Adhyaya 156

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल १४४ श्लोक हैं) ऑपन--माज छा | जि पजञज्चाशर्दाधिकशततमोब् ध्याय: जपनेयोग्य मन्त्र और सबेरे-शाम कीर्तन करनेयोग्य देवता

Yudhiṣṭhira thưa: “Thưa ông nội, ngài vô cùng minh triết và tinh thông mọi śāstra. Vậy xin cho con hỏi: mỗi ngày người ta nên tụng niệm điều gì—mantra hay thánh ca nào—để nhờ sự trì tụng thường hằng mà đạt được quả báo dharma lớn lao?”

Verse 2

प्रस्थाने वा प्रवेशे वा प्रवृत्ते वापि कर्मणि । दैवे वा श्राद्धकाले वा कि जप्यं कर्मसाधनम्‌

Yudhiṣṭhira thưa: “Khi lên đường, khi vào nhà, hay khi bắt đầu bất cứ công việc nào; cũng như trong lễ nghi dâng cúng chư thần hoặc vào thời điểm śrāddha cho tổ tiên—nên tụng niệm gì làm japa để việc định làm được thành tựu?”

Verse 3

शान्तिकं पौष्टिक॑ रक्षा शत्रुघ्न भयनाशनम्‌ | जप्यं यद्‌ ब्रह्म॒समितं तद्‌ भवान्‌ वक्तुमहति

Yudhiṣṭhira thưa: “Xin ngài chỉ dạy cho con mantra thích hợp để trì tụng, đem lại an bình và thịnh vượng, ban sự hộ trì, diệt kẻ thù và trừ nỗi sợ—một mantra được tôn kính như ngang hàng với Veda. Xin ngài từ bi tuyên thuyết.”

Verse 4

भीष्म उवाच व्यासप्रोक्तमिमं मन्त्र शुणुष्वैकमना नृप । सावितन्र्या विहित॑ दिव्यं सद्य: पापविमोचनम्‌

Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, xin hãy nhất tâm lắng nghe thần chú này do hiền thánh Vyāsa truyền dạy. Đây là minh chú linh thiêng do nữ thần Sāvitrī thiết lập, có năng lực giải thoát khỏi tội lỗi ngay tức khắc.”

Verse 5

शृणु मन्त्रविधिं कृत्स्नं प्रोच्यमानं मयानघ । य॑ श्रुत्वा पाण्डवश्रेष्ठ सर्वपापै: प्रमुच्यते

Bhīṣma nói: “Hỡi người vô tội, hỡi bậc ưu tú nhất trong dòng Pāṇḍava, hãy nghe ta trình bày trọn vẹn nghi thức của thần chú này. Ai được nghe, sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.”

Verse 6

रात्रावहनि धर्मज्ञ जपन्‌ पापैर्न लिप्यते । तत्‌ ते5हं सम्प्रवक्ष्यामि शूणुष्वैकमना नूप

Bhīṣma nói: “Hỡi bậc am tường dharma, ai trì tụng thần chú này cả đêm lẫn ngày thì không bị tội lỗi vấy nhiễm. Nay ta sẽ tuyên thuyết cho ngài; xin hãy nhất tâm lắng nghe, tâu Đại vương—bậc minh quân của loài người.”

Verse 7

आयुष्मान्‌ भवते चैव यं श्रुत्वा पार्थिवात्मज । पुरुषस्तु सुसिद्धार्थ: प्रेत्य चेह च मोदते

Bhīṣma nói: “Hỡi vương tử, con của bậc quân vương, ai được nghe minh chú này sẽ trường thọ và mọi sở nguyện đều thành tựu. Người ấy hoan hỷ cả ở đời này lẫn sau khi chết nơi đời sau, hưởng an lạc trong cả hai cõi.”

Verse 8

सेवितं सततं राजन पुरा राजर्षिसत्तमै: । क्षत्रधर्मपरैर्नित्यं सत्यव्रतपरायणै:

Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, thuở xưa pháp này (hay thần chú này) được các bậc vương thánh tối thượng thực hành không ngừng—những người luôn tận tụy với kṣatriya-dharma và kiên định trong các lời thệ nguyện chân thật. Họ thường xuyên trì tụng nó.”

Verse 9

इदमाद्विकमव्यग्रं कुर्वद्धिर्नियतैः सदा । नृपैर्भरतशार्टूल प्राप्यते श्रीरनुत्तमा

Bhīṣma nói: “Hỡi bậc hổ trong dòng Bharata! Những bậc quân vương có kỷ luật—đã chế ngự tâm và các căn—mỗi ngày trì tụng thần chú này với sự chuyên nhất, an tĩnh, không tán loạn, ắt đạt được phú quý và vinh hiển tối thượng.”

Verse 10

नमो वसिष्ठाय महाव्रताय पराशरं वेदनिधि नमस्ये । नमो>स्त्वनन्ताय महोरगाय नमोस्तु सिद्धेभ्य इहाक्षयेभ्य:

Bhīṣma nói: “Đảnh lễ Vasiṣṭha, bậc đại trì giới. Ta cúi đầu trước Parāśara, kho tàng minh triết Veda. Đảnh lễ Ananta, đại xà hùng vĩ. Đảnh lễ các bậc Siddha bất hoại đang an trụ nơi đây.”

Verse 11

(यह मन्त्र इस प्रकार है--) महान्‌ व्रतधारी वसिष्ठको नमस्कार है

Bhīṣma nói: “Thần chú được tụng như sau: Kính lễ Vasiṣṭha, bậc đại trì giới; kính lễ Parāśara, kho tàng minh triết Veda; kính lễ Ananta (Śeṣa), đấng mang hình đại xà rộng lớn; kính lễ các hội chúng Siddha bất hoại; kính lễ muôn vàn bậc hiền triết. Lại kính lễ Đấng Tối Thượng vượt trên mọi tối thượng, Thần của chư thần, Đấng ban ân, Chúa tể muôn loài. Kính lễ Śiva nghìn đầu, và kính lễ Janārdana, Đấng mang nghìn danh hiệu.”

Verse 12

अजैकपादहिर्बु धन्य: पिनाकी चापराजित: । ऋतश्न पितृरूपश्च त्रयम्बकश्न महेश्वर:

Bhīṣma nói: “Ajāikapād, Ahirbudhnya, Dhanya, Pinākī, Aparājita, Ṛtaśna, Pitṛrūpa, Tryambaka và Maheśvara—đó là những danh xưng lừng danh của Rudra.”

Verse 13

नमो<स्त्वृषिभ्य: परमं परेषां देवेषु देवं वरदं वराणाम्‌ सहस्रशीर्षाय नम: शिवाय सहस्ननामाय जनार्दनाय

Bhīṣma nói: “Kính lễ các bậc hiền triết, tối thượng trong hàng tôn quý. Ta cúi đầu trước Thần của chư thần, Đấng ban ân, bậc nhất trong hàng ưu tú—trước Śiva nghìn đầu, trước Đấng nghìn danh hiệu, cũng được gọi là Janārdana. Vṛṣākapi, Śambhu, Havana và Īśvara—đó là mười một Rudra lừng danh, những bậc chủ tể của ba cõi.”

Verse 14

शतमेतत्‌ समाम्नातं शतरुद्रे महात्मनाम्‌ । अंशो भगश्न मित्रश्न वरुणश्ष जलेश्वर:

Bhīṣma nói: “Trong phần Śatarudra, theo truyền thống người ta tụng đọc một trăm danh hiệu của Rudra, bậc đại hồn. Aṃśa, Bhaga, Mitra, Varuṇa (chúa tể của thủy giới) cùng các vị khác—đó được biết là mười hai Āditya; và thánh truyền (śruti) tuyên rằng họ là những người con của Kaśyapa.”

Verse 15

तथा धातार्यमा चैव जयन्तो भास्करस्तथा । त्वष्टा पूषा तथैवेन्द्रो द्वादशो विष्णुरुच्यते

Bhīṣma nói: “Cũng vậy, Dhātā và Aryamā, lại có Jayanta và Bhāskara; Tvaṣṭā, Pūṣā, và cả Indra nữa—đó được nói là mười hai danh xưng (hình thái) của Viṣṇu.”

Verse 16

धरो ध्रुवश्च सोमश्न सावित्रो5थानिलोडनल:

Bhīṣma nói: “(Ngài là) Dhara và Dhruva; Soma và Sāvitra; lại cũng là Anila và Anala.”

Verse 17

नासत्यश्वापि दस्नश्न स्मृतौ द्वावश्विनावपि

Bhīṣma nói: “Trong truyền thống được ghi nhớ (smṛti), đôi song thần Aśvin cũng được nhắc đến bằng các danh xưng Nāsatya và Dasnaśna.”

Verse 18

अतः: पर प्रवक्ष्यामि लोकानां कर्मसाक्षिण:

Bhīṣma nói: “Vì thế, nay ta sẽ thuật về những bậc làm chứng cho nghiệp của các cõi. Tuy vô hình, họ không ngừng quan sát mọi hành vi thiện ác của muôn loài, và thấu rõ chân nghĩa của tế lễ (yajña), bố thí (dāna) và công đức (sukṛta). Danh xưng của họ là Tử thần (Mṛtyu), Thời gian (Kāla), các Viśvedevas, và các Pitṛs hữu hình (tổ tiên). Ngoài ra, các hiền giả khổ hạnh và những bậc đại tiên đã thành tựu (siddha), chuyên tâm vào khổ hạnh và giải thoát (mokṣa), cũng nhìn khắp thế gian bằng ánh mắt từ hòa. Tất cả đều ban quả lành cho những người phàm biết tụng niệm và tán dương danh hiệu của họ.”

Verse 19

अपि यज्ञस्य वेत्तारो दत्तस्य सुकृतस्य च । अदृश्या: सर्वभूतेषु पश्यन्ति त्रिदशेश्वरा:

Bhīṣma nói: “Lại còn có những bậc Thiên chủ—những vị am tường tế lễ, của bố thí đã ban, và các công đức—tuy tự thân vô hình, vẫn quan sát giữa muôn loài (phẩm chất thiện ác của hành vi).”

Verse 20

शुभाशुभानि कर्माणि मृत्यु: कालश्न सर्वश: । विश्वेदेवा: पितृगणा मूर्तिमन्तस्तपोधना:

Bhīṣma nói: “Mọi nghiệp thiện và bất thiện đều được Thần Chết và Thời Gian quan sát trọn vẹn. Các Viśvedevas và đoàn thể Pitṛs hữu hình—giàu công đức khổ hạnh—cũng dõi theo. Tuy vô hình, những chứng nhân thiên giới ấy thấy rõ hạnh kiểm của muôn loài; và khi được tưởng niệm, tán dương, họ ban quả báo tương xứng, nâng đỡ trật tự đạo lý của thế gian.”

Verse 21

मुनयश्वैव सिद्धाश्च॒ तपोमोक्षपरायणा: । शुचिस्मिता: कीर्तयतां प्रयच्छन्ति शुभं नृूणाम्‌

Bhīṣma nói: “Các bậc hiền triết và những đấng thành tựu—chuyên tâm khổ hạnh và giải thoát—thanh tịnh, nụ cười hiền hòa, ban điều lành cát tường cho những ai tụng niệm và tán dương danh hiệu của họ.”

Verse 22

प्रजापतिकृतानेताललोकान्‌ दिव्येन तेजसा । वसन्ति सर्वलोकेषु प्रयता: सर्वकर्मसु

Bhīṣma nói: “Trong mọi cõi giới do Prajāpati tạo dựng, các bậc ấy nương nơi hào quang thần diệu mà an trú; và với kỷ luật cùng ý hướng thanh tịnh, họ quan sát và giám sát hành vi của hết thảy trong mọi cảnh giới.”

Verse 23

प्राणानामी श्वरानेतान्‌ कीर्तयन्‌ प्रयतो नर: । धर्मार्थकामैरविंपुलैर्युज्यते सह नित्यश:

Bhīṣma nói: “Đó là những bậc chủ tể của sinh khí nơi mọi loài hữu tình. Người có kỷ luật, với tâm ý thanh tịnh, thường xuyên tán tụng và xưng niệm danh hiệu của họ, sẽ bền bỉ được ban cho dồi dào: dharma (chánh đạo), artha (phúc lợi và phương tiện), và kāma (hưởng thụ chính đáng).”

Verse 24

लोकांश्व लभते पुण्यान्‌ विश्वेश्वरकृतान्‌ शुभान्‌ । एते देवास्त्रयस्त्रिंशत्‌ सर्वभूतगणेश्वरा:

Bhīṣma nói: Người ấy đạt đến những cõi lành và đầy công đức—những cảnh giới thánh thiện do Đấng Chúa Tể của vũ trụ tạo dựng. Ba mươi ba vị thần này là bậc chủ tể của mọi loài hữu tình.

Verse 25

नन्दी श्वरो महाकायो ग्रामणीर्वृषभध्वज: । ईश्वरा: सर्वलोकानां गणेश्व॒रविनायका:

Bhīṣma nói: “Ai tự chế và giữ lòng thanh tịnh mà xưng tụng danh hiệu của Śiva—Nandīśvara, bậc thân hình vĩ đại, vị thủ lĩnh các đoàn chúng, đấng mang cờ có hình bò; Chúa tể của mọi thế giới; Gaṇeśvara và Vināyaka—quả vậy, ai thành kính ca ngợi trọn vẹn các quyền năng thiêng liêng ấy thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.”

Verse 26

सौम्या रौद्रा गणाश्वैव योगभूतगणास्तथा । ज्योतींषि सरितो व्योम सुपर्ण: पतगेश्वर:

Bhīṣma nói: “Có những đoàn chúng hiền hòa và những đoàn chúng dữ dội; lại có những đoàn chúng đã hợp nhất với năng lực yoga. Những ánh sáng trên trời, các dòng sông, chính bầu trời, và Suparṇa—chúa tể loài chim—(đều được kể trong trật tự vũ trụ ấy).”

Verse 27

पृथिव्यां तपसा सिद्धा: स्थावराश्न चराश्न ह । हिमवान्‌ गिरय: सर्वे चत्वारश्न महार्णवा:

Bhīṣma nói: “Trên cõi đất này, nhờ sức mạnh của tapas (khổ hạnh), sự viên mãn đã được mọi loài đạt tới—cả loài bất động lẫn loài hữu động. Ngay cả Himavān và mọi núi non, cùng bốn đại dương lớn, cũng đứng làm chứng cho hiệu lực của tapas.”

Verse 28

भवस्यानुचराश्चैव हरतुल्यपराक्रमा: । विष्णुदेवो5थ जिष्णुश्न स्कन्दश्चाम्बिकया सह

Bhīṣma nói: “Lại có các tùy tùng của Bhava (Śiva), sức mạnh sánh ngang Hara. Và còn có Viṣṇu-deva, Jiṣṇu, cùng Skanda đi với Ambikā.”

Verse 29

अत ऊर्ध्व॑ प्रवक्ष्यामि मानवानृषिसत्तमान्‌

Bhīṣma nói: “Nay ta sẽ kể tên những bậc hiền triết tối thượng trong loài người—Yavakrīta, Raibhya, Arvāvasu, Parāvasu; Kakṣīvān, con của Uśij; Bala, con của Śāḍrasa; cùng Kaṇva, con của Medhātithi, và Barhiṣad. Tất cả các vị ấy đều được truyền tụng là đầy đủ quang huy của Phạm (Brahman), là những bậc nâng đỡ và kiến lập trật tự thế gian.”

Verse 30

यवक्रीतश्च रैभ्यश्व॒ अर्वावसुपरावसू । ओऔशिजजश्चैव कक्षीवान्‌ बलश्षाड्रिरस: सुत:

Bhīṣma nói: “Ta sẽ kể tên những bậc hiền triết lỗi lạc—Yavakrīta, Raibhya, Arvāvasu, Parāvasu; Kakṣīvān, con của Uśij; và Bala, con của Śāḍrasa. Các vị ấy được ghi nhớ là mang rạng ngời quang huy của Phạm (Brahman) và là những bậc gìn giữ trật tự thế gian.”

Verse 31

ऋषिर्मेधातिथे: पुत्र: कण्वो बर्हिषदस्तथा । ब्रह्मतेजोमया: सर्वे कीर्तिता लोकभावना:

Bhīṣma nói: “Lại còn có Kaṇva, con của Medhātithi, và Barhiṣad. Tất cả các bậc hiền triết ấy đều được ca tụng là tràn đầy huy quang của Phạm (Brahman)—những đấng nâng đỡ thế gian và làm lợi cho muôn loài trong công cuộc tạo thành.”

Verse 32

लभन्ते हि शुभं सर्वे रुद्रानलवसुप्रभा: । भुवि कृत्वा शुभं कर्म मोदन्ते दिवि दैवतैः

Bhīṣma nói: “Quả thật, tất cả các vị ấy đều đạt được quả báo cát tường. Rực rỡ như Rudra, Agni và các Vasu, các ngài đã làm những việc thiện lành trên mặt đất; nay ở cõi trời, các ngài hoan hỷ cùng chư thiên, thọ hưởng thành quả công đức của mình.”

Verse 33

महेन्द्रगुरव: सप्त प्राचीं वै दिशमाश्रिता: । प्रयत: कीर्तयेदेतान्‌ शक्रलोके महीयते

Bhīṣma nói: “Bảy vị hiền triết được gọi là các bậc Thầy của Mahendra cư ngụ ở phương Đông. Người nào thanh tịnh, giữ kỷ luật, và cung kính xưng tụng danh các ngài, sẽ được tôn vinh và địa vị cao quý trong cõi của Śakra (Indra).”

Verse 34

उन्मुचु:प्रमुचुश्वैव स्वस्त्यात्रेयश्व वीर्यवान्‌ । दृढ्व्यश्वोर्ध्वबाहुश्न तृणसोमाज्निरास्तथा

Bhīṣma nói: Unmucu, Pramucu, Svastyātreya hùng mạnh, Dṛḍhavyāśa, Ūrdhvabāhu, Tṛṇasomāṅgirā, và đại hiền Agastya rực rỡ—con của Mitra và Varuṇa—bảy vị ấy là các ṛtvij (tư tế chủ lễ) của Dharmarāja (Yama), và cư ngụ ở phương Nam.

Verse 35

मित्रावरुणयो: पुत्रस्तथागस्त्य: प्रतापवान्‌ | धर्मराजर्त्विज: सप्त दक्षिणां दिशमाश्रिता:

Bhīṣma nói: Agastya, bậc đại hiền hùng mạnh, con của Mitra và Varuṇa, là một trong bảy vị ṛtvij (tư tế chủ lễ) của Dharmarāja (Yama). Bảy vị ṛtvij ấy cư ngụ ở phương Nam.

Verse 36

दृढेयुश्न ऋतेयुश्व परिव्याधश्व कीर्तिमान्‌ | एकत्र द्वितश्वैव त्रितश्षादित्यसांनिभा:

Bhishma nói: Dṛḍheyu, Ṛteyu và Parivyādha lừng danh—cùng với Ekatrā, Dvitā và Tritā rực sáng như mặt trời—đó là bảy vị ṛtvij (tư tế chủ lễ) của Varuṇa, cư ngụ về phương Tây.

Verse 37

अत्रे: पुत्रश्न धर्मात्मा ऋषि: सारस्वतस्तथा । वरुणस्यर्त्विज: सप्त पश्षचिमां दिशमाश्रिता:

Bhīṣma nói: Trong số họ có con trai của Atri, một bậc hiền giả tâm hồn chính trực, và hiền sĩ Sārasvata. Bảy vị ấy là các ṛtvij (tư tế chủ lễ) của Varuṇa, cư ngụ ở phương Tây—Dṛḍheyu, Ṛteyu, Kīrtimān, Parivyādha, vị rực sáng như mặt trời, cùng ba người mang tên Ekata, Dvita và Trita. Như vậy là đã kể đủ bảy vị ṛtvij của Varuṇa ở phương Tây.

Verse 38

अत्रिर्वसिष्ठो भगवान्‌ कश्यपश्च महानृषि: । गौतमश्न भरद्वाजो विश्वामित्रो5थ कौशिक:

Bhishma nói: Atri, bậc đáng tôn Vasiṣṭha, và đại hiền Kaśyapa; lại có Gautama, Bharadvāja, và Viśvāmitra thuộc dòng Kuśika—những bậc thánh hiền lỗi lạc ấy được kể như các bậc uy nghiêm, đặt nền trên dharma; sự hiện diện và lời chỉ dạy của họ nâng đỡ trật tự thiêng liêng và nếp hạnh đúng đắn.

Verse 39

ऋचीकतनयश्चोग्रो जमदग्नि: प्रतापवान्‌ | धनेश्वरस्य गुरव: सप्तैते उत्तराश्रिता:

Bhīṣma nói: “Jamadagni, người con của Ṛcīka, uy mãnh và rực sáng, bản tính cương liệt. Bảy bậc hiền triết này—Atri, bậc đáng tôn Vasiṣṭha, đại tiên Kaśyapa, Gautama, Bharadvāja, Viśvāmitra thuộc dòng Kuśika, và Jamadagni hùng lực, con của Ṛcīka—cư ngụ ở miền phương Bắc và làm các bậc đạo sư tế tự (tư tế nghi lễ) cho Kubera, Chúa Tể Tài Bảo.”

Verse 40

अपरे मुनय: सप्त दिक्षु सर्वास्वधिष्ठिता: । कीर्तिस्वस्तिकरा नृणां कीर्तिता लोकभावना:

Bhīṣma nói: “Lại còn bảy bậc hiền triết khác, an lập khắp mọi phương. Họ là những đấng nâng đỡ và khai sinh trật tự thế gian. Khi danh hiệu các bậc ấy được xưng tụng, danh tiếng của con người tăng trưởng và phúc lành được thành tựu.”

Verse 41

धर्म: कामश्न कालश्च वसुर्वासुकिरेव च । अनन्त: कपिलश्नैव सप्तैते धरणीधरा:,धर्म, काम, काल, वसु, वासुकि, अनन्त और कपिल--ये सात पृथ्वीको धारण करनेवाले हैं

Bhīṣma nói: “Dharma, Kāma và Kāla, cùng với Vasu, Vāsuki, Ananta và Kapila—bảy đấng ấy là những kẻ nâng đỡ địa cầu.”

Verse 42

रामो व्यासस्तथा ट्रौणिरश्व॒त्थामा च लोमश: । इत्येते मुनयो दिव्या एकैक: सप्त सप्तधा,परशुराम, व्यास, द्रोणपुत्र अश्वत्थामा और लोमश--ये चारों दिव्य मुनि हैं। इनमेंसे एक-एक सात-सात ऋषियोंके समान हैं

Bhīṣma nói: “Rāma (Paraśurāma), Vyāsa, Aśvatthāmā—con của Droṇa—và Lomaśa: bốn vị ấy là những bậc thánh hiền mang tính thần linh. Mỗi người trong số họ đều đáng được xem như ngang hàng với bảy vị hiền triết.”

Verse 43

शान्तिस्वस्तिकरा लोके दिशांपाला: प्रकीर्तिता: । यस्यां यस्यां दिशि होते तन्मुख: शरणं व्रजेत्‌

Các bậc rishi ấy được xưng tụng là những đấng gieo rắc an hòa và phúc lành trong đời, đồng thời là những vị hộ trì các phương. Các ngài ở phương nào, thì nên hướng mặt về phương ấy mà nương tựa nơi các ngài.

Verse 44

स्रष्टार: सर्वभूतानां कीर्तिता लोकपावना: । संवर्तो मेरुसावर्णो मार्कण्डेयश्व धार्मिक:

Bhīṣma nói: “Họ được tôn xưng là những bậc tạo tác muôn loài và là những đấng thanh tẩy các cõi—Saṁvarta, Merusāvarṇi, và hiền thánh Mārkaṇḍeya, bậc chính trực.”

Verse 45

सांख्ययोगौ नारदश्न दुर्वासाश्च महानृषि: । अत्यन्ततपसो दान्तास्त्रिषु लोकेषु विश्रुता:

Bhīṣma nói: “Sāṅkhya và Yoga, Nārada, cùng đại hiền Durvāsā—đều lừng danh trong ba cõi là những bậc khổ hạnh cực độ, chế ngự trọn vẹn các căn.”

Verse 46

अपरे रुद्रसंकाशा: कीर्तिता ब्रह्मलौकिका: । अपुत्रो लभते पुत्र दरिद्रो लभते धनम्‌

Bhishma nói: “Còn có những bậc khác nữa—các hiền giả rực rỡ như Rudra—được ca tụng là thuộc về cõi Phạm Thiên (Brahmaloka). Chỉ riêng việc tụng niệm và tán dương các ngài đã trở thành phương tiện đạt đến Brahmaloka; nhờ sự tưởng niệm ấy, người hiếm muộn được con, kẻ nghèo khó được của.”

Verse 47

तथा धर्मार्थकामेषु सिद्धि च लभते नर: । पृथुं वैन्यं नूपवरं पृथ्वी यस्याभवत्‌ सुता

Bhīṣma nói: “Như thế, con người cũng đạt thành tựu trong dharma, artha và kāma. Ấy chính là Pṛthu, con của Vena—một bậc quân vương ưu việt—đến nỗi Đất Mẹ tựa như trở thành con gái của ngài.”

Verse 48

आदित्यवंशप्रभवं महेन्द्रसमविक्रमम्‌,सूर्यवंशमें उत्पन्न और देवराज इन्द्रके समान पराक्रमी इला और बुधके प्रिय पुत्र त्रिभुवनविख्यात राजा पुरूरवाका नाम कीर्तन करें

Bhīṣma nói: “Hãy tụng niệm và tôn vinh danh hiệu vua Purūravas—sinh từ dòng dõi Mặt Trời (Āditya), dũng mãnh ngang Indra, là người con yêu quý của Ilā và Budha, và lừng danh khắp ba cõi.”

Verse 49

पुरूरवसमैलं च त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्‌ बुधस्य दयितं पुत्र कीर्तयेद्‌ वसुधाधिपम्‌

Bhishma nói: “Hỡi con, hãy tụng niệm và tán dương danh hiệu vua Purūravas—hậu duệ của Ilā, lừng danh khắp ba cõi; là người con được Budha yêu quý và là bậc quân vương của cõi đất.”

Verse 50

त्रिलोकविश्रुतं वीर॑ भरतं च प्रकीर्तयेत्‌ । गवामयेन यज्ञेन येनेष्टं वै कृते युगे

Bhishma nói: “Hãy tán dương và xướng danh vị anh hùng Bharata, lừng danh khắp ba cõi—người trong thời Kṛta (Satya) đã cử hành tế lễ với phẩm vật dâng cúng từ các sản vật của bò. Lại cũng nên tụng niệm và ca ngợi đức vua Rantideva rực rỡ bậc nhất—đầy đủ khổ hạnh chinh phục thế gian, mang các tướng lành, và được muôn dân tôn kính.”

Verse 51

रन्तिदेवं महादेवं कीर्तयेत्‌ परमद्युतिम्‌ विश्वजित्तपसोपेतं लक्षण्यं लोकपूजितम्‌

Bhishma nói: “Hãy tụng niệm lời tán dương đức vua Rantideva—vĩ đại như bậc thần minh, rực rỡ bậc nhất, đầy đủ khổ hạnh chinh phục thế gian, mang tướng lành và được dân chúng tôn kính. Ai dậy sớm mà xướng tụng những danh hiệu ấy sẽ mau đạt an lành; người ấy không sợ lửa, không sợ trộm cướp, và đường đi không gặp ngăn trở.”

Verse 52

तथा श्वेतं च राजर्षि कीर्तयेत्‌ परमद्युतिम्‌ । सगरस्यात्मजा येन प्लावितास्तारितास्तथा

Bhishma nói: “Cũng vậy, hỡi bậc vương hiền, hãy tụng niệm và tưởng nhớ đức vua hiền triết Śveta, rực rỡ bậc nhất. Lại hãy ca ngợi và ghi nhớ bậc vương hiền Bhagiratha đầy uy quang—người đã khiến các con của Sagara được tắm trong nước sông Gaṅgā và nhờ đó được giải thoát.”

Verse 53

हुताशनसमानेतान्‌ महारूपान्‌ महौजस: । उग्रकायान्‌ महासतत्त्वान्‌ कीर्तयेत्‌ कीर्तिवर्धनान्‌

Bhishma nói: “Những bậc quân vương ấy rực sáng như lửa tế—tuấn mỹ phi thường, khí lực dồi dào, dáng thân uy mãnh, và dũng khí cao cả. Hãy tụng niệm và tưởng nhớ các ngài; bởi sự tưởng niệm ấy làm tăng trưởng danh tiếng của chính mình và nâng tâm hướng về những lý tưởng cao quý.”

Verse 54

देवानृषिगणांश्वैव नृपांश्व जगतीश्वरान्‌ । सांख्यं योगं च परमं हव्यं कव्यं तथैव च

Bhishma nói: Người ta nên tụng niệm và ghi nhớ các chư thiên, các đoàn thể hiền triết (ṛṣi), và những bậc quân vương cai trị cõi đất. Cũng nên tụng niệm Sāṅkhya và Yoga theo nghĩa tối thượng, cùng các lễ phẩm thiêng dâng cho chư thiên (havya) và cho tổ tiên (kavya). Sự tưởng niệm và tán dương như vậy là điềm lành tối thượng và có năng lực thanh tịnh đối với mọi loài; nhờ lặp đi lặp lại, bệnh tật được tiêu trừ và mọi hành nghiệp được bồi bổ vững mạnh nhất. Vì thế, hỡi Bharata, mỗi ngày vào buổi sớm và buổi chiều, với tâm thanh tịnh, người ta nên thực hành kīrtana đầy lòng sùng kính và cũng xưng niệm danh hiệu các chư thiên, các hiền triết và các bậc minh quân ấy.

Verse 55

कीर्तितं परम॑ ब्रह्म सर्वश्रुतिपरायणम्‌ | मड्ूल्यं सर्वभूतानां पवित्र बहुकीर्तितम्‌

Bhishma nói: Phạm Thiên Tối Thượng—được xem là ý nghĩa rốt ráo của toàn thể Veda—đã được tuyên thuyết. Ngài là giá trị chân thật của mọi loài, là đấng thanh tịnh được ca ngợi mãi không thôi. Việc không ngừng tụng niệm và tưởng nhớ Đại Ngã Tối Thượng, cùng với việc cung kính xưng niệm danh hiệu các chư thiên, các ṛṣi và những bậc minh quân từng trị vì cõi đất, được tuyên bố là điềm lành cho hết thảy chúng sinh. Nhờ sự tán dương liên tục ấy, bệnh tật được tiêu trừ và mọi hành nghiệp được bồi bổ vững mạnh nhất. Vì thế, hỡi Bharata, mỗi ngày—sáng và chiều—với tâm thanh tịnh, người ta nên ca ngợi Đức Chúa và cũng tụng niệm danh hiệu các chư thiên, các hiền triết và những bậc quân vương mẫu mực ấy.

Verse 56

व्याधिप्रशमन श्रेष्ठ पौष्टिक सर्वकर्मणाम्‌ । प्रयत: कीर्तयेच्चैतान्‌ कल्यं सायं च भारत

Bhishma nói: “Pháp tưởng niệm này là phương tiện bậc nhất để làm lắng dịu bệnh tật, và nuôi dưỡng, củng cố mọi hành nghiệp. Vì thế, hỡi Bharata, với tâm kỷ luật và thanh tịnh, người ta nên xưng tụng những danh hiệu ấy vào buổi sớm và buổi chiều—tưởng nhớ các chư thiên, các ṛṣi và các bậc quân vương cai trị trên mặt đất. Sự kīrtana lặp đi lặp lại như vậy là điềm lành và thanh tịnh tối thượng cho mọi loài; nhờ thực hành mãi không thôi, bệnh tật bị tiêu diệt và trong mọi bổn phận người ta đạt được sự xuất sắc cùng sự nâng đỡ lành thiện.”

Verse 57

एते वै पान्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च । एते विनायका: श्रेष्ठा दक्षा: शान्ता जितेन्द्रिया:

Chính các vị ấy bảo hộ thế gian, khiến mưa rơi, ban ánh sáng và gió, và tạo dựng muôn dân. Chính các vị ấy là những Vināyaka—chúa tể của mọi chướng ngại—bậc tối thắng, khéo léo, an hòa, và đã chế ngự các căn.

Verse 58

नराणामशुभं सर्वे व्यपोहन्ति प्रकीर्तिता: । साक्षिभूता महात्मान: पापस्य सुकृतस्य च,ये महात्मा सब मनुष्योंके पाप-पुण्यके साक्षी हैं। इनका नाम लेनेपर ये सब लोग मानवोंके अमंगलका नाश करते हैं

Bhishma nói: “Khi những bậc đại hồn—những vị làm chứng cho tội và phước của loài người—được tán dương và danh hiệu được xưng tụng, thì mọi điều bất tường giáng xuống con người đều bị xua tan.”

Verse 59

जो सबेरे उठकर इनके नाम और गुणोंका उच्चारण करता है, उसे शुभ कर्मोंके भोग प्राप्त होते हैं। उसके यहाँ आग और चोरका भय नहीं रहता तथा उसका मार्ग कभी रोका नहीं जाता

Bhīṣma nói: Ai thức dậy vào buổi sớm và xưng tụng danh hiệu cùng đức hạnh của các bậc ấy thì sẽ hưởng quả báo của những thiện nghiệp cát tường. Trong nhà người ấy không còn nỗi sợ lửa hay trộm cướp, và con đường của người ấy chẳng bao giờ bị ngăn trở.

Verse 60

एतान्‌ कीर्तयतां नित्य॑ दुःस्वप्नो नश्यते नृणाम्‌ मुच्यते सर्वपापेभ्य: स्वस्तिमांश्व गृहान्‌ ब्रजेत्‌

Bhīṣma nói: Với những ai thường xuyên xưng tụng danh hiệu các vị thần này, ác mộng sẽ tiêu tan. Người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và trở về nhà trong bình an, an lành.

Verse 61

दीक्षाकालेषु सर्वेषु यः पठेन्नियतो द्विज: । न्यायवानात्मनिरत: क्षान्तो दान्तोडनसूयक:

Bhīṣma nói: Trong mọi dịp thọ giới và lập nguyện, người Bà-la-môn (kẻ “hai lần sinh”) giữ kỷ luật mà tụng đọc các danh hiệu này sẽ trở nên người trọng công lý, vững bền nội tâm, nhẫn nại, tự chế, và không soi mói lỗi lầm hay ganh ghét.

Verse 62

रोगार्तो व्याधियुक्तो वा पठन्‌ पापात्‌ प्रमुच्यते । वास्तुमध्ये तु पठत: कुले स्वस्त्ययनं भवेत्‌

Bhīṣma nói: Dù người ấy đang đau ốm hay bị bệnh tật hành hạ, chỉ cần tụng đọc điều này thì được giải khỏi tội lỗi. Và nếu tụng đọc ngay trong nhà mình, điều ấy trở thành nguyên nhân của an lành và cát tường cho cả dòng tộc.

Verse 63

क्षेत्रमध्ये तु पठतः सर्व सस्य॑ प्ररोहति । गच्छत: क्षेममध्वानं ग्रामान्तरगत: पठन्‌

Bhīṣma nói: Ai tụng đọc danh sách thánh danh này giữa ruộng đồng thì mọi mùa màng đều nảy nở và thịnh vượng. Ai tụng đọc khi đang đi sang làng khác thì con đường hành trình ấy sẽ kết thúc trong an toàn và hanh thông.

Verse 64

आत्मनश्न सुतानां च दाराणां च धनस्य च | बीजानामोषधीनां च रक्षामेतां प्रयोजयेत्‌,अपनी, पुत्रोंकी, पत्नीकी, धनकी तथा बीजों और ओषधियोंकी भी रक्षाके लिये इस नामावलीका प्रयोग करे

Bhīṣma nói: Nên dùng nghi thức hộ trì này (tập hợp các thánh danh/chân ngôn) để bảo vệ chính mình, các con trai, người vợ, của cải, và cả hạt giống cùng dược thảo. Như vậy, sự che chở lan từ thân quyến đến sinh kế và những nguồn lực nuôi dưỡng sự sống.

Verse 65

एतान्‌ संग्रामकाले तु पठत: क्षत्रियस्य तु । व्रजन्ति रिपवो नाशं क्षेम॑ च परिवर्तते,युद्धकालमें इन नामोंका पाठ करनेवाले क्षत्रियके शत्रु भाग जाते हैं और उसका सब ओरसे कल्याण होता है

Bhīṣma nói: Ngay trong giờ chiến trận, khi một kṣatriya tụng đọc những danh hiệu này, kẻ thù bị xô đẩy đến chỗ diệt vong, còn sự an ổn và phúc lành của người ấy được phục hồi, vững bền bốn phía.

Verse 66

एतान्‌ दैवे च पित्रये च पठत: पुरुषस्य हि । भुज्जते पितर: कव्यं हव्यं च त्रेदिवौकस:

Bhīṣma nói: Với người tụng đọc những danh hiệu này vào lúc tế lễ dâng chư thiên và trong nghi lễ tổ tiên (śrāddha), các Pitṛs hoan hỷ thọ hưởng kavya (lễ vật dành cho tổ tiên), còn chư thiên—những bậc cư ngụ nơi ba cõi trời—tiếp nhận havya (lễ vật dâng thần).

Verse 67

न व्याधिश्वापदभयं न द्विपान्न हि तस्करात्‌ । कश्मलं लघुतां याति पाप्मना च प्रमुच्यते

Bhīṣma nói: Với người sống theo sự hành trì chính pháp này, không còn sợ bệnh tật hay thú dữ; cũng chẳng gặp hiểm họa bởi voi hay kẻ trộm. Nỗi sầu và sự bấn loạn trong tâm trở nên nhẹ, và người ấy được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 68

यानपात्रे च याने च प्रवासे राजवेश्मनि । परां सिद्धिमवाप्नोति सावित्री हुत्तमां पठन्‌

Bhīṣma nói: Dù ở trên thuyền, ngồi trên xe, đi xa xứ, hay bước vào cung điện của bậc vương giả, người nào thầm tụng trong tâm Sāvitrī (Gāyatrī) tối thắng thì đạt được thành tựu tối thượng.

Verse 69

न च राजभयं तेषां न पिशाचान्न राक्षसात्‌ । नाग्न्यम्बुपवनव्यालाद्‌ भयं तस्योपजायते,गायत्रीका जप करनेसे द्विजको राजा, पिशाच, राक्षस, आग, पानी, हवा और साँप आदिका भय नहीं होता

Bhīṣma nói: Với người ấy, không nỗi sợ nào khởi lên—từ vua chúa, từ piśāca hay từ rākṣasa; cũng không sợ lửa, nước, gió hay loài rắn. Như vậy, nhờ trì tụng Gāyatrī một cách nghiêm cẩn và có kỷ luật, người “hai lần sinh” được che chở khỏi hiểm họa hữu hình và vô hình, khiến tâm càng vững bền trong dharma.

Verse 70

चतुर्णामपि वर्णानामाश्रमस्य विशेषत: । करोति सतत शान्तिं सावित्रीमुत्तमां पठन्‌,जो उत्तम गायत्री-मन्त्रका जप करता है, वह पुरुष चारों वर्णों और विशेषतः चारों आश्रमोंमें सदा शान्ति स्थापन करता है

Bhīṣma nói: “Nhờ không ngừng trì tụng Sāvitrī tối thượng (tức Gāyatrī-mantra), một người thiết lập sự an hòa bền vững cho cả bốn varṇa, và—đặc biệt hơn cả—cho trật tự bốn āśrama.”

Verse 71

नान्निर्दहति काष्ठानि सावित्री यत्र पठ्यते । न तत्र बालो प्रियते न च तिष्ठन्ति पन्नगा:

Bhīṣma nói: Ở nơi Sāvitrī (Gāyatrī) được trì tụng, lửa không thiêu rụi những kết cấu bằng gỗ; ở đó không xảy ra cái chết của trẻ thơ, và loài rắn cũng không lưu lại. Câu kệ tán dương năng lực hộ trì và tịnh hóa được gán cho việc trì tụng thánh chú một cách nghiêm cẩn, xem đó như một sự che chở theo dharma cho an lành của gia thất và cộng đồng.

Verse 72

न तेषां विद्यते दुःखं गच्छन्ति परमां गतिम्‌ । ये शृण्वन्ति महद्‌ ब्रह्म सावित्रीगुणकीर्तनम्‌

Bhishma nói: Những ai lắng nghe lời tán dương cao cả về Sāvitrī (Gāyatrī-mantra), được đồng nhất với Tối Thượng Phạm (Supreme Brahman), thì không bị sầu khổ chạm đến; họ đạt đến cảnh giới tối thượng. Lời dạy nhấn mạnh việc nghe với lòng sùng kính và ca ngợi tri thức thiêng liêng như một phương tiện theo dharma để được tự do nội tâm và thành tựu cứu cánh.

Verse 73

गवां मध्ये तु पठतो गावो<स्य बहुवत्सला: । प्रस्थाने वा प्रवासे वा सर्वावस्थां गत: पठेत्‌

Bhishma nói: Với người trì tụng (thánh tụng) giữa đàn bò, bò sẽ trở nên hết sức trìu mến đối với người ấy. Vì vậy, dù vào lúc lên đường hay khi sống xa quê nhà, trong bất cứ hoàn cảnh nào, người ta cũng nên tiếp tục trì tụng. Lời dạy nhấn mạnh sự tu tập bền bỉ và sự đáp lại hiền hòa, che chở mà nó khơi dậy nơi các loài hữu tình.

Verse 74

जपतां जुद्धतां चैव नित्यं च प्रयतात्मनाम्‌ | ऋषीणां परम जप्यं गुहमेतन्नराधिप,नरेश्वर! सदा शुद्धचित्त होकर जप करे, होम करनेवाले ऋषियोंके लिये यह परम गोपनीय मन्त्र है

Bhīṣma nói: “Đối với những ai luôn chuyên cần tụng niệm, đối với những ai ra trận chiến đấu, và đối với những ai hằng tự chế, đây là thần chú tối thượng đáng được trì tụng. Ôi Đại vương, đây là giáo huấn bí mật—đặc biệt dành cho các bậc hiền triết thực hành japa và cử hành lễ hỏa tế—cần được gìn giữ với tâm luôn thanh tịnh.”

Verse 75

याधातथ्येन सिद्धस्य इतिहासं पुरातनम्‌ | पराशरमतं दिव्यं शकाय कथितं पुरा

Bhīṣma nói: “Đây là một thánh sử cổ xưa, chân thật, do hiền thánh Vedavyāsa—bậc đã thành tựu—truyền dạy đúng như thực. Trong đó trình bày giáo pháp thần diệu của Parāśara; và thuở trước, giáo huấn ấy từng được truyền cho Indra.”

Verse 76

तदेतत्‌ ते समाख्यातं तथ्य॑ ब्रह्म सनातनम्‌ | ह्ृदयं सर्वभूतानां श्रुतिरिषा सनातनी

Bhīṣma nói: “Vậy ta đã tuyên bày cho ngươi chân lý ấy—Brahman vĩnh cửu. (Thần chú/giáo huấn) này chính là trái tim của muôn loài, và là Śruti bất diệt, vượt ngoài thời gian.”

Verse 77

सोमादित्यान्वया: सर्वे राघवा: कुरवस्तथा । पठन्ति शुचयो नित्यं सावित्रीं प्राणिनां गतिम्‌

Bhīṣma nói: “Mọi bậc quân vương sinh trong dòng dõi Mặt Trời—dòng Rāghu—và cũng như các vua thuộc tộc Kuru, với hạnh kiểm thanh tịnh, từ xưa đến nay đều hằng ngày trì tụng thần chú Sāvitrī (Gāyatrī). Gāyatrī được tuyên xưng là nơi nương tựa tối thượng và con đường cứu cánh của muôn loài hữu tình.”

Verse 78

अभ्यासे नित्यं देवानां सप्तर्षीणां ध्रुवस्थ च । मोक्षणं सर्वकृच्छाणां मोचयत्यशुभात्‌ सदा

Bhīṣma nói: “Nếu hằng ngày chuyên cần tưởng niệm các chư thiên, bảy vị ṛṣi (Saptarṣi) và Dhruva kiên định, thì mọi gian nguy đều được giải thoát. Việc ca tụng danh hiệu của các ngài luôn giải trừ điều bất tường—tức xiềng xích của tội lỗi.”

Verse 79

वृद्धैः काश्यपगौतमप्र भृतिभि र्भग्वड्धिरो5त्रयादिभि: शुक्रागस्त्यबृहस्पतिप्रभतिभिर्रह्यर्षिभि: सेवितम्‌ । भारद्वाजमतमृचीकतनयै: प्राप्त वसिष्ठात्‌ पुनः सावित्रीमधिगम्य शक्रवसुभि: कृत्स्ना जिता दानवा:

Bhishma nói: Thần chú Savitri (Gayatri) đã được các bậc Brahmarishi khả kính hằng tu trì—Kashyapa, Gautama, Bhrigu và các vị khác, cùng Atri và những bậc đồng hàng; lại cũng được Shukra, Agastya, Brihaspati và các đại hiền triết khác phụng hành. Đại sĩ Bharadvaja đã quán niệm thần chú ấy thật sâu; các con của Richika đã thọ nhận từ ngài. Lại nữa, Indra và các Vasu, sau khi được Vashishtha truyền Savitri, nhờ uy lực của nó mà khuất phục toàn bộ đạo quân Danava. Đoạn này trình bày thần chú không như vật sở hữu riêng, mà như một gia tài kỷ luật: khi được tiếp cận bằng lòng tôn kính, học tập và truyền thừa đúng pháp, nó trở thành sức mạnh hộ trì dharma và chế ngự adharma.

Verse 80

यो गोशतं कनकश्‌ड्रमयं ददाति विप्राय वेदविदुषे च बहुश्रुताय । दिव्यां च भारतकथां कथयेच्च नित्यं तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव

Bhishma nói: Người nào đem tặng cho một Bà-la-môn học rộng, thông Veda, một trăm con bò có sừng bọc vàng; và người nào hằng ngày giảng thuyết thánh truyện Mahabharata—cả hai đều đạt cùng một quả phúc. Lời dạy rằng: nuôi dưỡng dharma bằng sự truyền trao kinh điển nâng tâm liên tục có thể sánh với cả bố thí nghi lễ xa hoa.

Verse 81

भृगुका नाम लेनेसे धर्मकी वृद्धि होती है। वसिष्ठ मुनिको नमस्कार करनेसे वीर्य बढ़ता है। राजा रघुको प्रणाम करनेवाला क्षत्रिय संग्रामविजयी होता है तथा अश्विनीकुमारोंका नाम लेनेवाले मनुष्यको कभी रोग नहीं सताता

Bhishma nói: Xướng danh dòng Bhṛgu thì dharma tăng trưởng. Cúi lạy hiền thánh Vasiṣṭha thì khí lực và uy dũng thêm mạnh. Một kṣatriya kính lễ vua Raghu sẽ thắng trận nơi chiến địa. Và người cầu xưng Aśvinīkumāra thì bệnh tật chẳng quấy nhiễu. Lời dạy gắn việc tưởng niệm cung kính các bậc hiền triết mẫu mực và các thần y với sự vun bồi đức hạnh, sức mạnh, chiến thắng và sức khỏe.

Verse 82

एषा ते कथिता राजन्‌ सावित्री ब्रह्म शाश्वती | विवक्षुरसि यच्चान्यत्‌ तत्‌ ते वक्ष्यामि भारत

Bhishma nói: “Tâu Đại vương, ta đã trình bày với ngài về Savitri vĩnh cửu—Gayatri—mang bản tính của Brahman. Hỡi dòng Bharata, nếu còn điều gì khác ngài muốn hỏi, ta cũng sẽ nói cho ngài biết.”

Verse 83

धर्मो विवर्धति भूगो: परिकीर्तनेन वीर्य विवर्धति वसिष्ठनमोनतेन । संग्रामजिद्‌ भवति चैव रघुं नमस्यन्‌ स्यादश्विनौ च परिकीर्तयतो न रोग:

Bhīṣma nói: Ca ngợi Bhṛgu thì dharma tăng trưởng; cúi lạy Vasiṣṭha với lòng tôn kính thì sức mạnh và dũng khí tăng thêm. Kính lễ Raghu thì trở thành kẻ thắng trận; và người tán dương đôi Aśvin thì không phát sinh bệnh tật. Vì vậy, việc tưởng niệm và xưng tụng cung kính các bậc hiền triết mẫu mực cùng các thần y được dạy như một phương cách vun bồi đức hạnh, khí lực, chiến thắng và sức khỏe.

Verse 150

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सावित्रीव्रतोपाख्याने पञ्चाशदधिकशततमो<ध्याय:

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Anuśāsana Parva—đặc biệt trong phần nói về dharma của bố thí (dāna-dharma)—trong thiên truyện về lời thệ nguyện Sāvitrī, chương thứ một trăm năm mươi đã kết thúc. Đây là lời kết (colophon) đánh dấu sự khép lại của một đơn vị giáo huấn, đặt mạch truyện trong khuôn khổ đạo lý về bổn phận bố thí và kỷ luật tu trì theo lời nguyện.

Verse 153

इत्येते द्वादशादित्या: काश्यपेया इति श्रुति: । वेदके शतरुद्रिय प्रकरणमें महात्मा रुद्रके सैकड़ों नाम बताये गये हैं। अंश

Bhīṣma nói: “Như thế, đây là mười hai Āditya; truyền thống thánh khải (śruti) tuyên rằng họ là con của Kaśyapa.” Trong mạch giáo huấn này, các thần mặt trời được đặt vào gia phả thiêng liêng, nhấn mạnh rằng trật tự vũ trụ được nâng đỡ bởi những dòng dõi thần linh được thừa nhận và bởi mặc khải có thẩm quyền.

Verse 163

प्रत्यूषश्न प्रभासश्च॒ वसवोडूष्टौ प्रकीर्तिता: । धर, ध्रुव, सोम, सावित्र, अनिल, अनल, प्रत्यूष और प्रभास--ये आठ वसु कहे गये हैं

Bhīṣma nói: “Pratyūṣa và Prabhāsa cũng được xưng danh; như vậy các Vasu được tuyên là tám vị. Đó là Dhara, Dhruva, Soma, Sāvitra, Anila, Anala, Pratyūṣa và Prabhāsa—được ghi nhớ là tám Vasu.” Trong bối cảnh giáo huấn này, Bhīṣma làm sáng tỏ những phân loại thần linh theo truyền thống, vốn làm nền cho tri thức về dharma và sự hiểu biết nghi lễ.

Verse 173

मार्तण्डस्यात्मजावेतौ संज्ञानासाविनिर्गतौ । नासत्य और दस्न--ये दोनों अश्विनीकुमारके नामसे प्रसिद्ध हैं। इनकी उत्पत्ति भगवान्‌ सूर्यके वीर्यसे हुई है। ये अश्वरूपधारिणी संज्ञा देवीके नाकसे प्रकट हुऐ थे (ये सब मिलाकर तैंतीस देवता हैं)

Bhīṣma nói: Hai vị này là con của Mārtaṇḍa (Mặt Trời), sinh ra từ lỗ mũi của nữ thần Saṃjñā khi nàng mang hình một ngựa cái. Họ lừng danh với tên Nāsatya và Dasra—đôi song sinh Aśvinī-kumāra. Nguồn gốc của họ phát xuất từ uy lực của Mặt Trời chí tôn. Như vậy, các vị thần này được tính trong tổng số truyền thống là ba mươi ba thần.

Verse 283

कीर्तयन्‌ प्रयत: सर्वान्‌ सर्वपापै: प्रमुच्यते । इसी प्रकार नन्दीश्वर

Bhīṣma nói: “Ai với tự chế và tâm ý thanh tịnh mà xưng tụng trọn vẹn những danh hiệu này thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Như vậy, người thành kính tưởng niệm Nandīśvara, bậc thân hình vĩ đại, vị thủ lĩnh các đoàn chúng, Đấng mang cờ hiệu bò, Gaṇeśa—Vināyaka—chúa tể của mọi thế giới; cùng các gaṇa hiền hòa, các Rudra-gaṇa, các yoga-gaṇa, các bhūta-gaṇa; các chòm sao, các dòng sông, bầu trời; Garuḍa vua loài chim; các đại ẩn sĩ thành tựu nhờ khổ hạnh trên mặt đất; mọi loài bất động và động vật; dãy Himālaya và hết thảy núi non; bốn biển cả; các tùy tùng của Śaṅkara dũng mãnh ngang ngài; và cả Viṣṇu, Jiṣṇu, Skanda, Ambikā—người nào tụng niệm các danh ấy với lòng trong sạch thì mọi tội lỗi đều bị tiêu trừ.”

Verse 473

प्रजापति सार्वभौम॑ कीर्तयेद्‌ वसुधाधिपम्‌ । इनका नाम लेनेवाले मनुष्यके धर्म

Bhishma nói: “Nên ca ngợi và tụng xưng vị Chúa tể tối thượng của cõi đất, bậc quân vương phổ quát cũng là một Prajapati. Ai xưng niệm danh Ngài sẽ thành tựu dharma, artha (phú quý), và kama (hưởng thụ chính đáng). Vì vậy hãy tán dương Prithu—bậc vương giả tối thắng, con của Vena—người mà chính Địa Mẫu này đã trở thành như con gái, và Ngài đứng vững như một Prajapati cùng một vị hoàng đế toàn cõi.”