Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Second Quarter›Adhyaya 55›Shloka 175
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 175

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

मेषेऽर्के भूमिपासेंदौ एषे षांग्रेर्कपपासृजः । सिंहकुंभमृगस्थाश्चेद्भूपः सारेतनावजे ॥ १७५ ॥

Transliteration

meṣe'rke bhūmipāseṃdau eṣe ṣāṃgrerkapapāsṛjaḥ | siṃhakuṃbhamṛgasthāścedbhūpaḥ sāretanāvaje || 175 ||

Translation

Khi Mặt Trời ở Bạch Dương, và Mặt Trăng kết hợp với các hành tinh mang uy quyền vương giả; khi các yếu tố chỉ định cũng an tại Bạch Dương, đồng thời rơi vào Sư Tử, Bảo Bình hoặc Ma Kết—thì người ấy thành bậc quân vương, đầy sức mạnh và có binh lực ưu tú.

Word by Word
मेषेin Aries
मेषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशिवाचक
अर्केin the Sun
अर्के:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक
भूमिपासa ruler/king
भूमिपास:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि-प (प्रातिपदिक; भूमि + प)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भूमेः पालः’
इन्दौin the Moon
इन्दौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक
एषेin this
एषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएष (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘अस्मिन्’ (in this)
षाsix
षा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्/षट् (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; समासाङ्ग (six)
अङ्ग्रेin the foot
अङ्ग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘पाद’ (foot)
अर्कthe Sun
अर्क:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पप‘papa’ (technical term)
पप:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ज्योतिष-संज्ञा (unclear/abbrev.)
असृजःblood(s)
असृजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसृज् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सिंहin Leo
सिंह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशिवाचक
कुंभin Aquarius
कुंभ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशिवाचक
मृगस्थाःsituated in Mṛga (sign/asterism)
मृगस्थाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृग-स्थ (प्रातिपदिक; मृग + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘मृगे स्थिताः’
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional particle)
भूपःthe king
भूपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सारेin strength/essence
सारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘सार’ (essence/strength)
एतनाin ‘etanā’ (technical term)
एतना:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (technical/unclear)
वजेin ‘vaja’ (strength)
वजे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘वज’ (thunder/strength; technical)
Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical science of omens/astrology within Moksha-Dharma context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
S
Surya (Arka)
C
Chandra (Indu)

FAQs

It shows how the Purana integrates Vedanga Jyotisha into Dharma: worldly status (like kingship) is presented as a karmic outcome of specific configurations, reminding the seeker that power arises from causes and should be used in righteous governance.

Indirectly: by describing royal success as a result of karmic and cosmic order, it encourages a ruler to remain humble and to dedicate authority to dharmic service—an attitude that supports Vishnu-bhakti even amid worldly responsibility.

Vedanga Jyotisha: interpreting planetary sign placements (Sun in Aries, Moon associations, and placements in Leo/Aquarius/Capricorn) as indicators of rāja-yoga—i.e., outcomes like sovereignty, strength, and military capacity.

←Previous Verse
Next Verse→