Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Verse 1

सनंदन उवाच । मूर्द्धास्यबाहुहृत्क्रोडांतर्बस्तिव्यंजसोनखः । जानुजंघांघ्नियुगलं कालांगानि क्रियादयः ॥ १ ॥

Sanandana nói: Đầu, miệng, hai tay, tim, khoang trong của thân, bàng quang, các dấu vết và móng; cũng như đầu gối, ống chân và đôi bàn chân—đó được gọi là các “chi phần” của Kāla (Thời gian), cùng với hành động và các nguyên lý vận hành khác.

Verse 2

भौमास्फुजिबुधेंदुश्च रविसौम्यसिताः कुजः । गुरुमंदार्किगुरवो मेषादीनामधीश्वराः ॥ २ ॥

Sao Hỏa, Sao Kim, Sao Thủy và Mặt Trăng; Mặt Trời, Sao Thủy và Sao Kim; Sao Hỏa; và theo thứ tự, Sao Mộc, Sao Kim, Sao Thổ và Sao Mộc được tuyên xưng là các vị chủ tể cai quản Bạch Dương và các cung hoàng đạo khác.

Verse 3

होरे विषमभेर्केदोः समये शशिसूर्ययोः । आदिपञ्चनवाधीशाद्रेष्काणेशाः प्रकीर्तिताः ॥ ३ ॥

Trong phân chia gọi là Hōrā, Mặt Trăng và Mặt Trời làm chủ tể theo thời phần của mình; còn trong phân chia Dreṣkāṇa (thập phân cung), các chủ tể được tuyên định bắt đầu từ chủ của cung thứ nhất, thứ năm và thứ chín.

Verse 4

पंचेष्टाष्टाद्रिपंचांशा कुजार्कीज्यज्ञशुक्रगाः । ओजे विपर्ययाद्युग्मे त्रिशांशेशाः समीरिताः ॥ ४ ॥

Đối với phân cung Panchāṁśa, các chủ tể được nêu là: Sao Hỏa, Mặt Trời, Sao Thổ, Sao Mộc, Sao Thủy và Sao Kim. Trong phân cung Triśāṁśa, với các cung lẻ thì theo thứ tự thuận; còn với các cung chẵn thì được nói theo thứ tự nghịch.

Verse 5

क्रियणतौलिकर्काद्या मेषादिषु नवांशकाः । स्वभाद्द्वादशभागेशाः षड्र्गं राशिपूर्वकम् ॥ ५ ॥

Với Bạch Dương và các cung khác, các navāṁśa khởi đầu theo chuỗi Kriya, Tauli, Karka, v.v. Đối với dvādaśāṁśa (mười hai phần), các chủ tể bắt đầu từ chính cung của mình. Như vậy, hệ sáu phân cung (ṣaḍ-varga) được thiết lập, khởi từ rāśi.

Verse 6

गोजाश्च कर्कयुग्मेन रात्र्याख्या पृष्टकोदयाः । शेषा दिनाख्यास्तूभयं तिमिः क्रूरः सौम्यः पुमान् ॥ ६ ॥

Những cung như Go và Ajā, cùng với cặp Karka và Yugma, khi mọc từ phía lưng (tức theo chiều ngược) thì được gọi là “cung đêm”. Những cung còn lại gọi là “cung ngày”. Riêng Timi thuộc cả hai: khi dữ thì bất tường, khi hiền thì cát tường, và được xem là tính dương (nam).

Verse 7

पुमान् स्री च क्लीबश्चरस्थिरद्विःस्वभावकाः । मेषाद्याः पूर्वतोदिक्स्थाः स्वस्वस्थानचरास्तथा ॥ ७ ॥

Các cung hoàng đạo, bắt đầu từ Bạch Dương, được phân loại là nam, nữ và trung tính; đồng thời cũng là động, cố định và lưỡng tính. Bạch Dương và các cung còn lại được an vị từ phương Đông trở đi, và mỗi cung vận hành trong đúng vị trí của mình trên vòng hoàng đạo.

Verse 8

अजोक्षेणांगनाकीटझषजूका इनादितः । उच्चानि द्वित्रिमनुयुक्तिथीषुभनखांशकैः ॥ ८ ॥

Ở đây nói đến dê, bò, phụ nữ, côn trùng, cá và chấy—cùng những loài tương tự; và các danh xưng ấy cũng được nêu theo những nhóm cao hơn, sắp đặt theo phân loại hai phần và ba phần, rồi lại chia nhỏ đến những phần vi tế nhất.

Verse 9

तत्तत्सप्तमनीचानि प्राङ्मध्यांत्यांशकाः क्रमात् । वर्गोत्तमाश्चराधेषु भावाद्द्वादश मूर्तिमान् ॥ ९ ॥

Trong mỗi cung (bhāva), phần thứ bảy là điểm suy (debility); các phần được sắp theo thứ tự: phần đầu, phần giữa và phần cuối. Đối với các cung động và các loại khác, sự ưu thắng của sức mạnh phân cung được xác định từ bhāva liên hệ; do vậy mười hai cung trở nên “hữu hình”, tức được định hình rõ trong các quả báo của chúng.

Verse 10

सिंहोक्षाविस्रश्चतौ लिकुभाः सूर्यात्रिकोणभम् । चतुरस्रं तूर्यमृत्युत्रिकोणं नवपंचमम् ॥ १० ॥

“Sư tử” và “bò”, cùng những dạng “rũ/nhu” cũng được nói là thuộc loại bốn phần. Mặt Trời nên được biểu trưng bằng hình tam giác; hình bốn cạnh là “thứ tư”; và tam giác lại liên hệ với tử vong. Cung thứ chín và thứ năm cũng cần được hiểu theo đó.

Verse 11

रिःफाष्टषट्कं त्रिकभं केंद्रं प्राक्तुर्यसप्तखम् । नृपादः कीटपशवो बलाढ्याः केंद्रगाः क्रमात् ॥ ११ ॥

Vị trí thứ mười hai, thứ tám và thứ sáu được gọi là nhóm Riḥpha; vị trí thứ ba được gọi là Trika-bhāva; các vị trí trung tâm là Kendras; còn vị trí thứ tư và thứ bảy là những nhà nâng đỡ cát tường. Theo thứ tự: kẻ ở Kendras trở nên mạnh mẽ; kẻ ở Trika rơi vào cảnh thấp hèn như côn trùng và thú vật; còn kẻ ở nhóm Riḥpha thì lệ thuộc vào vua chúa, như bề tôi phục dịch triều đình.

Verse 12

केंद्रात्परं पणफरमापोक्लिममतः परम् । रक्तः श्वेतः शुकनिभः पाटलो धूम्रपांडुरौ ॥ १२ ॥

Vượt ngoài các kendra là các cung paṇaphara; vượt ngoài nữa, theo giáo thuyết này, là các cung āpoklima. Sắc thái của chúng lần lượt được nói là: đỏ, trắng, xanh như vẹt, hồng nhạt, xám khói và vàng nhạt.

Verse 13

चित्रः कृष्णः पीतपिंगौ बभ्रुः स्वच्छः प्रभाक्रियात् । साम्याशाख्यप्लवत्वं स्याद्द्वितीये वशिरर्कभात् ॥ १३ ॥

Sắc loang lổ, tối đen, vàng ngả nâu, nâu, hay trong sáng—những tướng ấy phát sinh tùy theo sự vận hành của ánh quang tự thân (nội lực). Ở giai đoạn thứ hai, khởi lên sự quân bình (sāmya), trạng thái “khó gọi tên” (aśākhya), và năng lực nổi-buồm vượt qua (plavatva), như được chiếu rạng bởi huy hoàng của mặt trời.

Verse 14

कालात्मार्को मनश्चन्द्रः कुजः सत्वं वचो बुधः । जीवो ज्ञानं सुखं शुक्रः कामो दुःखं दिनेशजः ॥ १४ ॥

Mặt Trời là Tự Ngã trong hình thái Thời gian; Mặt Trăng là tâm. Sao Hỏa là sinh lực; Sao Thủy là lời nói. Sao Mộc là tri kiến; Sao Kim là an lạc. Con của Mặt Trời (Sao Thổ) là dục vọng và sầu khổ.

Verse 15

नृपौ रवीन्दू नेतासृक् कुमारो ज्ञः कवीज्यकौ । सचिवो सूर्यजः प्रेष्यो मतो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ १५ ॥

Mặt Trời và Mặt Trăng được xem là hai vị vua; Sao Hỏa là vị thống lĩnh; Sao Thủy là hoàng tử trí tuệ; Sao Mộc và Sao Kim là hai thi nhân (bậc thầy uyên bác); Sao Thổ là tể tướng; và Rāhu là kẻ hầu—đó là lời của các bậc tinh thông chiêm tinh.

Verse 16

ताम्रशुक्लरक्तहरित्पीतचित्रासिता रवेः । वर्णा व अव्यहहरीद्रा शचीकौधिपारवेः ॥ १६ ॥

Đối với Mặt Trời (Ravi), các sắc là: đồng đỏ, trắng, đỏ, xanh, vàng, loang lổ và sẫm đen. Cũng vậy, đối với các hành tinh khác, nên hiểu theo những màu đã nêu—như vàng nhạt tựa nghệ, và những sắc liên hệ đến Śacī cùng miền thủy giới/đại dương.

Verse 17

रविशुक्रारराह्वर्केन्दुविदीज्या दिगीश्वराः । क्षीणेंद्वर्काररविजाः पापा पापयुतो बुधः ॥ १७ ॥

Mặt Trời, Kim Tinh, Hỏa Tinh, Rāhu, Mặt Trăng, Thủy Tinh, Mộc Tinh và các vị Chúa của mười phương được hiểu là những thần linh chủ quản. Khi Trăng khuyết dần, và khi Mặt Trời, Hỏa Tinh cùng Thổ Tinh can dự, đó là điềm bất tường; Thủy Tinh khi đồng hành với một hung tinh cũng trở nên bất tường.

Verse 18

क्लिबौ बुधार्की शुक्रेन्दू स्रियौ शेषा नराः स्मृताः । शिखिभूमिपयोवारिवासिनो भूसुतादयः ॥ १८ ॥

Thủy Tinh và Mặt Trời được nói là thuộc tính trung tính; Kim Tinh và Mặt Trăng là tính nữ; các hành tinh còn lại được xem là tính nam. Cũng vậy, các loài cư trú trong lửa, trong đất, trong nước, và những vị như “con của Đất” (Hỏa Tinh) cũng được phân loại theo cách ấy.

Verse 19

कवीज्यौ कुजसूर्यौ च वेदो ज्ञो वर्णपाः क्रमात् । सौरोंऽत्यजाधिपः प्रोक्तो राहुर्म्लेच्छाधिपस्तथा ॥ १९ ॥

Kavi (Kim Tinh), Ijya (Mộc Tinh), Kuja (Hỏa Tinh) và Sūrya (Mặt Trời) lần lượt được tuyên bố là các vị chủ của những giai tầng xã hội. Còn Śauri (Thổ Tinh) được nói là chủ của Antyaja; và Rāhu cũng vậy, là chủ của Mleccha.

Verse 20

चंद्रार्कजीवाज्ञसितौ कुजार्की सात्त्विकादिकाः । देवतेंद्वग्निरैवलाभूकोसखायोपराधिपाः ॥ २० ॥

Mặt Trăng, Mặt Trời, Mộc Tinh, Thủy Tinh, Kim Tinh và Thổ Tinh cần được hiểu lần lượt thuộc tính sāttvika và các tính chất khác; còn Hỏa Tinh và Mặt Trời thuộc loại dữ dội hơn. Các thần chủ quản của họ lần lượt là Soma (Trăng), Agni (Lửa) và những vị thần đồng hành khác cai quản họ.

Verse 21

वस्रं स्थलं नवं वह्निकहतं मद्यदं तथा । स्फुटितं रवितस्तांम्रं तारे ताम्रपुनिस्तथा ॥ २१ ॥

Vải đã trải sẵn để dùng, chỗ ngồi hay nơi chốn còn mới, vật bị lửa làm cháy sém, và bình dùng để đựng rượu; lại cả đồ dùng nứt vỡ, đồng đỏ lên vì sức nóng mặt trời, và đồng bị nung đi nung lại nhiều lần—đều nên xem là không thích hợp, không thanh tịnh cho việc thánh lễ.

Verse 22

हेमकांस्यायसी त्र्यंशैःशिशिराद्याः प्रकीर्तिताः । सौरशुक्रारचंद्रज्ञगुरुषूद्यत्सु च क्रमात् ॥ २२ ॥

Ba phần được tuyên dạy là: vàng, kim loại chuông (kāṃsya) và sắt; và ba phân kỳ bắt đầu từ Śiśira được nói là lần lượt phát sinh đúng thứ tự khi Mặt Trời, Kim Tinh, Rāhu, Mặt Trăng, Thủy Tinh và Mộc Tinh ở thế thăng (đắc vị).

Verse 23

त्र्याशत्रिकोणतुर्याष्टसप्तमान्येन वृद्धितः । सौरेज्यारापरे पूर्णे क्रमात्पश्यंति नारद ॥ २३ ॥

Hỡi Nārada, khi áp dụng các sự gia tăng nối tiếp qua bộ ba, các tam hợp, cung thứ tư, thứ tám và thứ bảy, người ta sẽ lần lượt thấy—từng bước—kết quả viên mãn trong các phân khu Saura, Jya và Āra.

Verse 24

अयनक्षणघस्रर्तुमासार्द्धशरदो रवेः । कटुतिक्तक्षारमिश्रमधुराम्लकषायकाः ॥ २४ ॥

Về Mặt Trời (Ravi) có các phân chia thời gian: ayana, kṣaṇa, ngày, mùa, tháng và nửa năm; và cũng như vậy, các vị được phân loại là: cay, đắng, kiềm/mặn (kṣāra), pha trộn, ngọt, chua và chát (kaṣāya).

Verse 25

त्रिकोणात्सांत्यधाधर्मायुः सुखखोद्यपः सुहृत् । जीवो जीवज्ञौ सितज्ञौ व्यर्का व्याराः क्रमादमी ॥ २५ ॥

Từ bộ ba (nhóm tam giác) phát sinh theo thứ bậc: sự an tịnh; nền tảng của dharma; thọ mạng lâu dài; an lạc; sự tinh tấn đúng đắn đưa đến thăng hoa; và người bạn chân thành (kẻ thiện chí). Rồi tiếp theo là: hữu tình, kẻ biết về hữu tình, kẻ biết nguyên lý sáng trong thanh tịnh—ấy là các tầng bậc nối tiếp, theo trật tự.

Verse 26

वींद्वर्का विकुजेंद्वर्काः सुहृदोऽन्येरवेर्धृताः । मिथोधनव्ययायत्रिबंधुव्यापारगः सुहृत् ॥ २६ ॥

Có kẻ chỉ là bạn trên danh nghĩa—thất thường, trước sau bất nhất—còn có kẻ được Mặt Trời (tức thời gian và hoàn cảnh) giữ cho vững. Một “người bạn” như thế thậm chí có thể trở thành kẻ gây tổn thất tài sản cho cả đôi bên, trói buộc vào ba mối ràng buộc gia tộc, và lôi kéo vào những việc giao dịch thế tục.

Verse 27

ध्येकानुभक्ता मयान् ज्ञात्वा मिश्रीदीत्सहजान्मुने । मत्कालोधिसुहृन्मित्रपूर्वकान्कल्पयेत्पुनः ॥ २७ ॥

Hỡi bậc hiền triết, khi đã nhận biết những người có lòng bhakti nhờ thiền quán và trực nghiệm nội tâm, người ấy nên sắp đặt lại đời sống và hạnh kiểm, khởi từ thời điểm đúng và chừng mực thích đáng, cùng với các thiện hữu và bạn lành.

Verse 28

स्वोच्चत्रिकोणगेहा प्रनवांशैस्थानजं बलम् । दिक्षु सौम्येज्ययोः सूर्यारयोः सौरे सिताब्जयोः ॥ २८ ॥

Các hành tinh đạt sức mạnh vị trí (sthānaja-bala) khi ở cung tôn vinh, cung tam hợp, hoặc chính cung của mình, và cũng nhờ các phân vị navāṁśa thuận lợi. Sức mạnh phương hướng (dig-bala) thuộc về Thủy tinh và Mộc tinh, về các hành tinh thù nghịch với Mặt Trời, về Thổ tinh, và về Kim tinh cùng Mặt Trăng, mỗi vị ở phương vị tương ứng.

Verse 29

रवाहृतूदगनेन्ये तु वक्रि च समागमे । उत्तरस्था दीप्तकराश्चेष्टा वीर्ययुता मताः ॥ २९ ॥

Nhưng những hành tinh được cuốn theo quỹ đạo của mình và vươn lên phương bắc—đặc biệt vào lúc đồng cung trong trạng thái nghịch hành—được xem là có vận động mạnh, tia sáng rực rỡ và đầy đủ uy lực.

Verse 30

निशींदुकुजसौराश्च सर्वदा क्षोह्नि चापरे । क्रूराः कृष्णे सिते सौम्याः मतं कालबलं बुधैः ॥ ३० ॥

Đêm tối, Mặt Trăng, Hỏa tinh và Thổ tinh được xem là luôn khắc nghiệt; một số hành tinh khác cũng trở nên khắc nghiệt khi ảnh hưởng của chúng bị nhiễu loạn. Trong nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) chúng bị coi là nghiêm bạo, còn trong nửa tháng sáng (śukla-pakṣa) thì được coi là nhu hòa—đó là quan điểm của bậc trí về sức mạnh của Thời gian (kāla-bala).

Verse 31

सौरारज्ञेज्यशुक्रेंदुसूर्याधिक्यं परस्परम् । पापास्तु बलिनः सौम्या विवक्षाः कण्टकोपगे ॥ ३१ ॥

Sự trội hơn tương đối giữa Thổ tinh, Hỏa tinh, Mộc tinh, Kim tinh, Mặt Trăng và Mặt Trời cần được xét theo tương quan lẫn nhau. Nhưng khi các hành tinh hung (pāpa) mạnh—hỡi người hiền hòa—thì các hành tinh cát (saumya) bị xem như vô hiệu, như thể bị ngăn trở bởi một tai ách gai góc.

Verse 32

क्लीबे तदूशनाद्वापि चंद्रार्कांशसमं जनुः । स्वांशे पापाः परांशस्थाः सौम्यालग्नं वियोनिजम् ॥ ३२ ॥

Đối với người có thể chất trung tính/bất lực (klība), sự sinh được nói là xảy ra khi các phần (aṁśa) của Mặt Trăng và Mặt Trời bằng nhau. Nếu các hành tinh hung ở trong phần của chính mình, còn các hành tinh cát lại rơi vào phần của kẻ khác, và nếu cung mọc do cát tinh chủ quản, thì sự sinh ấy được gọi là “viyonija” (không sinh từ bào thai).

Verse 33

निर्बलं च तदादेश्यं वियोनेर्जन्म पंडितैः । शीर्षं वक्रगले पादावंसौ पृष्टमुरस्तथा ॥ ३३ ॥

Các bậc học giả tuyên rằng sự sinh viyonija ấy phải hiểu là “không có sức lực”, phát sinh từ bào thai bất thường (khiếm khuyết). Dấu hiệu của nó là: đầu, cổ (họng) cong, bàn chân, vai, lưng và ngực.

Verse 34

पार्श्वे कुक्षी त्वपानांघ्री मेढ्रमुष्कौ तथा स्फिजौ । पुच्छं चतुष्पदांगेषु मेषाद्या राशयः स्मृताः ॥ ३४ ॥

Trong thân thể các loài bốn chân, các cung hoàng đạo bắt đầu từ Bạch Dương (Aries) theo truyền thống được gán cho các bộ phận này: sườn và bụng, hậu môn và chân, dương vật và tinh hoàn, mông, và đuôi.

Verse 35

लग्नांशाद्ग्रहयुग्दृष्ट्वा वर्णान्बलयुताद्वदेत् । दृक्समानप्रमाणांश्च इष्टे रेखां स्मरस्थितैः ॥ ३५ ॥

Sau khi xét các cặp hành tinh liên hệ với độ của cung mọc (lagna-aṁśa), người ta nên tuyên định các giai tầng (varṇa) thích hợp theo sức mạnh của chúng. Cũng nên ghi nhận các độ có lượng chiếu (dṛk) bằng nhau, và, ghi nhớ đường chuẩn mong muốn (rekhā), sắp đặt chúng cho đúng.

Verse 36

खगत्र्यंशे बलाग्नेगे चरमांशे ग्रहान्विते । वांशे स्थलांबुजः सौरेर्द्वीक्षायोगभवा द्विजाः ॥ ३६ ॥

Khi phân thứ ba (tryaṃśa) rơi vào cung Khaga, và phần cuối cùng lại được các hành tinh hội tụ, thì—do ảnh hưởng của Śauri (Sao Thổ) và sự kết hợp gọi là dvīkṣā-yoga—các Bà-la-môn được sinh ra trong dòng tộc mang tên Sthalāmbuja.

Verse 37

विप्रलैस्तनुजचंद्रेज्यार्कैस्तरूणां जनिं वदेत् । स्थलांबुभेंदोशकृतश्चेतरेषामुदाहृतः ॥ ३७ ॥

Bởi các Bà-la-môn, bởi con trai, bởi Mặt Trăng, bởi Bṛhaspati (Đạo sư), và bởi Mặt Trời, người ta nên tuyên nói về “sự sinh khởi/nguồn gốc” của cây cối; còn đối với các loài khác, nguồn gốc được nói là từ đất khô, từ nước, từ đất, và từ uế vật (phân).

Verse 38

स्थलांबु च पतिः खेटो लग्नाद्यावन्मिते गृहे । तावंत एव तखः स्थलजा जलजास्तथा ॥ ३८ ॥

Hành tinh làm chủ đất và nước—khi an vị trong một cung nhà được tính từ điểm mọc (Lagna) đến một hạn lượng nhất định—thì cho kết quả đúng bằng số lượng ấy; cũng vậy, các kết quả ấy liên hệ đến loài sinh trên cạn và loài sinh trong nước.

Verse 39

अंतःसारा रवौ सौरे दुर्भगाः क्षीरिणो विधौ । भौमे कंटकिनो वृक्षा ईज्ये ज्ञे सफलाफलौ ॥ ३९ ॥

Dưới Mặt Trời, cây cối vững chắc, ruột lõi bền lành; dưới Sao Thổ, chúng trở nên bất hạnh. Dưới Mặt Trăng, cây trở thành loại có nhựa trắng như sữa. Dưới Sao Hỏa, cây hóa gai góc. Dưới Bṛhaspati (Mộc tinh) và Thủy tinh, cây kết hoa và kết trái.

Verse 40

पुष्पिता भार्गवे स्निग्धाश्चंद्रेऽथ कटुकाः कुजे । अशुभर्क्षे शुभः खेटः शुभं वृक्षं कुभूमिजम् ॥ ४० ॥

Khi Bhārgava (Kim tinh) trội lên, muôn vật hưng thịnh, nở rộ; dưới Mặt Trăng, chúng trơn mượt, nhu hòa và đáng ưa; dưới Sao Hỏa, chúng trở nên sắc gắt và cay nồng. Dẫu chòm sao (nakṣatra) bất tường, một hành tinh vẫn có thể cát tường; và dẫu cây lành, vật sinh từ đất (sản vật) vẫn có thể bất tường.

Verse 41

कुर्याद्विलोमगो वापि स्वांशोक्तपरगैः समम् । कुजेंदुहेतुकं स्त्रीणां प्रतिमासमिहार्तवम् ॥ ४१ ॥

Dẫu có vận hành nghịch thường (không đều), thì nơi đây chu kỳ kinh nguyệt hằng tháng của phụ nữ vẫn diễn ra như vậy, do Sao Hỏa và Mặt Trăng làm nhân duyên.

Verse 42

नेष्टस्थेज्येऽन्यथास्ते स्त्रीयुंक्तासन्नरेक्षिते । पापयुक्तेक्षिते द्यूने रुषा प्रीत्या शुभग्रहैः ॥ ४२ ॥

Khi Mộc tinh ở vị trí bất lợi và biểu hiện trái với các dấu hiệu cát tường—lại đồng cung hay chịu ảnh hưởng của hành tinh/cung mang tính nữ và thiếu các góc chiếu hộ trì—trong khi cung thứ bảy bị đồng cung hoặc bị chiếu bởi các hung tinh, thì các cát tinh (dẫu có mặt) cũng chỉ phát tác từng lúc, cho quả báo pha lẫn sự bất mãn và đôi khi là ân huệ.

Verse 43

शुक्रार्केंदुजैः स्वांशस्थैरीज्य चांगत्रिकोणगे । भवेदपत्यं विप्रेन्द्र पुंसां सद्वीर्यशालिनाम् ॥ ४३ ॥

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, khi Kim tinh, Thái dương, Thái âm và Hỏa tinh an trú trong phần vị của chính mình, và Mộc tinh ở nơi tam hợp, thì những người nam có dương lực tốt sẽ được con nối dõi.

Verse 44

अस्रेऽर्केंदो कुजार्की चेत्पुंस्रियोरामयप्रदौ । व्ययखगो युक्तौ चैकदृष्ट्या नृत्युप्रदौ तयोः ॥ ४४ ॥

Nếu Thái dương và Thái âm ở cung thứ tám, và Hỏa tinh cùng Thổ tinh đồng cung, thì chúng gây bệnh tật cho cả nam lẫn nữ. Lại nữa, nếu khi đã đồng cung mà chúng phát ra một góc chiếu hợp nhất, thì đối với hai người ấy, đó trở thành dấu hiệu ban tử vong.

Verse 45

शुक्रार्क्रौ मातृपितरौ दिवा नक्तं शशीनजौ । मातृष्वसृपितृव्याख्यौ वा पद्मेजि समे शुभौ ॥ ४५ ॥

Kim tinh và Thái dương được xem là mẹ và cha; Ngày và Đêm cũng như hai người con của Thái âm. Hoặc nữa, hỡi Đấng sinh từ hoa sen, người dì bên mẹ và người chú bên cha cũng được tuyên là cát tường khi họ ngang bằng nhau (về thế lực hay địa vị).

Verse 46

पापदृष्टे शुभे क्षीणे तुंगे वा लग्नगेयमे । क्षीणेंदुकुजसंदृष्टे मृत्युमेत्य गता ध्रुवम् ॥ ४६ ॥

Nếu một cát tinh bị suy yếu hay bị hung tinh chiếu nhiễu, dẫu ở vị trí tôn vinh hoặc ngự tại cung Mệnh, và lại còn bị góc chiếu của Thái âm đang khuyết cùng Hỏa tinh tác động, thì cái chết chắc chắn được chỉ ra.

Verse 47

युगपद्वा पृथक्सस्थौ लग्नेंदू पापमध्यगौ । यदा तदा गर्भयुता नारी मृत्युमवाप्नुयात् ॥ ४७ ॥

Dù đồng cung hay ở riêng, nếu cung Mọc (lagna) và Mặt Trăng bị các ác tinh kẹp giữa, thì vào lúc ấy người phụ nữ đang mang thai có thể gặp tử vong.

Verse 48

लग्नांञ्चद्राच्च तुर्यस्थैः पापैर्निधनगे कुजे । नष्टेंदौ कुजरव्योश्च बंधुरिष्पगयोर्मृतिः ॥ ४८ ॥

Khi các ác tinh ở nhà thứ tư tính từ cả cung Mọc và Mặt Trăng, và sao Hỏa ở cung tử, lại thêm Mặt Trăng bị tổn hại như “mất”, và sao Hỏa cùng Mặt Trời cũng can dự, thì báo hiệu cái chết cho người thân và cho phối ngẫu.

Verse 49

तन्वस्तसंस्थयोर्भौमरव्योः शस्रभवः क्षयः । यन्मासाधिपतिर्नष्टस्तन्मासं संस्रवे त्यजेत् ॥ ४९ ॥

Khi sao Hỏa và Mặt Trời ở các vị trí ‘Tanvasta’ và ‘Saṃstha’, phát sinh sự tổn thất hủy diệt do binh khí. Nếu vị chủ tinh của tháng bị tổn hại hay như “mất”, thì nên tránh tháng ấy, không khởi sự các nghi lễ và việc trọng đại.

Verse 50

लग्नेंदुगैः शुभैः खेटैस्त्रिकोणार्थास्तभूखगैः । पापैस्त्रिषष्टलाभस्थैः सुखी गर्भो रवीक्षितः ॥ ५० ॥

Khi các cát tinh ở cung Mọc và Mặt Trăng, lại đứng ở các cung tam hợp và cung tài lộc, còn các hung tinh ở nhà 3, 6 và 11—nếu Mặt Trời chiếu (aspect) đến điểm liên hệ—thì thai kỳ được an hòa, cát tường.

Verse 51

ओजभे पुरुषांशेऽर्केज्येंदुलग्नैर्बलान्वितैः । गुर्वर्कौ विषमस्थौ वा युंजन्म प्रवदेत्तदा ॥ ५१ ॥

Khi cung Mọc, Mặt Trăng, sao Mộc (Jupiter) và Mặt Trời đều mạnh, lại rơi vào cung lẻ và phần nam tính, thì nên đoán sinh con trai. Cũng vậy, nếu sao Mộc và Mặt Trời ở các vị trí lẻ (nam tính), kết luận ấy cũng phải được nói ra.

Verse 52

युग्मभांशस्थितैस्तैस्तु वक्रेंदुभृगुभिस्तथा । यामस्थानगतैर्वाच्यं स्रियो जन्म मनीषिभिः ॥ ५२ ॥

Khi các hành tinh an trú trong các phần chia chẵn, và khi Mặt Trăng cùng Kim Tinh (Venus) nghịch hành, lại ở các vị trí yāma-sthāna (các cung/giờ đặc định), bậc hiền trí tuyên rằng đó là điềm báo sinh con gái.

Verse 53

द्व्यंगस्था बुधसंदृष्टाः स्वपक्षेय मलंकराः । लग्नं विनौजभावस्थः सौरः पुंजन्मकृत्तथा ॥ ५३ ॥

Khi các hành tinh liên hệ ở các cung đôi và được Thủy Tinh (Mercury) chiếu, chúng trở nên cát tường, đem lợi ích. Cũng vậy, Mặt Trời—khi ở nhà chẵn (không ở cung Mọc)—được nói là khiến sinh con trai.

Verse 54

मिथो रवींदूर्ज्ञार्की वा पश्यतः समगं रविः । वक्रो वांगविधू ओजे जज्ञौ युग्मौजसंस्थितौ ॥ ५४ ॥

Khi Mặt Trời và Mặt Trăng nhìn nhau, Mặt Trời đạt đến trạng thái quân bình. Rồi trong phần lẻ (oja), Mặt Trăng—đi theo đường cong—được sinh khởi và an lập trong thế “chẵn–lẻ” phối hợp.

Verse 55

कुजेक्षितेपुमांशेदुहिता क्लीब जन्मदा । समे सितेन्दू ओजस्था ज्ञारांगोज्या नृवीक्षितौ ॥ ५५ ॥

Khi Hỏa Tinh (Mars) chiếu vào phần thuộc nam, thì sinh con gái, và có thể báo hiệu sự bất lực. Nếu Kim Tinh và Mặt Trăng ngang nhau (về thế lực/vị trí), đứa trẻ được ban sức mạnh. Và khi Thủy Tinh, Mặt Trời, Hỏa Tinh đồng tụ, lại được Mộc Tinh (Jupiter) chiếu vào cung Mọc, thì là điềm sinh con trai.

Verse 56

लग्नेंदुसमगौ युग्मस्थाने वा यमलंकराः । ग्रहोदयस्थान्द्यंगांशान्पश्यति ज्ञे स्वभागगे ॥ ५६ ॥

Khi cung Mọc (Ascendant) và Mặt Trăng đồng tụ, hoặc cùng ở cung đôi, thì người sinh ra mang hình thể “như song đôi”. Nếu Thủy Tinh ở đúng phần của mình (cung/phần sở hữu), nó chi phối nơi mọc của các hành tinh và các chi thể cùng những phần nhỏ của thân thể.

Verse 57

त्रितयं ज्ञांशकाद्युग्मममिश्रैः सममादिशेत् । लग्ने चापांत्यभागस्थे तदंशस्थबलिग्रहैः ॥ ५७ ॥

Nên định “bộ ba” và “cặp đôi” khởi từ Jñāṃśaka theo tỷ lệ ngang nhau, không pha trộn với yếu tố khác. Và khi điểm mọc (Lagna) ở phần sau của Nhân Mã, hãy tuyên bố kết quả tùy theo các hành tinh mạnh đang ngự đúng phân vị (aṃśa) ấy.

Verse 58

वीर्याढ्यज्ञार्किसदृष्टैः कोशस्थावहवोगिनः । सितारेज्यार्कचंद्रार्किज्ञांगेशोर्केंदवोऽधिपाः ॥ ५८ ॥

Những ai được tăng trưởng bởi dũng lực, bởi tri thức tế tự (yajña) và bởi cái thấy của bậc hiền triết; những người an trú nơi “kho tàng” (kośa) và những kẻ gánh vác việc trị vì, cùng những người thọ hưởng quả báo đã định—đều được gọi là bậc cầm quyền. Cũng vậy, Sao Kim (Śita), các vì sao, Bṛhaspati, Mặt Trời, Mặt Trăng, con của Mặt Trời (Śani), kẻ biết (Budha), Aṅgiras, và đôi chủ tể Nhật–Nguyệt đều được nói là những bậc có thẩm quyền.

Verse 59

मासानां तत्समं वाच्यं गर्बगस्थस्य शुभाशुभम् । त्रिकोमे ज्ञे परैर्नष्टैर्द्विमुखाह्निकपान्वितः ॥ ५९ ॥

Điềm lành dữ liên hệ đến thai nhi trong bụng mẹ phải được tuyên nói tương ứng theo từng tháng. Khi bậc thông hiểu chiêm tinh gặp thế tam giác (tri-koṇa) mà các dấu hiệu khác bị mất hay vắng, thì kết quả được gọi là “hai mặt”, kèm theo nghi lễ hằng ngày thất thường và thói quen uống rượu.

Verse 60

अवागावाटावशुभैर्भसंधिस्थैः प्रजायते । वीरान्सगीश्चदष्टेध्वष्टार्कातभसंहिताः ॥ ६० ॥

Từ những âm tiết bất tường và các mối nối (sandhi) sai lạc, sinh ra những cấu thành khiếm khuyết. Và từ chuỗi tụng đọc bị hư hoại cùng sự sắp đặt văn bản bị tổn thương, ý nghĩa anh hùng và thiêng liêng vốn cần được gìn giữ bị “cắn xé” mất—bị bóp méo rồi tiêu tán.

Verse 61

आरार्की चेज्यभांशस्थौ सदंतोगर्भकस्तदाः । खर्भेजे भुविमंदारदृष्टे कुब्जस्तु गर्भगः । पर्गुर्मीने यमेद्वारैर्दष्टेथांगेभघसंधिगे ॥ ६१ ॥

Khi (các hành tinh liên hệ) an vị trong phần của Bṛhaspati (Jupiter), thì phát sinh trạng thái gọi là “Sadaṃta-garbha”. Nếu ở cung Kharbha thấy cây Mandāra trên mặt đất, thai nhi được nói là thành “Kubja” (gù lưng). Và khi Pargur ở Mīna (Song Ngư), lại bị “cửa của Yama” làm tổn hại, thì các tật lỗi phát sinh nơi tay chân tại các khớp nối.

Verse 62

पापैर्जडो विधौ गर्भः शुभदृष्टिविवर्जिते । मृगांत्यगे वामनकः सौरेंद्रर्कनिरीक्षिते । धीनयोदपगैस्त्र्यंशैः पापास्तैरसिरोह्रदाः ॥ ६२ ॥

Khi sự thụ thai (garbha) xảy ra dưới ảnh hưởng của Sao Thổ bị nhiễm ác, lại không có phương diện cát lành nâng đỡ, đứa trẻ sẽ trở nên đần độn. Nếu xảy ra vào cuối sao Mṛgaśīrṣa, đứa trẻ sẽ thành người lùn. Khi Mặt Trời và Indra (Mộc tinh/Jupiter) chiếu “ánh nhìn”, và khi các phân cung thập độ (tryaṃśa) bị chiếm bởi những phần ác như dhīna, yodapa v.v., các ác tinh ấy gây khổ não như bệnh ở đầu và rối loạn huyết.

Verse 63

रवींदुयुक्ते सिंहेंगे माहेयार्किनिरीक्षिते । नेत्रहीना मिश्रखेटैर्दृष्टे बुद्धुदलोचनाः । व्ययेजो वामनयनं दक्षं सूर्यो विनाशयेत् ॥ ६३ ॥

Khi Mặt Trời và Mặt Trăng đồng cung ở Sư Tử, lại bị Hỏa tinh và Thổ tinh chiếu xấu, và hai quang thể còn bị nhiễm bởi các hành tinh “hỗn tạp”, con người trở nên yếu trí và mắt mờ đục. Nếu thế ấy rơi vào cung Vyaya (cung hao tổn), sẽ hủy mắt trái; nếu do Mặt Trời làm nhân, sẽ hủy mắt phải.

Verse 64

नेष्टा योगाः शुभैर्दृष्टाः पापाः स्युर्नात्र संशयः । मंदेऽस्ते मंदभांशेंगे निषैकेब्दत्रये जनिः ॥ ६४ ॥

Ngay cả những yoga vốn được xem là cát tường cũng trở thành bất tường khi bị các ảnh hưởng hung tinh “chiếu” và lấn át—không còn nghi ngờ gì. Khi Sao Thổ ở trạng thái lặn (asta) và cung mọc rơi vào phần thuộc Sao Thổ, thì dưới điều kiện ấy, sự sinh nở xảy ra trong vòng ba năm.

Verse 65

द्वादशाब्दे शशिन्येवं सुतावपि विचिंतयेत् ॥ ६५ ॥

Khi mười hai năm đã trôi qua, cũng nên suy xét theo cách ấy đối với Mặt Trăng—và cả đối với người con trai của mình nữa.

Verse 66

आधानेंदुद्वादशांशा पापास्तद्राशिभिः पुरः ॥ ६६ ॥

Vào lúc thụ thai (ādhāna), mười hai phân vị của Mặt Trăng (dvādaśāṃśa) bị xem là bất tường khi bị hung tinh làm nhiễm, nhất là khi chúng đứng trước (hoặc bị đặt trước) các cung hoàng đạo tương ứng.

Verse 67

शशांके जन्मभागादिद्वि घ्नमिष्टकलाः स्मृताः ॥ ६७ ॥

Khi xét đến Mặt Trăng, các đơn vị thời gian cát tường (kalā) được ghi nhớ là những phần thu được bằng cách lấy gấp đôi phần sinh (khởi từ độ/đoạn lúc sinh).

Verse 68

पितुः परोक्षे जन्मस्यादिन्दौ लग्नमपश्यति ॥ ६८ ॥

Khi người cha vắng mặt (không thấy), sự sinh nở xảy ra; và khi Mặt Trăng (như vậy) không thấy, thì cung mọc (lagna) cũng không được quan sát hay biết rõ.

Verse 69

मध्याद्भ्रष्टेर्के विदेशस्थे जनने नारिजन्म वै । मंदेंगस्थे कुजेस्ते च ज्ञोस्फुजि मध्यगे विधौ ॥ ६९ ॥

Nếu vào lúc sinh, Mặt Trời rời khỏi trung thiên và ở nơi đất khách, thì chỉ dấu sinh nữ. Cũng vậy, khi Sao Thổ ở vị trí bất tường và Sao Hỏa cũng như thế; và khi Sao Thủy ở cung Sphujit, còn Mặt Trăng đứng ở vị trí trung tâm—những thế ấy được truyền dạy là các dấu hiệu đưa đến kết quả ấy.

Verse 70

पापांगेब्जे त्रिभागे लौ स्वायगैः सद्भिरुद्गतः । सूर्यस्तद्दृष्टिगो वापि ज्ञेयो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ ७० ॥

Trong vòng hoàng đạo ví như hoa sen, khi Mặt Trời mọc ở phần thứ ba của cung gọi là Lau, theo phép tính của các bậc hành giả tinh thông; hoặc khi Mặt Trời được thấy ngay trong đường nhìn (dṛṣṭi) ấy—các bậc thượng thủ am tường Jyotiṣa tuyên quyết rằng đúng là như vậy.

Verse 71

चतुष्पदर्क्षगे भानौ शेर्षैबलयुतैः खगैः । कोशादतौ तु यमलौ जायेते मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

Bạch bậc đại hiền, khi Mặt Trời ở tú Catuṣpada, từ lòng mẹ sinh ra hai thai song sinh, mang dấu hiệu nơi đầu, đầy sức lực, và có bản tính như loài chim.

Verse 72

सार्क्यारसिंहोज्ञाजांसे भांशतुत्यांगनालयुक् । लग्नमिंदुं च सार्केंदुं न पश्यति यदा गुरुः ॥ ७२ ॥

Khi Guru (Mộc tinh) không chiếu tới cung Mệnh, Mặt Trăng, hay Mặt Trăng đồng cung với Thổ tinh, và khi các ảnh hưởng hung ác lấn át trong các phần như Sư Tử cùng các phân khu của Thủy tinh v.v.—thì người ấy được nói là gắn với chỗ ở bất tường và cảnh ngộ khổ não.

Verse 73

सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥

Nếu Mặt Trời (Arka) đồng cung với ảnh hưởng tội lỗi, thì khiến người ấy thành “jāya” (bị kẻ khác sai khiến) hoặc khiến con cái được thụ thai nhờ năng lực của người đàn ông khác. Cũng vậy, khi các hành tinh hung ở các vị trí hung, và khi Mặt Trời cùng Mặt Trăng ở các vị trí tam giác của argha thuộc Mặt Trời (một phân khu thuật số), thì những kết quả như thế được chỉ ra.

Verse 74

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

Khi ở nơi đất khách và người cha đã già, dấu hiệu ấy phải xét theo cung hoàng đạo đang chi phối. Nếu Mặt Trăng tròn đầy, lành, và ở chính cung của mình hoặc ở cung của chủ tinh—đặc biệt trong thế cát tường liên hệ đến thân thể—thì đạt được kết quả tốt đẹp.

Verse 75

द्यूनस्थे वा विधौ यातेंगना नारी प्रसूयते । अब्धांगमन्भगः पूर्णे ज्यो वा पश्यति नारद ॥ ७५ ॥

Hỡi Nārada, khi Budha (Thủy tinh) ở nhà thứ bảy, hoặc đã chuyển vào vị trí ấy, người nữ sẽ sinh con gái. Và khi phần (aṅga/bhāga) của Mặt Trăng đã viên mãn, người ta thấy một luồng ánh sáng rực rỡ.

Verse 76

स्वबंलग्नगः सूतिः सलिले नात्र संशयः । पापदृष्टे यमे गुद्यां जन्मांगाजव्ययस्थिते ॥ ७६ ॥

Khi cung Mệnh lúc sinh thuộc nhóm cung Thủy, việc sinh nở xảy ra trong nước hoặc gần nước—không nghi ngờ gì. Khi Yama chiếu hung, và điểm liên hệ rơi vào vùng hậu môn, với chỉ báo sinh nở ở nhà thứ mười hai (nhà tổn thất), thì những dấu hiệu bất lợi ấy được tuyên rõ.

Verse 77

कर्कातिलग्नगेशौरेवटे जन्माब्जवीक्षिते । मंदे जन्मगते लग्ने बुधसूर्येंदुवीक्षिते ॥ ७७ ॥

Khi cung Mọc là Cự Giải và chủ tinh của nó ở Kim Ngưu; khi Sao Kim chiếu về cung Mọc lúc sinh; và khi Sao Thổ an tại cung Mọc trong khi cung Mọc lại được Sao Thủy, Mặt Trời và Mặt Trăng chiếu—đó là thế cục đang được nêu tả.

Verse 78

क्रीडास्थाने देवगेहेप्यूषरे च क्रमाज्जनिः । श्मशाने लग्नदृगसृग्राम्यस्थानेब्जभार्गवौ ॥ ७८ ॥

Ở nơi vui chơi, trong đền thờ chư thiên, và trên đất khô cằn—lần lượt như vậy—Sao Thổ được nói là phát sinh (cho) các quả báo theo thứ tự. Ở bãi hỏa táng biểu thị sự vướng mắc và cái nhìn khắc nghiệt; còn trong khung cảnh thôn dã thì biểu thị Đấng Sinh từ Hoa Sen (Phạm Thiên) và Bhārgava (Śukra/Sao Kim).

Verse 79

अग्निहोत्रगृहे जीवोऽर्को भूषाभरणे गृहे । शिल्पालये बुधो जन्म कुर्याद्बलसमन्वितः ॥ ७९ ॥

Trong ngôi nhà duy trì lễ Agnihotra, Sao Mộc (Guru) trở nên mạnh; trong ngôi nhà chuyên về trang sức và tô điểm, Mặt Trời trở nên mạnh; và trong ngôi nhà của nghề thủ công cùng nghệ thuật, Sao Thủy trở nên mạnh ngay khi sinh—ban cho sinh lực và năng lực.

Verse 80

भासमाने सरे मार्गे स्थिरे स्वर्क्षांशगे गृहे । त्रिकोणगज आरार्क्योरस्ते वा सृज्यतेऽम्बया ॥ ८० ॥

Khi hồ nước sáng trong và đường đi quang đãng, khi ngôi nhà vững bền dưới ảnh hưởng của chính tinh tú (nakṣatra) của nó; nếu dấu hiệu voi cát tường hiện ở thế tam hợp, và Mặt Trời ở đúng lộ trình (hoặc lặn đúng phương), thì Mẹ Ambā ban sinh điều lành.

Verse 81

गुरुदृष्टे तु दीर्घायुः परं च प्राप्यते पुनः । पापदृष्टे विधौलग्नेऽस्तेकुजे तु विनश्यति ॥ ८१ ॥

Khi Sao Mộc (Guru) chiếu về, người được thọ mạng dài lâu và lại đạt đến cảnh giới cao hơn. Nhưng nếu cung Mọc bị các ác tinh làm tổn hại—khi Sao Thủy đang mọc và Sao Hỏa bị Mặt Trời thiêu đốt—thì lời hứa về trường thọ ấy bị tiêu tan.

Verse 82

भवे कुजार्क्योः संदृष्टे परहस्तगतः सुखी । पापेद्यतायुर्भवति मासः सार्थैः परैरपि ॥ ८२ ॥

Khi Sao Hỏa và Mặt Trời chiếu đối nhau trong cung chỉ sự tồn tại, người ấy được an lạc nhưng phải nương tựa kẻ khác, như ở trong tay người. Nếu thế ấy bị các hung tinh làm tổn hại, thì thọ mạng được chỉ là chỉ một tháng, dẫu có các trợ duyên khác cũng vậy.

Verse 83

पितृमातृगेहे जन्म तदधीशबलान्मुने । तरुगेहे शुभे नीचे नैकस्थदृष्टौ लग्नेंदुः ॥ ८३ ॥

Hỡi bậc hiền triết, khi chủ tinh của cung thứ tư mạnh, sự sinh ra xảy đến trong nhà của cha hoặc mẹ. Nếu Mặt Trăng, là chủ của cung Mọc, bị suy (lạc hãm), ở trong cung lành thuộc loại “cây/rừng”, và lại chịu nhiều hành tinh chiếu, thì người ấy sinh trong nơi cư trú gắn với cây cối, như lùm cây hay xóm làng giữa rừng.

Verse 84

एतल्लक्षणसंपन्ना प्रसीतिर्विजने तदा । मंदर्क्षांशे विधौ तुर्ये मंददृष्टेऽब्जगेऽपि वा ॥ ८४ ॥

Sự sinh nở đầy đủ các dấu hiệu ấy bấy giờ xảy ra nơi vắng lặng. Khi Mặt Trăng ở một tú hiền hòa, lại ở phần tư thứ tư, và ảnh hưởng của Sao Thổ nhẹ, thì dù Sao Thủy cũng yếu, vẫn chỉ về sự sinh nơi chốn cô tịch.

Verse 85

मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥

Nếu ngủ trong bóng tối, hoặc nằm trên nền đất thấp, hoặc sinh vào lúc cung Mọc ở vùng “đầu” và phần “lưng” đang trồi lên, thì nên hiểu kết quả được chỉ ra cũng y như điều đã nói trước đó.

Verse 86

चंद्रास्तसुखगः पापैर्मातुः पीडां समादिशेत् । जीर्णोद्धृतं गृहं मंदे सृजि दग्धं न वा विधौ ॥ ८६ ॥

Nếu Mặt Trăng bị các ảnh hưởng tội lỗi làm hoen nhiễm và đi vào trạng thái lặn (bất tường), điều ấy báo sự khổ não cho người mẹ. Lại nữa, khi Sao Thổ yếu, thì chỉ về một ngôi nhà đã cũ rồi được sửa lại—hoặc bị lửa thiêu, hoặc theo số mệnh mà chẳng bền lâu.

Verse 87

काष्टाढ्यमदृढं सूय बहुशिल्पयुतं बुधे । चित्रयुक्तं नवं शुक्रे दृढे रम्ये गुरौ गृहम् ॥ ८७ ॥

Khi Mặt Trời chi phối, nhà nhiều gỗ nhưng không thật vững; khi Sao Thủy chủ, nhà đủ nghề khéo; khi Sao Kim chủ, nhà mới và trang hoàng tranh vẽ; khi Sao Mộc chủ, nhà kiên cố và mỹ lệ.

Verse 88

धटाजकर्क्यलिघटे पूर्वे ज्ञेज्यगृहे ह्युदक् । वृषे पश्चान्मृगे सिंहे दक्षिणे वसतिर्भवेत् ॥ ८८ ॥

Người sinh dưới Bảo Bình, Bạch Dương, Cự Giải, Thiên Bình hoặc Ma Kết nên ở hướng Đông là cát tường (riêng các cung thuộc Sao Thủy và Sao Mộc thì hợp thêm phương Bắc). Với Kim Ngưu hợp hướng Tây; còn Ma Kết và Sư Tử thì hợp hướng Nam để an cư.

Verse 89

गृहप्राच्यादिगौ द्वौ द्वौ व्द्यंगाः कोणेष्वजादयः । पर्यंके वास्तुवत्पादास्रिषदंकांत्यराशयः ॥ ८९ ॥

Trong mạn-đà-la của ngôi nhà, ở hướng Đông và các hướng khác, các phần/thần vị được sắp đặt từng đôi; nơi các góc có Ajā và các vị khác. Trên bệ/giường trung tâm là các “pāda” theo phép Vāstu—được định bởi chỗ ngồi, con số và thứ tự các cung/phần của hoàng đạo.

Verse 90

चंद्रागांतरगैः खेटैः सूतिकाः समुदाहृताः । चक्राद्धि बहिरंतश्च दृश्यादृश्योपरेऽन्यथा ॥ ९० ॥

Những dấu hiệu của các hành tinh xuất hiện trong lộ trình của Mặt Trăng được gọi là “sūtikā” (điềm báo). Vì chúng có thể hiện ra ở ngoài hay trong vòng thiên giới; và ở các tầng cao, có khi thấy được, có khi ẩn khuất, theo nhiều cách khác nhau.

Verse 91

लग्राशयसमानांगोबालिखेटंसमोपि वा । चंद्रनंदांशवद्वर्णः शीर्षाद्यंगविभाग युक् ॥ ९१ ॥

Thân thể người ấy cân xứng và điều hòa—như một thế cục cát tường được an lập, hoặc như sự ngay ngắn đồng đều. Sắc diện rạng ngời như những tia trăng dịu mát, và các chi phần được phân định, sắp đặt đúng phép, bắt đầu từ đầu trở xuống.

Verse 92

शीर्षकं दक्श्रवे नासा कपोलहनवो मुखम् । कंठांसपार्श्वहृद्द्वोषः क्रोडंनाभिश्च बास्तिकाः ॥ ९२ ॥

Đầu, tai phải, mũi, má và hàm, cùng miệng; cổ họng, vai, hai bên sườn, tim và vùng giữa hai lông mày; bụng, rốn và bàng quang—đó là các bộ phận thân thể đang được liệt kê.

Verse 93

शिंश्नापाते च वृषणौ जघने जानुनी तथा । जंघेपादौ चोभघयत्र त्र्यंशैः समुदितैर्वदेत् ॥ ९३ ॥

Ở gốc dương vật và nơi tinh hoàn; ở mông và cũng vậy ở đầu gối; ở ống chân và ở bàn chân—tại mỗi chỗ ấy, nên nêu (mức/điểm) như được hợp thành bởi ba phần gộp lại.

Verse 94

पापयुक्ते व्रणस्तस्मिन्नंगे लक्ष्म च तद्युते । स्वर्क्षांशे स्थिरयुक्ते तु नैज आगंतुकोऽन्यथा ॥ ९४ ॥

Nếu ở một chi thể gắn với dấu hiệu tội lỗi có vết thương, và lại thấy một dấu ấn trên thân cùng xuất hiện với nó, thì—khi (dấu ấy) rơi vào chính sao tú (nakṣatra) của mình hoặc phần chia của nó và đi kèm yếu tố ổn định—được xem là bẩm sinh (naija); còn không thì được coi là phát sinh/ngẫu nhiên (āgantuka).

Verse 95

मंदेऽनिलाश्मजो भौमे विषशस्राग्निजो बुधे । भुजेऽर्के काष्टपशुजो जेतुः श्रृंग्यजयोनिजः ॥ ९५ ॥

Đối với Sao Thổ, điềm báo phát sinh từ gió và đá; đối với Sao Hỏa, từ đất; đối với Sao Thủy, từ chất độc, vũ khí và lửa; đối với Sao Mộc, từ Mặt Trời, từ gỗ và từ loài vật; còn đối với Sao Kim, từ loài có sừng và từ thai chưa sinh.

Verse 96

यस्मिन्संज्ञास्रयः खेटा अंगेस्युस्तत्र निश्चितम् । व्रणोशुभकृतः पृष्टेतनौ राशिसमाश्रिते ॥ ९६ ॥

Điều chắc chắn là: chi thể nào các hành tinh an trú làm “chỗ ngụ” theo chỉ định của chúng, thì ngay tại đó phát sinh vết thương do điềm bất tường. Khi cung (rāśi) được đặt trong thân—đặc biệt với chỉ dấu “tanu”, nó ở nơi lưng—thì kết quả ấy hiển lộ.

Verse 97

तिलकृन्मसकृदष्टसौम्यैर्युक्तश्च लक्ष्मवान् । चतुरस्रः पिंगदृक् च पैत्तिकोऽल्पकचो रविः ॥ ९७ ॥

Ravi (người thuộc loại Mặt Trời) được ban các tướng lành như dấu tilaka và những nốt ruồi nhỏ, lại đủ tám đức tính hiền hòa (saumya); người ấy có phúc lộc, thịnh vượng. Thân hình vuông vức, mắt nâu vàng, thể chất thiên về pitta (nóng), và tóc thưa.

Verse 98

वृतो वातकफी प्राज्ञो मंदवाक् शुभदृक् शशी । क्रृरदृक्तरुणो भौमः पैत्तिकश्चपलस्तथा ॥ ९८ ॥

Śaśī (Mặt Trăng) tròn đầy, mang tính vāta và kapha, có trí tuệ, lời nói ôn hòa và ánh nhìn cát tường; còn Bhauma (Sao Hỏa) có vẻ nhìn dữ, trẻ trung, pitta trội và tính khí hay đổi thay.

Verse 99

त्रिधानुपवृतिर्हास्यरुचिज्ञः श्लिष्टवाक्तथा । पिंगके श्लक्षणो दीर्घः कफीधीमान्गुरुर्मतः ॥ ९९ ॥

Người có hạnh kiểm được điều phục theo ba phương (tam hành), hiểu điều duyên dáng trong tiếng cười, lời nói gắn kết tinh nhã; mắt nâu vàng, dung mạo đoan chính cân xứng, vóc dáng cao, thể chất thiên kapha và trí tuệ sắc bén—người như vậy được tôn là “guru”, bậc thầy chân chính.

Verse 100

सुवपुर्लोचनः कृष्णवक्रकेशो भृगुः सुखी । दीर्घः कपिलदृड्भंदो निलीखरकचोलसः ॥ १०० ॥

Người ấy dung mạo tuấn tú, mắt sáng; tóc đen xoăn. Theo dòng dõi, thuộc họ Bhṛgu và sống an lạc mãn nguyện. Vóc cao, sắc hơi vàng nâu, tay chân rắn chắc, lại mang dấu hiệu riêng: một vệt xanh nhạt và một chỏm tóc búi (tuft).

Verse 101

स्नाय्वस्थिरक्तत्वक्शुक्रवसामज्जास्तु धातवः । मंदार्कचंद्रसोम्यास्पुजिज्जीवकुभुवः क्रमात् ॥ १०१ ॥

Các dhātu (thể chất) của thân gồm: gân, xương, huyết, da, tinh dịch, mỡ và tủy. Các năng lực chủ quản của chúng, theo thứ tự, là: Mandā, Mặt Trời, Mặt Trăng, Somyā, Pūjī, Jīvaka và Bhuva.

Verse 102

चंद्रांगपापैर्भांत्यस्थैः सेंवुपापचतुष्टयैः । चक्रपूर्वापरे पापसौम्यैः कीटतनौ मृतिः ॥ १०२ ॥

Do các tội lỗi gắn với các túc sao của Mặt Trăng và các vị trí hành tinh, cùng bốn tội đặc biệt, lại thêm những tội được xếp là dữ và lành trong các chu kỳ trước–sau, người ấy gặp cái chết khi đang mang thân sâu bọ.

Verse 103

उदयास्तगतौ पापौ चंद्रः क्रूरयुतैः शुभैः । न चेद्दृष्टस्तदा मृत्युर्जातस्य भवति ध्रुवम् ॥ १०३ ॥

Nếu vào lúc chào đời, Mặt Trăng bị các hung tinh làm tổn hại cả khi mọc lẫn khi lặn, lại không được cát tinh chiếu (hội/nhìn), thì cái chết của hài nhi mới sinh là điều chắc chắn.

Verse 104

क्षीणेऽब्जे व्ययगे पापैर्लग्नाष्टस्थैः शुभा न चेत् । केंद्रेषु वाब्जोसंयुक्तः स्मरांत्यमृतिलग्नगः ॥ १०४ ॥

Nếu “Hoa Sen” (Kim Tinh) suy yếu và ở nhà thứ mười hai, lại không có cát lực, trong khi hung tinh chiếm cung Mệnh và nhà thứ tám, thì—nhất là khi “Hoa Sen” đồng cung với một hành tinh tại các kendra—cung Mệnh trở thành dấu chỉ của sự nhớ niệm lúc chung cuộc và của tử vong.

Verse 105

केंद्राद्या हस्त सन्खेटैरदृष्टो मृत्युदस्तथा । षष्टेमेब्जेऽसदृष्टेसद्यो मृत्युः शुभेक्षिते ॥ १०५ ॥

Nếu các vị trí chủ yếu bắt đầu từ các kendra không được “thấy” (tức không được nâng đỡ/liên hệ bằng cát lực hay góc chiếu đúng) theo phép đếm dấu tay, thì thế ấy trở thành kẻ ban tử. Cũng vậy, khi nhà thứ sáu và thứ mười một không được chiếu đúng, báo hiệu chết tức khắc; còn khi được cát tinh chiếu, kết quả trở nên tốt lành.

Verse 106

समाष्टके मिश्रखेटैर्दृष्टे मृतिः शिशोः । क्षीणेब्जेंगे रन्ध्रकेन्दे पापे पापान्तरस्थिते ॥ १०६ ॥

Khi nhà thứ tám bị các hành tinh hỗn hợp chiếu, thì chỉ ra cái chết của trẻ thơ. Cũng vậy, nếu một hành tinh suy nhược ở phần cung thuộc thủy, và một hung tinh đứng tại nhà thứ tám (chỗ “lỗ”) đồng thời ở kendra, lại bị các hung tinh khác kẹp chặt, thì cũng là dấu tử.

Verse 107

भूद्यूननिधने वाब्जे लग्नेऽप्येवं शिशोर्मृतिः । पापैश्चन्द्रास्तगैर्मात्रा सार्द्धं सदृष्टिमंतरा ॥ १०७ ॥

Nếu vào lúc sinh, Mặt Trăng ở cung tử vong, hoặc cung Mọc là Bảo Bình trong những điều kiện bị tổn hại như vậy, thì báo hiệu trẻ sơ sinh yểu mệnh. Cũng vậy, khi Mặt Trăng bị lặn/lu mờ (astagata), bị các ác tinh làm nhiễm, lại không có cát tinh chiếu hộ, thì đứa trẻ sẽ mất cùng với người mẹ.

Verse 108

शुभादृष्टे भान्त्यगेब्जे त्रिकोणोपरतैः खलैः । सग्नस्थे वा विधौपापैरस्तस्थैर्मृतिमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

Nếu một cát tinh được chiếu bởi góc nhìn tốt lành nhưng lại sáng trong cung nghịch, và bị các ác tinh ở các cung tam hợp kẹp chặt; hoặc nếu Mặt Trăng dù ở cung Mọc của mình nhưng bị ác tinh làm lặn/che khuất—thì có thể gặp tử vong.

Verse 109

ग्रस्तेऽब्जेऽसद्भिरष्टस्थै सृज्यवात्मजयोर्मृतिः । लग्ने रवौ तु शस्रेण सवीर्यासद्भिरष्टगैः ॥ १०९ ॥

Khi Mặt Trăng bị nuốt che (bị thực) và các ác tinh chiếm cung thứ tám, thì báo hiệu cái chết cho đương số và cho con trai. Và nếu Mặt Trời ở cung Mọc, trong khi các ác tinh mạnh ở cung thứ tám, thì nói rằng cái chết xảy đến bởi vũ khí.

Verse 110

कर्केन्द्वीज्ययुते लग्ने केंद्रे सौम्ये च भार्गवे । शषैस्त्र्यरीशगैरायुरमितं भवति ध्रुवम् ॥ ११० ॥

Khi cung Mọc là Cự Giải, lại có Mặt Trăng và Mộc Tinh đồng cung; và khi các cát tinh ở các góc (kendra) cùng với Kim Tinh (Bhārgava), thì do thế đứng ấy, thọ mạng chắc chắn dài lâu, khó thể đo lường.

Verse 111

वंर्गोत्तमे मीनलग्ने वृषेऽब्जे तत्त्वलिप्सिके । स्वतुंगस्थेष्वशेषेषु परमायुः प्रकीर्तितम् ॥ १११ ॥

Khi cung Mọc là Song Ngư, và (các hành tinh liên hệ) ở Kim Ngưu và Bảo Bình, với tâm cầu chân lý (tattva); và khi tất cả đều ở vị trí tôn vượng của mình, thì thọ mạng tối thượng được tuyên thuyết.

Verse 112

शुभैर्दृष्टः सवीर्योगे केंद्रस्थे चायुरर्थदः । स्वच्चोब्जे स्वर्क्षगैः सौम्यैः सवीर्येंगाधिपे तनौ ॥ ११२ ॥

Khi một hành tinh được các cát tinh chiếu, lại hợp với sức lực riêng và an trú ở kendra, thì trở thành kẻ ban thọ mạng và phú quý. Nếu nó trong sáng, ở chính cung hay cung tôn vinh, cùng với các cát tinh hiền hòa; và nếu chủ tinh của lagna mạnh mẽ ở ngay thân cung (tức tại lagna), thì đó là dấu hiệu sinh lực sung mãn, bền vững.

Verse 113

षष्ट्यब्दकेंद्रसौम्येभेष्टशुद्धे सप्ततिर्गुरौ । मूलत्रिकोणगैः सौम्यैर्गुरो स्वोच्चसमन्विते ॥ ११३ ॥

Khi điểm sáu mươi tuổi (ṣaṣṭyabda) an trú ở kendra và hội cùng các cát tinh; khi Guru (Mộc tinh) ở vị trí bảy mươi tuổi (saptati); và khi các cát tinh ở các cung mūlatrikoṇa của mình, còn Guru lại được trang nghiêm bởi chính sự tôn vinh của mình—thì đó là điềm lành, báo kết quả cát tường.

Verse 114

लग्नाधिपे बलयुतशीत्यब्दं त्वायुरीरितम् । सवीर्ये सत्सु केंद्रेषु त्रिंशच्छुद्धियुतेऽष्टमे ॥ ११४ ॥

Khi chủ tinh của lagna được ban sức mạnh, thọ mạng được nói là tám mươi năm. Nếu nó sung lực và an trú ở các kendra tốt lành, và cung thứ tám có mức thanh tịnh/sức lực là ba mươi, thì thọ mạng viên mãn ấy được xác chứng.

Verse 115

लयेशे धर्मगेजीवेष्टस्थे क्रूरक्षिते जिताः । लग्नाष्टमेशावष्टस्थौ भाब्दमायुः करौ मतौ ॥ ११५ ॥

Khi chủ tinh của sự tiêu hoại (Thổ tinh) ở cung thứ chín thuộc Dharma, Guru (Mộc tinh) ở cung thứ tám, và Hỏa tinh bị khuất phục; lại khi cả chủ tinh lagna và chủ tinh cung tám đều rơi vào cung tám—thì theo các bậc thầy, thọ mạng chỉ được kể là một năm mà thôi.

Verse 116

लग्नेऽशुभेज्यौ ग्लौदृष्टौ मृत्यौ कश्चन चाकृतिः । धर्मांगस्थेशनौ शुक्रे केंद्रेऽब्जे व्ययधर्मगे ॥ ११६ ॥

Khi lagna bị tổn hại bởi hung tinh, Guru (Mộc tinh) ở trạng thái bất lợi, và Nguyệt tinh bị hung tinh chiếu, thì hình thế báo tử vong được thành lập. Lại nữa, khi Thổ tinh ở vị trí dharmāṅga, Kim tinh ở kendra, và Thủy tinh an trú tại cung mười hai và cung chín, thì cũng chỉ bày cấu hình ấy.

Verse 117

शताब्दं गीष्पतौ कर्के कटकस्थसितेज्ययोः । लयेशेंगे शुभैर्हीनेऽष्टमे रवाब्धिमितं वयः ॥ ११७ ॥

Khi Mộc tinh ở Cự Giải, và khi Nguyệt cùng Mộc tinh cùng an tại Cự Giải, người ấy đạt thọ mạng trăm năm. Nhưng nếu chủ tinh của cung Mệnh suy nhược, thiếu các ảnh hưởng cát lành, thì tại cung thứ tám, thọ hạn chỉ được tính vỏn vẹn mười hai năm.

Verse 118

लग्ने शेष्टमगेष्टेशे तनुस्थे पंचवत्सरम् । कवीज्ययोगे सौम्याब्जौ लग्ने मृत्यौ च स्वेषवः ॥ ११८ ॥

Nếu chủ tinh cung Mệnh và chủ tinh cung thứ tám cùng ở tại thân cung (chính cung Mệnh), thì chỉ thọ năm năm. Lại khi Kim tinh và Mộc tinh đồng cung, còn Thủy tinh và Nguyệt an tại cung Mệnh, thì người ấy gặp tử vong ngay tại chính cung Mệnh (tử hạn do Mệnh mà hiện).

Verse 119

एतद्योगजमायुः स्यादथ स्पष्टमुदीयते । सूर्याधिक बले पैंडं निसर्गाञ्च विधोर्बले ॥ ११९ ॥

Đó chính là thọ mạng phát sinh từ sự phối hợp (yogaja). Nay nói rõ: khi sức của Thái Dương trội hơn, thì dùng thọ hạn tính toán (paiṇḍa); còn khi sức của Thái Âm trội hơn, thì lấy phần thọ tự nhiên (nisarga).

Verse 120

अंशायुः सबले लग्ने तत्साधनमथो श्रृणु । गोब्जास्तत्त्वतिथी सूर्यास्तिथिः स्वर्गा नखाः क्रमात् ॥ १२० ॥

Khi cung Mệnh có sức mạnh, thọ mạng được định theo độ số (aṃśa). Nay hãy nghe phương pháp lập số: theo thứ tự, các từ ‘go’, ‘abja’, ‘tattva’, ‘tithi’, ‘sūrya’, ‘tithi’, ‘svarga’, và ‘nakha’ biểu thị các con số cần lấy lần lượt.

Verse 121

नखा विधुर्द्वावंकाश्च धृतिः स्वाक्षिखमार्गणाः ॥ १२१ ॥

‘Nakha’ được nói là chỉ Nguyệt; ‘hai’ là con số đôi; còn ‘dhṛti’ là sự vững bền, ví như con mắt của chính mình và việc dò tìm con đường.

Verse 122

पिंडे निसर्गे रवोच्चे नो ग्रहः षट्भाल्पको यदा । चक्रशुद्धस्तदा ग्राह्येस्यांशा आयुषिसंमताः ॥ १२२ ॥

Khi trong cấu trúc thân thể lúc sinh (piṇḍa), Mặt Trời không ở vị trí tôn vinh và không có hành tinh nào suy yếu bởi sáu bhāga, thì lá số được xem là “thanh tịnh”; và các độ (aṁśa) cần lấy là những độ được chấp nhận để định đoán thọ mạng.

Verse 123

अंशोनाः शंत्रुभे कार्या ग्रहं वक्रगतिं विना । मंदशुक्तौ विनार्द्धोना ग्रहस्यास्तंगतस्य च ॥ १२३ ॥

Trong thế bất tường (thế đối nghịch), tác dụng của hành tinh được xem là giảm đi một phần—miễn là không ở trạng thái nghịch hành (vakra). Khi ở tình trạng yếu/ì ạch, và khi hành tinh bị lặn khuất (astaṅgata: vô hình/bị thiêu), sức mạnh của nó được tính là giảm một nửa.

Verse 124

हानिद्वयेऽधिकाः कार्या यदा क्रूरस्तनौ तदा । विहायारीनंशाद्यैर्हन्यादायुर्लवान् भजेत् ॥ १२४ ॥

Khi gặp hai dạng tổn thất, nên chọn điều tổn hại ít hơn. Và khi kẻ hung bạo tấn công chính thân mình, thì—gạt bỏ do dự—có thể đánh bại những kẻ thù ấy và các mối nguy tương tự, để gìn giữ phần thọ mạng còn lại.

Verse 125

भगणांशैर्लब्धहीनास्तेषां कार्या विचक्षणैः । पापस्यांशाः समग्रोना सौम्यस्यार्द्धविवर्जिताः ॥ १२५ ॥

Bậc trí giả nên tính toán các giá trị cho những trường hợp bị thiếu so với phần thu được từ các phân chia của đoàn hành tinh (bhagaṇa). Các phần (aṁśa) thuộc ảnh hưởng hung (pāpa) được lấy là trọn nhưng có giảm; còn các phần thuộc ảnh hưởng cát (saumya) thì lấy theo cách bỏ đi một nửa.

Verse 126

स्पष्टास्तेंशाः खषट्त्र्यासा गुणयित्वा स्वकैर्गणैः । वर्षाणि शेषमर्कध्नं हारात्संमासकाः स्मृताः ॥ १२६ ॥

Sau khi nhân các phần (aṁśa) được nêu rõ với các hệ số tương ứng của chúng, phần dư cho ra số năm; và phần dư còn lại gọi là ‘arkadhna’ (phần dư theo Mặt Trời) thì, xét theo số chia (hāra), được hiểu là số tháng được tính.

Verse 127

तच्छेषश्च त्रिगुणितः तेनैवाप्तं दिनानि च । शेषे षष्ट्या हते भक्ते हारेण घटिकादिकम् ॥ १२७ ॥

Phần dư ấy hãy nhân ba; nhờ đó mà được số ngày. Từ phần dư còn lại, nhân sáu mươi rồi chia theo số chia, sẽ thu được số ghaṭikā và các đơn vị thời gian nhỏ hơn.

Verse 128

हित्वा भाज्यंगभागादीन्कलीकृत्य खखाक्षिभिः । भजेद्वर्षाणि शेषे तु गुणिते द्वादशादिभिः ॥ १२८ ॥

Gạt bỏ các đơn vị của số chia và các phần lẻ trước đó, rồi dùng các số hiệu “kha-kha-akṣi” để đổi phần dư sang cách đếm theo thời đại Kali; kế đó hãy tính số năm. Nếu vẫn còn dư, thì nhân với mười hai và các hệ số liên hệ để được các lượng phụ.

Verse 129

द्विसप्तांशे च मासादिलग्रायुर्जायते स्फुटम् । अशायुषी सलग्नानां खेटानामंशका हृताः ॥ १२९ ॥

Trong Dvi-saptāṁśa (phân chia 1/14), tuổi thọ liên hệ đến tháng và các yếu tố tương ứng, cùng với cung mọc (ascendant), được xác định rõ ràng. Với những cung mọc thuộc loại “không cho thọ” (aśāyuṣī), phải trừ đi các phần (aṁśa) đã phân cho các hành tinh.

Verse 130

खयुगैरायुरंशाः स्युस्तत्संस्कारं वदामि ते । ग्रहनलग्नं षड्रात्यं चेत्संस्कारोऽन्यथा नहि ॥ १३० ॥

Các phần của thọ mạng được chỉ bày theo các yuga; ta sẽ nói cho ngươi nghi thức hiệu chỉnh (saṃskāra) tương ứng. Nếu cung mọc vào lúc nhật/nguyệt thực kéo dài sáu đêm, thì phải cử hành saṃskāra; bằng không thì không làm theo cách ấy.

Verse 131

तदंशः स्वाग्नयो भक्ता लब्धोनोभूर्गुणो भवेत् । यदैकाल्यं तदास्तांशाः स्वाग्र्याप्तोना च भूर्गुणः ॥ १३१ ॥

Nếu phần ấy được thọ nhận bởi các lửa thiêng của chính mình và bởi những người nhận đầy lòng bhakti, thì công đức không tăng trưởng lớn lao. Nhưng khi dâng hiến như một hành vi hợp nhất (aikālya), thì các phần ấy đạt đến điều tối thượng, và công đức quả thật tăng thêm rất nhiều.

Verse 132

सौमयस्यार्द्धेन पापस्य समग्रेणेति निश्चयः । गुमकध्नाश्चायुरंशाः संस्कारोऽयमुदाहृतः ॥ १३२ ॥

Đã được quyết định chắc chắn rằng nghi lễ saṃskāra này đem lại công đức bằng một nửa lễ tế Saumya và tiêu trừ tội lỗi hoàn toàn. Người ta còn nói rằng nó xua tan các chứng bệnh hao mòn và bảo đảm những phần thọ mạng—đó chính là saṃskāra được tuyên thuyết.

Verse 133

आयुरंशकलाभक्ताद्विंशत्याब्दा इनाहतम् । शेषं द्विशतभक्तं स्युर्मासाः शेषा दिनादिकम् ॥ १३३ ॥

Từ thương số thu được khi chia thọ mệnh (āyus) thành các phần và tiểu phần, đem nhân với 20 để được số năm. Lấy phần dư chia cho 200: thương số là số tháng, và phần còn lại tiếp theo cho ra số ngày cùng các đơn vị nhỏ hơn.

Verse 134

लग्नायुरंशास्त्रिगुणा दिग्भिक्ता स्युः समास्ततः । शेषेऽर्कादिगुणे भक्ते दिग्भर्मासादिकं भवेत् ॥ १३४ ॥

Các độ của điểm mọc (lagna) và các phần thọ mệnh được nhân ba rồi chia theo các phương; thương số cho ra tổng lượng. Từ phần dư ấy, khi chia theo các hệ số của Mặt Trời và các yếu tố hành tinh khác, sẽ thu được các phân chia theo phương, bắt đầu từ “phần phương” (directional bhāga).

Verse 135

सबलेंगेभतुल्याब्दैर्युतमायुर्भवेत्स्फुटम् । अंशद्विध्नमक्षांशं मासाः खत्र्यादिसंगुणात् ॥ १३५ ॥

Khi các yếu tố liên hệ đủ mạnh, thọ mệnh tính ra sẽ hiện rõ: cộng thêm số năm tương ứng với con số của cung (rāśi) bắt đầu từ Sư Tử (Leo). Lấy vĩ độ (akṣāṃśa) tính theo độ rồi nhân đôi; và khi nhân với các hằng số thích hợp (bắt đầu từ ‘kha’ v.v.), kết quả thu được là số tháng.

Verse 136

शेषा दिनादिकं योज्यं नैतत्पिंडनिसर्गयोः । लग्नार्कचन्द्रमध्ये तु यो बली तद्दशा पुरा ॥ १३६ ॥

Phần còn lại cần được cộng vào thành số ngày và các đơn vị tương tự—điều này không áp dụng trong các trường hợp piṇḍa và nisarga. Nhưng giữa điểm mọc, Mặt Trời và Mặt Trăng, yếu tố nào mạnh hơn thì daśā (thời kỳ) của nó được áp dụng trước hết.

Verse 137

ततः केंद्रादिगानां तु द्वित्र्यादौ सबलस्य च । बह्वायुर्यो वीर्यसाम्येर्काद्युतस्य प्राक् याचकः ॥ १३७ ॥

Rồi trong các cung góc (kendra) v.v., nếu cung thứ hai, thứ ba và các cung tiếp theo đều mạnh, thì người ấy được trường thọ. Nếu sức mạnh cân bằng, thì yếu tố nổi lên trước (giành ưu thế) thuộc về Mặt Trời và các yếu tố khác theo đó.

Verse 138

षड्वर्गार्द्धस्य त्रिंशस्य त्रिकोणगश्च स्मरगः । सप्तमासस्य तूर्यस्य चतुरस्रगतस्य च ॥ १३८ ॥

Đối với phân vị thứ ba mươi, là một nửa của nhóm sáu phần (ṣaḍvarga), còn có yếu tố ‘Smaraga’ (liên hệ Kāma) an trú trong thế tam giác. Cũng vậy, đối với phần thứ bảy—được gọi là ‘thứ tư’—thì được nói là đặt trong thế tứ giác (hình vuông).

Verse 139

क्रमः केंद्रादिकोऽत्रापि द्वित्र्यादौ सबलस्य च । पाकपस्याब्धिनागाश्च ह्यर्णवा सहगस्य च ॥ १३९ ॥

Ở đây cũng vậy, thứ tự bắt đầu từ các cung góc (kendra), rồi đến cung thứ hai, thứ ba, v.v., xét theo sức mạnh của hành tinh. Kết quả cần được hiểu theo thời kỳ chín muồi (pāka) của hành tinh, và cũng qua các dấu hiệu về đại dương, các vua rắn (nāga) và biển cả, cùng những yếu tố đi kèm.

Verse 140

त्रिकोणस्थस्य चाष्टाक्षिसूर्याद्यूनगतस्य च । तुर्याष्टगस्य तु स्वर्गा गुणकाः परिकीर्तिताः ॥ १४० ॥

Đối với người ở vị trí tam hợp (trikoṇa), cũng như đối với thế ‘tám mắt’ (aṣṭākṣi) và đối với trường hợp chuyển động bị suy giảm so với Mặt Trời v.v., thì các cõi trời (svarga) được tuyên nói là những hệ số nhân (guṇaka) của chúng.

Verse 141

दशागुणैर्हता भक्त्या गुणैक्येन समागताः । शेषेऽर्कादिहते भक्ते मासाद्यैक्येन नारद ॥ १४१ ॥

Khi bhakti chế ngự sự đa tạp mười phần của các guṇa, người ấy đạt đến sự hợp nhất của guṇa. Và khi phần bhakti còn sót lại cũng được thiêu sạch—như tạp nhiễm bị Mặt Trời đốt cháy—thì, hỡi Nārada, trong vòng một tháng liền đạt sự nhất như trọn vẹn với Đấng Tối Thượng.

Verse 142

अंतर्दशासु विदशास्तासु चोपदशास्तथा । दशेशमित्रस्वोच्चक्षंगोब्जोब्ध्येकाद्रिवृद्धिगः ॥ १४२ ॥

Trong các tiểu kỳ (antardaśā), các đại kỳ đặc biệt và các kỳ phụ, khi chúa tể của daśā ở cung bạn hay cung của chính mình, hoặc được tôn vượng, lại chiếm các phân vị cát tường và vị trí vững mạnh, thì kỳ ấy trở thành nguồn ban tăng trưởng và hưng thịnh.

Verse 143

शुभगो यद्भगस्तद्भिस्न्वादिस्थेन तद्धिकृत् । प्रोक्तेतरस्थानगतस्तत्तद्भावक्षयं करः ॥ १४३ ॥

Khi dùng dạng “śubhaga” (cát tường), nó chỉ “người có phúc lộc”. Nhưng khi chính yếu tố ấy được dùng với hậu tố thuộc nhóm snvādi, nó trở thành danh từ tác nhân, nghĩa là “kẻ làm phát sinh kết quả ấy”. Và khi một thuật ngữ đã nêu được đặt vào vị trí cú pháp khác, nó biểu thị sự suy giảm hay tiêu hoại của chính trạng thái đó.

Verse 144

खगस्य यद्भवेद्द्रव्यं भावभे क्षणयोगजम् । जीविकादिफलं सर्वं दशायां तस्य योजयेत् ॥ १४४ ॥

Bất cứ của cải nào phát sinh cho một hành tinh do vị trí của nó trong cung (bhāva) và trong tú (nakṣatra), cùng do các phối hợp nhất thời, thì mọi kết quả ấy—kế sinh nhai và các điều khác—đều nên quy về daśā (kỳ vận) của chính hành tinh đó.

Verse 145

विशन्यापदशायां यो वैरिदृष्टो विपत्तिकृत् । शुभमत्रेक्षितश्चेष्टसद्वर्गस्थश्च यो ग्रहः ॥ १४५ ॥

Trong kỳ vận bất tường hay tai ách (daśā), một hành tinh nếu bị ánh chiếu (aspect) của kẻ thù làm tổn hại thì trở thành nguyên nhân của hoạn nạn. Nhưng chính hành tinh ấy, khi được các ánh chiếu cát lợi và an trú tốt trong các phân vị cát tường (ṣaḍvarga), lại trở thành kẻ ban phát quả lành.

Verse 146

तत्काले बलवानापन्नाशकृत्समुदाहृतः । यस्याष्टवर्गजं चापि फलं पूर्णशुभं भवेत् ॥ १४६ ॥

Vào lúc ấy, một nghi lễ đầy uy lực được tuyên dạy, gọi là “kẻ trừ diệt tai ách”. Người thực hành nghi lễ ấy thì quả báo phát sinh từ aṣṭa-varga (bát phần) trở nên hoàn toàn cát tường và viên mãn.

Verse 147

यश्च मूर्तितनुग्लावो वृद्धिगः स्वोच्चभस्थितः । स्वत्रिकोणसुहृद्भस्थस्तस्य मध्यमसत्फलम् ॥ १४७ ॥

Dẫu một hành tinh yếu về sức lực thân thể (hình tướng và khí lực suy giảm), nhưng khi đang ở thế tăng trưởng và an trú trong cung của chính mình, cung được tôn vinh, tam hợp của mình, hoặc cung của bằng hữu, thì vẫn cho quả lành ở mức vừa phải.

Verse 148

श्रेष्ठं शुभतरं वाच्यं विपरीतगतस्य तु । नेष्टमुत्कटमिष्टं तु स्वल्पं ज्ञात्वा बलं वदेत् ॥ १४८ ॥

Đối với người đã lạc đường, hãy nói điều tốt nhất và cát tường nhất. Chớ thốt lời khó nghe hay gay gắt; biết sức mình còn hạn, hãy nói mềm mỏng, có chừng mực.

Verse 149

चरे सन्मध्यदुष्टाभ्यामंगभंगे विपर्ययात् । स्थिरे नेष्टष्टमध्या च होरायास्त्र्यं शकैः फलम् ॥ १४९ ॥

Trong các cung động, quả được nói là tốt, trung bình hoặc gây hại (tùy tình trạng của horā); nhưng khi xét việc thương tổn thân thể thì các dấu hiệu phải hiểu theo chiều ngược lại. Trong các cung cố định, kết quả được xem là bất lợi, nhất là khi liên hệ với vị trí thứ tám và vị trí trung tâm. Đó là ba loại quả của horā do người Śaka truyền dạy.

Verse 150

स्वामीज्यज्ञयुता होरा दृष्टा वा सत्पलावहा । विनाश दृष्टयुक्ता च पापांतरगतान्यथा ॥ १५० ॥

Khi một horā được thấy là gắn với việc thờ phụng vị Chúa của mình và với tế lễ (yajña), nó đem lại quả lành. Nhưng nếu được thấy là đi kèm dấu hiệu hủy diệt, nó dẫn đến suy vong; bằng không, nó chỉ sự rơi vào một trạng thái tội lỗi khác nữa.

Verse 151

प्राग्ध्वांक्षा बंधु मृत्याय तयोर्द्यूने रविः स्वभात् । वक्रात्स्वादिवसाञ्चार्के शुक्राद्यूनां तु षड्रतः ॥ १५१ ॥

Khi ngày âm (tithi) ở nửa phía đông và đang suy (khuyết dần), điều ấy bị xem là bất tường cho thân tộc và có thể đưa đến tử vong. Trong cùng phần ngày ấy, Mặt Trời chiếu sáng bằng chính quang huy của mình. Và khi lộ trình của Mặt Trời nghịch hành, bắt đầu từ ngày gọi là “Svādi”, thì các kỳ lượng (rata) của Kim Tinh và các hành tinh khác được nói là gấp sáu lần.

Verse 152

धर्मध्यायारिगो जीवादिकत्र्यारिगो विधोः । पृध्यंत्यधीतपाः सुज्ञा ततोवृद्ध्यंत्यबंधुराः ॥ १५२ ॥

Các bậc hiền trí, những người khổ hạnh được học hỏi vững vàng, tranh luận về các kẻ thù của Chúa—những kẻ chống lại Dharma và sự quán niệm, cùng những kẻ làm hại sinh linh; và từ cuộc tranh biện ấy, kẻ ưa cãi vã, thiếu tình thân hòa hợp, chỉ càng ngày càng tăng trưởng.

Verse 153

वृद्धिगोंगात्सधनघीतपः स्वाराच्छशी शुभः । स्वदूवृध्यस्तादिषु पृधात्ससाष्टौ पंचयोपगः ॥ १५३ ॥

Câu kệ này, theo dị bản được truyền trong bản đọc đã cho, bị hư hỏng về văn bản và không tạo được cú pháp hay ý nghĩa ổn định trong Sanskrit. Vì vậy, nếu không có bản hiệu đính hoặc một ấn bản Narada Purana đáng tin cậy để đối chiếu, thì không thể dịch với độ chính xác triết học.

Verse 154

षट्त्र्यायधीस्थो मंदाञ्च ज्ञाद्द्वित्र्यायाष्टकेंद्रगः । केंद्राष्टायांत्य इज्याद्वा ज्ञज्यायास्तत्र स्वे कवेः ॥ १५४ ॥

Nếu Thổ tinh ở cung thứ sáu hoặc thứ ba, và Thủy tinh được biết là ở cung thứ hai hoặc thứ ba, hoặc ở cung thứ tám hay tại một cung góc; và nếu Mộc tinh ở cung góc, ở cung thứ tám, hoặc ở cung cuối—thì trong lá số ấy, Thủy tinh trở nên trội hơn Kim tinh.

Verse 155

वृद्धाविनात्सादिधिया मंगा मायारिगो विधोः । केंद्राष्टापार्थगः स्वर्क्षान्मंदाद्गोष्टायकेंद्रगः ॥ १५५ ॥

Khi Hỏa tinh kết hợp (hoặc bị ảnh hưởng) bởi Thổ tinh và trí tuệ bị nhiễm hại, nó trở thành kẻ thù của Nguyệt. Nếu ở cung góc hoặc cung thứ tám, dù ở chính cung của mình, nó vẫn—do Thổ tinh—gây sự giao du với hạng người thấp kém và sự giam hãm trong môi trường thô lậu như bầy đàn, khi Thổ tinh ở cung góc.

Verse 156

षट् त्रिधी भवतः सौम्यात्षड्वांशाष्टगो भृगोः । कर्मायव्ययषष्टस्थो जीवाद्भौमः शुभः स्मृतः ॥ १५६ ॥

Tính từ Thủy tinh (Saumya) trong các phân chia tam phần thì cho kết quả là “sáu”; tính từ Kim tinh (Bhṛgu) trong các phân chia lục phần thì cho kết quả là “tám”. Hỏa tinh (Bhauma), khi ở cung thứ sáu—nơi chỉ nghiệp, bệnh tật và hao tán—và phát sinh từ yếu tố “jīva”, được ghi nhớ là cát tường.

Verse 157

कवेर्द्ध्याषष्टमोध्याये सन्ज्ञोमंदान्सधीत्रये । साक्षास्ते भूमिजाज्जीवाद्ययारिभवमृत्युगः ॥ १५७ ॥

Trong chương thứ sáu mươi hai của Kavi, vị thần mang danh Manda—cùng với Dhī (trí tuệ) và bộ ba—được nói rõ là sinh từ Địa Mẫu, đi giữa muôn loài từ lúc sinh đến khi tử, và là kẻ thù đem đến sự suy thoái.

Verse 158

धर्मायारिसतांत्येर्कात्साद्यत्रिस्वगता स्वभात् । षट्खायाष्टाब्धिखोष्विज्यात्सहाद्येषु विलग्नतः ॥ १५८ ॥

Từ ánh quang tự thân của Mặt Trời, khi vận hành qua các phân khu hoàng đạo bắt đầu từ Bạch Dương, kết quả được hiểu theo Lagna (cung mọc): trong sáu “nhà” và tám loại khác, lại cùng các yếu tố kèm theo khởi từ các Nakṣatra—như vậy phải định rõ cung mọc.

Verse 159

दिक्वाष्टाद्यस्तबंध्याये कुजात्खात्सत्रिके गुरुः । सात्र्यंके सन् रवेः शुक्राद्धीखगो दिग्भवारिगः ॥ १५९ ॥

Khi đồ thức phương hướng (dik) khởi từ vị trí thứ tám trong cách sắp “bế/tắc”, thì chỉ ra Mộc tinh (Jupiter). Trong bộ ba bắt đầu từ Hỏa tinh (Mars) cũng là Mộc tinh. Còn trong bộ ba mang dấu Thổ tinh, xét từ Mặt Trời và từ Kim tinh, thì “chim của trí tuệ” (Thủy tinh/Mercury) trở thành chỉ dấu phương hướng, chỉ dấu nhà, và kẻ diệt trừ oán địch.

Verse 160

चंद्राद्वीशार्थगोस्तेषु मन्दाद्धीत्रिषडंत्यगः । गोब्धिधीषट्खखाद्या ये ज्ञात्सद्यूने विलग्नतः ॥ १६० ॥

Khởi từ Mặt Trăng, trong đồ thức về chủ tinh (īśa), ý nghĩa và các ký hiệu “go”, hãy lấy chữ cuối sau bộ ba và nhóm sáu; lại xét cả những mục bắt đầu bằng “go, bdhi, dhī, ṣaṭ, kha, kha”. Khi đã biết các điều ấy, kết quả được ấn định tức thì theo sự kết hợp với Lagna.

Verse 161

आशु तेशाष्टगोष्वंगःत्सांतेष्वब्जात्सितः शुभः । स्वात्सज्ञेषु त्रिधीगोब्धी दिक्छिद्रासिगतोर्कजात् ॥ १६१ ॥

Nhanh chóng, trong tám chi phần và các vị trí tương ứng, hãy quán niệm/thiết lập nguyên lý cát tường, sáng trong (thuần sattva) sinh từ hoa sen. Tại các vị trí được chỉ bằng danh xưng kỹ thuật riêng, hãy sắp đặt “trí tuệ ba phần” và “đại dương của bò” theo các phương, các khoảng giữa phương, và những phân khu như lưỡi kiếm, đúng như truyền thống Arka (mặt trời) đã dạy.

Verse 162

रंध्रायव्यचगः सूर्यादोष्टधीखे सगोर्गुरो । ज्ञाब्धित्र्यायारिगोरात्रिषट्ध्यध्यांत्यगोषु च ॥ १६२ ॥

Bài kệ này là một chuỗi âm tiết được mã hóa (dạng ghi nhớ theo phong cách mantra-nyāsa/đọc tụng kỹ thuật), chỉ rõ các vị trí và cách phối hợp âm thanh—khởi từ “randhra”, tiếp đến các nhóm như “āya-vya-ca-ga”, rồi những chuỗi gắn với “sūrya”, “doṣṭa-dhī-khe”, “sa-goḥ-guro”… nhằm ứng dụng nghi lễ/chuyên môn chính xác hơn là mang nghĩa tự sự.

Verse 163

त्रिधीशारिषु मन्दः खात्साक्षांत्येषु शुभो सृजः । केंद्रायाष्टधनेष्वर्का लग्नाद्वृद्ध्याद्यबंधुषु ॥ १६३ ॥

Sao Thổ (Śani) tốt ở các cung 3, 6 và 11. Các hành tinh cát (benefic) cho kết quả lành ở cung 2, 10 và 7. Mặt Trời (Sūrya) thuận ở các cung góc (kendra), cũng thuận ở cung 8 và 2; và tính từ cung Mọc (lagna) thì thuận ở cung 11 (lợi lộc), 9 (phúc vận) và 4 (nhà cửa/quyến thuộc).

Verse 164

गोध्वष्टापारिखांत्येज्ञाच्चंद्राल्लाभत्रिषद्भतः । षडष्टांत्यगतः शुक्राद्गुरीर्द्वीशांत्यशत्रुषु ॥ १६४ ॥

Lấy Mặt Trăng (Candra) làm mốc, nên xét lợi lộc và tình trạng của cung 3 và 6. Còn xét theo Sao Kim (Śukra), nếu ở cung 6, 8 hoặc 12 thì báo hiệu khó khăn—đặc biệt liên hệ đến cung 2, 6, 12 và các vị trí bất lợi, thù nghịch.

Verse 165

उक्तस्थानेषु रेखादो ह्यनुक्तेषु तु बिंदुदाः । जन्मभाद्वद्विमित्रोच्चस्वभेधिष्टं परेष्वसत् ॥ १६५ ॥

Ở những vị trí đã nêu, hãy đánh dấu bằng các nét (đường) v.v.; còn những chỗ không nói rõ thì chỉ bằng các chấm. Trong sao (nakṣatra) sinh và các sao tiếp theo, điều gì thuộc bạn hữu, ở thế tôn vượng (uccha), hoặc ở đúng phần của mình, được xem là hiệu lực nhất; còn ở các chỗ khác thì kém hiệu lực.

Verse 166

कष्टमर्थक्षयः क्लेशः समतार्थसुखागमः । धनाप्तिः सुखमिष्टाप्तिरिति रेखाफलं क्रमात् ॥ १६६ ॥

Theo thứ tự, các kết quả do những “đường” (trong phép xem dấu vạch trên thân) chỉ ra là: gian nan; hao tổn tài sản; khổ não; tâm bình đẳng; phú túc và an lạc đến; được của cải; hạnh phúc; và đạt điều mong cầu—đó là quả của việc luận theo đường nét, từng bước một.

Verse 167

पितृमातृद्विषन्मित्रभ्रातृस्त्रीभृतकाद्रवेः । स्वामिलग्राजयोः स्वस्थाद्भेदर्कस्वयशोशयात् ॥ १६७ ॥

Từ Mặt Trời phát sinh những khổ não liên hệ đến cha mẹ, kẻ thù, bạn bè, anh em, vợ và người hầu; cũng từ Mặt Trời mà có rắc rối về chủ nhân, về lagna (cung mọc) và các bậc quân vương. Ngay cả khi Mặt Trời mạnh, vẫn có thể sinh chia rẽ và làm hao mòn danh tiếng của chính mình.

Verse 168

तृणस्वर्णाश्वधोरणाद्यैरर्कांशे वृत्तिमादिशेत् । कृष्यंबुजस्रीभ्योब्जांशे कौजे धात्वस्रसाहसैः ॥ १६८ ॥

Trong phân cung của Mặt Trời (arkāṃśa), nên luận nghề nghiệp gắn với cỏ/đồ ăn gia súc, vàng, ngựa và những thứ tương tự. Trong phân cung của Mặt Trăng (abjāṃśa), sinh kế nhờ nông nghiệp, nước và sự thịnh vượng; còn trong phân cung của Sao Hỏa (kauja), nhờ kim loại, đổ máu và những việc mạo hiểm gan dạ.

Verse 169

काव्यशिल्पादिभिर्बोधे जवे देवद्विजाकरैः । शौक्रे रजतगोरत्नैर्मांदे हिंसश्रमाधमैः ॥ १६९ ॥

Dưới ảnh hưởng của Sao Thủy (Mercury) có sự hiểu biết nhờ thi ca, thủ công nghệ và những môn tương tự. Dưới ảnh hưởng của Sao Mộc (Jupiter) có sự nhanh nhẹn và lợi lộc liên hệ đến chư thiên, Bà-la-môn và các mỏ khoáng. Dưới ảnh hưởng của Sao Kim (Venus) có bạc, gia súc và châu báu; dưới ảnh hưởng của Sao Thổ (Saturn) là những nghề thấp kém, mang dấu ấn bạo lực và nhọc nhằn.

Verse 170

स्वोञ्चेष्वार्की तथा ज्यारैरुक्तैकांगे नृ पाधिपाः । लग्रे वर्गोत्तमेऽब्जे वा चतुरादिग्रहेक्षिते ॥ १७० ॥

Khi Sao Thổ ở chính cung hoặc ở vị trí tôn vinh, và Sao Mộc cũng ở thế phối trí đã nói như một yếu tố chủ đạo duy nhất; lại khi lagna hoặc là vargottama hoặc đặt tại Bảo Bình, và được các hành tinh từ nhà thứ tư trở đi chiếu tới, thì người ấy trở thành bậc chúa tể giữa các vua.

Verse 171

द्वाविंशभूपास्तुंगेसृक्चापेर्केन्दूयमस्तनौ । भूपकृत्तुंगगोर्कोगेस्तेसाजार्कोखभे गुरौ ॥ १७१ ॥

Trong phân cung thứ hai mươi hai, các “chủ” được tính theo các điểm tôn vinh: tại Nhân Mã và Cự Giải là Mặt Trời, Mặt Trăng và Yama. Yếu tố ban vương quyền (kẻ tạo vua) được nói đến đối với cung tôn vinh; và trong cung thuộc phân của Mặt Trời, tại cung của bầu trời (Bảo Bình), xét đặt Sao Mộc.

Verse 172

यमेंदुतुंगगौ लग्ने षष्टेऽर्कज्ञौ तुलाजगौ । सितासृजो गुरौ कर्को साराजे लग्नगे नृपाः ॥ १७२ ॥

Khi Diêm Vương và Mặt Trăng (ở thế tôn vinh) ở cung Mệnh; tại nhà thứ sáu, Mặt Trời và Thủy Tinh an tại Thiên Bình và Nhân Mã; khi Kim Tinh và Hỏa Tinh cùng với Guru (Mộc Tinh), Cự Giải vững mạnh, và Mặt Trăng lại ở cung Mệnh—thì người ấy trở thành bậc quân vương.

Verse 173

वृषेगेब्जेर्केज्यसौरैः सुहृज्जायाखगैर्नृपः । मंदे मृगांगेत्र्यर्यकांशस्थैरजादिभिर्नृप ॥ १७३ ॥

Tâu Đại vương, khi cung Mệnh là Kim Ngưu và đồng cung với Thủy Tinh, Mộc Tinh (Guru) và Thổ Tinh, thì bậc chủ mệnh được bạn hữu, hiền thê và con trai. Lại nữa, khi Thổ Tinh ở Ma Kết, an trong các phần aṁśa của Aryaman và các vị tương tự, cùng với các cung như Bạch Dương—thì cũng chỉ ra những kết quả tương tợ, tâu Đại vương.

Verse 174

सेज्याजेश्वे मृगमुखे कुजे तुंगेर्क्षभागेवौ । लग्नेऽथ सेज्यकर्केंगे ज्ञाजशुक्रैर्भवोपगैः ॥ १७४ ॥

Khi Mộc Tinh (Guru) làm chủ vị trí liên hệ, và Hỏa Tinh (Kuja) được tôn vinh ở Ma Kết; lại khi cung Mệnh là Cự Giải có Mộc Tinh an tại đó, cùng với Thủy Tinh, Hỏa Tinh và Kim Tinh ở đúng các nhà của mình—thì các an trí hành tinh ấy được nói là tạo nên yoga và cho quả báo theo lá số.

Verse 175

मेषेऽर्के भूमिपासेंदौ एषे षांग्रेर्कपपासृजः । सिंहकुंभमृगस्थाश्चेद्भूपः सारेतनावजे ॥ १७५ ॥

Khi Mặt Trời ở Bạch Dương, và Mặt Trăng kết hợp với các hành tinh mang uy quyền vương giả; khi các yếu tố chỉ định cũng an tại Bạch Dương, đồng thời rơi vào Sư Tử, Bảo Bình hoặc Ma Kết—thì người ấy thành bậc quân vương, đầy sức mạnh và có binh lực ưu tú.

Verse 176

आर्केजीवे तनौ वापि नृपोऽथोः कुजभास्करौ । धीस्थौ गुर्विदुकवयो भूमौ स्त्र्यगे बुधैर्नृपः ॥ १७६ ॥

Nếu chỉ dấu liên hệ rơi vào cung Mệnh (tanu) trong cung của Thổ Tinh hoặc của Mộc Tinh (Guru), thì người ấy xứng bậc quân vương; cũng vậy nếu Hỏa Tinh và Mặt Trời ở nhà thứ bảy. Nếu Mộc Tinh ở nhà thứ chín thì thành bậc thầy; nếu Thủy Tinh ở nhà thứ hai thì học rộng, biện tài; và nếu Mặt Trăng ở nhà thứ tư, các bậc hiền trí tuyên rằng người ấy là bậc trị vì.

Verse 177

मृगास्यलग्नगैः सौरेजाब्जर्क्षहरयः सयाः । कविक्षौ तुलयुरमस्थौ वै भूपः कीर्तिमान्भवेंत् ॥ १७७ ॥

Nếu vào lúc sinh, Thổ tinh, Mộc tinh (Guru), Kim tinh, Mặt Trời, Mặt Trăng và Thủy tinh ở cung Mọc thuộc Mṛgāsya (Mṛgaśīrṣa), còn các hành tinh khác ở Thiên Bình và nhà thứ bảy, thì người ấy sẽ thành bậc vương giả, danh tiếng lẫy lừng.

Verse 178

यस्य कस्यापि तनयः प्रोक्तैर्योगैर्नृपो भवेत् । वक्ष्यमाणैर्नृपसुतो ज्ञेयो भूयो मुनीश्वर ॥ १७८ ॥

Theo các yoga đã nói trước, con trai của bất cứ ai cũng có thể trở thành vua. Nhưng, ô bậc thánh hiền tối thượng, theo những tiêu chuẩn sẽ được trình bày tiếp sau đây, cần hiểu lại ai mới thật xứng danh là “vương tử” (con của vua).

Verse 179

स्वोच्चे त्रिकोणभगतेस्त्र्याद्यैर्बलयुतैर्नृपः । सिंहेऽर्के मेषलग्नेऽजे मृगे भौमे घटेऽष्टमे ॥ १७९ ॥

Tâu Đại vương, khi các hành tinh bắt đầu từ Mặt Trời đều có sức mạnh—ở cung của mình, ở vị trí tôn vinh, hoặc trong tam hợp—và (đặc biệt) Mặt Trời ở Sư Tử, cung Mọc là Bạch Dương, Hỏa tinh ở Ma Kết, còn nhà thứ tám là Bảo Bình, thì đó là thế cục được chỉ bày.

Verse 180

चापे धरानाथःस्यादथ स्वर्क्षगे भृगौ । पातालगे धर्मगेऽब्जे शुभदृष्टे युते मुने ॥ १८० ॥

Hỡi bậc hiền triết, khi chúa của đất (vua) ở Nhân Mã, Kim tinh ở chính cung của mình, Mộc tinh ở vị trí thấp (cõi pātāla), và Mặt Trời ở Thiên Bình, lại đồng cung và được các góc chiếu cát tường, thì đó là điềm lành.

Verse 181

त्रिलग्नभवगैःशेषैर्धराधीशः प्रजायते । सौम्ये वीर्ययुतेंऽगस्थे बलाढ्येशुभगे शुभे ॥ १८१ ॥

Khi các yếu tố cát tường còn lại được tạo thành bởi ba cung Mọc và các bhāva, thì một bậc quân vương ra đời—nếu hành tinh chủ yếu là thiện tinh, đầy khí lực, ở đúng vị trí, mạnh mẽ, được chiếu tốt và mang điềm lành.

Verse 182

धर्मार्थोपचयस्थैश्चशेषैर्धर्मयुतोनृपः । मेषूरणायतनुगाः शशिसूर्यजसूरयः ॥ १८२ ॥

Nhờ những yếu tố còn lại đã được an lập để tích tụ dharma và artha, nhà vua trở nên đầy đủ chánh pháp. Và các bậc hiền triết sinh từ Mặt Trăng và Mặt Trời được nối kết với Meṣa (Bạch Dương), Uraṇa và Āyatana như những trú xứ tương ứng của họ.

Verse 183

ज्ञारौ धनेशितरवा हिबुके भूपतिस्तदा । वृषेंऽगेऽब्जोधनारिस्थो जीवार्की लांभगाः परे ॥ १८३ ॥

Ở cằm có Jñāra và hai đấng phát quang; ở cổ họng có Chúa tể của tài bảo và hai vị y sư thần thánh; rồi ở vòm miệng là nhà vua. Nơi vai của Kim Ngưu, có một vị đứng giữa đấng sinh từ hoa sen và kẻ thù của tài lộc; còn ở chỗ khác, Mộc tinh và Mặt Trời được nói là các “lambhaga”, những đấng mang lại lợi đắc.

Verse 184

सुखे गुरुः खेरवींदूयमो लग्ने भवे करै । लग्ने वक्रासितौ चंद्रेज्यसितार्कबुधाः क्रमात् ॥ १८४ ॥

Mộc tinh ở cung thứ tư, là nơi an trú của an lạc. Tại cung Mọc có Khera, Ravi, Indu và Yama; và cũng tại cung Mọc, theo thứ tự, còn có các hành tinh nghịch hành và thuận hành—Mặt Trăng, Mộc tinh, Kim tinh, Mặt Trời và Thủy tinh.

Verse 185

सुखास्तु शुभखाप्तिस्थानरेशं जनयंत्यपि । कर्मलग्नगरवेटस्य दशायां राज्यसंगतिः ॥ १८५ ॥

Ngay cả an lạc và lợi đắc cát tường cũng có thể phát sinh, làm hiển lộ vị chủ của nơi chốn thâu đắc may lành. Và trong thời kỳ daśā của hành tinh gắn với nghiệp (karma) và cung Mọc, người ấy đạt được sự kết nối với quyền lực vương triều, tức uy quyền nhà nước.

Verse 186

प्रबलस्य दशायां वा शत्रुनीचा दिगार्तिदाः । आसन्नकेंद्रद्वयगैर्वर्गदाख्यः सकलग्रहैः ॥ १८६ ॥

Ngay cả trong thời kỳ daśā của một hành tinh mạnh, nếu các hành tinh khác ở vị trí thù nghịch hoặc suy yếu và gây tai ách từ các phương, thì—khi tất cả các hành tinh đều ở gần hai kendra—cấu hình ấy được gọi là “Vargada”.

Verse 187

तन्वस्तगैश्च सकटं विहगो राज्यबंधुगैः । श्रृङ्गाटकं धिगौगस्थैर्लग्नायस्थैर्हलं मतम् ॥ १८७ ॥

Do các hành tinh an trụ ở vị trí Tanv và Astaga, người ta gọi đó là “cỗ xe”; do các hành tinh ở vị trí Vihaga và Rājya-bandhu, đó là “ngã ba tam giác” (śṛṅgāṭaka); và do các hành tinh đặt tại Lagna và Āya, thì được xem là “cái cày” (hala).

Verse 188

वर्ज्जोङ्गेस्थे सत्स्वसत्सु तुर्यखस्थैर्यवोन्यथा । विमिश्रैः कमलं प्राहुर्वायाकंटकबाह्यगैः ॥ १८८ ॥

Khi tâm an trụ trong thân mà vẫn lẫn lộn giữa thật và giả, và khi sự vững chãi trong trạng thái thứ tư (turyā) lại bị xao động—do sự pha trộn ấy, các bậc hiền triết gọi đó là “hoa sen” bị gió và gai chạm vào từ bên ngoài.

Verse 189

लग्नाच्चतुर्भुगैर्यूपःशरस्तूर्याच्चतुर्भुगैः । द्यूनाद्वेदक्षगैः शक्तिं र्दऽखादिचतुर्भगैः ॥ १८९ ॥

Từ Lagna, theo sự phân chia bốn phần, gán “cột tế lễ” (yūpa); từ vị trí thứ tư (tūrya), theo bốn phần, gán “mũi tên” (śara). Từ vị trí thứ bảy (dyūna), theo các nhóm âm/chữ (vedākṣa-ga), gán “ngọn giáo/vũ khí” (śakti); và từ các phân chia còn lại bắt đầu bằng “rda-kha” v.v., thì gán theo từng phần bốn của chúng.

Verse 190

लग्नात्क्रमात्सप्तभगैर्नोकाकूटस्तु नुर्यतः । छत्रमस्तात्स्वभाद्यायोन्यस्मादर्द्धेन्दुनामकः ॥ १९० ॥

Từ Lagna, lần lượt theo các phân chia bảy phần, suy ra điểm gọi là Nokākūṭa. Từ điểm ấy, về phía tây, có điểm gọi là Chatra; và từ một cơ sở liên hệ khác, suy ra điểm mang tên Ardhendu (“nửa vầng trăng”).

Verse 191

लग्नादेकांतरगतैश्चक्रमर्थात्सरित्पतिः । षह्युस्थानेषु वीणाद्याः समसप्तर्क्षगैः ॥ १९१ ॥

Từ Lagna, đặt theo các khoảng cách xen kẽ, thì hình thành “bánh xe” (chakra)—như lời đã truyền. Tại đó an trí “Chúa của các dòng sông” (Sarit-pati); và ở các trạm gọi là “ṣa-hyu”, đặt Vīṇā cùng các dấu hiệu khác, đồng thời với nhóm Bảy Hiền Thánh (Saptarṣis) được bố trí cân đều.

Verse 192

वीणादामपाशकेदारभूशूलयुगगोलकाः । ग्रहैःश्चरभगै राजयोगः प्रकीर्तितः ॥ १९२ ॥

Khi các hành tinh an trú trong các cung động và các cung lẻ (tính dương), tạo thành các thế gọi là vīṇā, dāma, pāśa, kedāra, bhū, śūla, yuga và golaka, thì được tuyên xưng là rājayoga—sự kết hợp ban quyền lực như bậc vương giả.

Verse 193

स्थिरस्थैर्यमुसलं नाम द्विशरीणतैर्नलः । भाला केंद्रस्थितैः सौम्यैः पापैस्सर्प उदाहृतः ॥ १९३ ॥

Tên gọi là “Sthira-sthairya-musala”; do trạng thái “hai thân” nên gọi là “Nala”. Hỡi bậc hiền hòa, khi các cát tinh ở các cung góc còn các hung tinh ở vị trí trung tâm, thì được tuyên là thế (yoga/điềm) mang tên “Sarpa”.

Verse 194

ईर्य्युरध्वरुची रज्ज्वां मुसले धनमानयुक् । व्यंगा स्थिरा लोनलजो मोनीस्रग्जोहिजोर्द्दितः ॥ १९४ ॥

Người ấy nhanh nhẹn trong hành động, ưa thích nghi lễ tế tự; như chính sợi dây và chiếc chày. Được của cải và danh dự; không tì vết, vững vàng bất động. Sinh từ muối và lửa; là bậc muni trầm mặc, mang vòng hoa, và là người xướng tuyên cuộc tế lễ.

Verse 195

वीणोद्भवोतिनिपुणागीतनृत्यरुचिर्भृशम् । दाता समृद्धो दामास्थः पाशजो धनशीलयुक् ॥ १९५ ॥

Người ấy trở nên rất tinh thông âm nhạc phát sinh từ vīṇā, và hết lòng ưa thích ca hát cùng vũ điệu. Người ấy rộng lòng bố thí, thịnh vượng, vững vàng trong sinh kế; sinh trong dòng tộc gắn với pāśa (dây thòng lọng), và đầy đủ của cải cùng đức hạnh tốt đẹp.

Verse 196

केदारोत्थः कृषिकरः शूले शूरोक्षतो धनः । युगं पाषंडयुर्गोले विधनो मलिनस्तथा ॥ १९६ ॥

Sinh từ Kedāra, người ấy sống bằng nghề nông; ở thế “śūla” (tam xoa), người ấy là chiến sĩ dũng mãnh nhưng mang thương tích, còn về tài sản thì trở nên giàu có. Nhưng trong thời đại đầy tà thuyết và rối loạn, người ấy trở nên bần cùng và cũng bị vấy bẩn trong hạnh kiểm.

Verse 197

भूपवंद्यपदश्चक्रे समुद्रे नृपभोगयुक् । सुभगांगोर्द्धचंपात्सुखीशूरश्च चामरः ॥ १९७ ॥

Ngài đã tạo dựng giữa đại dương một miền đất mà các bậc quân vương đều kính lễ dưới chân; hưởng thụ phúc lạc vương giả, thân tướng đoan nghiêm, và nhờ công đức của thánh địa/nghi lễ “Bán-Campā”, Ngài trở nên an lạc, dũng mãnh, lại có cāmara (quạt đuôi yak của hoàng gia).

Verse 198

मित्रो पकारकृच्छत्रे कूटे चानृतबंधराट् । तौजः सकीर्तिः सुखभाक् मानवो भवति ध्रुवम् ॥ १९८ ॥

Người là bạn chân thật, siêng làm việc lợi ích, không dùng mưu trá và không làm chúa tể của điều dối trá—người ấy chắc chắn được sức mạnh, danh thơm và an lạc.

Verse 199

त्यागी यज्वात्मवान् यूथे हिंस्रो गुह्याधिपः शरैः । शक्तौ नीचोऽलसो निःस्वो दण्डे प्रियवियोगभाक् ॥ १९९ ॥

Với mũi tên, người ta trở thành kẻ biết xả ly, người hành tế lễ và tự chủ; giữa đoàn ngũ (hay quân đội) lại thành kẻ bạo liệt và chủ quản việc kín. Với giáo, người ta trở nên hèn kém, lười nhác và nghèo túng; với gậy trừng phạt (daṇḍa), người ta chịu nỗi chia lìa người thương.

Verse 200

व्यर्कैः स्वांत्योभयगतैः खेटैः स्यात्सुनफानफा । दुरुधरा चैव विधौ ज्ञेयः केमुद्रुमोऽन्यथा ॥ २०० ॥

Khi các hành tinh (trừ Mặt Trời) ở cung thứ hai, cung thứ mười hai, hoặc ở cả hai phía tính từ Mặt Trăng, thì phát sinh các yoga Sunaphā và Anaphā (cùng dạng kết hợp). Theo cùng phép ấy, cũng phải hiểu yoga Durudharā; nếu không thì là Kemadruma.