Adhyaya 13

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वादशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायंभुवस्य तु / धर्मज्ञौ सुमहावीर्यौ शतरूपा व्यजीजनत्

এইদৰে শ্ৰীকূৰ্মপুৰাণৰ ষট্সাহস্ৰী সংহিতাৰ পূৰ্ববিভাগত দ্বাদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। সূতে ক’লে—স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ পৰা শতৰূপাই প্ৰিয়ব্ৰত আৰু উত্তানপাদক জন্ম দিলে; দুয়ো ধৰ্মজ্ঞ আৰু মহাবীৰ্যবান আছিল।

Verse 2

ततस्तूत्तानपादस्य ध्रुवो नाम सुतो ऽभवत् / भक्तो नारायणे देवे प्राप्तवान् स्थानमुत्तमम्

তাৰ পাছত উত্তানপাদৰ ধ্ৰুৱ নামৰ পুত্ৰ জন্মিল। নাৰায়ণদেৱৰ ভক্ত হৈ সি সৰ্বোত্তম পদ লাভ কৰিলে।

Verse 3

ध्रुवात् श्लिष्टिञ्च भव्यं च भार्या शम्भुर्व्यजायत / श्लिष्टेराधत्त सुच्छाया पञ्च पुत्रानकल्पषान्

ধ্ৰুৱৰ পত্নী শম্ভুৱে শ্লিষ্টি আৰু ভব্য—এই দুজনক জন্ম দিলে। আৰু শ্লিষ্টিৰ পৰা সুচ্ছায়াই পাঁচজন নিষ্কলঙ্ক পুত্ৰ লাভ কৰিলে।

Verse 4

वसिष्ठवचनाद् देवी तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / आराध्य पुरुषं विष्णुं शालग्रामे जनार्दनम्

বসিষ্ঠৰ বচন অনুসৰি দেবীয়ে অতি দুৰূহ তপস্যা কৰিলে। শালগ্ৰামত জনাৰ্দন—পৰম পুৰুষ বিষ্ণু—ক আৰাধনা কৰি তেওঁক তুষ্ট কৰিলে।

Verse 5

रिपुं रिपुञ्जयं विप्रं वृकलं वृषतेजसम् / नारायणपरान् शुद्धान् स्वधर्मपरिपालकान्

সি শত্রুনাশক, শত্রুসমূহ জয় কৰা বিপ্ৰ-ঋষি; নেকুৰাৰ দৰে উগ্ৰ আৰু বৃষৰ দৰে তেজস্বী—তথাপি অন্তৰে শুদ্ধ, নাৰায়ণপৰায়ণ আৰু স্বধৰ্ম ৰক্ষাত স্থিৰ।

Verse 6

रिपोराधत्त बृहती चक्षुषं सर्वतेजसम् / सो ऽजीजनत् पुष्करिण्यां वैरण्यां चाक्षुषं मनुम् / प्रजापतेरात्मजायां वीरणस्य महात्मनः

ৰিপুৰ পৰা বৃহতীয়ে সৰ্বতেজস্বী চাক্ষুষক জন্ম দিলে। তেওঁ পুষ্কৰিণীত—প্ৰজাপতিৰ কন্যা, মহাত্মা বীৰণৰ দুহিতা বৈৰণ্যা—তাইৰ পৰা চাক্ষুষ মনুক জন্ম দিলে।

Verse 7

मनोरजायन्त दश नड्वलायां महौजसः / कन्यायां सुमहावीर्या वैराजस्य प्रजापतेः

নড্বলা পৰা মহাতেজস্বী দহজন পুত্ৰ জন্মিল। আৰু বৈৰাজ প্ৰজাপতিৰ কন্যাৰ পৰাো অতি মহাবীৰ্যৱান সন্ততি উৎপন্ন হ’ল।

Verse 8

ऊरुः पूरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक् शुचिः / अग्निष्टुदतिरात्रश्च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

ঊৰু, পূৰু, শতদ্যুম্ন—তপস্বী, সত্যবাক্য আৰু শুচি—আৰু অগ্নিষ্টুত, অতিৰাত্ৰ, সুদ্যুম্ন, অভিমন্যু—এইসকল এই বংশত উল্লেখিত।

Verse 9

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडाग्नेयी महाबलान् / अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसं शिवम्

ঊৰুৰ পৰা অগ্নেয়ীয়ে ছয়জন মহাবলৱান পুত্ৰ জন্ম দিলে—অঙ্গ, সুমনস, স্বাতি, ক্ৰতু, অঙ্গিৰস আৰু শিৱ।

Verse 10

अङ्गाद् वेनो ऽभवत् पश्चाद् बैन्यो वेनादजायत / यो ऽसौ पृथुरिति ख्यातः प्रजापालो महाबलः

অঙ্গৰ পৰা পাছত বেন জন্মিল; আৰু বেনৰ পৰা বৈন্য জন্মিল। তেওঁৱেই ‘পৃথু’ নামে খ্যাত, মহাবলৱান প্ৰজাপালক ৰজা।

Verse 11

येन दुग्धा मही पूर्वं प्राजानां हितकारणात् / नियोगाद् ब्रह्मणः सार्धं देवेन्द्रेण महौजसा

প্ৰজাৰ হিতাৰ্থে পূৰ্বকালত তেওঁ পৃথিৱীক ‘দুগ্ধ’ কৰিছিল—ব্ৰহ্মাৰ নিয়োগত—আৰু মহাতেজস্বী দেৱেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰৰ সৈতে।

Verse 12

वेनपुत्रस्य वितते पुरा पैतामहे मखे / सूतः पौराणिको जज्ञे मायारूपः स्वयं हरिः

বেণপুত্ৰে পুৰাতন পৈতামহ যজ্ঞ বিস্তাৰ কৰোঁতে, স্বয়ং হৰি মায়াৰূপ ধৰি পুৰাণবক্তা সূত ৰূপে জন্ম ল’লে।

Verse 13

प्रवक्ता सर्वशास्त्राणां धर्मज्ञो गुणवत्सलः / तं मां नित्त मुनिश्रेष्ठाः पूर्वोद्भूतं सनातनम्

মই সকলো শাস্ত্ৰৰ প্ৰবক্তা, ধৰ্মজ্ঞ আৰু গুণৱৎসল। হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল, মোক সদায় সৃষ্টিপূৰ্বে থকা আদ্য সনাতন বুলি জানিবা।

Verse 14

अस्मिन् मन्वन्तरे व्यासः कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / श्रावयामास मां प्रीत्या पुराणं पुरुषो हरिः

এই মন্বন্তৰত স্বয়ং কৃষ্ণদ্বৈপায়ন ব্যাসে প্ৰীতিসহ মোক এই পুৰাণ শ্ৰৱণ কৰালে; কিয়নো হৰিয়েই পৰম পুৰুষ।

Verse 15

मदन्वये तु ये सूताः संभूता वेदवर्जिताः / तेषां पुराणवक्तृत्वं वृत्तिरासीदजाज्ञया

মোৰ বংশত জন্ম লোৱা যিসকল সূত বেদাধ্যয়নৰ পৰা বঞ্চিত আছিল, অজ (ব্ৰহ্মা)ৰ আজ্ঞাত পুৰাণ কোৱা-ব্যাখ্যাই তেওঁলোকৰ জীৱিকা হ’ল।

Verse 16

स तु वैन्यः पृथुर्धोमान् सत्यसंधो जितेन्द्रियः / सार्वभौमो महातेजाः स्वधर्मपरिपालकः

সেই বৈন্য পৃথু বিস্তৃত যশ-ঐশ্বৰ্যৰে দীপ্ত, সত্যত অটল আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী আছিল; মহাতেজস্বী সৰ্বভৌম নৃপতি, যিয়ে স্বধৰ্ম পালন-ৰক্ষা কৰিছিল।

Verse 17

तस्य बाल्यात् प्रभृत्येव भक्तिर्नारायणे ऽभवत् / गोवर्धनगिरिं प्राप्य तपस्तेपे जितेन्द्रियः

তেওঁৰ বাল্যকালৰ পৰা নাৰায়ণত অচল ভক্তি আছিল। গোবৰ্ধনগিৰিত গৈ ইন্দ্ৰিয়জয়ী হৈ তপস্যা কৰিলে।

Verse 18

तपसा भगवान् प्रीतः शङ्खचक्रगदाधरः / आगत्य देवो राजानं प्राह दामोदरः स्वयम्

ৰাজাৰ তপস্যাত প্ৰসন্ন হৈ শঙ্খ-চক্ৰ-গদাধাৰী ভগৱান স্বয়ং আহিল; আৰু দিৱ্য দামোদৰে ৰজাক ক’লে।

Verse 19

ध्रमिकौ रूपसंपन्नौ सर्वशस्त्रभृतां वरौ / मत्प्रसादादसंदिग्धं पुत्रौ तव भविष्यतः / एकमुक्त्वा हृषीकेशः स्वकीयां प्रकृतिं गतः

“মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ নিঃসন্দেহে দুজন পুত্ৰ হ’ব—ধাৰ্মিক, ৰূপসাম্পন্ন আৰু অস্ত্ৰধাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।” এই কথা কৈ হৃষীকেশ নিজ ধামলৈ গ’ল।

Verse 20

वैन्यो ऽपि वेदविधिना निश्चलां भक्तिमुद्वहन् / अपालयत् स्वकं राज्यं न्यायेन मधुसूदने

হে মধুসূদন! বৈন্য ৰজাও বেদবিধি অনুসাৰে অচল ভক্তি ধৰি ন্যায়েৰে নিজৰ ৰাজ্য পালন কৰিছিল।

Verse 21

अचिरादेव तन्वङ्गो भार्या तस्य सुचिस्मिता / खिखण्डनं हविर्धानमन्तर्धाना व्यजायत

অল্পদিনৰ ভিতৰতে তন্বঙ্গৰ পত্নী সুমধুৰ-হাস্য সুচিস্মিতাই খিখণ্ডন আৰু হবিৰ্ধান নামৰ পুত্ৰ দুজন আৰু অন্তর্ধানা নামৰ কন্যা জন্ম দিলে।

Verse 22

शिखण्डनो ऽभवत् पुत्रः सुशील इति विश्रुतः / धार्मिको रूपसंपन्नो वेदवेदाङ्गपारगः

তেওঁৰ পুত্ৰ শিখণ্ডন জন্মিল, ‘সুশীল’ বুলি খ্যাত। তেওঁ ধৰ্মনিষ্ঠ, ৰূপৱান আৰু বেদ-বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী আছিল।

Verse 23

सो ऽधीत्य विधिवद् वेदान् धर्मेण तपसि स्थितः / मतिं चक्रे भाग्ययोगात् संन्यां प्रति धर्मवित्

বিধিমতে বেদ অধ্যয়ন কৰি, ধৰ্ম আৰু তপস্যাত স্থিত হৈ, সেই ধৰ্মজ্ঞ ভাগ্যযোগে সন্ন্যাসৰ দিশে মন স্থিৰ কৰিলে।

Verse 24

स कृत्वा तीर्थसंसेवां स्वाध्याये तपसि स्थितः / जगाम हिमवत्पृष्ठं कदाचित् सिद्धसेवितम्

তীৰ্থসেৱা কৰি, স্বাধ্যায় আৰু তপস্যাত স্থিত হৈ, তেওঁ এদিন সিদ্ধসেৱিত হিমৱতৰ উচ্চভূমিলৈ গ’ল।

Verse 25

तत्र धर्मपदं नाम धर्मसिद्धिप्रदं वनम् / अपश्यद् योगिनां गम्यमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम्

তাত তেওঁ ‘ধৰ্মপদ’ নামৰ এক বন দেখিলে, যি ধৰ্মসিদ্ধি প্ৰদান কৰে—যোগীসকলৰ বাবে গম্য, কিন্তু ব্ৰহ্মবিদ্বেষীসকলৰ বাবে অগম্য।

Verse 26

तत्र मन्दाकिनी नाम सुपुण्या विमला नदी / पद्मोत्पलवनोपेता सिद्धाश्रमविभूषिता

তাত ‘মন্দাকিনী’ নামৰ অতি পুণ্যময় আৰু বিমল নদী আছে; পদ্ম-উৎপলবনেৰে সুশোভিত আৰু সিদ্ধাশ্ৰমেৰে বিভূষিত।

Verse 27

स तस्या दक्षिणे तीरे मुनीन्द्रैर्योगिभिर्वृतम् / सुपुण्यमाश्रमं रम्यमपश्यत् प्रीतिसंयुतः

তেতিয়া তেওঁ সেই নদীৰ দক্ষিণ তীৰত, মুনীন্দ্ৰ আৰু যোগীসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত, অতি পুণ্যময় আৰু ৰমণীয় আশ্ৰমখন আনন্দসহ দৰ্শন কৰিলে।

Verse 28

मन्दाकिनीजले स्त्रात्वा संतर्प्य पितृदेवताः / अर्चयित्वा महादेवं पुष्पैः पद्मोत्पलादिभिः

মন্দাকিনীৰ জলে স্নান কৰি, পিতৃগণ আৰু অধিষ্ঠাত্রী দেৱতাসকলক তৰ্পণ অৰ্ঘ্য দি, তাৰ পিছত পদ্ম, নীলপদ্ম আদি পুষ্পে মহাদেৱক অৰ্চনা কৰিব লাগে।

Verse 29

ध्यात्वार्कंसंस्थमीशानं शिरस्याधाय चाञ्जलिम् / संप्रेक्षमाणो भास्वन्तं तुष्टाव परमेश्वरम्

সূৰ্যত অধিষ্ঠিত ঈশানক ধ্যান কৰি, অঞ্জলি শিৰত স্থাপন কৰি, সেই দীপ্তিমানক চায়ে চায়ে তেওঁ পৰমেশ্বৰক স্তৱ কৰিলে।

Verse 30

रुद्राध्यायेन गिरिशं रुद्रस्य चरितेन च / अन्यैश्च विविधैः स्तोत्रैः शांभवैर्वेदसंभवैः

তেওঁ ৰুদ্ৰাধ্যায় পাঠ কৰি, ৰুদ্ৰৰ চৰিত কীৰ্তন কৰি, আৰু বেদসম্ভূত নানা শাম্ভৱ স্তোত্ৰে গিৰীশ (শিৱ)ক উপাসনা কৰিলে।

Verse 31

अथास्मिन्नन्तरे ऽपश्यत् तमायान्तं महामुनिम् / श्वेताश्वतरनामानं महापाशुपतोत्तमम्

সেই সময়তে তেওঁ এজন মহামুনিক আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখিলে—শ্বেতাশ্বতর নামৰ—যি মহাপাশুপতসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ আছিল।

Verse 32

भस्मसंदिग्धसवाङ्गं कौपीनाच्छादनान्वितम् / तपसा कर्षितात्मानं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्

তেওঁৰ সমগ্ৰ দেহ পৱিত্ৰ ভস্মে লিপ্ত আছিল; তেওঁ কেৱল কৌপীন ধাৰণ কৰিছিল; তপস্যাৰে আত্মা পৰিশুদ্ধ হৈ কৃশ হৈছিল; আৰু তেওঁ নিৰ্মল শুভ্ৰ যজ্ঞোপবীত পিন্ধিছিল।

Verse 33

समाप्य संस्तवं शंभोरानन्दास्त्राविलेक्षणः / ववन्दे शिरसा पादौ प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

শম্ভুৰ স্তৱ সমাপ্ত কৰি, আনন্দাশ্ৰুৰে চকু ম্লান হৈ, তেওঁ প্ৰভুৰ পদযুগলত শিৰ নোৱাই প্ৰণাম কৰিলে; তাৰপিছত কৰজোড়ে এই বাক্য ক’লে।

Verse 34

धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि यन्मे साक्षान्मुनीश्वरः / योगीश्वरो ऽद्य भगवान् दृष्टो योगविदां वरः

মই ধন্য, মই অনুগৃহীত—কাৰণ আজি মই সাক্ষাৎ মুনীশ্বৰ, যোগীশ্বৰ, আৰু যোগবিদসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ ভগৱানক দৰ্শন কৰিলোঁ।

Verse 35

अहो मे सुमहद्भाग्यं तपांसि सफलानि मे / किं करिष्यामि शिष्यो ऽहं तव मां पालयानघ

আহা! মোৰ মহাভাগ্য—মোৰ তপস্যা সফল হ’ল। এতিয়া মই কি কৰিম? মই আপোনাৰ শিষ্য; হে নিষ্পাপ, মোক ৰক্ষা কৰক।

Verse 36

सो ऽनुगृह्याथ राजानं सुशीलं शीलसंयुतम् / शिष्यत्वे परिजग्राह तपसा क्षीणकल्पषम्

তাৰপিছত তেওঁ অনুগ্ৰহ কৰি, সুশীল আৰু সদাচাৰসম্পন্ন সেই ৰজাক—যাৰ পাপ তপস্যাৰে ক্ষীণ হৈছিল—শিষ্যত্বত গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 37

सांन्यासिकं विधिं कृत्स्नं कारयित्वा विचक्षणः / ददौ तदैश्वरं ज्ञानं स्वशाखाविहितं व्रतम्

বিচক্ষণজনে সম্পূৰ্ণ সন্ন্যাস-বিধি বিধিমতে সম্পন্ন কৰাই, তাৰ পাছত ঈশ্বৰ-জ্ঞান আৰু নিজ শাখাত বিধিত ব্ৰত প্ৰদান কৰিলে।

Verse 38

अशेषवेदसारं तत् पशुपाशविमोचनम् / अन्त्याश्रममिति ख्यातं ब्रह्मादिभिरनुष्ठितम्

সেই বিধান সকলো বেদৰ সাৰ; বন্ধিত জীৱৰ পাশ-মোচনকাৰী। ই ‘অন্ত্য আশ্ৰম’ নামে খ্যাত, আৰু ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকলেও ইয়াৰ অনুষ্ঠান কৰিছে।

Verse 39

उवाच शिष्यान् संप्रेक्ष्य ये तदाश्रमवासिनः / ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् ब्रह्मचर्यपरायणान्

সেই আশ্ৰমত বাস কৰা, ব্ৰহ্মচৰ্য-ব্ৰতত পৰায়ণ ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয় আৰু বৈশ্য শিষ্যসকলক চাই তেওঁ তেওঁলোকক ক’লে।

Verse 40

मया प्रवर्तितां शाखामधीत्यैवेह योगिनः / समासते महादेवं ध्यायन्तो निष्कलं शिवम्

মোৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত এই শাখা ইয়াতেই অধ্যয়ন কৰি যোগীসকলে মহাদেৱৰ আশ্ৰয় লয় আৰু নিষ্কল, নিৰুপাধি শিৱক ধ্যান কৰি বাস কৰে।

Verse 41

इह देवो महादेवो रममाणः सहोमया / अध्यास्ते भगवानीशो भक्तानामनुकम्पया

ইয়াত দেৱ মহাদেৱ উমাৰ সৈতে আনন্দেৰে বিরাজমান; ভক্তসকলৰ প্ৰতি অনুকম্পাৰে ভগৱান ঈশ ইয়াত অধিষ্ঠান কৰে।

Verse 42

इहाशेषजगद्धाता पुरा नारायणः स्वयम् / आराधयन्महादेवं लोकानां हितकाम्यया

ইয়াত প্ৰাচীন কালত সমগ্ৰ জগতৰ ধাতা স্বয়ং নাৰায়ণে, সকলো লোকৰ মঙ্গল কামনাৰে, মহাদেৱক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 43

इहैव देवमीशानं देवानामपि दैवतम् / आराध्य महतीं सिद्धिं लेभिरे देवदानवाः

এই লোকতেই দেৱসকলৰো দেৱতা ঈশান ঈশ্বৰক আৰাধনা কৰি দেৱ আৰু দানৱসকলে মহাসিদ্ধি লাভ কৰিছিল।

Verse 44

इहैव मुनयः पूर्वं मरीच्याद्या महेश्वरम् / दृष्ट्वा तपोबलाज्ज्ञानं लेभिरे सार्वकालिकम्

ইয়াতেই পূৰ্বকালত মৰীচি আদি মুনিসকলে মহেশ্বৰক দৰ্শন কৰি, তপোবলে, সৰ্বকালিক জ্ঞান লাভ কৰিছিল।

Verse 45

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र तपोयोगसमन्वितः / तिष्ठ नित्यं मया सार्धं ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

সেয়ে, হে ৰাজেন্দ্ৰ! তপ আৰু যোগে সমন্বিত হৈ, নিত্য মোৰ সৈতে স্থিত থাক; তেতিয়া তুমি সিদ্ধি লাভ কৰিবা।

Verse 46

एवमाभाष्य विप्रेन्द्रो देवं ध्यात्वा पिनाकिनम् / आचचक्षे महामन्त्रं यथावत् स्वार्थसिद्धये

এইদৰে কৈ বিপ্ৰেন্দ্ৰই পিনাকধাৰী দেৱক ধ্যান কৰি, নিজৰ উদ্দেশ্যসিদ্ধিৰ বাবে যথাবিধি মহামন্ত্ৰ উপদেশ দিলে।

Verse 47

सर्वपापोपशमनं वेदसारं विमुक्तिदम् / अग्निरित्यादिकं पुण्यमृषिभिः संप्रवर्तितम्

‘অগ্নি…’ৰে আৰম্ভ হোৱা এই পবিত্ৰ জপ/পাঠ ঋষিসকলে প্ৰৱৰ্তিত কৰিলে; ই সৰ্বপাপ-শমনকাৰী, বেদসাৰ-স্বরূপ আৰু মুক্তিদায়ক।

Verse 48

सो ऽपि तद्वचनाद् राजा सुशीलः श्रद्धयान्वितः / साक्षात् पाशुपतो भूत्वा वेदाभ्यासरतो ऽभवत्

সেই বচন শুনি সুশীল ৰজা শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল; তেওঁ সাক্ষাৎ পাশুপত (শিৱভক্ত) হৈ পাছত বেদাভ্যাসত ৰত হ’ল।

Verse 49

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गः कन्दमूलफलाशनः / शान्तो दान्तो जितक्रोधः संन्यासविधिमाश्रितः

তেওঁৰ সৰ্বাঙ্গ ভস্মে ধূলিধূসৰ; তেওঁ কন্দ-মূল-ফল আহাৰ কৰিছিল; শান্ত, দান্ত, ক্ৰোধজয়ী হৈ সন্ন্যাসবিধি আশ্ৰয় কৰিছিল।

Verse 50

हविर्धानस्तथाग्नेय्यां जनयामास सत्सुतम् / प्राचीनबर्हिषं नाम्ना धनुर्वेदस्य पारगम्

হবিৰ্ধানেও অগ্নেয়ীৰ গৰ্ভে এক সৎপুত্ৰ জন্ম দিলে—‘প্ৰাচীনবৰ্হিষ’ নামে—যি ধনুৰ্বেদত পাৰদৰ্শী আছিল।

Verse 51

प्राचीनबर्हिर्भागवान् सर्वशस्त्रभृतां वरः / समुद्रतनयायां वै दश पुत्रानजीजनत्

ভাগ্যৱান প্ৰাচীনবৰ্হিষ—সৰ্বশস্ত্ৰধাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ—সমুদ্ৰকন্যাৰ গৰ্ভে দহ পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 52

प्रचेतसस्ते विख्याता राजानः प्रथितैजसः / अधीतवन्तः स्वं वेदं नारायणपरायणाः

সেই প্ৰচেতাসসকল আছিল বিখ্যাত ৰজা, তেজে প্ৰসিদ্ধ। নিজ নিজ বেদ যথাবিধি অধ্যয়ন কৰি তেওঁলোকে নাৰায়ণকেই পৰম লক্ষ্য আৰু আশ্ৰয় ৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।

Verse 53

दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां प्रजापतिः / दक्षो जज्ञे महाभागो यः पूर्वं ब्रह्मणः सुतः

দশ প্ৰচেতাসৰ পৰা, মাৰিষাৰ মাধ্যমে, প্ৰজাপতি দক্ষ জন্মিল—মহাভাগ্যবান—যি পূৰ্বে ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ আছিল।

Verse 54

स तु दक्षो महेशेन रुद्रेण सह धीमता / कृत्वा विवादं रुद्रेण शप्तः प्राचेतसो ऽभवत्

কিন্তু সেই দক্ষ ধীমান মহেশ্বৰ ৰুদ্ৰৰ সৈতে বিবাদ কৰিলে; ৰুদ্ৰৰ শাপত তেওঁ পিছত ‘প্ৰাচেতস’ নামে পৰিচিত হ’ল।

Verse 55

समायान्तं महादेवो दक्षं देव्या गृहं हरः / दृष्ट्वा यथोचितां पूजां दक्षाय प्रददौ स्वयम्

দক্ষ দেৱীৰ গৃহলৈ আহিলে, মহাদেৱ হৰে যথোচিত পূজা হোৱা দেখি, স্বয়ং দক্ষে উপযুক্ত সন্মান প্ৰদান কৰিলে।

Verse 56

तदा वै तमसाविष्टः सो ऽदिकां ब्रह्मणः सुतः / पूजामनर्हामन्विच्छन् जगाम कुपितो गृहम्

তেতিয়া তমসে আচ্ছন্ন সেই ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ, নিজৰ বাবে অনৰ্হ পূজা বিচাৰি, ক্ৰোধেৰে নিজৰ গৃহলৈ গ’ল।

Verse 57

कदाचित् स्वगृहं प्राप्तां सतीं दक्षः सुदुर्मनाः / भर्त्रा सह विनिन्द्यैनां भर्त्सयामसा वै रुषा

এবাৰ সতী পিতৃগৃহলৈ আহোঁতে, অতি বিষণ্ণ দক্ষে ক্ৰোধত স্বামীৰ সৈতে তেওঁক নিন্দা কৰি কঠোৰভাৱে ভৰ্ত্সনা কৰিলে।

Verse 58

अन्ये जामातरः श्रेष्ठा भर्तुस्तव पिनाकिनः / त्वमप्यसत्सुतास्माकं गृहाद् गच्छ यथागतम्

‘আন জামাইসকল অধিক শ্ৰেষ্ঠ; আৰু তোমাৰ স্বামী ত স্বয়ং পিনাকী (শিৱ)। তুমিও আমাৰ বাবে কলঙ্কিনী কন্যা—এই গৃহৰ পৰা যেনেকৈ আহিছা তেনেকৈ উভতি যা।’

Verse 59

तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सा देवी शङ्करप्रिया / विनिन्द्य पितरं दक्षं ददाहात्मानमात्मना

সেই বাক্য শুনি শংকৰপ্ৰিয়া দেবীয়ে পিতা দক্ষক গৰিহণা কৰি, নিজৰ অন্তঃশক্তিৰে নিজৰ দেহ দহন কৰিলে।

Verse 60

प्रणम्य पशुभर्तारं भर्तारं कृत्तिवाससम् / हिमवद्दुहिता साभूत् तपसा तस्य तोषिता

পশুপতি, কৃত্তিবাসধাৰী প্ৰভু শিৱক প্ৰণাম কৰি, হিমৱানৰ কন্যা (পাৰ্বতী) তপস্যাৰে তেওঁক তুষ্ট কৰি তেওঁৰ পত্নী হ’ল।

Verse 61

ज्ञात्वा तद्भागवान् रुद्रः प्रपन्नार्तिहरो हरः / शशाप दक्षं कुपितः समागत्याथ तद्गृहम्

এই কথা জানি শৰণাগত-আৰ্তিহৰ ভগৱান ৰুদ্ৰ (হৰ) ক্ৰুদ্ধ হৈ দক্ষেৰ গৃহলৈ আহি দক্ষে শাপ দিলে।

Verse 62

त्यक्त्वा देहमिमं ब्रह्मन् क्षत्रियाणां कुलोद्भवः / स्वस्यां सुतायां मूढात्मा पुत्रमुत्पादयिष्यसि

হে ব্ৰাহ্মণ! এই দেহ ত্যাগ কৰি, ক্ষত্ৰিয় কুলত জন্ম লৈও তুমি মোহগ্ৰস্ত মনৰে নিজৰেই কন্যাৰ গৰ্ভত পুত্ৰ উৎপন্ন কৰিবা।

Verse 63

एवमुक्त्वा महादेवो ययौ कालासपर्वतम् / स्वायंभुवो ऽपि कालेन दक्षः प्राचेतसो ऽभवत्

এইদৰে কৈ মহাদেৱ কৈলাস পৰ্বতলৈ গ’ল। আৰু কালক্ৰমে স্বায়ম্ভুৱ দক্ষই প্ৰাচেতস ৰূপে পুনৰ প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 64

एतद् वः कथितं सर्वं मनोः स्वायंभुवस्य तु / विसर्गं दक्षपर्यन्तं शृण्वतां पापनाशनम्

স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ সৈতে জড়িত সৃষ্টিৰ বিস্তাৰ—দক্ষ পৰ্যন্ত—এই সকলো কথা মই তোমালোকক ক’লোঁ; ইয়াক শুনিলে পাপ নাশ হয়।