Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 195

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

वीणोद्भवोतिनिपुणागीतनृत्यरुचिर्भृशम् । दाता समृद्धो दामास्थः पाशजो धनशीलयुक् ॥ १९५ ॥

Transliteration

vīṇodbhavotinipuṇāgītanṛtyarucirbhṛśam | dātā samṛddho dāmāsthaḥ pāśajo dhanaśīlayuk || 195 ||

Translation

Người ấy trở nên rất tinh thông âm nhạc phát sinh từ vīṇā, và hết lòng ưa thích ca hát cùng vũ điệu. Người ấy rộng lòng bố thí, thịnh vượng, vững vàng trong sinh kế; sinh trong dòng tộc gắn với pāśa (dây thòng lọng), và đầy đủ của cải cùng đức hạnh tốt đẹp.

Word by Word

• वीणा-उद्भव-ओति-निपुण-गीत-नृत्य-रुचिः: one whose taste is for vīṇā, (its) origin/tones, skill, song and dance
• वीणा-उद्भव-ओति-निपुण-गीत-नृत्य-रुचिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीणा (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक) + ओति (प्रातिपदिक) + निपुण (प्रातिपदिक) + गीत (प्रातिपदिक) + नृत्य (प्रातिपदिक) + रुचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष/सूची-समास (having taste for vīṇā, etc.; ‘ruci’ as head)

• भृशम्: greatly/exceedingly
• भृशम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• दाता: giver
• दाता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• समृद्धः: prosperous
• समृद्धः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: समृद्ध (प्रातिपदिक/क्त-कृदन्त from सम्+√ऋध्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (prosperous)

• दाम-आस्थः: connected with Dāma / abiding in a garland/rope
• दाम-आस्थः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दाम (प्रातिपदिक) + आस्थ (√स्था धातु, क्त-कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दामनि आस्थः/दाम-आश्रितः = abiding in/connected with ‘dāma’)

• पाश-जः: born of/related to Pāśa
• पाश-जः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाश (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पाशात् जातः/पाशसम्बन्धी)

• धन-शील-युक्: endowed with wealth and good character
• धन-शील-युक्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक) + युज् (धातु, क्विप्-प्रत्ययान्त ‘युक्’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (endowed with wealth and good conduct)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse highlights karma-phala expressed as refined culture (music and dance), generosity, prosperity, and good conduct—signs of dharmic merit that support a sattvic life conducive to spiritual progress.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While it does not explicitly name bhakti, it describes sattvic traits—generosity, stable livelihood, and śīla—that traditionally mature the mind and make devotional practice steady and fruitful.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga is taught directly; the verse is a results-style (phala) description, emphasizing observable outcomes—arts, prosperity, and character—often used in Purāṇic instruction to guide dharmic living.