Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 58

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

वीर्याढ्यज्ञार्किसदृष्टैः कोशस्थावहवोगिनः । सितारेज्यार्कचंद्रार्किज्ञांगेशोर्केंदवोऽधिपाः ॥ ५८ ॥

Transliteration

vīryāḍhyajñārkisadṛṣṭaiḥ kośasthāvahavoginaḥ | sitārejyārkacaṃdrārkijñāṃgeśorkeṃdavo'dhipāḥ || 58 ||

Translation

Những ai được tăng trưởng bởi dũng lực, bởi tri thức tế tự (yajña) và bởi cái thấy của bậc hiền triết; những người an trú nơi “kho tàng” (kośa) và những kẻ gánh vác việc trị vì, cùng những người thọ hưởng quả báo đã định—đều được gọi là bậc cầm quyền. Cũng vậy, Sao Kim (Śita), các vì sao, Bṛhaspati, Mặt Trời, Mặt Trăng, con của Mặt Trời (Śani), kẻ biết (Budha), Aṅgiras, và đôi chủ tể Nhật–Nguyệt đều được nói là những bậc có thẩm quyền.

Word by Word

• वीर्य-आढ्य-ज्ञ-आर्कि-स-दृष्टैः: by (those) seen by strong Jña and Ārki etc.
• वीर्य-आढ्य-ज्ञ-आर्कि-स-दृष्टैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक) + आर्कि (प्रातिपदिक) + स (प्रातिपदिक) + दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः; ‘वीर्येण आढ्यैः… दृष्टैः’ (instrumental plural)

• कोश-स्थ: situated in the kośa (house/compartment)
• कोश-स्थ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कोश (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (understood with next word); ‘कोशे स्थित’

• अवह-वोगिनः: bearers/possessors of (avaha-)voga (unclear technical term)
• अवह-वोगिनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अवह (प्रातिपदिक) + वोगिन्/योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः; पाठदोष/दुर्लभ-शब्द (voga/yoga?)

• सित-तारा-इज्या-आर्क-चन्द्र-आर्कि-ज्ञ-अङ्ग-ईश-उर्क-इन्दवः: Śita, Tārā, Ijyā, Ārka, Candra, Ārki, Jña, Aṅgeśa, Urka, and Indu (names/planets)
• सित-तारा-इज्या-आर्क-चन्द्र-आर्कि-ज्ञ-अङ्ग-ईश-उर्क-इन्दवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सित (प्रातिपदिक) + तारा (प्रातिपदिक) + इज्या (प्रातिपदिक) + आर्क (प्रातिपदिक) + चन्द्र (प्रातिपदिक) + आर्कि (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + उर्क (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (सूची-समाहारः)

• अधिपाः: are lords/rulers
• अधिपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

Speaker

Narada (in dialogue context with the Sanatkumara brothers, continuing the instructional enumeration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Surya (Arka)
• Chandra (Indu)
• Brihaspati (Guru/Jupiter)
• Tara (Stars)
• Angiras

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly authority and celestial governance as arising from potency, knowledge, and seer-like insight—implying that karmic administration (who rules, who enjoys results) is not random but ordered through dharma, yajña, and higher vision.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly, it contrasts administrative/cosmic powers with the higher aim of Moksha-Dharma: knowing that even mighty rulers and planets function under ordained order encourages detachment and motivates devotion to the supreme refuge beyond planetary and karmic control.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse points to a jyotiṣa-style outlook—identifying celestial bodies and ‘adhipa’ roles—supporting the Narada Purana’s broader use of Vedic astrology and ritual knowledge (yajña/ijyā) in explaining cosmic order.