Adhyaya 32

Verse 1

नारद उवाच । श्रुत्वैतं संस्तवं दैत्यः संघुष्टं देवबंदिभिः । सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितम्

Nārada nói: Nghe bài tán tụng này được các ban-đi của chư thiên hô vang, tên Daitya liền nhớ lời Brahmā—rằng cái chết của hắn dưới tay Hài Nhi thiêng nay đã kề cận.

Verse 2

श्रुत्वा स क्लिन्नसर्वांगो द्वाःस्थं राजा वचोऽब्रवीत् । अमात्यान्द्रष्टुमिच्छामि शीघ्रमानय मा चिरम्

Nghe vậy, nhà vua—toàn thân ướt đẫm vì bấn loạn—bảo người giữ cửa: “Ta muốn gặp các đại thần. Mau đưa họ đến, chớ chần chừ.”

Verse 3

ततस्ते राजवचनात्कालनेमि मुखागताः । प्राह तांस्तारको दैत्यः किमिदं वो विचेष्टितम्

Bấy giờ, theo lệnh của nhà vua, họ đến trước Kālanemi. Daitya Tāraka nói với họ: “Hành vi này của các ngươi là gì vậy?”

Verse 4

यैः शत्रुसंभवा वार्ता कापि न श्रीवितस्त्वहम् । मदिराकाममत्तानां मंत्रित्वं वो न युज्यते । हितं मन्त्रयते राज्ञस्तेन मंत्री निगद्यते

“Vì các ngươi, ta hoàn toàn không được báo tin nào về điều phát sinh từ phía kẻ thù. Chức mưu thần không hợp với kẻ say rượu và mê dục. Chỉ người khuyên vua vì lợi ích của bệ hạ mới được gọi là đại thần.”

Verse 5

अमात्या ऊचुः । को जानाति सुरान्दीनान्दैत्यानामिति नो मतिः

Các đại thần thưa: “Ai có thể biết rằng chư thiên yếu còn các daitya mạnh? Đó là điều chúng thần hiểu như vậy.”

Verse 6

मा विषीद महाराज वयं जेष्यामहे सुरान् । बालादपि भयं किं वा लज्जायै चिंतितं त्विदम्

“Xin đừng sầu não, bậc đại vương; chúng thần sẽ chinh phục chư thiên. Cớ sao lại sợ cả một đứa trẻ? Nỗi lo này chỉ vì danh dự (thể diện) chăng?”

Verse 7

सर्वमेतत्सुसाध्यं च भेरी संताड्यतां दृढम् । ततो दैत्येन्द्रवचनात्संनाहजननी तदा

“Tất cả việc này đều dễ làm—hãy đánh trống trận thật mạnh!” Rồi theo lời của chúa tể daitya, việc tập hợp trang bị binh giáp lập tức bắt đầu.

Verse 8

भृशं संताडिता भेरी कंपयामास सा जगत् । स्मरणाद्दैत्यराजस्य पर्वतेभ्यो महासुराः

Bị đánh dồn dập, chiếc trống chiến ấy làm rung chuyển cả thế gian. Chỉ vừa nhớ đến (lời triệu) của vua Daitya, các đại Asura liền từ núi non kéo ra.

Verse 9

निम्नगाभ्यः समुद्रेभ्यः पातालेभ्योंऽबरादपि । सहसा समनुप्राप्ता युगांतानलसप्रभाः

Từ sông ngòi, từ biển cả, từ các cõi Pātāla, và cả từ bầu trời, họ bỗng chốc kéo đến—rực sáng như ngọn lửa lúc tận kiếp.

Verse 10

कोटिकोटिसहस्रैस्तु परार्धैर्दशभिः शतैः । सेनापतिः कालनेमिः शीघ्रं देवानुपाययौ

Với đạo quân đông đến vô số—hàng crores chồng crores, ngàn ngàn lớp lớp—tướng soái Kālanemi mau chóng tiến thẳng về phía chư thiên.

Verse 11

चतुर्योजनविस्तीर्णे नानाश्चर्यसमन्विते । रथे स्थितो मनाग्दीनस्तारकः समदृश्यत

Ngự trên cỗ xe rộng bốn do-tuần, trang sức bằng bao điều kỳ diệu, Tāraka hiện ra trước mắt—song trên người vẫn phảng phất chút u sầu.

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे पार्थ क्रुद्धैः स्कन्दस्य पार्षदैः । प्राकारः पातितः सर्वो भग्नान्युपवनानि च

Trong lúc ấy, hỡi Pārtha, các tùy tùng của Skanda đang phẫn nộ đã quật đổ toàn bộ tường lũy, và những vườn dạo chơi cũng bị đập phá tan tành.

Verse 13

ततश्चचाल वसुधा देवी सवनकानना । जज्वाल खं सनक्षत्रं प्रमूढं भुवनं भृशम्

Bấy giờ, Nữ thần Đất rung chuyển cùng rừng cây và lùm bụi; bầu trời, dù có muôn sao, dường như bừng cháy, khiến các cõi thế gian rơi vào mê loạn dữ dội.

Verse 14

तमोभूतं जगच्चसीद्गृध्रैर्व्याप्तं नभोऽभवत् । ततो नानाप्रहरणं प्रलयांबुदसन्निभम्

Thế gian chìm vào bóng tối, và bầu trời đầy những kền kền. Rồi một cơn hỗn loạn của muôn thứ binh khí nổi lên, tựa mây tan hoại của ngày tận kiếp.

Verse 15

कालनेमिमुखं पार्थ अदृश्यत महद्बलम् । तद्धि घोरमसंख्येयं जगर्ज विविधा गिरः

Hỡi Pārtha, một đạo binh hùng mạnh do Kālanemi dẫn đầu hiện ra—ghê rợn và vô số—rồi gầm vang bằng muôn thứ tiếng thét.

Verse 16

अभ्यद्रवद्रणे देवान्भगवंतं च शंकरम् । विनदद्भिस्ततो दैत्यैन्देवानीकं महायुधैः

Rồi trong trận chiến, bọn Dāitya gầm rống, mang đại binh khí, xông vào đánh các chư Thiên, thậm chí cả Đấng Thánh Śaṅkara, công kích đạo quân Deva.

Verse 17

पर्वतैश्च शतघ्नीभिरायसैः परिधैरपि । क्षणेन द्रावितं सर्वं विमुखं चाप्यदृश्यत

Bằng núi non, bằng śataghnī, và cả chùy sắt nữa, mọi phía bị đánh tan trong chớp mắt, và thấy rõ đều quay lưng tháo chạy.

Verse 18

असुरैर्वध्यमाने तु पावकैरिव काननम् । अपतद्दावभूमिष्ठ महाद्रुमवनं यथा

Khi bị các A-tu-la tàn sát, họ ngã xuống như cánh rừng bị lửa thiêu rụi, tựa như rừng đại thụ đổ rạp xuống đất trong cơn hỏa hoạn dữ dội.

Verse 19

ते भिन्नास्थिशि रोदेहाः प्राद्रवंत दिवौकसः । न नाथमध्यगच्छंत वध्यमाना महासुरैः

Với xương tan, đầu nát và thân thể rã rời, cư dân cõi trời tháo chạy. Bị các đại A-tu-la tàn sát, họ chẳng thể tìm thấy đấng bảo hộ nào.

Verse 20

अथ तद्विद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वाः पुरंदरः । आश्वासयन्नुवाचेदं बलवद्दानवार्दितम्

Thấy đạo quân đang tháo chạy, Purandara (Đế Thích Thiên) đã khích lệ họ và nói những lời này với lực lượng đang bị các Danava hùng mạnh dồn ép.

Verse 22

एष कालानलप्रख्यो मयूरं समुपस्थितः । रक्षिता वो महासेनः कथं भीतिस्तथापि वः

Đây là Mahāsena, rực rỡ như ngọn lửa Thời gian, đang ngự trên chim công. Ngài là đấng bảo hộ của các ngươi—vậy sao nỗi sợ hãi vẫn còn tồn tại trong các ngươi?

Verse 23

शक्रस्य वचनं श्रुत्वा समाश्वस्ता दिवोकसः । दानवान्प्रत्ययुध्यंत शक्रं कृत्वा व्यपाश्रयम्

Nghe lời của Śakra (Đế Thích), chư thiên cõi trời an tâm trở lại. Lấy Śakra làm chỗ dựa, họ quay lại và chiến đấu chống lại các Danava.

Verse 24

कालनेमिर्महेन्द्रेण संयुगे समयुज्यत । सहस्राक्षौहिणीयुक्तो जंभकः शंकरेण च

Trong chiến trận, Kālanemi giao chiến với Mahendra (Indra); còn Jambhaka, cùng đoàn quân ngàn đạo, cũng đối mặt với Śaṅkara (Śiva).

Verse 25

कुजंभो विष्णुना चैव तावत्य क्षौहिणीवृतः । अन्ये च त्रिदशाः सव मरुतश्च महाबलाः

Kujambha cũng vậy, bị bao quanh bởi những đạo quân ấy, đã đối đầu với Viṣṇu. Và tất cả các vị thần khác nữa—cùng các Marut hùng mạnh—đều nhập cuộc giao tranh.

Verse 26

प्रत्ययुध्यंतं दैत्येंद्रेः साध्याश्च वसुभिः सह । ततो बहुविधं युद्धं कालनेमिर्विधायच

Các Sādhyas cùng với các Vasus đã chống trả vị chúa tể của loài Daitya. Rồi Kālanemi lại bày ra cuộc chiến muôn dạng, với nhiều mưu lược khác nhau.

Verse 27

उत्सृज्य सहसा पार्थ ऐरावणशिरःस्थितः । स तु पादप्रहारेण मुष्टिना चैव तं गजम्

Rồi bỗng chốc, vị chiến sĩ lao vọt ra—đứng trên đầu Airāvata—và đánh con voi ấy bằng một cú đá cùng một cú đấm.

Verse 28

शक्रं च चघ्ने विनदन्पेततुस्तावुभौ भुवि । ततः शक्रं समादाय कालनेमिर्विचेतसम्

Gầm vang, hắn đánh cả Śakra, khiến cả hai ngã xuống mặt đất. Rồi Kālanemi nắm lấy Śakra, khi ấy đã bất tỉnh.

Verse 29

रथमाश्रित्य भूयोपि तारकाभिमुखो ययौ । अथ क्रुद्धं तदा देवैः सहसा चांतकादिभिः

Lại một lần nữa lên xe chiến, hắn tiến thẳng về phía Tāraka. Bấy giờ, các chư thiên cùng Antaka và những kẻ khác bỗng nổi giận dữ, lập tức chuyển động để đáp trả.

Verse 30

ह्रियते ह्रियते राजा त्राता कोऽपि न विद्यते । एतस्मिन्नंतरे शर्वं पिनाकधनुषश्च्युतैः

“Nhà vua bị bắt đi rồi—bị bắt đi rồi! Chẳng có ai cứu hộ cả!” Ngay trong khoảnh khắc ấy, Śarva (Śiva), với những mũi tên phóng ra từ cung Pināka, …

Verse 31

भयं त्यजत भद्रं वः शुराः शस्त्राणि गृह्णत । कुरुध्वं विक्रमे बुद्धि मा च काचिद्व्यथास्तु वः

“Hãy gạt bỏ sợ hãi—nguyện điều lành đến với các ngươi! Hỡi các dũng sĩ, hãy cầm lấy vũ khí. Hãy đặt tâm vào dũng mãnh, và chớ để một nỗi khổ nào còn ở trong các ngươi.”

Verse 32

किमेतेन महेन्द्रेण मया युध्यस्व दानव । वीरंमन्य सुदुर्बुद्धे ततो ज्ञास्यसि वीरताम्

“Cần gì đến Mahendra (Indra)? Hãy giao chiến với ta, hỡi Dānava! Kẻ tự cho mình là anh hùng—đồ ngu muội—rồi ngươi sẽ biết thế nào là anh hùng chân thật.”

Verse 33

कानेमिरुवाच । नग्नेन सह को युध्येद्धतेनापि च येन वा । शंसत्सु दैत्यवीराणामुपहासः प्रजायते

Kānemiru nói: “Ai lại giao chiến với kẻ trần truồng—hoặc với người đã bị hắn đánh gục? Nếu chúng ta làm vậy, giữa lúc các dũng tướng Dạ-xoa (demon) đang nhìn và khoe khoang, ắt sẽ sinh ra sự nhạo báng đối với chúng ta.”

Verse 34

आत्मनस्तु समं किंचिद्विलोक्य सुदुर्मते । तदाकर्ण्य च सावज्ञं वचः शर्वो विसिष्मिये

Bấy giờ Śarva (Śiva), thấy có điều gì dường như sánh ngang với chính mình—hỡi kẻ mê muội tột cùng—khi nghe những lời khinh mạn ấy, liền kinh ngạc bàng hoàng.

Verse 35

ततः कुमारः सहसा मयूरस्थोऽभ्यधावत । कुजंभं सानुगं हत्वा वासुदेवोप्यधावत

Rồi Kumāra (Skanda), cưỡi chim công, lập tức xông ra. Sau khi giết Kujambha cùng bè đảng của hắn, Vāsudeva (Viṣṇu) cũng lao lên phía trước.

Verse 36

ततो हरिः स्कंदमाह किमेतेन तव प्रभो । दैत्याधमेन पापेन मुहूर्तं पश्य मे बलम्

Bấy giờ Hari (Viṣṇu) nói với Skanda: “Bạch Chúa tể, Ngài cần gì phải bận tâm đến tên ác ma hèn hạ, tội lỗi này? Xin trong chốc lát hãy nhìn sức mạnh của ta.”

Verse 37

एवमुक्त्वा निवार्यैनं केशवो गरुडस्थितः । शार्ङ्गकोदंडनिर्मुक्तैर्बाणैर्दैत्यमवाकिरत्

Nói vậy xong, Keśava ngồi trên Garuḍa liền ngăn Skanda lại, rồi từ cung Śārṅga phóng ra vô số mũi tên, trút xuống tên quỷ như mưa.

Verse 38

स तैर्बाणैस्ताड्यमानो वज्रैरिव महासुरः । विमुच्य वासवं क्रुद्धो बाणांस्तान्व्यधमच्छरैः

Bị những mũi tên ấy đánh trúng như sét giáng, đại Asura nổi giận, liền phóng ra một vũ khí tựa của Vāsava (Indra) và dùng tên của mình đập tan các mũi tên kia.

Verse 39

यान्यान्बाणान्हरिर्दिव्यानस्त्राणि च मुमोच ह । निवारयति दैत्यस्तान्प्रहसंल्लीलयैव च

Bất cứ mũi tên thần diệu và khí giới thiêng liêng nào Hari phóng ra, ác ma đều ngăn chặn hết—cười vang, như chỉ là trò đùa mà thôi.

Verse 40

ततः कौमोदकीं गृह्य क्षिप्रकारी जनार्दनः । मुमोच सैन्यनाथाय सारथिं च व्यचूर्णयत्

Rồi Janārdana, bậc hành động mau lẹ, nắm lấy chùy Kaumodakī và phóng vào chủ tướng quân, đồng thời nghiền nát cả người đánh xe.

Verse 41

ततो रथादवप्लुत्य विवृत्य वदनं महत् । गरुडं चंचुनादाय स विष्णुं क्षिप्तवान्मुखे

Rồi hắn nhảy khỏi chiến xa, há rộng miệng lớn, nắm Garuḍa nơi mỏ và quăng thẳng vào miệng/mặt của Viṣṇu.

Verse 42

ततोऽभूत्सर्वदेवानां विमोहो जगतामपि । चचाल वसुधा चेलुः पर्वताः सप्त चार्णवाः

Bấy giờ, sự mê muội bao trùm hết thảy chư thiên và cả các cõi. Đất rung chuyển, núi non chấn động, và bảy đại dương dậy sóng cuồng loạn.

Verse 43

कालनेमिर्नश्चैव प्रानृत्यत महारणे । असंमूढस्ततो विष्णुस्त्वराकाल उपस्थिते

Trong trận đại chiến ấy, Kālanemi cũng bị diệt, quằn quại và loạng choạng khi ngã xuống. Còn Viṣṇu thì không hề mê loạn, tâm vẫn định tĩnh; khi thời khắc quyết định đến, Ngài lập tức hành động.

Verse 44

कुक्षिं विदार्य चक्रेण भास्करोऽभादिवोदितः । बहिर्भूतो हरिश्चैनं महोयित्वा स्वनिन्दया

Xé toạc bụng bằng đĩa thần, Hari rực sáng như Mặt trời mới mọc. Thoát ra ngoài, ngài áp đảo hắn bằng sự nhục nhã của chính hắn.

Verse 45

पातालस्य तलं निन्ये तत्र शिश्ये स काष्ठवत् । ततश्चक्रेण दैत्यानां निहता दशकोट्यः

Hắn bị ném xuống đáy Pātāla, nằm đó bất động như khúc gỗ. Sau đó, mười crore Dānava đã bị giết bởi đĩa thần.

Verse 46

प्रमोदितास्तथा देवा विमोहास्तत्क्षणाद्बभुः । ततःशर्वस्तमालिंग्य साधुसाधु जनार्दन

Các vị thần vui mừng, nhưng ngay lập tức kinh ngạc. Sau đó Śarva ôm lấy ngài và reo lên: "Làm tốt lắm, làm tốt lắm, hỡi Janārdana!"

Verse 47

त्वया यद्विहितं कर्म तत्कर्तान्यो न विद्यते । महिषाद्याः सुदुर्जेया देव्या ये विनिपतिताः

Không ai khác có thể thực hiện chiến công mà ngài đã làm. Ngay cả những kẻ thù hùng mạnh như Mahiṣa, bị Nữ thần đánh bại, cũng rất khó chinh phục.

Verse 48

तेषामतिबलो ह्येष त्वया विष्णो विनिर्जितः । तारकामयसंग्रामे वध्यस्तेसौ जनार्दन

Kẻ này, cực kỳ mạnh mẽ trong số chúng, đã bị ngài chinh phục, hỡi Viṣṇu. Trong cuộc chiến chống lại Tārakāmaya, hắn được định đoạt sẽ bị ngài giết, hỡi Janārdana.

Verse 49

कंसरूपः पुनस्तेऽयं हंतव्योऽष्टमजन्मनि । एवं प्रशंसमानास्ते वासुदेवं जगद्गुरुम्

Lại nữa, mang hình Kaṃsa, kẻ này sẽ bị ngươi giết ở lần sinh thứ tám. Thế rồi họ tán dương Vāsudeva, bậc Đạo sư của toàn thế gian.

Verse 50

शस्त्रजालैर्लब्धसंज्ञान्दैत्यसैन्याननाशयत् । तानि दैत्यशरीराणि जर्जराणि महायुधैः

Giữa cơn mưa vũ khí, chàng lấy lại tỉnh thức và tiêu diệt đạo quân quỷ. Những thân xác quỷ ấy bị đại binh khí đập vỡ, tan nát.

Verse 51

अपतन्भूतले पार्थ च्छिन्नाभ्राणीव सर्वशः । ततस्तद्दानवं सैन्यं हतनाथमभूत्तदा

Họ ngã xuống mặt đất, hỡi Pārtha, khắp mọi nơi—như mây bị xé rách. Bấy giờ đạo quân Dānava trở nên vô chủ, vì tướng soái đã bị giết.

Verse 52

देवैः स्कंदानुगैश्चैव कृतं शस्त्रैः पराङ्मुखम् । अथो क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैर्मुदायुतैः

Nhờ chư thiên và các tùy tùng của Skanda, chúng bị vũ khí đánh bật, phải thoái lui. Bấy giờ tất cả chư thiên, hân hoan tràn đầy, đồng cất tiếng reo mừng chiến thắng.

Verse 53

संहतानि च सर्वाणि तदा तूर्याण्यवादयन् । अथ भग्नं बलं प्रेक्ष्य हतवीरं महारणे

Bấy giờ, họ hợp nhất toàn bộ lực lượng và tấu lên các nhạc khí chiến trận. Nhưng khi thấy quân đội tan vỡ, các dũng sĩ bị giết trong đại chiến, tình thế trở nên nghiêm trọng.

Verse 54

देवानां च महामोदं तारकः प्राह सारथिम् । सारथे पश्य सैन्यानि द्राव्यमाणानि मे सुरैः

Thấy chư thiên hân hoan lớn lao, Tāraka nói với người đánh xe: “Này xa phu, hãy nhìn—quân ta đang bị chư thiên xua đuổi phải lùi lại!”

Verse 55

येस्माभिस्तृणवद्दृष्टाः पश्य कालस्य चित्रताम् । तन्मे वाहय शीघ्रं त्वं रथमेनं सुरान्प्रति

“Những kẻ ta từng coi như cọng rơm—hãy xem sự đảo ngược kỳ lạ do Thời gian gây nên! Vì vậy, hãy đánh xe này thật mau cho ta, thẳng tiến về phía chư thiên.”

Verse 56

पश्यंतु मे बलं बाह्वोर्द्रवंतु च सुराधमाः । ब्रुवन्नेवं सारथिं स विधुन्वन्सुमहद्धनुः

“Hãy để chúng chứng kiến sức mạnh đôi tay ta—và để bọn chư thiên hèn mạt ấy tháo chạy!” Nói vậy với xa phu, hắn vung lên cây cung cực lớn của mình.

Verse 57

क्रोध रक्तेक्षणो राजा देवसैन्यं समाविशत् । आगच्छमानं तं दृष्ट्वा हरिः स्कंदमथाब्रवीत्

Nhà vua, mắt đỏ ngầu vì phẫn nộ, xông thẳng vào quân đội chư thiên. Thấy hắn tiến đến, Hari (Viṣṇu) liền nói với Skanda.

Verse 58

कुमार पश्य दैत्येंद्रं कालं यद्वद्युगात्यये । अयं स येन तपसा घोरेणाराधितः शिवः

Hari nói: “Hỡi Kumāra, hãy nhìn chúa tể loài Daitya này—tựa như Thời gian vào lúc tận cùng một kỷ nguyên. Chính hắn là kẻ đã dùng khổ hạnh ghê gớm mà làm vừa lòng Śiva.”

Verse 59

अयं स येन शक्राद्याः कृता मर्काः समार्बुदम् । अयं स सर्वशस्त्रैगैर्योऽस्माभिर्न जितो रणे

Đây chính là kẻ đã khiến Indra và các vị thần khác phải khốn khổ trong vô số năm. Đây chính là kẻ mà dù chúng ta đã tấn công bằng mọi loại vũ khí, vẫn không thể đánh bại trong trận chiến.

Verse 60

नावज्ञया प्रद्रष्टव्यस्तारकोऽयं महासुरः । सप्तमं हि दिनं तेऽद्य मध्याह्नोऽयं च वर्तते

Không được khinh thường đại Asura Tāraka này. Hôm nay là ngày thứ bảy của ngươi, và bây giờ cũng đang là giữa trưa.

Verse 61

अर्वागस्तमनादेनं जहि वध्योऽन्यथा नहि । एवमुक्त्वा स शक्रादींस्त्वरितः केशवोऽब्रवीत्

Hãy giết hắn trước khi mặt trời lặn, khi đó hắn có thể bị giết; nếu không thì không thể. Nói xong điều này, Keśava khẩn trương nói với Indra và các vị thần khác.

Verse 62

आयासयत दैत्येंद्रं सुखवध्यो यथा भवेत् । ततस्ते विष्णुवचनाद्विनदन्तो दिवौकसः

Hãy làm cho chúa tể của các Daitya kiệt sức, để hắn có thể bị giết một cách dễ dàng. Sau đó, theo lệnh của Viṣṇu, cư dân thiên giới gầm lên vang dội.

Verse 63

तमासाद्य शरव्रातैर्मुदिताः समवाकिरन् । प्रहसन्निव देवांस्तान्द्रावयामास तारकः

Khi đến gần hắn, các vị thần vui mừng trút xuống những cơn mưa tên. Tuy nhiên, Tāraka, như thể đang cười nhạo, đã đánh bại chính những vị thần đó và đuổi họ đi.

Verse 64

यथा नास्तिकदुर्वृत्तो नानाशास्त्रोपदेशकान् । सोढुं शक्ता न ते वीरं महति स्यंदने स्थितम्

Như kẻ vô thần hư hỏng không thể chịu nổi các bậc thầy giảng dạy từ muôn kinh điển, cũng vậy họ không thể chống đỡ vị dũng sĩ ấy, đang đứng trên chiến xa hùng vĩ của mình.

Verse 65

महापस्मारसंक्रांतं यथैवाप्रियवादिनम् । विधूय सकलान्देवान्क्षणमात्रेण तारकः

Như người bị cơn co giật dữ dội hất văng kẻ nói lời chướng tai, Tāraka cũng trong khoảnh khắc đã rung lắc, quét sạch và làm tan tác hết thảy chư thiên.

Verse 66

आजगाम कुमाराय विधुवन्स महाधनुः । आगच्छमानं तं दृष्ट्वा स्कंदः प्रत्युद्ययौ ततः

Rồi kẻ cầm đại cung ấy tiến đến phía Kumāra, vừa đi vừa làm tan tác các đạo quân. Thấy hắn đang đến gần, Skanda lập tức tiến ra nghênh chiến.

Verse 67

तस्यारक्षद्भवः पार्श्वं दक्षिणं चैव तं हरिः । पृष्ठे च पार्षदास्तस्य कोटिशोऽर्बदशस्तथा

Bhava che chở sườn bên của ngài, còn Hari giữ bên phải; phía sau là các tùy tùng của ngài đứng dày đặc—đến hàng crores và hàng chục crores.

Verse 68

ततस्तौ सुमहायुद्धे संसक्तौ देवदैत्ययौः । धर्माधर्माविवोदग्रौ जगदाश्चर्यकारकौ

Bấy giờ, trong trận chiến kinh thiên ấy, vị thần và ác ma giáp chiến sát sườn—tựa như Dharma và Adharma giao tranh—khiến cả thế gian kinh ngạc.

Verse 69

ततः कुमारमासाद्य लीलया तारकोऽब्रवीत् । अहो बालातिबालस्त्वं यत्त्वं गीर्वाणवाक्यतः

Bấy giờ, Tāraka tiến đến gần Kumāra (Skanda) với vẻ đùa cợt mà nói: “Ôi! Ngươi chỉ là đứa trẻ con—vì ngươi đến đây theo lời thúc giục của chư thiên.”

Verse 70

आसादयसि मां युद्धे पतंग इव पावकम् । वधेन तव को लाभो मम मुक्तोऽसि बालक

“Ngươi thách ta trong chiến trận như con thiêu thân lao vào lửa. Giết ta thì ngươi được lợi gì? Này đứa trẻ, ngươi sẽ được giải thoát (khỏi gánh nặng).”

Verse 71

पिष क्षीरं गृहाणेमं कंदुकं क्रीड लीलया । एवमुक्तः प्रहस्याह तारकं योगिनां गुरुः

“Hãy giã sữa đi; cầm lấy quả bóng này mà chơi cho vui.” Nghe nói vậy, bậc Đạo sư của các yogin—Skanda—bèn bật cười và đáp lại Tāraka.

Verse 72

शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कष्टो भुजंगमः । दुष्प्रेक्ष्यो भास्करो बालो दुःस्पर्शोऽल्पोऽपि पावकः

“Đừng khinh thường tuổi thơ của ta. Rắn non cũng nguy hiểm; mặt trời dù ‘non’ lúc bình minh vẫn khó nhìn; và lửa tuy nhỏ cũng đau rát khi chạm vào.”

Verse 73

अल्पाक्षरो न मंत्रः किं सस्फुरो दैत्य दृश्यते । एवमुक्त्वा दैत्यमुक्तं गृहीत्वा कंदुकं च तम्

“Chỉ ít âm tiết thế này mà gọi là thần chú sao? Cớ sao tên quỷ lại run rẩy?” Nói vậy, Ngài liền chụp lấy phi tiễn mà quỷ vừa phóng ra, như thể chỉ là một quả bóng.

Verse 74

तस्मिञ्छक्त्यस्त्रमादाय दैत्याय प्रमुमोच ह । तस्य तेन प्रहारेम रथश्चूर्णिकृतोऽभवत्

Bấy giờ, Ngài cầm lấy vũ khí Śakti và phóng thẳng vào tên quỷ; bởi cú đánh ấy, chiến xa của nó bị nghiền nát thành bụi.

Verse 75

चतुर्योजनमात्रो यो नानाश्चर्यसमन्वितः । गरुडस्य सुता ये च शीर्यमाणे रथोत्तमे

Chiến xa tối thượng ấy—dài bốn do-tuần, chất chứa bao điều kỳ diệu—cùng các con của Garuḍa nữa, khi cỗ chiến xa thượng hạng đang tan vỡ…

Verse 76

मुक्ताः कथंचिदुत्पत्य सागरांतरमाविशन् । ततः क्रुद्धस्तारकश्च मुद्गरं क्षिप्तवान्गुहे

Thoát ra đầy khó nhọc, họ bật vọt lên và lao vào giữa biển cả. Khi ấy Tāraka nổi giận, ném chùy (mudgara) về phía Guha (Skanda).

Verse 77

विंध्याद्रिमिव तं स्कंदो गृहीत्वा तं व्यताडयत् । स्थिरे तस्योरसि व्यूढे मुद्गरः शतधाऽगमत्

Skanda chộp lấy nó như núi Vindhya và quật xuống. Khi chùy rơi trúng lồng ngực vững chắc, rộng lớn của Ngài, nó vỡ ra thành trăm mảnh.

Verse 78

मेने च दुर्जयं दैत्यस्तदा षड्वदनं रणे । चिंतयामास बुद्ध्या च प्राप्तं तद्ब्रह्मणो वचः

Bấy giờ tên quỷ cho rằng Đấng sáu mặt (Skanda) thật không thể khuất phục nơi chiến trận; và nó trầm tư nhớ lại lời Brahmā nay đã ứng nghiệm.

Verse 79

तं भीतमिव चालक्ष्य दैत्यवीराश्च कोटिशः । नदंतोऽतिमहासेनं नानाशस्त्रैरवाकिरन्

Thấy Ngài như thể đang sợ hãi, hàng triệu dũng sĩ quỷ Daitya gầm rống, tuôn mưa đủ loại vũ khí xuống đại quân mênh mông ấy.

Verse 80

क्रुद्धस्तेषु ततः स्कंदः शक्तिं घोरामथाददे । अभ्यस्यमाने शक्त्यस्त्रे स्कंदनामिततेजसा

Phẫn nộ trước chúng, Skanda liền cầm lấy ngọn giáo Śakti ghê rợn. Khi vũ khí Śakti được Skanda—Đấng rực sáng vô lượng—khởi động…

Verse 81

उल्काजालं महाघोरं पपात वसुधातले । चाल्यमाना तथा शक्तिः सुघोरा भवसूनुना

Một trận mưa thiên thạch vô cùng kinh khiếp đổ xuống mặt đất. Như vậy, ngọn Śakti cực kỳ đáng sợ đã được khởi động bởi con của Bhava (Skanda).

Verse 82

ततः कोट्यो विनिष्पेतुः शक्तीनां भर्तर्षभ । स शक्त्यस्त्रेण बलवान्करस्थेनाहनत्प्रभुः

Rồi bấy giờ, vô số koṭi ngọn giáo bùng vọt ra, hỡi bậc tối thượng giữa các chúa tể. Đấng Quyền Năng đã giáng đòn bằng vũ khí Śakti cầm trong tay.

Verse 83

अष्टौ पद्मानि दैत्वानां दशकोटिशतानि च । तथा नियुतसाहस्रं वाहनं कोटिरेव च

Bọn Daitya có đến tám padma; lại còn thêm daśa-koṭi-śata (một nghìn triệu). Các vật cưỡi của chúng cũng vô kể, đạt đến một koṭi và còn hơn thế nữa.

Verse 84

ह्रंदोदरं च दैत्येंद्रं निखर्वैर्दशभिर्वृतम् । तत्राकुर्वन्सुतुमुलं नादं वध्येषु शत्रुषु

Và Hraṃdodara, chúa tể của loài Daitya, được bao quanh bởi mười nikharva, đã cất lên tiếng gầm khủng khiếp chống lại những kẻ thù định mệnh phải chết.

Verse 85

कुमारानुचराः पार्थ पूरयंतो दिशो दश । शक्त्यस्त्रस्यार्चिः संभूतशक्तिभिः केऽपि सूदिताः

Này Pārtha, những người theo hầu Kumāra đã lấp đầy mười phương; và một số đã bị đánh gục bởi năng lượng rực lửa của vũ khí Śakti—những sức mạnh sinh ra từ chính tên lửa đó.

Verse 86

पताकयावधूताश्च हताः केचित्सहस्रशः । केचिद्धंटारवत्रस्ताश्छिन्नभिन्नहृदोऽपतन्

Một số kẻ, bị phân tán và cuốn đi như những lá cờ, đã bị giết hàng ngàn người; những kẻ khác, kinh hoàng bởi tiếng chuông, ngã xuống với trái tim tan nát và vỡ vụn.

Verse 87

केचिन्मयूरपक्षाभ्यां चरणाभ्यां च सूदिताः । कोटिशस्ताम्रचूडेन विदार्यैव च भक्षिताः

Một số bị nghiền nát bởi cánh và chân của con công; và hàng chục triệu kẻ khác bị Tāmra-cūḍa xé xác và ăn thịt.

Verse 88

पार्षदैर्मातृभिः सार्धं पद्मशो निहताः परे । एवं निहन्यमानेषु दानवेषु गुहादिभिः

Những kẻ khác bị giết thành từng đám đông như padma bởi các Pārṣada cùng với các Mātṛ; cứ như vậy, khi các Dānava đang bị Guha và đội quân của ngài chém giết...

Verse 89

अभाग्यैरिव लोकेषु तारकः स्कंदमाययौ । जग्राह च गदां दिव्यां लक्षघंटादुरासदाम्

Như điềm bất hạnh giáng xuống các cõi, Tāraka tiến đến Skanda bằng huyễn lực; rồi hắn nắm lấy một cây chùy thần, đáng sợ với tiếng ngân của trăm nghìn chiếc chuông.

Verse 90

तया मयूरमाजघ्ने मयूरो विमुखोऽभवत् । दृष्ट्वा पराङ्मुखं लोकेषु वासुदेवोऽब्रवीत्त्वरन्

Bằng cây chùy ấy hắn đánh con công, khiến công quay mặt đi. Thấy nó ngoảnh mặt trước các cõi, Vāsudeva vội vàng lên tiếng.

Verse 91

देवसेनापते शीघ्रं शक्तिं मुंच महासुरे । प्रतिज्ञामात्मनः पाहि लंबते रविमंडलम्

Hỡi vị thống lĩnh đạo quân chư thiên, hãy mau phóng Śakti vào đại A-tu-la. Hãy giữ trọn lời thệ của chính ngài—vầng nhật luân đang lặn thấp.

Verse 92

स्कंद उवाच । त्वयैव रुद्रभक्तोऽयं जनार्दन ममेरितम् । वधार्थं रुद्रभक्तस्य बाहुः शक्तिं मुंचति

Skanda nói: Hỡi Janārdana, chính ngài đã khiến kẻ sùng kính Rudra này được ta thúc giục. Để giết người sùng kính Rudra ấy, cánh tay ta phóng ra Śakti.

Verse 93

नारुद्रः पूजयेद्रुद्रं भक्तरूपस्य यो हरः । रुद्ररूपममुं हत्वा कीदृशं जन्मनो भवेत्

Kẻ không phải Rudra sao có thể thờ phụng Rudra, khi chính Hara đã mang hình tướng của một người sùng kính? Giết kẻ mang hình Rudra này rồi, còn có thể mong một tái sinh như thế nào?

Verse 94

तिरस्कृता विप्रलब्धाः शप्ताः क्षिप्ताः प्रपीडिताः । रुद्रभक्ताः कुलं सर्वं निर्दहंति हताः किमु

Khi những tín đồ của Rudra bị sỉ nhục, lừa dối, nguyền rủa, đánh đập hay áp bức, họ có thể thiêu rụi cả một dòng tộc—huống chi là khi họ bị sát hại?

Verse 95

एष चेद्धंति तद्भद्रं हन्यतामेष मां रणे । रुद्रभक्ते पुनर्विष्णो नाहं शस्त्रमुपाददे

Nếu hắn thực sự ra tay—thì cứ để vậy đi; hãy để hắn đánh ta trong trận chiến. Nhưng, hỡi Viṣṇu, đối với một tín đồ của Rudra, ta sẽ không bao giờ cầm vũ khí lên nữa.

Verse 96

श्रीभगवानुवाच । नैतत्तवोचितं स्कंद रुद्रभक्तो यथा श्रृणु । द्वे तनू गिरिजाभर्तुर्वेदज्ञा मुनयो विदुः

Đức Thế Tôn phán: Điều này không hợp với con đâu, hỡi Skanda. Hãy nghe xem thế nào mới thực sự là một 'tín đồ của Rudra'. Các hiền giả am hiểu kinh Veda tuyên bố rằng Phu quân của Girijā có hai hình tướng.

Verse 97

एका जीवात्मिका तत्र प्रत्यक्षा च तथापरा । द्रोग्धा भूतेषु भक्तश्च रुद्रभक्तो न स स्मृतः

Trong hai hình tướng đó, một là hình tướng hiện hữu bên trong chúng sinh, và hai là hình tướng hiển lộ. Nhưng kẻ nào phản trắc với các loài sinh vật—dù hắn có xưng là sùng kính—cũng không được xem là tín đồ của Rudra.

Verse 98

भक्तो रुद्रो कृपावांश्च जंतुष्वेव हरव्रतः । तदेनं भूतमर्त्येषु द्रोग्धारं त्वं पिनाकिनः

Một tín đồ của Rudra thì giàu lòng bi mẫn và kiên định với lời thề của Hara, đặc biệt là đối với chúng sinh. Do đó, hỡi đấng cầm cung Pināka, con hãy trừng phạt kẻ phản trắc này trong số các loài và người phàm.

Verse 99

जहि नैवात्र पश्यामि दोषं कंचन ते प्रभो । श्रुत्वेति वाचं गोविंदात्सत्यार्थामपि भारत

‘Hãy giết hắn; ta không thấy lỗi lầm nào ở ngài, thưa Chúa tể.’ Nghe những lời chân thật này từ Govinda, hỡi Bhārata...

Verse 100

हंतुं न कुरुते बुद्धिं रुद्रभक्त इति स्मरन् । तारकस्तु ततः क्रुद्धो ययौ वेगेन केशवम्

Nhớ rằng ‘Hắn là một tín đồ của Rudra,’ ngài không định tâm giết chết. Nhưng rồi Tāraka, giận dữ, lao nhanh về phía Keśava.

Verse 101

प्राह चैवं सुदुर्बुद्धे हन्मि त्वां पश्य मे बलम् । देवानां चापि धर्माणां मूलं मतिमतां तथा । हत्वा त्वामद्य सर्वांस्तांश्छेत्स्ये पश्याद्य मे बलम्

Và hắn nói như sau: ‘Hỡi kẻ có tâm địa độc ác, ta sẽ giết ngươi—hãy xem sức mạnh của ta! Ngươi là cội rễ của các vị thần và đạo pháp, cũng như của những bậc hiền triết. Giết ngươi hôm nay, ta sẽ tiêu diệt tất cả bọn họ—hãy xem quyền năng của ta hôm nay!’

Verse 102

विष्णुरुवाच । दैत्येंद्र तव चास्माभिः किमहो श्रृणु सत्यताम्

Viṣṇu nói: ‘Hỡi chúa tể của loài Dānava, chuyện gì giữa ngươi và chúng ta đây? Hãy lắng nghe sự thật ngay bây giờ.’

Verse 103

रथे य एष शर्वोऽयं हतेऽस्मिन्सकलं हतम् । श्रुत्वेति तारकः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ

Nghe rằng, ‘Śarva này đang ở trên xe ngựa—nếu ngài bị giết, mọi thứ đều bị tiêu diệt,’ Tāraka trở nên giận dữ và lao nhanh về phía xe ngựa của Rudra.

Verse 104

अभिसृत्य स जग्राह रुद्रस्य रथकूबरम् । यदा स कूबरं क्रुद्धस्तारकः सहसाऽग्रहीत्

Xông thẳng tới, hắn chộp lấy càng xe (kūbara) của Rudra. Khi Tāraka đang phẫn nộ bỗng nắm giật lấy càng ấy—

Verse 105

रेसतू रोदसी तूर्णं मुमुहुश्च महर्षयः । व्यनदंश्च महाकाया दैत्या जलधरोपमाः

Lập tức trời đất rung chuyển và kêu gào; các đại hiền giả bàng hoàng. Còn bọn Daitya thân hình khổng lồ, như từng khối mây giông, gầm rống vang trời.

Verse 106

आसीच्च निश्चितं तेषां जितमस्माभिरित्युत । तार कस्याप्यभिप्रायं भगवान्वीक्ष्य शंकरः

Và họ càng thêm xác tín: “Chúng ta hẳn đã thắng.” Nhưng Bhagavān Śaṅkara, thấu rõ cả ý đồ của Tāraka—

Verse 107

उमया सह संत्यक्त्वा रथं वृषभमावहत् । ओमित्यथ जपन्ब्रह्मा आकाशं सहसाश्रितः

Cùng với Umā, Ngài bỏ lại chiến xa và cưỡi lên Bò Thánh (Vṛṣabha). Rồi Brahmā—miệng tụng “Oṃ”—lập tức nương náu nơi hư không.

Verse 108

ततस्तं शतसिंहं च रथं रुद्रेण निर्मितम् । उत्क्षिप्य पृथ्व्यामास्फोट्य चूर्णयामास तारकः

Rồi Tāraka nhấc bổng chiến xa ấy—do Rudra tạo tác, lừng danh là “trăm sư tử”—và nện phập xuống đất, nghiền nát thành bụi mịn.

Verse 109

शूलपाशुपतादीनि सहसोपस्थितानि च । वारयामास गिरिशो भवः साध्य इति ब्रुवन्

Cây tam xoa, vũ khí Pāśupata và các thứ khác đồng loạt hiện ra; nhưng Girīśa—Bhava—ngăn lại, phán rằng: “Hãy xử theo định mệnh đã an bài.”

Verse 110

ततः स्ववंचितं ज्ञात्वा रुद्रेणात्मानमीर्ष्यया । विनदन्सहसाऽधावद्वृषभस्थं महेश्वरम्

Rồi khi biết mình bị Rudra qua mặt, Tāraka đầy lòng ghen giận, gầm vang và bất thần lao thẳng vào Maheśvara đang ngự trên bò thần.

Verse 111

ततो जनार्दनोऽधावच्चक्रमुद्यम्य वेगतः । वज्रमिंद्रस्तथोद्यम्य दंडं चापि यमो नदन्

Bấy giờ Janārdana lao tới như gió, giơ cao bánh xe thần. Indra cũng tiến lên, nâng lôi chùy; còn Yama gầm vang, giương trượng phạt.

Verse 112

गदां धनेश्वरः क्रुद्धः पाशं च वरुणो नदन् । वायुर्महांकुशं घोरं शक्तिं वह्निर्महाप्रभाम्

Dhaneśvara, Chúa tể tài bảo, nổi giận cầm chùy. Varuṇa gầm vang nắm thòng lọng. Vāyu giơ cây móc lớn ghê rợn, còn Agni mang ngọn giáo rực sáng, uy quang vô lượng.

Verse 113

निरृतिर्निशितं खड्गं रुद्राः शूलानि कोपिताः । धनूंषि साध्या देवाश्च परिघान्वसवस्तथा

Nirṛti rút thanh kiếm sắc. Các Rudra nổi giận nắm lấy tam xoa. Các Sādhyas cùng chư thiên khác giương cung, còn các Vasu cũng nâng chùy sắt—mỗi vị thần tự trang bị để đón làn sóng chiến trận đang ập tới.

Verse 114

विश्वेदेवाश्च मुसलं चंद्रार्कौ स्वप्रभामपि । ओषधीश्चाश्विनौ देवौ नागाश्च ज्वलितं विषम्

Các Viśvedevas cầm chùy; Mặt Trăng và Mặt Trời dâng hiến cả chính quang huy của mình. Thảo dược trị liệu được quy tụ, đôi thần Aśvin cùng nhập cuộc, và các Nāga mang đến nọc độc rực cháy—mỗi vị hiến trọn năng lực bẩm sinh cho đại sự thiêng liêng.

Verse 115

हिमाद्रि प्रमुखाश्चापि समुद्यम्य महीधरान् । भृशमुन्नदतो देवान्धावतो वीक्ष्य तारकः

Thấy chư thiên lao tới với tiếng gầm vang dậy—trong khi Himādri và các núi khác cũng được nhấc lên làm vũ khí—Tāraka nhìn cuộc xung phong ấy và gồng mình đón đánh.

Verse 116

निवृत्तः सहसा पार्थ महागज इवोन्नदन् । स वज्रमुष्टि नाहत्य भुजे शक्रमपातयत्

Rồi Tāraka bất thần quay lại, gầm vang như voi chúa. Với nắm đấm cứng như kim cang, hắn đánh vào cánh tay của Indra, khiến Śakra ngã quỵ.

Verse 117

दंडं यमादुपादाय मूर्ध्न्याहत्य न्यपातयत् । उरसाहत्य सगदं धनदं भुव्यपातयत्

Hắn giật lấy trượng của Yama, giáng lên đỉnh đầu khiến ngài ngã xuống. Rồi hắn đập mạnh vào ngực Dhanada (Kubera) đang cầm chùy, quăng ngài ngã nhào xuống đất.

Verse 118

वरुणात्पाशमादाय तेन बद्धा न्यपातयत् । महांकुशेन वायुं च चिरं मूर्ध्नि जघान सः

Hắn lấy thòng lọng của Varuṇa, trói chặt rồi quật ngài ngã xuống. Và với chiếc móc lớn, hắn đánh lên đầu Vāyu hết lần này đến lần khác trong một thời gian dài.

Verse 119

फूल्कारैरुद्धतं वह्निं शमयामास तारकः । निरृतिंखड्गमादाय हत्वा तेन न्यपातयत्

Bằng những luồng hơi thở phun mạnh, Tāraka dập tắt ngọn Lửa đang bùng cháy. Rồi cầm lấy gươm, hắn chém hạ Nirṛti bằng chính lưỡi gươm ấy và quật nàng ngã xuống đất.

Verse 120

शूलैरेव तथा रुद्राः साध्याश्च धनुषार्दिताः । परिघैरेव वसवो मुशलैरेव विश्वकाः

Các Rudra bị quật ngã bởi chính những cây đinh ba của mình; các Sādhya bị khổ sở vì chính cung tên của họ; các Vasu bị đánh bởi chính gậy chùy của họ; và các Viśvedevas bị giáng bởi chính búa chày của họ—mọi vũ khí họ giương lên đều quay ngược lại hại chính mình.

Verse 121

रेणुनाच्छाद्य चंद्रार्कौ वल्मीकस्थाविवेक्षितौ । महोग्राश्चौषधीस्तालैरश्विभ्यां सोऽभ्यवर्तयत्

Hắn phủ bụi lên Mặt Trăng và Mặt Trời, khiến chúng trông như bị vùi trong một ụ mối. Và những dược thảo chữa lành cực kỳ linh nghiệm ấy, hắn dùng gậy bằng thân cọ đánh bật khỏi đôi Aśvin, xua chúng đi xa.

Verse 122

सविषाश्च कृता नागा निर्विषाः पादकुट्टनैः । पर्वताः पर्वतैरेव निरुच्छ्वासा भृशं कृताः

Các Nāga bị làm cho trở nên có nọc—hoặc bị tước mất nọc—bởi những cú giẫm đạp của bàn chân. Còn các ngọn núi thì bị núi khác va đập, bị chấn động dữ dội, như thể nghẹt thở và choáng váng trong cơn giao tranh.

Verse 123

एवं तद्देवसैन्यं च हाहाभूतमचेतनम् । कृत्वा मुहूर्तादाधावच्चक्रपाणिं तमुन्नदन्

Thế rồi, chỉ trong khoảnh khắc, hắn khiến đạo quân chư thiên hoảng loạn đến mất thần trí, kêu lên “hā hā!”. Sau đó, gầm vang, hắn lao thẳng đến Đấng cầm Luân xa (Viṣṇu).

Verse 124

ततश्चांतर्दधे सद्यः प्रहसन्निव केशवः । कुयोगिन इव स्वामी सदा बुद्धिमतां वरः

Bấy giờ Kêśava liền ẩn mất khỏi tầm mắt, như thể đang mỉm cười—tựa bậc minh sư chân thật lẩn tránh kẻ tu yoga sai lạc, mãi là đấng tối thắng giữa hàng người trí.

Verse 125

अपश्यंस्तारको विष्णुं पुनर्वृषभवा हनम् । आधावत्कुपितो दैत्यो मुष्टिमुद्यम्य वेगतः

Không thấy Viṣṇu, Tāraka lại lao tới Đấng mang cờ hình bò (Śiva); tên ác quỷ nổi giận, phóng nhanh như gió, giơ nắm đấm lên mà xông vào.

Verse 126

अचिरांशुरिवालक्ष्यो लक्ष्योथ भगवान्हरिः । आबभाषे ततो देवान्बाहुमुद्यम्यचोच्चकैः

Bấy giờ Đức Thế Tôn Hari—thoáng chốc khuất như tia sáng vụt qua rồi lại hiện rõ—liền cất lời với chư thiên, giơ tay lên và nói lớn.

Verse 127

पलायध्वमहो देवाः शक्तिश्चेद्वः पलायितुम् । विमूढा हि वयं सर्वे ये बालवचसागताः

“Hãy chạy đi, hỡi chư thiên—nếu các ngươi còn có sức mà chạy! Quả thật tất cả chúng ta đều mê muội, vì đã đến đây nghe theo lời một đứa trẻ.”

Verse 128

किं न श्रुतः पुरा गीतः श्लोकः स्वायंभुवेन यः । यथा बालेषु निक्षिप्ताः स्त्रीषु षंडितकेषु च । अपस्मारीषु चैवापि सर्वे ते संशयं गताः

“Các ngươi chưa từng nghe bài kệ xưa do Svāyambhuva (Manu) ngâm sao? ‘Khi việc đời được phó thác cho trẻ con, cho đàn bà, cho hoạn nhân, và cả kẻ mắc chứng kinh phong, thì hết thảy đều rơi vào nghi hoặc và rối loạn.’”

Verse 129

प्रत्यक्षं तदिदं सर्वमाधुना चात्र दृस्यते

Nay tại đây, tất cả những điều ấy đều hiện ra rõ ràng, thấy trực tiếp trước mắt chúng ta.

Verse 130

अज्ञासिष्म पुरैवैतद्रुद्रभक्तं न हंत्यसौ । यत्प्रतिज्ञां नाकरिष्यन्न स्यान्नः कदनं महत्

Chúng ta đã biết từ trước: người ấy không giết kẻ sùng kính Rudra. Nếu y không lập lời thệ ấy, thì đã chẳng có tai kiếp lớn lao này giáng xuống chúng ta.

Verse 131

अथैष यदि दैत्येंद्रं न निहंति कुबुद्धिमान् । मा भयं वो महाभागा निहनिष्यामि वो रिपून्

Nay nếu kẻ ngu muội này không hạ được chúa tể loài quỷ, thì chớ sợ, hỡi các thần phúc đức—ta sẽ diệt sạch kẻ thù của các ngươi.

Verse 132

अद्य मे विपुलं बाह्वोर्बलं पश्यत दैत्याधमं नाशयामि मुष्टिनैकेन पश्यत

Hôm nay hãy xem sức mạnh mênh mông nơi đôi cánh tay ta! Hãy nhìn—ta sẽ diệt tên quỷ hèn mạt ấy chỉ bằng một cú đấm; hãy nhìn!

Verse 133

मया हि दक्षिणो बाहुर्दत्तश्च भवतां सदा । रिपून्वा निहनिष्यामि सत्यं तत्परिपालये

Quả thật, ta hằng trao cánh tay phải của mình làm lời bảo chứng cho các ngươi. Ta nhất định sẽ đánh diệt kẻ thù—đó là chân thật; ta sẽ giữ trọn lời thệ ấy.

Verse 134

येंऽबरे ये च पाताले भुवि ये च महासुराः । क्षणात्तान्नासयिष्यामि महावातो घनानिव

Dù các đại A-tu-la ở trên trời, dưới cõi âm, hay trên mặt đất, trong khoảnh khắc Ta sẽ diệt họ—như cuồng phong thổi tan mây dày.

Verse 135

एवमुक्ता जगन्नाथो मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् । निरायुधस्तार्क्ष्यपृष्ठादवप्लुत्याभ्यधावत

Nói vậy xong, Đấng Chúa tể vũ trụ giơ nắm tay phải; không mang vũ khí, Ngài nhảy khỏi lưng Garuḍa và lao thẳng về phía trước.

Verse 136

तस्मिन्धावति गोविंदे चचाल भुवनत्रयम् । विमूर्छितमभूद्विश्वं देवा भीतिं परां ययुः

Khi Govinda xông tới, ba cõi rung chuyển; vũ trụ như ngất lịm, và chư thiên rơi vào nỗi kinh hãi tột cùng.

Verse 137

धावतश्चापि कल्पांतं रुद्रकल्पस्य तस्य याः । मुखात्समुद्यजुर्ज्वालास्ताबिः खर्वशतं हतम्

Khi Ngài lao đi với cơn thịnh nộ như tận kiếp—như Rudra lúc kết thúc một chu kỳ—lửa bùng vọt từ miệng; bởi ngọn lửa ấy, hàng trăm kharva bị tiêu diệt.

Verse 138

ततोंऽतरिक्षे वाचश्च प्रोचुः सिद्धाः स्वयं तदा । जहि कोपं वासुदेव त्वयि क्रुद्धे क्व वै जगत्

Bấy giờ, giữa hư không vang lên tiếng nói; chính các bậc Siddha thưa rằng: “Hỡi Vāsudeva, xin hãy buông cơn phẫn nộ; nếu Ngài nổi giận, thì thế gian này còn nương tựa nơi đâu?”

Verse 139

अनादृत्येव तद्वाक्यं ब्रुवन्नान्यत्करोम्यहम् । आह्वयंश्च महादैत्यं क्रुद्धो हरिरधावत

Bỏ ngoài tai lời ấy, Ngài tuyên bố: “Ta không làm điều gì khác.” Rồi Ngài gọi vang Đại Daitya, và Hari phẫn nộ lao thẳng về phía trước.

Verse 140

उवाच वाचं साधूंश्च यत्नात्पालयतां फलम् । दुष्टान्विनिघ्नतां चैव तत्फलं मम जायताम्

Ngài nói: “Phần quả hãy thuộc về những ai tận tâm gìn giữ người hiền; còn những ai đánh diệt kẻ ác—chính quả ấy xin đến với ta.”

Verse 141

अथापश्यन्महासेनो रुद्रं यांतं च तारकम् । तारकं चान्वधावन्तं पुरामपुरुषं हरिम्

Bấy giờ Mahāsena thấy Rudra đang tiến đến, và cũng thấy Tāraka; lại thấy Hari—Đấng Nhân Thủy Sơ—đang đuổi theo Tāraka.

Verse 142

जगच्च क्षुब्धमत्यर्थं स्वां प्रतिज्ञां पुरा कृताम् । पश्चिमां प्रतिलंबंतं भास्करं चापि लोहितम्

Và thế gian rung chuyển dữ dội; (Ngài thấy) lời thệ nguyện xưa mình đã lập, và cũng thấy Mặt Trời đỏ rực, treo thấp về phía tây.

Verse 143

आकाशवाणीं श्रृण्वंश्च किं स्कन्द त्वं विषीदसी । पश्चात्तापो यदि भवेत्कृत्वा ब्रह्मवधं त्वयि

“Dẫu đã nghe tiếng thiêng từ hư không, sao ngươi còn sầu muộn, hỡi Skanda? Nếu lòng hối hận đã khởi lên nơi ngươi sau khi phạm tội sát hại Bà-la-môn, (hãy biến sự ăn năn ấy thành sự sám hối chuộc tội).”

Verse 144

स्थापयेर्लिगमीशस्य मोक्षो हत्याशतैरपि । आविवेश महाक्रोधं दिधक्षुरिव मेदिनीम्

Hãy thiết lập liṅga của Đấng Īśa; dù mang trăm tội sát hại, vẫn có thể đạt giải thoát. Nhưng cơn đại nộ đã xâm nhập vào ông, như thể muốn thiêu rụi cả mặt đất.

Verse 145

अथोत्प्लुत्य मयूरात्स प्रहसन्निव केशवम् । बाहुभ्यामप्युपादाय प्रोवाच भवनंदनः

Rồi Ngài nhảy xuống khỏi chim công, mỉm cười như đang đùa với Keśava; dùng đôi tay nâng Keśava lên, và con của Bhava (Śiva) cất lời.

Verse 146

जानामि त्वामहं विष्णो महाबुद्धिपराक्रमम् । भूतभव्यविष्यांश्च दैत्यान्हंस्यपि हूंकृतैः

Ta biết ngươi, hỡi Viṣṇu—bậc có trí tuệ rộng lớn và dũng lực phi thường. Ngay cả các Daitya của quá khứ, tương lai và mọi thời, ngươi cũng có thể diệt trừ chỉ bằng tiếng hô uy lệnh của mình.

Verse 147

त्वमेव हंता दैत्यानां देवानां परिपालकः । धर्मसंस्थापकश्च त्वमेव ते रचितोंऽजलिः

Chỉ riêng Ngài là đấng diệt trừ các Daitya; Ngài là đấng hộ trì chư thiên. Chỉ riêng Ngài thiết lập dharma—vì thế, con dâng lên Ngài lời chắp tay cung kính này (añjali).

Verse 148

क्षणार्धं पश्य मे वीर्यं भास्करो लोहितायते । एवं प्रणम्य स्कन्देन वासुदेवः प्रसादितः

“Trong nửa khoảnh khắc, hãy nhìn uy lực của ta—mặt trời cũng hóa đỏ!” Nói vậy rồi đảnh lễ, Skanda đã làm Vāsudeva hoan hỷ.

Verse 149

विरोषोऽभूत्तमालिंग्य वचनं केशवोऽब्रवीत् । सनाथस्त्वद्य धर्मोऽयं सुराश्चैव त्वया गुह

Bấy giờ, ôm lấy Người, Kêśava vui mừng mà nói: “Hôm nay, Chánh pháp này đã có bậc hộ trì nơi Ngài, hỡi Guha; và chư thiên cũng được Ngài che chở an ổn.”

Verse 150

स्मरात्मानं यदर्थं त्वमुत्पन्नोऽसि महेश्वरात् । साधूनां पालनार्थाय दुष्टसंहरणाय च । सुरविप्रकृते जन्म जीवितं च महात्मनाम्

Hãy nhớ lấy mục đích của chính mình—vì sao Ngài sinh ra từ Maheśvara: để hộ trì bậc hiền thiện và diệt trừ kẻ ác. Vì lợi ích của chư thiên và hàng Bà-la-môn, sự giáng sinh và cả mạng sống của bậc đại nhân đều được hiến dâng.

Verse 151

रुद्रस्य देव्या गंगायाः कृत्तिकानां च तेजसा । स्वाहावह्नेश्च जातस्त्वं तत्तेजः सफलीकुरु । साधूनां च कृते यस्य धनं वीर्यं च संपदः

Ngài được sinh ra bởi hào quang của Rudra, của Thánh mẫu Gaṅgā, của các Kṛttikā, và của Svāhā cùng Agni; hãy làm cho quang lực ấy kết thành quả. Vì bậc hiền thiện, nguyện cho của cải, dũng lực và phú quý đều được dùng đúng chỗ, trọn vẹn ý nghĩa.

Verse 152

सफलं तस्य तत्सर्वं नान्यथा रुद्रनंदन

Hỡi con của Rudra, tất cả những điều ấy chỉ khi ấy mới thật sự kết quả cho người ấy—chẳng thể khác hơn.

Verse 153

अद्य धर्मश्च देवाश्च गावः साध्याश्च ब्राह्मणाः । नंदंतु तव वीर्येण प्रदर्शय निजं बलम्

Hôm nay, nguyện cho Chánh pháp, chư thiên, đàn bò, các Sādhyas và hàng Bà-la-môn hoan hỷ nhờ dũng nghiệp của Ngài. Xin hiển lộ sức lực của chính Ngài.

Verse 154

स्कन्द उवाच । या गतिः शिवत्यागेन त्वत्त्यागेन च केशव । तां गतिं प्राप्नुयां क्षिप्रं हन्मि चेन्न हि तारकम्

Skanda nói: Hỡi Keśava, nếu ta quả thật không giết Tāraka, xin cho ta mau chóng chịu đúng số phận của kẻ lìa bỏ Śiva và cũng lìa bỏ chính Ngài.

Verse 155

या गतिः श्रुतित्यागेन साध्वी भार्यातिपीडनात् । साधूनां च परित्यागाद्वृथा जीवितसाधनात् । निष्ठुरस्य गतिर्या च तां गतिं यामि केशव

Hỡi Keśava, nếu ta không hoàn thành phận sự, xin cho ta chịu cùng số phận của kẻ bỏ Śruti, kẻ hành hạ nặng nề người vợ hiền, kẻ lìa bỏ các bậc thánh thiện, kẻ mưu cầu sinh kế một cách vô ích, và số phận dành cho kẻ tàn nhẫn.

Verse 156

इत्युक्ते सुमहान्नादः संप्रजज्ञे दिवौकसाम् । प्रशशंसुर्गुहं केचित्केचिन्नारायणं प्रभुम्

Khi lời ấy vừa dứt, giữa chư thiên nơi cõi trời bỗng dậy lên một tiếng hò reo vang dội. Có kẻ tán thán Guha, có kẻ tán thán Đức Chúa Nārāyaṇa.

Verse 157

ततस्तार्क्षअयं समारुद्य हरिस्तस्मिन्महारणे । ताम्रचूडं महासेन स्तारकं चाप्यधावताम्

Rồi trong trận đại chiến ấy, Hari cưỡi Tārkṣya (Garuḍa). Mahāsena xông thẳng vào Tāmracūḍa và cũng lao tới Tāraka.

Verse 158

लोहितांबरसंवीतो लोहितस्रग्विभूषणः । लोहिताक्षो महाबाहुर्हिरण्यकवचः प्रभुः

Vị chiến tướng uy nghi ấy khoác y phục đỏ, trang sức bằng vòng hoa đỏ, mắt đỏ rực, tay mạnh mẽ, và mặc giáp vàng chói lọi.

Verse 159

भुजेन तोलयञ्छक्तिं सर्वभूतानि कम्पयन् । प्राप्य तं तारकं प्राह महासेनो हसन्निव

Đặt ngọn giáo cân bằng trên cánh tay, khiến muôn loài run sợ, Mahāsena tiến đến Tāraka và cất lời, như thể đang mỉm cười.

Verse 160

तिष्ठतिष्ठ सुदुर्बुद्धे जीवितं ते मयि स्थितम् । सुहृष्टः क्रियतां लोको दुर्लभः सर्वसिद्धिदः

“Đứng lại, đứng lại, kẻ trí ác—mạng ngươi nằm trong tay ta. Hãy vui lòng; hãy để thế gian này được lập lại cho ngay chính, tuy hiếm có, nhưng là nơi ban mọi thành tựu.”

Verse 161

यत्ते सुनिष्ठुरत्वं च धर्मे देवेषु गोषु च । तस्य ते प्रहराम्यद्य स्मर शस्त्रं सुशिक्षितम्

“Vì sự tàn bạo cùng cực của ngươi đối với Dharma, đối với chư thiên và đối với loài bò—hôm nay ta sẽ đánh ngươi. Hãy nhớ lấy binh khí của ngươi, dẫu đã luyện thuần thục.”

Verse 162

एवमुक्ते गुहेनाथ निवृत्तस्यास्य भारत । तारकस्य शिरोदेशात्कापि नारी विनिर्ययौ

Hỡi Bhārata, khi Guha nói như vậy và Tāraka lùi lại, từ vùng đầu của Tāraka bỗng hiện ra một người nữ nào đó.

Verse 163

तेजसा भासयंती तमध ऊर्ध्वं दिशो दश । दृष्ट्वा नारीं गुहः प्राह कासि कस्माच्च निर्गता

Tỏa rạng oai quang, nàng chiếu sáng mười phương trên dưới. Thấy người nữ ấy, Guha (Kumāra) hỏi: “Nàng là ai, và từ đâu mà hiện ra?”

Verse 164

नार्युवाच । अहं शक्तिर्गुहाख्याता भूतलेषु सदा स्थिता । अनेन दैत्यराजेन महता तपसार्ज्जिता

Người phụ nữ nói: "Ta là Shakti, được biết đến là Sức mạnh của Guha, luôn ngự trên mặt đất. Nhờ sự khổ hạnh to lớn, vua của loài Daitya này đã có được ta."

Verse 165

सुरेषु सर्वेषु वसामि चाहं विप्रेषु शास्त्रार्थरतेषु चाहम् । साध्वीषु नारीषु तथा वसामि विना गुणान्नास्मि वसामि कुत्रचित्

"Ta ngự trong tất cả các chư Thiên; ta cũng ngự trong các Bà-la-môn chuyên tâm vào ý nghĩa của kinh điển. Tương tự, ta ngự trong những người phụ nữ đức hạnh. Nhưng nếu không có phẩm hạnh, ta chẳng ngự ở đâu cả."

Verse 166

तदस्य पुण्यसंघस्य संप्राप्तोद्यावधिर्गुह । तदेनं त्यज्य यास्यामि जह्येनं विश्वहेतवे

"Hỡi Guha, giới hạn phước báu tích lũy đã nâng đỡ hắn nay đã cạn kiệt. Vì thế, ta sẽ từ bỏ hắn và ra đi. Hãy tiêu diệt hắn vì sự an lạc của thế gian."

Verse 167

तस्यां ततो निर्गतायां दैत्यशीर्षं व्यकम्पयत् । कंपितं चास्य तद्देहं गतवीर्योऽभवत्क्षणात्

"Khi nàng rời khỏi hắn, đầu của tên Daitya bắt đầu run rẩy; thân thể hắn cũng rung chuyển, và trong chốc lát, dũng khí cùng sức mạnh của hắn đều tan biến."

Verse 168

एतस्मिन्नंतरे शक्तिं सोऽक्षिपद्गिरिजात्मजः । उल्काज्वाला विमुञ्चंतीमतिसूर्याग्निसप्रभाम्

"Ngay lúc đó, con trai của Girija (Kumara) phóng ngọn giáo Shakti, rực cháy như ngọn lửa sao băng, tỏa sáng rạng ngời như thể vượt qua cả mặt trời và lửa."

Verse 169

कल्पांभोधिसमुन्नादां दिधक्षंतीं जगद्यथा । तारकस्यांतकालाय अभाग्यस्य दशामिव

Nàng gầm vang như biển cả vào cuối một kiếp, như thể sắp thiêu rụi thế gian—nàng đến như chính định mệnh diệt vong đã an bài cho Tāraka, tựa tình trạng cuối cùng của bất hạnh hiện thân.

Verse 170

दारणीं पर्वतानां च सर्वसत्त्वबलाधिकाम् । उत्क्षिप्य तां विनद्योच्चैरमुञ्चत्कुपितो गुहः

Ngọn giáo ấy có thể bổ cả núi non, sức mạnh vượt hơn mọi loài hữu tình—Guha nổi giận, nhấc lên rồi phóng ra, gầm vang dữ dội.

Verse 171

धर्मश्चेद्बलवांल्लोके धर्मो जयति चेत्सदा । तेन सत्येन दैत्योयं प्रलयं यात्वितीरयन्

“Nếu dharma thật sự hùng mạnh trong đời, nếu dharma quả luôn chiến thắng—thì bởi chân lý ấy, nguyện tên Daitya này đi vào diệt vong,” chàng tuyên cáo như vậy.

Verse 172

सा कुमारभुजोत्सृष्टा दुर्निवार्या दुरासदा । विभेद हृदयं चास्य भित्त्वा च धरणिं गता

Được phóng ra từ cánh tay Kumāra, sức mạnh ấy không thể ngăn cản, không thể đến gần; nó bổ toang tim hắn, rồi xuyên qua và cắm sâu vào lòng đất.

Verse 173

निःसृत्य जलकल्लोलपूर्विका स्कंदमाययौ । स च संताडितः शक्त्या विभिन्नहृदयोसुरः । नादयन्वसुधां सर्वां पपातायोमुखो मृतः

Cuộn trào như một đợt sóng nước, Ayomukha lao đến Skanda. Nhưng bị Thần Thương (Śakti) đánh trúng, tim asura bị chẻ đôi; gầm vang làm cả địa cầu rung động, Ayomukha ngã xuống và chết.

Verse 174

एवं प्रताप्य त्रैलोक्यं निर्जित्य बहुशः सुरान् । महारणे कुमारेण निहतः पार्थ तारकः

Như vậy, sau khi thiêu đốt tam giới và nhiều lần đánh bại chư thiên, Tāraka đã bị Kumāra tiêu diệt trong trận đại chiến, hỡi Pārtha.

Verse 175

एतस्मिन्निहते दैत्ये प्रहर्षं विश्वमाययौ

Khi tên daitya đó bị tiêu diệt, toàn thể thế gian tràn ngập niềm hân hoan.

Verse 176

ववुर्वातास्तथा पुण्याः सुप्रभोभूद्दिवाकरः । जज्वलुश्चाग्नयः शांताः शांता दिग्जनितस्वनाः

Những làn gió tốt lành bắt đầu thổi, và mặt trời tỏa sáng rực rỡ. Những ngọn lửa cháy đều đặn nhưng yên bình, và các phương hướng trở nên tĩnh lặng, tiếng ồn ào lắng xuống.

Verse 177

ततः पुनः स्कंदमाह प्रहृष्टः केशवोऽरिहा । स्कंदस्कंद महाबाहो बाणोनाम बलात्मजः

Sau đó, Keśava, người tiêu diệt kẻ thù, vui mừng nói lại với Skanda: “Này Skanda, Skanda, hỡi đấng có cánh tay hùng mạnh—có một con quỷ tên là Bāṇa, con trai của Bala.”

Verse 178

क्रौंचपर्वतमादाय देवसंघान्प्रबाधते । सोऽधुना ते भयाद्वीर पलायित्वा नगं गतः । जहि तं पापसंकल्पं क्रौंचस्थं शक्तिवेगतः

Hắn ẩn náu tại núi Krauñca và hành hạ chư thiên. Giờ đây, hỡi vị anh hùng, vì sợ ngài nên hắn đã trốn đến ngọn núi đó. Hãy nhanh chóng tiêu diệt kẻ có dã tâm độc ác đang trú ngụ tại Krauñca bằng sức mạnh ngọn Giáo của ngài.

Verse 179

ततः क्रौंचं महातेजा नानाव्यालविनादितम् । शक्त्या बिभेद बहुभिर्वृक्षैर्जीवैश्च संकुलम्

Bấy giờ, Skanda rực rỡ đại quang minh dùng Thần Thương (Śakti) bổ đôi núi Krauñca—ngọn núi vang dội tiếng muông thú đủ loài, dày đặc cây rừng và vô số sinh linh.

Verse 180

तत्र व्यालसहस्राणि दैत्यकोट्ययुतं तथा । ददाह बाणां च गिरं भित्त्वा शक्तिर्महारवा

Tại đó, Thần Thương gầm vang, sau khi xuyên thủng núi, đã thiêu rụi hàng ngàn mãnh thú và vô số daitya đến hàng chục triệu; lại còn đốt sạch Bāṇa cùng thành lũy của hắn trên núi.

Verse 181

अद्यापि छिद्रं तत्पार्थ क्रौंचस्य परिवर्तते

Hỡi Pārtha, cho đến hôm nay, vết nứt ấy trên núi Krauñca vẫn còn đó.

Verse 182

येन हंसाश्च क्रौंचाश्च मानसाय प्रयांति च । हत्वा बाणं महाशक्तिः पुनः स्कंदं समागता । प्रत्यायाति मनः साधोराहृतं प्रहितं तथा

Chính qua lối ấy, thiên nga và chim krauñca bay đến Mānasā (hồ Mānasarovar). Giết xong Bāṇa, Thần Thương vĩ đại lại trở về với Skanda—như tâm của bậc thánh, một khi đã phóng đi và đạt điều mong cầu, liền quay về lại.

Verse 183

ततो हरींद्रप्रमुखाः प्रतुष्टुवुर्ननृतुश्च रंभाप्रमुखा वरांगनाः । वाद्यानि सर्वाणि च वादयंतस्तं साधुसाध्वित्यमरा जगुर्भुशम्

Bấy giờ, Hari (Viṣṇu), Indra và chư thiên khác đồng ca tán thán Ngài; các tiên nữ Apsaras do Rambhā dẫn đầu múa hát. Khi mọi nhạc khí đều vang lên, các bậc bất tử cất tiếng lớn: “Lành thay! Lành thay!”