Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

नेष्टा योगाः शुभैर्दृष्टाः पापाः स्युर्नात्र संशयः । मंदेऽस्ते मंदभांशेंगे निषैकेब्दत्रये जनिः ॥ ६४ ॥

Transliteration

neṣṭā yogāḥ śubhairdṛṣṭāḥ pāpāḥ syurnātra saṃśayaḥ | maṃde'ste maṃdabhāṃśeṃge niṣaikebdatraye janiḥ || 64 ||

Translation

Ngay cả những yoga vốn được xem là cát tường cũng trở thành bất tường khi bị các ảnh hưởng hung tinh “chiếu” và lấn át—không còn nghi ngờ gì. Khi Sao Thổ ở trạng thái lặn (asta) và cung mọc rơi vào phần thuộc Sao Thổ, thì dưới điều kiện ấy, sự sinh nở xảy ra trong vòng ba năm.

Word by Word

• न-इष्टाः: not desirable
• न-इष्टाः: कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa/Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: नञ्-समास/नकार-निषेध (Negation with na); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• योगाः: configurations/yogas
• योगाः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• शुभैः: by auspicious (planets/aspects)
• शुभैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)

• दृष्टाः: aspected/seen
• दृष्टाः: कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa/Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• पापाः: inauspicious
• पापाः: कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa/Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• स्युः: would be
• स्युः: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negative particle)

• अत्र: here
• अत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• मन्दे: when Saturn (is)
• मन्दे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); ‘मन्द’ = Saturn (Śani)

• अस्ते: is/exists
• अस्ते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)

• मन्द-भांश-अङ्गे: in Saturn’s portion/segment
• मन्द-भांश-अङ्गे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मन्द (प्रातिपदिक) + भांश (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: तत्पुरुष (Tatpuruṣa), ‘मन्दस्य भांशस्य अङ्गे’ = in Saturn’s portion/segment; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• निषैके: at conception
• निषैके: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time/Condition)
• Type: Noun
• Root: निषेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• अब्द-त्रये: in/within three years
• अब्द-त्रये: अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
• Type: Noun
• Root: अब्द (प्रातिपदिक) + त्रि (संख्या/प्रातिपदिक)
• Form: समासः: द्विगु (Dvigu), ‘त्रयः अब्दाः’ = three years; नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• जनिः: birth
• जनिः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: जनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/vedāṅga-aligned context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara
• Shani (Saturn)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It stresses discernment: outwardly “auspicious” conditions can turn harmful when dominated by pāpa-graha influence, reminding the seeker to rely on dharma and inner purity rather than mere external omens.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By implying that astrological combinations are not absolute; devotion and righteous conduct are the higher refuge when worldly indicators fluctuate under malefic influence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): the rule that benefic yogas can be nullified by malefic aspects/conditions, with a specific reference to Saturn’s setting and Saturnine divisions affecting predicted timing.