Adhyaya 34
Prayāga-māhātmya — The Greatness of Prayāga and the Discipline of Pilgrimage
অৱিমুক্তৰ প্ৰশংসাৰ পিছত ঋষিসকলে সূতক প্ৰয়াগৰ মাহাত্ম্য ব্যাখ্যা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূতে যুদ্ধোত্তৰ শোকাকুল যুধিষ্ঠিৰক মাৰ্কণ্ডেয়ৰ উপদেশ শুনায়—হিংসাৰ পাপৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে ৰজাই শুদ্ধিৰ উপায় বিচাৰে। মাৰ্কণ্ডেয় প্ৰয়াগক পৰম পাপনাশক, প্ৰজাপতিৰ ক্ষেত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰে; তাত ব্ৰহ্মা আৰু ৰুদ্ৰ অধিষ্ঠাতা আৰু দেৱতাসকলে গঙ্গা–যমুনাৰ সঙ্গম ৰক্ষা কৰে। দর্শন, নামকীৰ্তন, স্মৰণ আৰু তীৰ্থৰ মাটি-জল স্পৰ্শৰ ক্ৰমে ফল কোৱা হয়; সঙ্গমত মৃত্যু বিশেষ পবিত্ৰ আৰু পৰলোকগতি (স্বৰ্গ, ব্ৰহ্মলোক, ৰাজত্বসহ পুনর্জন্ম) উল্লেখিত। তাৰ পিছত ধৰ্মৰক্ষাৰ বাবে পবিত্ৰ দোআব অঞ্চলত দান গ্ৰহণ, বিশেষকৈ ভূমি/গ্ৰাম গ্ৰহণ, নিন্দা কৰি তীৰ্থত সাৱধানতা উপদেশ দিয়া হয়। শেষত দানৰ মহিমা, বিশেষকৈ অলংকৃত দুগ্ধধেনু দান, ৰুদ্ৰলোকে দীঘলীয়া সন্মান দিয়ে বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे त्रयस्त्रिशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः माहात्म्यमविमुक्तस्य यथावत् तदुदीरितम् / इदानीं तु प्रयागस्य माहात्म्यं ब्रूहि सुव्रत
এইদৰে শ্ৰীকূৰ্মপুৰাণৰ ষট্সাহস্ৰী সংহিতাৰ পূৰ্ববিভাগত তেত্ৰিশতম অধ্যায় সমাপ্ত। ঋষিসকলে ক’লে—অবিমুক্তৰ মাহাত্ম্য যথাযথভাৱে কোৱা হ’ল। এতিয়া, হে সুৱ্ৰত, প্ৰয়াগৰ মাহাত্ম্য কোৱা।
Verse 2
यानि तीर्थानि तत्रैव विश्रुतानि महान्ति वै / इदानीं कथयास्माकं सूत सर्वार्थविद् भवान्
হে সূত! আপুনি সৰ্বাৰ্থবিদ; তাতেই প্ৰসিদ্ধ মহান তীৰ্থসমূহ যি আছে, সেয়া এতিয়া আমাক কওক।
Verse 3
सूत उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे विस्तरेण ब्रवीमि वः / प्रयागस्य च माहात्म्यं यत्र देवः पितामहः
সূত ক’লে—হে সকলো ঋষিসকল, শুনা; মই তোমালোকক বিস্তাৰে ক’ম—প্ৰয়াগৰ মাহাত্ম্য, য’ত দেৱ পিতামহ (ব্ৰহ্মা) সন্নিহিত।
Verse 4
मार्कण्डेयेन कथितं कौन्तेयाय महात्मने / यथा युधिष्ठिरायैतत् तद्वक्ष्ये भवतामहम्
যেনেকৈ মহাত্মা মাৰ্কণ্ডেয় কৌন্তেয় যুধিষ্ঠিৰক এই কথা কৈছিল, তেনেকৈয়ে মইও সেই কথাই তোমালোক সকলোকে যথাযথভাৱে ক’ম।
Verse 5
निहत्य कौरवान सर्वान् भ्रातृभिः सह पार्थिवः / शोकेन महाताविष्टा मुमोह स युधिष्ठिरः
ভাইসকলৰ সৈতে সকলো কৌৰৱক নিধন কৰি ৰজা যুধিষ্ঠিৰ মহাশোকে আচ্ছন্ন হৈ মোহগ্ৰস্ত আৰু মূৰ্ছিতপ্ৰায় হ’ল।
Verse 6
अचिरेणाथ कालेन मार्कण्डेयो महातपाः / संप्राप्तो हास्तिनपुरं राजद्वारे स तिष्ठति
অল্প সময়তে মহাতপস্বী মাৰ্কণ্ডেয় হস্তিনাপুৰলৈ আহি ৰাজদ্বাৰত থিয় হৈ ৰ’ল।
Verse 7
द्वारपालो ऽपि तं दृष्ट्वा राज्ञः कथितवान् द्रुतम् / मार्कण्डेयो द्रष्टुमिच्छंस्त्वामास्ते द्वार्यसौ मुनिः
দ্বাৰপালে তেওঁক দেখি তৎক্ষণাৎ ৰজাক জনালে—“মুনি মাৰ্কণ্ডেয় আপোনাক দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছুক হৈ দ্বাৰত অপেক্ষা কৰি আছে।”
Verse 8
त्वरितो धर्मपुत्रस्तु द्वारमेत्याह तत्परम् / स्वागतं ते महाप्राज्ञ स्वागतं ते महामुने
তেতিয়া ধৰ্মপুত্ৰ যুধিষ্ঠিৰ তৎক্ষণাৎ দ্বাৰত আহি আদৰে ক’লে—“হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, আপোনাক স্বাগতম; হে মহামুনি, আপোনাক স্বাগতম।”
Verse 9
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे तारितं कुलम् / अद्य मे पितरस्तुष्टास्त्वयि तुष्टे महामुने
আজি মোৰ জন্ম সাৰ্থক হ’ল, আজি মোৰ কুল উদ্ধাৰ হ’ল। হে মহামুনি, আপুনি প্ৰসন্ন হোৱাত আজি মোৰ পিতৃসকল তুষ্ট।
Verse 10
सिंहासनमुपस्थाप्य पादशौचार्चनादिभिः / युधिष्ठिरो महात्मेति पूजयामास तं मुनिम्
সিংহাসন সাজি আৰু মুনিৰ পাদপ্ৰক্ষালন, পূজা আদি সন্মান-কৰ্মেৰে, যুধিষ্ঠিৰে ‘মহাত্মা’ বুলি স্তুতি কৰি সেই মুনিক পূজা কৰিলে।
Verse 11
मार्कण्डेयस्ततस्तुष्टः प्रोवाच स युधिष्ठिरम् / किमर्थं मुह्यसे विद्वन् सर्वं ज्ञात्वाहमागतः
তেতিয়া তুষ্ট হৈ মাৰ্কণ্ডেয় যুধিষ্ঠিৰক ক’লে—‘হে বিদ্বান, তুমি কিয় বিভ্ৰান্ত হও? সকলো জানিয়েই মই ইয়ালৈ আহিছোঁ।’
Verse 12
ततो युधिष्ठिरो राजा प्रणम्याह महामुनिम् / कथय त्वं समासेन येन मुच्येत किल्बिषैः
তাৰ পাছত ৰজা যুধিষ্ঠিৰে প্ৰণাম কৰি মহামুনিক ক’লে—‘সংক্ষেপে কওক, যাৰ দ্বাৰা পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়।’
Verse 13
निहता वहवो युद्धे पुंसो निरपराधिनः / अस्माभिः कौरवैः सार्धं प्रसङ्गान्मुनिपुङ्गव
হে মুনিপুঙ্গৱ, পৰিস্থিতিৰ প্ৰসঙ্গবশ আমি কৌৰৱসকলৰ সৈতে যুঁজত বহু নিৰ্দোষ পুৰুষ নিহত হৈছে।
Verse 14
येन हिंसासमुद्भूताज्जन्मान्तरकृतादपि / मुच्यते पातकादस्मात् तद् भवान् वक्तुमर्हति
হিংসাৰ পৰা উৎপন্ন এই পাপ—যদিও সেয়া পূৰ্বজন্মত কৰা—যে উপায়ে মুক্তি পোৱা যায়, সেই সাধন দয়া কৰি আপুনি কওক।
Verse 15
मार्कण्डेय उवाच शृणु राजन् महाभाग यन्मां पृच्छसि भारत् / प्रयागगमनं श्रेष्ठं नराणां पापनाशनम्
মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—হে ৰাজন, মহাভাগ ভাৰতকুলজাত! তুমি যি সুধিছা, সেয়া শুনা। প্ৰয়াগগমন নৰলোকৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ, পাপনাশক।
Verse 16
तत्र देवो महादेवो रुद्रो विश्वामरेश्वरः / समास्ते भगवान् ब्रह्मा स्वयंभूरपि दैवदैः
তাত দেবাধিদেৱ মহাদেৱ—ৰুদ্ৰ, বিশ্ব আৰু অমৰলোকৰ ঈশ্বৰ—বিৰাজমান; আৰু তাতেই স্বয়ম্ভূ ভগৱান ব্ৰহ্মাও দেৱগণসহ আসীন।
Verse 17
युधिष्ठिर उवाच भगवञ्च्छ्रोतुमिच्छामि प्रयागगमने फलम् / मृतानां का गतिस्तत्र स्नातानामपि किं फलम्
যুধিষ্ঠিৰ ক’লে—হে ভগৱন, প্ৰয়াগগমনৰ ফল মই শুনিব বিচাৰোঁ। তাত মৃতসকলৰ গতি কি? আৰু তাত স্নান কৰাসকলৰো কি ফল হয়?
Verse 18
ये वसन्ति प्रयागे तु ब्रूहि तेषां तु किं फलम् / भवता विदितं ह्येतत् तन्मे ब्रूहि नमो ऽस्तु ते
যিসকল প্ৰয়াগত বাস কৰে, তেওঁলোকৰ কি ফল হয় কওক। এই কথা আপোনাৰ বিদিত; সেয়ে মোক কওক—আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 19
मार्कण्डेय उवाच कथयिष्यामि ते वत्स या चेष्टा यच्च तत्फलम् / पुरा महर्षिभिः सम्यक् कथ्यमानं मया श्रुतम्
মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—বৎস, কোন ধৰণৰ আচৰণ-চেষ্টা গ্ৰহণ কৰিব লাগে আৰু তাৰ ফল কি হয়, মই তোমাক ক’ম; পূৰ্বতে মহর্ষিসকলে সম্যকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা কথা মই শুনিছিলোঁ।
Verse 20
एतत् प्रजापतिक्षेत्रं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् / अत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः
এইটো প্ৰজাপতিৰ পুণ্য ক্ষেত্ৰ; ত্ৰিলোকত বিখ্যাত। ইয়াত স্নান কৰি যিসকলে দেহত্যাগ কৰে, তেওঁলোকে স্বৰ্গলৈ যায় আৰু পুনৰ জন্ম নাপায়।
Verse 21
तत्र ब्रह्मादयो देवा रक्षां कुर्वन्ति संगताः / बहून्यन्यानि तीर्थानि सर्वपापापहानि तु
তাত ব্ৰহ্মা আদি দেৱসকল একেলগে মিলি ৰক্ষা কৰে। আৰু তাত বহু অন্য তীৰ্থও আছে, যিবোৰে নিশ্চয়েই সকলো পাপ নাশ কৰে।
Verse 22
कथितुं नेह शक्नोमि बहुवर्षशतैरपि / संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि प्रयागस्येह कीर्तनम्
ইয়াত শত শত বছৰতেও মই ইয়াৰ বৰ্ণনা কৰিব নোৱাৰোঁ; সেয়ে মই প্ৰয়াগৰ কীৰ্তন আৰু মাহাত্ম্য সংক্ষেপে ক’ম।
Verse 23
षष्टिर्धनुः सहस्त्राणि यानि रक्षन्ति जाह्नवीम् / यमुनां रक्षति सदा सविता सप्तवाहनः
ষাঠি হাজাৰ ধনুৰ্ধৰ সদায় জাহ্নবী (গঙ্গা)ক ৰক্ষা কৰে। আৰু সপ্তবাহন ৰথাৰূঢ় সবিতা (সূৰ্যদেৱ) নিত্য যমুনাক ৰক্ষা কৰে।
Verse 24
प्रयागे तु विशेषेण स्वयं वसति वासवः / मण्डलं रक्षति हरिः सर्वदेवैश्च सम्मितम्
প্ৰয়াগত বিশেষকৈ বাসৱ (ইন্দ্ৰ) স্বয়ং বাস কৰে; আৰু সকলো দেৱতাই সম্মত সেই পবিত্ৰ মণ্ডলক হৰি (বিষ্ণু) ৰক্ষা কৰে।
Verse 25
न्यग्रोधं रक्षते नित्यं शूलपाणिर्महेश्वरः / स्थानं रक्षन्ति वै देवाः सर्वपापहरं शुभम्
শূলপাণি মহেশ্বৰ নিত্য নিয়গ্ৰোধ (বটবৃক্ষ) ৰক্ষা কৰে; আৰু দেৱগণে সেই শুভ, সৰ্বপাপহৰ পবিত্ৰ স্থানক ৰক্ষা কৰে।
Verse 26
स्वकर्मणावृतो लोको नैव गच्छति तत्पदम् / स्वल्पं स्वल्पतरं पापं यदा तस्य नराधिप / प्रयागं स्मरमाणस्य सर्वमायाति संक्षयम्
নিজ কৰ্মে আৱৃত জীৱ সেই পৰম পদলৈ নাযায়। কিন্তু, হে নৰাধিপ! অতি সামান্য পাপো যদি লেগি থাকে, প্ৰয়াগ স্মৰণকাৰীৰ সকলো পাপ সম্পূৰ্ণকৈ ক্ষয় হয়।
Verse 27
दर्शनात् तस्य तीर्थस्य नाम संकीर्तनादपि / मुत्तिकालम्भनाद् वापि नरः पापात् प्रमुच्यते
সেই তীৰ্থৰ দৰ্শনমাত্ৰে, তাৰ নাম-সংকীৰ্তনে, বা তাৰ পবিত্ৰ মাটি স্পৰ্শ কৰি লেপন কৰিলেও মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 28
पञ्च कुण्डानि राजेन्द्र येषां मध्ये तु जाह्नवी / प्रयागं विशतः पुंसः पापं नश्यति तत्क्षणात्
হে ৰাজেন্দ্ৰ! তাত পাঁচটা কুণ্ড আছে, যাৰ মাজেদি জাহ্নৱী (গংগা) প্ৰবাহিত। প্ৰয়াগত প্ৰৱেশ কৰা মানুহৰ পাপ সেই ক্ষণতেই নাশ হয়।
Verse 29
योजनानां सहस्त्रेषु गङ्गां यः स्मरते नरः / अपि दुष्कृतकर्मासौ लभते परमां गतिम्
হাজাৰ যোজন দূৰত থাকিলেও যি মানুহে গংগাৰ স্মৰণ কৰে, সি দুষ্কৃত কৰ্মেৰে ভাৰাক্ৰান্ত হলেও পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 30
कीर्तनान्मुच्यते पापाद् दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति / तथोपस्पृश्य राजेन्द्र स्वर्गलोके महीयते
কীৰ্তনে পাপমোচন হয়, দৰ্শনে মঙ্গল দেখা যায়; তদ্ৰূপ, হে ৰাজেন্দ্ৰ, পবিত্ৰ জল উপস্পৰ্শ কৰি স্বৰ্গলোকে সন্মান লাভ কৰে।
Verse 31
व्याधितो यदि वा दीनः क्रूद्धो वापि भवेन्नरः / गङ्गायमुनमासाद्य त्यजेत् प्राणान् प्रयत्नतः
ৰোগাক্ৰান্ত, দীন বা ক্ৰুদ্ধ হলেও—যি মানুহ গংগা-যমুনাৰ সঙ্গমত উপস্থিত হয়, সি দৃঢ় প্ৰয়াসে তাতেই প্ৰাণ ত্যাগ কৰা উচিত।
Verse 32
दीप्तकाञ्चनवर्णाभैर्विमानैर्भानुवर्णिभिः / ईप्सितांल्लभते कामान् वदन्ति मुनिपुङ्गवाः
দীপ্ত কাঁচনবৰ্ণ, সূৰ্যপ্ৰভাযুক্ত বিমানত আৰোহণ কৰি, ইচ্ছিত ভোগ লাভ হয়—এনে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকলে কয়।
Verse 33
सर्वरत्नमयैर्दिव्यैर्नानाध्वजसमाकुलैः / वराङ्गनासमाकीर्णैर्मोदते शुभलक्षणः
সৰ্বৰত্নময় দিব্য সৌধ, নানা ধ্বজ আৰু বৰাঙ্গনাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, সেই শুভলক্ষণ ব্যক্তি আনন্দিত হয়।
Verse 34
गीतवादित्रनिर्घोषैः प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते / यावन्न स्मरते जन्म तापत् स्वर्गे महीयते
গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ প্ৰবল নিৰ্ঘোষে নিদ্ৰিত জন জাগি উঠে। যেতিয়ালৈকে সি পূৰ্বজন্ম স্মৰণ নকৰে, তেতিয়ালৈকে স্বৰ্গত মহিমান্বিত থাকে; কিন্তু স্মৃতি জাগিলেই দুঃখ-তাপে দগ্ধ হয় আৰু স্বৰ্গসুখ ক্ষয় পায়।
Verse 35
तस्मात् स्वर्गात् परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा नरोत्तम / हिरण्यरत्नसंपूर्णे समृद्धे जायते कुले
সেয়ে পুণ্য ক্ষয় হ’লে সেই নৰোত্তম স্বৰ্গৰ পৰা পতিত হয় আৰু সোণ-ৰত্নে পৰিপূৰ্ণ সমৃদ্ধ কুলত পুনৰ জন্ম লয়।
Verse 36
तदेव स्मरते तीर्थं स्मरणात् तत्र गच्छति / देशस्थो यदि वारण्ये विदेशे यदि वा गृहे
সেই তীৰ্থক স্মৰণ কৰিলেই স্মৰণমাত্ৰে তাত ‘গমন’ সিদ্ধ হয়—নিজ দেশত হওক, অৰণ্যত হওক, বিদেশত হওক বা ঘৰত হওক।
Verse 37
प्रयागं स्मरमाणस्तु यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / ब्रह्मलोकमवाप्नोति वदन्ति मुनिपुङ्गवाः
মুনিপুঙ্গৱসকলে কয়—যি প্ৰয়াগক স্মৰণ কৰি কৰি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, সি ব্ৰহ্মলোক লাভ কৰে।
Verse 38
सर्वकामफला वृक्षा मही यत्र हिरण्मयी / ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र लोके स गच्छति
সি সেই লোকলৈ গমন কৰে, য’ত বৃক্ষসমূহে সকলো কামনাৰ ফল দিয়ে আৰু ভূমি স্বৰ্ণময়; তাত ঋষি, মুনি আৰু সিদ্ধসকল বাস কৰে—সেই ধামত সি পৌঁছে।
Verse 39
स्त्रीसहस्त्राकुले रम्ये मन्दाकिन्यास्तटे शुभे / मोदते मुनिभिः सार्धं स्वकृतेनेह कर्मणा
মন্দাকিনীৰ শুভ, মনোৰম তীৰত—সহস্ৰ নাৰীৰে ভৰপূৰ ঠাইত—সেইজন এই ঠাইতে নিজে কৰা কৰ্মৰ ফলত মুনিসকলৰ সৈতে আনন্দ কৰে।
Verse 40
सिद्धचारणगन्धर्वैः पूज्यते दिवि दैवतैः / ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो जम्बुद्वीपपतिर्भवेत्
স্বৰ্গত সিদ্ধ, চাৰণ আৰু গন্ধৰ্বসকলে তাক সন্মান কৰে, দেৱতাসকলেও পূজা কৰে। পাছত পুণ্য ক্ষয় হ’লে স্বৰ্গৰ পৰা পতিত হৈ সি জম্বুদ্বীপৰ অধিপতি হৈ জন্ম লয়।
Verse 41
ततः शुभानि कर्माणि चिन्तयानः पुनः पुनः / गुणवान् वित्तसंपन्नो भवतीह न संशयः / कर्मणा मनसा वाचा सत्यधर्मप्रतिष्ठितः
সেয়ে যি বাৰে বাৰে শুভ কৰ্মৰ চিন্তা কৰে, সি এই লোকতেই গুণবান আৰু ধনসম্পন্ন হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই—আৰু কৰ্ম, মন আৰু বাক্যৰে সত্য-ধৰ্মত প্ৰতিষ্ঠিত থাকে।
Verse 42
गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु ग्रामं प्रतीच्छति / सुवर्णमथ मुक्तां वा तथैवान्यान् प्रतिग्रहान्
কিন্তু গংগা-যমুনাৰ মাজৰ পবিত্ৰ অঞ্চলত যি কোনোবাই গাঁও দান হিচাপে গ্ৰহণ কৰে—বা সোণ, মুক্তা আদি অন্য প্ৰতিগ্ৰহ লয়—সেই গ্ৰহণ তাত দোষকৰ বুলি নিন্দিত।
Verse 43
स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चने ऽपि वा / निष्फलं तस्य तत् तीर्थं यावत् तत्फलमश्नुते
নিজৰ কামৰ বাবে, পিতৃকাৰ্যৰ বাবে বা দেৱতাৰ অৰ্চনাৰ বাবেও—যেতিয়ালৈকে তাৰ ফল সঁচাকৈ লাভ নোহোৱে, তেতিয়ালৈকে সেই ব্যক্তিৰ বাবে সেই তীৰ্থ যেন নিষ্ফলেই থাকে।
Verse 44
अतस्तीर्थे न गृह्णीयात् पुण्येष्वायतनेषु च / निमित्तेषु च सर्वेषु अप्रमत्तो द्विजो भवेत्
সেয়ে দ্বিজে তীৰ্থত, পুণ্যস্থানত আৰু পবিত্ৰ মন্দিৰত অনুচিত দান বা লাভ গ্ৰহণ নকৰিব। সকলো ধৰ্মীয় উপলক্ষত শৌচ আৰু সদাচাৰত সি সদায় অপ্রমত্ত আৰু সাৱধান হৈ থাকিব।
Verse 45
कपिलां पाटलावर्णां यस्तु धेनुं प्रयच्छति / स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां चैलकण्ठां पयस्विनीम्
যি ব্যক্তি কাপিলা, পাটলবৰ্ণৰ দুগ্ধৱতী ধেনু—সোণৰ শিং, ৰূপৰ খুৰ, গলাত বস্ত্ৰ বাঁধা—দান কৰে, সি মহাপুণ্য লাভ কৰে।
Verse 46
यावद् रोमाणि तस्या वै सन्ति गात्रेषु सत्तम / तावद् वर्षसहस्त्राणि रुद्रलोके महीयते
হে শ্ৰেষ্ঠ জন! সেই ধেনুৰ গাত্ৰত যিমান ৰোম আছে, সিমান সহস্ৰ বছৰ দাতা ৰুদ্ৰলোকত পূজিত আৰু মহিমান্বিত হয়।
Frequently Asked Questions
The chapter repeatedly prioritizes Prayāga-centered practices—especially smaraṇa (remembrance), darśana (beholding), nāma-kīrtana (chanting the name), and snāna (bathing)—stating that even subtle sins are destroyed through remembering Prayāga and contact with its sacred earth and waters.
Dying there after bathing is said to lead to heaven without return to rebirth, while departing from life remembering Prayāga is declared to lead to Brahmaloka; the text also describes eventual fall from Svarga upon merit’s exhaustion, followed by auspicious rebirth (including royal sovereignty).
It treats the interfluvial region as exceptionally sanctified and warns that receiving villages/wealth there is blameworthy; such conduct can obstruct the promised fruit of pilgrimage until rectified, so a dvija is urged to remain vigilant about purity and right conduct at tīrthas.