Pūrva-bhāga: Invocation, Purāṇa Lakṣaṇas, and the Kurma–Indradyumna Upadeśa (Samanvaya of Hari–Hara–Śrī)

পূৰ্বভাগৰ প্ৰথম বিভাগত কূৰ্মপুৰাণৰ আৰম্ভণি শাস্ত্ৰীয় মঙ্গলাচৰণ আৰু নৈমিষাৰণ্যৰ কাহিনী-চৌহদেৰে হয়। তাত ঋষিসকলে সূত ৰোমহর্ষণক ব্যাসপ্ৰণীত পুৰাণ-সংহিতা শ্ৰৱণ কৰাবলৈ অনুৰোধ কৰে; ইয়াৰ দ্বাৰা পৰম্পৰা, শ্ৰৱণ আৰু ধৰ্মকথাৰ পবিত্ৰতা প্ৰতিষ্ঠিত হয়। এই অংশত ‘পুৰাণ’ৰ স্বৰূপ পঞ্চলক্ষণেৰে ব্যাখ্যা কৰা হয়—সৰ্গ, প্ৰতিসৰ্গ, বংশ, মন্বন্তৰ আৰু বংশানুচৰিত। লগতে অষ্টাদশ মহাপুৰাণৰ ভিতৰত কূৰ্মপুৰাণৰ স্থান আৰু ইয়াৰ অন্তৰ্গত সংহিতা-বিভাগো উল্লেখ কৰি গ্ৰন্থৰ শাস্ত্ৰীয় প্ৰামাণ্য স্পষ্ট কৰা হয়। কাহিনী পাছত সমুদ্ৰমন্থনৰ দিশে ঘূৰে, য’ত বিষ্ণু কূৰ্মৰূপে মন্দৰ পৰ্বতক ধাৰণ কৰে। এই প্ৰসঙ্গত শ্ৰী/লক্ষ্মীক বিষ্ণুৰেই মায়াশক্তি—প্ৰকৃতি, ত্ৰিগুণাত্মিকা—বুলি তত্ত্বতঃ বৰ্ণনা কৰা হয়: সেই শক্তিয়ে জীৱক মোহিত কৰে, কিন্তু বিবেকীজনৰ বাবে মুক্তিৰ সহায়ো হয়। আদৰ্শ ভক্ত ইন্দ্ৰদ্যুম্ন দেৱানুগ্ৰহে জ্ঞান লাভ কৰে। তেওঁক বৰ্ণাশ্ৰমধৰ্ম-আধাৰিত উপাসনা, কৰ্মযোগ আৰু ত্ৰিবিধ ভাবনা উপদেশ দিয়া হয়; ই ক্ৰমে শুদ্ধি আনি অদ্বৈত ধ্যান আৰু আত্মসাক্ষাৎকাৰলৈ লৈ যায়। এই বিভাগৰ বিশেষত্ব হৰি–হৰ–শ্ৰী সমন্বয়। নাৰায়ণভক্তিৰ সৈতে মহেশ্বৰক জ্ঞান-ভক্তিৰে আৰাধনা কৰাটোও অনিবাৰ্য বুলি কোৱা হৈছে; বৈষ্ণৱ, শৈৱ আৰু শাক্ত শব্দাৱলী বেদান্তমুখ মোক্ষতত্ত্বত একত্ৰিত হৈ, মায়া আৰু লৌকিক শ্ৰী অতিক্ৰম কৰা পৰম মোক্ষক লক্ষ্য কৰে।