြေအနေအမျိုးမျိုးမှ လွတ်ကင်းသော က္ෂેત્રဇ్ఞ ကို ဗြဟ္မန်၌ တင်ထားရမည်။ ဤသည်ပင် ဓျာန၊ ဤသည်ပင် ယောဂ; ကျန်သမျှသည် ကျမ်းစာအကျယ်ချဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 54

यन्नास्ति सर्वलोकेषु तदस्तीति विरुध्यते । कथ्यमानं तदन्यस्य हृदयेनावतिष्ठते

လောကအားလုံးတွင် မတွေ့ရသောအရာကို “ရှိသည်” ဟု ဆိုလျှင် ဆန့်ကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့သော် ထိုအရာကို ပြောဆိုသည့်အခါ အခြားသူ၏ နှလုံးသားတွင် တည်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

Verse 55

स्वसंवेद्यं हि तद्ब्रह्म कुमारी स्त्री सुखं यथा । अयोगी नैव तद्वेत्ति जात्यंध इव वर्तिकाम्

ထို ဗြဟ္မန် သည် ကိုယ်တိုင်တန်းတူ အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်နိုင်သည်။ ကုမာရီမိန်းကလေးက မိမိအတွင်းရှိ မိန်းမ၏ သုခကို သိသကဲ့သို့ပင်။ ယောဂမရှိသူသည် မသိနိုင်၊ မွေးကတည်းက မျက်ကန်းသူက မီးအိမ်ကို မသိသကဲ့သို့။

Verse 56

नित्याभ्यसनशीलस्य स्वसंवेद्यं हि तद्भवेत् । तत्सूक्ष्मत्वादनिर्देश्यं परं ब्रह्म सनातनम्

အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်အကျင့်ပြုနေသူအတွက် ထိုအမြင့်ဆုံးသစ္စာတရားသည် ကိုယ်တိုင်တန်းတင်သိမြင်လာသည်။ ၎င်း၏ အလွန်သိမ်မွေ့မှုကြောင့် အနန္တကာလတည်သော ပရမဗြဟ္မန်ကို ညွှန်ပြ၍လည်း မသတ်မှတ်ဖော်ပြနိုင်။

Verse 57

क्षणमप्येकमुदकं यथा न स्थिरतामियात् । वाताहतं यथा चित्तं तस्मात्तस्य न विश्वसेत्

ရေသည် တစ်ခဏတောင် မတည်ငြိမ်သကဲ့သို့၊ အလိုဆန္ဒတို့၏ လေတိုက်ခတ်မှုကြောင့် ထိခိုက်သော စိတ်လည်း လှုပ်ရှားယိမ်းယိုင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုစိတ်ကို အတိုင်းအတာမရှိ ယုံကြည်မထားသင့်။

Verse 58

अतोऽनिलं निरुंधीत चित्तस्य स्थैर्य हेतवे । मरुन्निरोधनार्थाय षडंगं योगमभ्यसेत्

ထို့ကြောင့် စိတ်တည်ငြိမ်မှုအတွက် ပရာဏ-လေ (အသက်ရှူ) ကို ထိန်းချုပ်တားဆီးရမည်။ လေရှူကို ထိန်းရန် အင်္ဂါခြောက်ပါးရှိသော ယောဂကို လေ့ကျင့်အကျင့်ပြုရမည်။

Verse 59

आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारश्च धारणा । ध्यानं समाधिरेतानि योगांगानि भवंति षट्

အာသန၊ ပရာဏထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ပရတျာဟာရ၊ ဓာရဏာ၊ ဓျာန နှင့် သမာဓိ—ဤတို့သည် ယောဂ၏ အင်္ဂါခြောက်ပါး ဖြစ်သည်။

Verse 60

आसनानीह तावंति यावंत्यो जीवयो नयः । सिद्धासनमिदं प्रोक्तं योगिनो योगसिद्धिदम्

ဤနေရာ၌ အာသနများသည် သတ္တဝါတို့၏ အနေအထားနှင့် လှုပ်ရှားပုံစံအမျိုးမျိုးအတိုင်း များစွာရှိသည်။ သို့သော် ‘သိဒ္ဓာသန’ ဟူသည်ကို ထုတ်ဖော်ဆိုထားပြီး ယောဂီအား ယောဂသိဒ္ဓိ ပေးစွမ်းသည်။

Verse 61

एतदभ्यसनान्नित्यं वर्ष्मदार्ढ्यमवाप्नुयात्

ဤအရာကို နေ့စဉ်မပြတ် လေ့ကျင့်ပါက ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တည်ကြည်ခိုင်မာမှုနှင့် အင်အားကို ရရှိသည်။

Verse 62

दक्षिणं चरणं न्यस्य वामोरूपरि योगवित् । याम्योरूपरि वामं च पद्मासनमिदं विदुः

ယောဂကို သိသူတို့က—ညာခြေကို ဘယ်ပေါင်ပေါ်တင်ပြီး၊ ထို့နောက် ဘယ်ခြေကို ညာပေါင်ပေါ်တင်ခြင်းကို ပဒ္မာသန (ကြာပန်းအနေအထား) ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 63

कराभ्यां धारयेत्पश्चादंगुष्ठौ दृढबंधवित् । भवेत्पद्मासनादस्मादभ्यासाद्दृढविग्रहः

ထို့နောက် တည်ငြိမ်သော ချုပ်ကွင်းကို သိသူသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ခြေမကြီးနှစ်ဖက်ကို ခိုင်မာစွာ ကိုင်ထားရမည်။ ဤပဒ္မာသနကို လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ခိုင်မာတင်းရင်းလာသည်။

Verse 64

अथवा ह्यासने यस्मिन्सुखमस्योपजायते । स्वस्तिकादौ तदध्यास्य योगं युंजीत योगवित्

သို့မဟုတ် မိမိအတွက် သဘာဝအတိုင်း သက်သာချမ်းမြေ့မှု ပေါ်လာသော အာသန—ဥပမာ စွဝတ္တိကာသန စသည်—၌ ထိုင်ပြီး ယောဂကို သိသူသည် ယောဂကို ဆောင်ရွက်လေ့ကျင့်ရမည်။

Verse 65

यत्प्राप्य न निवर्तेत यत्प्राप्य न च शोचति । तल्लभ्यते षडंगेन योगेन कलशोद्भव

ရရှိပြီးနောက် ပြန်မလှည့်တော့သကဲ့သို့၊ ရရှိပြီးနောက် ဝမ်းနည်းခြင်းမရှိသကဲ့သို့သော အောင်မြင်မှုကို—အိုးမှ မွေးဖွားသော အဂတ်စတျာရေ—အင်္ဂခြောက်ပါသော ယောဂဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။

Verse 66

केशभस्मतुषांगार कीकसादि प्रदूषिते । नाभ्यसेत्पूतिगंधादौ न स्थाने जनसंकुले

ဆံပင်၊ ပြာ၊ စပါးခွံ၊ မီးသွေး၊ အရိုး စသဖြင့် အညစ်အကြေးကပ်နေသောနေရာ၌ မကျင့်ရ; နံစော်သောနေရာ၌လည်း မကျင့်ရ၊ လူစုလူဝေးထူထပ်သောနေရာ၌လည်း မကျင့်ရ။

Verse 67

सर्वबाधाविरहिते सर्वेंद्रियसुखावहे । मनःप्रसादजनने स्रग्धूपामोदमोदिते

အနှောင့်အယှက်အားလုံးကင်းသော၊ အင်္ဂါရုံအားလုံးကို သက်သာစေသော၊ စိတ်ကို ကြည်လင်ငြိမ်းချမ်းစေသော၊ ပန်းကုံးနှင့် နံ့သာမီး၏ အနံ့ကောင်းကြောင့် ပျော်ရွှင်စေသောနေရာ၌သာ ကျင့်သင့်သည်။

Verse 68

नातितृप्तः क्षुधार्तो न न विण्मूत्रप्रबाधितः । नाध्वखिन्नो न चिंतार्तो योगं युंजीत योगवित्

အလွန်အကျွံပြည့်ဝမနေဘဲ၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် မနှိပ်စက်ခံရဘဲ; ဝမ်းသွား၊ ဆီးသွားအရေးကြောင့် မနှောင့်ယှက်ခံရဘဲ; ခရီးသွားပင်ပန်းမှုမရှိဘဲ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုမရှိဘဲ—ယောဂကိုသိသူသည် ထိုအခါ ယောဂ၌ စတင်ပါဝင်ကျင့်သင့်သည်။

Verse 69

न तोयवह्निसामीप्ये न जीर्णारण्यगोष्ठयोः । न दंशमशकाकीर्णे न चैत्ये न च चत्वरे

ရေဘေးနီးနီး၊ မီးဘေးနီးနီးတွင် မကျင့်ရ; ပျက်စီးယိုယွင်းနေသောနေရာ၊ တောအုပ်၊ နွားတဲတို့တွင် မကျင့်ရ; ကိုက်တတ်သောပိုးမွှားနှင့် ခြင်များပြည့်နေသောနေရာတွင် မကျင့်ရ; ချေတျယ (သန့်ရှင်းရာဌာန) တွင်လည်း မကျင့်ရ၊ လမ်းဆုံလမ်းခွတွင်လည်း မကျင့်ရ။

Verse 70

निमीलिताक्षः सत्त्वस्थो दंतैर्दंतान्न संस्पृशेत् । तालुस्थाचलजिह्वश्च संवृतास्यः सुनिश्चलः

မျက်လုံးကို နူးညံ့စွာ ပိတ်၍ စတ္တဝ၌ တည်နေကာ သွားကို သွားနှင့် မဖိမနှိပ်ရ; လျှာကို မလှုပ်မရှားထား၍ ပါးစပ်အပေါ်ခေါင် (တားလု) ပေါ်တွင် တင်ထားရ; ပါးစပ်ကို ပိတ်ကာ အလွန်တည်ငြိမ်စွာ နေရမည်။

Verse 71

सन्नियम्येंद्रियग्रामं नातिनीचोच्छ्रितासनः । मध्यमं चोत्तमं चाथ प्राणायाममुपक्रमेत्

အင်ဒြိယတို့၏အစုကို ကောင်းစွာထိန်းချုပ်၍ အလွန်နိမ့်လည်းမဟုတ် အလွန်မြင့်လည်းမဟုတ်သော အာသန၌ ထိုင်ပြီးနောက်၊ ပရာဏာယာမကို စတင်ကျင့်သုံးရမည်—အလယ်အလတ်နည်းမှ စ၍ အထက်မြတ်နည်းသို့ တိုးတက်စေ။

Verse 72

चलेऽनिले चलं सर्वं निश्चले तत्र निश्चलम् । स्थाणुत्वमाप्नुयाद्योगी ततोऽनिलनिरुंधनात्

ပရာဏလေ (အနိလ) လှုပ်ရှားသော် အရာအားလုံး လှုပ်ရှားမငြိမ်မသက် ဖြစ်၏။ ထိုလေကို ငြိမ်အောင်လုပ်သော် အရာအားလုံးလည်း ငြိမ်သက်၏။ ထို့ကြောင့် လေကို တားဆီးထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ယောဂီသည် တိုင်တံကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် တည်ကြည်မှုကို ရရှိသည်။

Verse 73

यावद्देहे स्थितः प्राणो जीवितं तावदुच्यते । निर्गते तत्र मरणं ततः प्राणं निरुंधयेत्

ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ပရာဏ တည်ရှိနေသမျှကို ‘အသက်’ ဟု ခေါ်၏။ ထွက်ခွာသွားလျှင် မရဏ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ပရာဏကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်၍ ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 74

यावद्बद्धो मरुद्देहे यावच्चेतो निराश्रयम् । यावद्दृष्टिर्भुवोर्मध्ये तावत्कालभयं कुतः

ပရာဏလေ ကိုယ်အတွင်း၌ ချည်နှောင်ထားသမျှ၊ စိတ်သည် ပြင်ပအထောက်အပံ့မရှိဘဲ တည်ငြိမ်နေသမျှ၊ မျက်မြင်သည် မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြား၌ တည်နေသမျှ—ထိုအခါ ကာလ (မရဏ) ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် ဘယ်က ပေါ်လာမည်နည်း။

Verse 75

कालसाध्वसतोब्रह्मा प्राणायामं सदाचरेत् । योगिनः सिद्धिमापन्नाः सम्यक्प्राणनियंत्रणात्

ကာလ၏ အာဏာကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဘြဟ္မာသည် ပရာဏာယာမကို အမြဲတမ်း ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ယောဂီတို့သည် ပရာဏကို မှန်ကန်စွာ ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို ရရှိကြသည်။

Verse 76

मंदो द्वादशमात्रस्तु मात्रा लघ्वक्षरा मता । मध्यमो द्विगुणः पूर्वादुत्तमस्त्रिगुणस्ततः

နူးညံ့သော (အစပြုသူ) ပရာဏာယာမသည် မာထရာ ၁၂ ဖြစ်၏။ မာထရာဟူသည် အတိုအက္ခရာတစ်လုံး၏ အချိန်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အလယ်အလတ်သည် ယခင်၏ နှစ်ဆ၊ အထက်တန်းသည် ထို့နောက် သုံးဆ ဖြစ်သည်။

Verse 77

स्वेदं कंपं विषादं च जनयेत्क्रमशस्त्वसौ । प्रथमेन जयेत्स्वेदं द्वितीयेन तु वेपथुम्

ဤကျင့်စဉ်သည် အစဉ်လိုက် ချွေးထွက်ခြင်း၊ တုန်ခါခြင်းနှင့် စိတ်ညှိုးငယ်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ပထမအဆင့်ဖြင့် ချွေးထွက်ခြင်းကို အနိုင်ယူ၍ ဒုတိယအဆင့်ဖြင့် တုန်ခါခြင်းကို ထိန်းနိုင်သည်။

Verse 78

विषादं हि तृतीयेन सिद्धः प्राणोथ योगिनः । भवेत्क्रमात्सन्निरुद्धः सिद्धः प्राणोथ योगिना । क्रमेण सेव्यमानोसौ नयते यत्र चेच्छति

အမှန်တကယ် တတိယအဆင့်ဖြင့် စိတ်ညှိုးငယ်ခြင်းကိုလည်း အနိုင်ယူပြီး၊ ထို့နောက် ယောဂီ၏ ပရာဏာသည် စိဒ္ဓ ဖြစ်လာသည်။ အစဉ်လိုက် အပြည့်အဝ တားဆီးထိန်းချုပ်ကာ ကျင့်သုံးနေသော် ပရာဏာသည် ယောဂီကို မိမိလိုရာသို့ တည်ငြိမ်သော အလေ့အကျင့်ဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားသည်။

Verse 79

हठान्निरुद्धप्राणोयं रोमकूपेषु निःसरेत् । देहंविदारयत्येष कुष्ठादिजनयत्यपि

ပရာဏာကို အတင်းအကျပ် တားဆီးလျှင် အရေပြားအပေါက်များမှ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို ခွဲဖောက်ပျက်စီးစေပြီး ကုဋ္ဌ (လက်ပရာ) စသည့် ရောဂါများကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

Verse 80

तत्प्रत्याययितव्योसौ क्रमेणारण्यहस्तिवत् । वन्यो गजो गजारिर्वा क्रमेण मृदुतामियात्

ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အစဉ်လိုက် တဖြည်းဖြည်း ထိန်းချုပ်ရမည်—တောထဲက တောဆင်ကဲ့သို့။ တောဆင်ဖြစ်စေ၊ ဆင်၏ ရန်သူဖြစ်စေ၊ တဖြည်းဖြည်းသာ နူးညံ့လာနိုင်သည်။

Verse 81

करोति शास्तृनिर्देशं न च तं परिलंघयेत् । तथा प्राणो हदिस्थोयं योगिनाक्रमयोगतः । गृहीतः सेव्यमानस्तु विश्रंभमुपगच्छति

ဆရာအာచာရ်ယ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာ၍ မလွန်ကျူးသကဲ့သို့၊ နှလုံးအတွင်းတည်ရှိသော ပရာဏသည်လည်း ယောဂီက အဆင့်လိုက် စည်းကမ်းတကျ (က్రమယောဂ) ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ ထိန်းသိမ်းကာ မပြတ်စောင့်ရှောက်လျှင် ပရာဏသည် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ငြိမ်းချမ်းမှု၌ အနားယူလာသည်။

Verse 82

षट्त्रिंशदंगुलो हंसः प्रयाणं कुरुते बहिः । सव्यापसव्यमार्गेण प्रयाणात्प्राण उच्यते

ဟံသ (အသက်ရှုသက်) သည် အပြင်ဘက်သို့ အင်္ဂုလ ၃၆ အတိုင်းအတာအထိ ရွေ့လျားသည်။ ဘယ်လမ်းနှင့် ညာလမ်းတို့ဖြင့် သွားလာသောကြောင့် ‘ပရာဏ’ ဟု ခေါ်ကြသည်—အရှေ့သို့ ထွက်သွားသူဟူ၍။

Verse 83

शुद्धिमेति यदा सर्वं नाडीचक्र मनाकुलम् । तदैव जायते योगी क्षमः प्राणनिरोधने

နာဒီချကရ အပြည့်အစုံသည် သန့်စင်၍ အနှောင့်အယှက်မရှိသည့်အခါ၊ ထိုအချိန်တွင်ပင် ယောဂီသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ပရာဏ-နိရောဓ (အသက်ရှုထိန်းချုပ်ခြင်း) တွင် စွမ်းနိုင်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 84

दृढासनो यथाशक्ति प्राणं चंद्रेण पूरयेत् । रेचयेदथ सूर्येण प्राणायामोयमुच्यते

အာသနကို ခိုင်မာစွာ ထိုင်၍ ကိုယ်တတ်နိုင်သမျှ ချန်ဒြ-နာဒီ (လ) မှတစ်ဆင့် ပရာဏကို ဖြည့်သွင်းကာ၊ ထို့နောက် ဆူရျ-နာဒီ (နေ) မှတစ်ဆင့် ထုတ်လွှတ်ရသည်။ ဤသည်ကို ပရာဏာယာမ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 85

स्रवत्पीयूषधारौघं ध्यायंश्चंद्रसमन्वितम् । प्राणायामेन योगींद्रः सुखमाप्नोति तत्क्षणात्

လတတ္တဝ (ချန်ဒြ-တတ္တဝ) နှင့် ပေါင်းစည်း၍ အမృతရည်စီးကြောင်းများ လျှံဝဲစီးဆင်းနေသည်ကို သမาธိဖြင့် စူးစိုက်ကာ၊ ယောဂီဣန္ဒြသည် ပရာဏာယာမအားဖြင့် ထိုခဏချင်းပင် သုခကို ရရှိသည်။

Verse 86

रविणा प्राणमाकृष्य पूरयेदौदरीं दरीम् । कुंभयित्वा शनैः पश्चाद्योगी चंद्रेण रेचयेत्

နေ-နာဒီမှတစ်ဆင့် ပရာဏကို ဆွဲယူ၍ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းအခေါင်းကို ပြည့်စေ။ ထို့နောက် ကုမ္ဘကဖြင့် ထိန်းထားပြီး ယောဂီသည် လ-နာဒီမှတစ်ဆင့် ဖြည်းဖြည်းချင်း ထုတ်ရှူစေ။

Verse 87

ज्वलज्वलनपुंजाभं शीलयन्नुष्मगुं हृदि । अनेन याम्यायामेन योगींद्रः शर्मभाग्भवेत्

နှလုံးအတွင်း မီးတောက်မီးပုံကဲ့သို့ တောက်လောင်သော အပူကို လေ့ကျင့်ထိန်းသိမ်းလျက်၊ ဤ ‘ယာမ်ယ’ ပရာဏာယာမဖြင့် အထွဋ်အမြတ် ယောဂီသည် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းကျိုး၏ အစိတ်အပိုင်းကို ရရှိသည်။

Verse 88

इत्थं मासत्रयाभ्यासादुभयायामसेवनात् । शुद्धनाडीगणो योगी सिद्धप्राणोभिधीयते

ဤသို့ သုံးလကြာ လေ့ကျင့်၍ ပရာဏာယာမ နှစ်မျိုးလုံးကို ဆောင်ရွက်သဖြင့် နာဒီအစုအဝေး သန့်စင်ပြီးသော ယောဂီကို ‘စိဒ္ဓ-ပရာဏ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 89

यथेष्टं धारणं वायोरनलस्य प्रदीपनम् । नादाभिव्यक्तिरारोग्यं भवेन्नाडीविशोधनात्

နာဒီသန့်စင်ခြင်းမှ အကျိုးများ ပေါ်ထွက်သည်—စိတ်ကြိုက် လေကို ထိန်းထားနိုင်ခြင်း၊ အတွင်းမီးကို တောက်ပစေခြင်း၊ နာဒ (အတွင်းသံ) ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ နှင့် ကျန်းမာသန်စွမ်းခြင်း။

Verse 90

प्राणोदेहगतोवायुरायामस्तन्निबंधनम् । एकश्वासमयी मात्रा प्राणायामो निरुच्यते

ပရာဏသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း လှုပ်ရှားနေသော လေဖြစ်၏; ‘အာယာမ’ သည် ထိုလေကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိ၍ ချုပ်တည်းခြင်းဖြစ်၏။ အသက်ရှူတစ်ကြိမ်ဖြင့် တိုင်းတာသော မာတရာကို ‘ပရာဏာယာမ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 91

प्राणायामेऽधमे घर्मः कंपो भवति मध्यमे । उत्तिष्ठेदुत्तमे देहो बद्धपद्मासनो मुहुः

ပရာဏာယာမတွင် အနိမ့်အဆင့်၌ ချွေးထွက်လာသည်၊ အလယ်အဆင့်၌ တုန်ခါမှု ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံးအဆင့်၌ ပဒ္မာသနကို ခိုင်ခန့်စွာ ချည်နှောင်ထားသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာသည် မကြာခဏ ကိုယ်တိုင် ထမြောက်လာတတ်သည်။

Verse 92

प्राणायामैर्दहेद्दोषान्प्रत्याहारेण पातकम् । मनोधैर्यं धारणया ध्यानेनेश्वरदर्शनम्

ပရာဏာယာမဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အညစ်အကြေးနှင့် ဒೋಷများကို လောင်ကျွမ်းပယ်ဖျက်နိုင်သည်။ ပရတ္ယာဟာရဖြင့် အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ဓာရဏာဖြင့် စိတ်သည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာပြီး၊ ဓျာနဖြင့် အရှင်ဘုရား၏ ဒർശနကို ရရှိသည်။

Verse 93

समाधिना लभेन्मोक्षं त्यक्त्वा धर्मं शुभाशुभम् । आसनेन वपुर्दार्ढ्यं षडंगमिति कीर्तितम्

သမာဓိဖြင့် မောက္ခကို ရရှိပြီး၊ ကောင်းမကောင်း သုဘ-အသုဘ သဘောတရားတို့ကို ကျော်လွန်စွာ စွန့်လွှတ်သည်။ အာသနဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ခိုင်မာတည်ကြည်လာသည်—ဤသို့ ခြောက်အင်္ဂ စာဓနာဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 94

प्राणायामद्विषट्केन प्रत्याहार उदाहृतः । प्रत्याहारैर्द्वादशभिर्धारणा परिकीर्तिता

ပရာဏာယာမကို ဆယ့်နှစ်စု ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပရတ္ယာဟာရကို ရရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ပရတ္ယာဟာရကို ဆယ့်နှစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဓာရဏာကို ရရှိသည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 95

भवेदीश्वरसंगत्यै ध्यानं द्वादशधारणम् । ध्यानद्वादशकेनैव समाधिरभिधीयते

အရှင်ဘုရားနှင့် ဆက်သွယ်ပေါင်းစည်းခြင်းအတွက် ဓျာနသည် ဓာရဏာ ဆယ့်နှစ်ပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို့ပြင် ဓျာန ဆယ့်နှစ်ပါးဖြင့်သာ သမာဓိဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုသည်။

Verse 96

समाधेः परतो ज्योतिरनंतं स्वप्रकाशकम् । तस्मिन्दृष्टे क्रियाकांडं यातायातं निवर्तते

သမာဓိကို ကျော်လွန်၍ အဆုံးမရှိ၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အလင်းတော်ရှိသည်။ ထိုအလင်းတော်ကို မြင်သိလျှင် ကရမကာဏ္ဍ (ရိုးရာပူဇော်ပွဲ) နှင့် အဝါဂမန် (မွေးသေပြန်လည်) စက်ဝိုင်းသည် ရပ်တန့်သည်။

Verse 97

पवने व्योमसंप्राप्ते ध्वनिरुत्पद्यते महान् । घंटादीनां प्रवाद्यानां ततः सिद्धिरदूरतः

ပရာဏဝါယုသည် အတွင်းအာကာသသို့ ရောက်လာသောအခါ မဟာနာဒ်တစ်ရပ် ပေါ်ထွက်သည်—ခေါင်းလောင်းနှင့် အခြားတူရိယာတို့၏ တုန်ဟုန်သံကဲ့သို့။ ထိုမှ စိဒ္ဓိ (ပြည့်စုံမှု) သည် မဝေးတော့။

Verse 98

प्राणायामेन युक्तेन सर्वव्याधिक्षयोभवेत् । अयुक्ताभ्यासयोगेन सर्वव्याधिसमुद्भवः

စနစ်တကျ မှန်ကန်သော ပရာဏာယာမကို ကျင့်လျှင် ရောဂါအားလုံး ပျောက်ကင်းသည်။ သို့ရာတွင် မမှန်ကန်သော လေ့ကျင့်မှုဖြင့် ရောဂါအားလုံး ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်သည်။

Verse 99

हिक्का श्वासश्च कासश्च शिरः कर्णाक्षिवेदनाः भवंति विविधा दोषाः पवनस्य व्यतिक्रमात्

ဟစ်ကာ (ဟစ်ကပ်), အသက်ရှူမမှန်ခြင်း, ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် ခေါင်း၊ နား၊ မျက်စိ နာကျင်ခြင်းတို့—ပဝန် (ဝါယု) က အစီအစဉ်မှ လွဲ၍ ရောယှက်သွားလျှင် အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခရောဂါများ ပေါ်ပေါက်သည်။

Verse 100

युक्तं युक्तं त्यजेद्वायुं युक्तंयुक्तं च पूरयेत् । युक्तंयुक्तं च बध्नीयादित्थं सिध्यति योगवित्

ယောဂီသည် လေကို တိုင်းတာမှန်ကန်စွာ ထုတ်လွှတ်ရမည်၊ တိုင်းတာမှန်ကန်စွာ ရှူသွင်းရမည်၊ ထို့ပြင် တိုင်းတာမှန်ကန်စွာ ထိန်းထားရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ယောဂကို သိသူသည် အောင်မြင်မှုကို ရရှိသည်။

Verse 110

नित्यं सोमकलापूर्णं शरीरं यस्य योगिनः । तक्षकेणापि दष्टस्य विषं तस्य न सर्पति

လ၏အနှစ်သာရ အေးမြသော အမృతဓာတ်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအမြဲပြည့်ဝနေသော ယောဂီကို တက္ရှကာက ကိုက်လျှင်တောင် အဆိပ်သည် သူ့အတွင်း မပြန့်ပွားနိုင်။

Verse 120

सगुणं वणर्भेदेन निर्गुणं केवलं मतम् । समंत्रं सगुणं विद्धि निर्गुणं मंत्रवर्जितम्

ပဝိသုဒ္ဓ အက္ခရာ (ဝဏ္ဏ) ခွဲခြားမှုကြောင့် စဂုဏနှင့် နိရ္ဂုဏဟူ၍ သိနိုင်သည်။ မန္တရပါသောပုံစံသည် စဂုဏ၊ မန္တရမပါသောအခြေအနေသည် နိရ္ဂုဏဟု မှတ်ယူရသည်။

Verse 130

युक्ताहारविहारश्च युक्तचेष्टो हि कर्मसु । युक्तनिद्रावबोधश्च योगी तत्त्वं प्रपश्यति

အစားအသောက်နှင့် အပန်းဖြေမှုတွင် မျှတ၍၊ လုပ်ငန်းကိစ္စများတွင် ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်း မျှတစွာထားပြီး၊ အိပ်စက်ခြင်းနှင့် နိုးကြားခြင်းတွင်ပါ မျှတသော ယောဂီသည် တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့သည်။

Verse 140

चंद्रांगे तु समभ्यस्य सूर्यांगे पुनरभ्यसेत् । यावत्तुल्या भवेत्संख्या ततो मुद्रां विसर्जयेत्

လ-နာဒီတွင် လေ့ကျင့်ပြီးနောက် နေရောင်-နာဒီတွင် ထပ်မံလေ့ကျင့်ရမည်။ ရေတွက်ချက်မှုနှစ်ဖက် တူညီသွားသည်အထိ လုပ်ပြီးနောက် မုဒြာကို ဖြေလျော့ရမည်။

Verse 150

जालंधरे कृते बंधे कंठसकोचलक्षणे । न पीयूषं पतत्यग्नौ न च वायुः प्रधावति

ဂျာလန္ဓရ ဘန္ဓကို ပြုလုပ်သောအခါ—လည်ချောင်းကို ချုံ့တင်းထားခြင်းဖြင့် သတ်မှတ်လက္ခဏာရှိသည်—ပီယူးရှ (အမృత) သည် အစာချေမီးထဲ မကျသွားဘဲ၊ ပရာဏ-ဝါယုလည်း အလျင်အမြန် မပြေးလွှားတော့။

Verse 160

योजनानां शतं यातुं शक्तिःस्यान्निमिषार्धतः । अचिंतितानि शास्त्राणि कंठपाठी भवंति हि

မျက်တောင်ခတ်၏ တစ်ဝက်အတွင်း ယောဇနာတစ်ရာ ခရီးသွားနိုင်သော အစွမ်းကို ရနိုင်၏; မလေ့လာဖူးသော သာသ္တရများပင် နှုတ်ဖြင့် အလွတ်ရ၍ ရွတ်ဆိုနိုင်လာသည်—ဤသို့ပင် အောင်မြင်မှုများ ဖြစ်၏။

Verse 170

काश्यां सुखेन कैवल्यं यथालभ्येत जंतुभिः । योगयुक्त्याद्युपायैश्च न तथान्यत्र कुत्रचित्

ကာသီ၌ သတ္တဝါတို့သည် ယောဂနည်းလမ်းများနှင့် ဆက်စပ်သော အုပ်ပိုင်နည်းများဖြင့် ကဲဝလျ (လွတ်မြောက်မှု) ကို လွယ်ကူစွာ ရရှိကြ၏; အခြားမည်သည့်နေရာတွင်မျှ ထိုသို့ မဖြစ်နိုင်။

Verse 180

जलस्य धारणं मूर्ध्नि विश्वेश स्नानजन्मनः । एष जालंधरो बंधः समस्तसुरदुर्लभः

အို ဝိශ්ဝေရှ! သန့်ရှင်းသော ရေချိုးခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ‘ရေ’ ကို ဦးခေါင်းထိပ်၌ ထိန်းထားခြင်းသည်—ဤသည်ပင် ဇာလန္ဓရ ဘန္ဓ ဖြစ်၍၊ နတ်တို့အားလုံးအတွက်ပင် ရခက်သော အရာတည်း။