Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 115

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

लयेशे धर्मगेजीवेष्टस्थे क्रूरक्षिते जिताः । लग्नाष्टमेशावष्टस्थौ भाब्दमायुः करौ मतौ ॥ ११५ ॥

Transliteration

layeśe dharmagejīveṣṭasthe krūrakṣite jitāḥ | lagnāṣṭameśāvaṣṭasthau bhābdamāyuḥ karau matau || 115 ||

Translation

Khi chủ tinh của sự tiêu hoại (Thổ tinh) ở cung thứ chín thuộc Dharma, Guru (Mộc tinh) ở cung thứ tám, và Hỏa tinh bị khuất phục; lại khi cả chủ tinh lagna và chủ tinh cung tám đều rơi vào cung tám—thì theo các bậc thầy, thọ mạng chỉ được kể là một năm mà thôi.

Word by Word

• लय-ईशे: in the lord of dissolution/decay (contextual planet/house-lord)
• लय-ईशे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लयेश (प्रातिपदिक) [लय + ईश]
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative singular

• धर्म-गे: situated in the dharma (9th house)
• धर्म-गे: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्मग (प्रातिपदिक) [धर्म + ग]
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative singular

• जीवे: in Jupiter
• जीवे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative singular

• इष्ट-स्थे: being in a desired position
• इष्ट-स्थे: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इष्टस्थ (प्रातिपदिक) [इष्ट + स्थ]
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative singular

• क्रूर-क्षिते: when afflicted by a cruel (planet)
• क्रूर-क्षिते: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: क्रूरक्षित (प्रातिपदिक) [क्रूर + क्षित]
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; locative singular

• जिताः: are overcome/defeated
• जिताः: विधेय (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जि (धातु) → जित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• लग्न-अष्टम-ईशौ: the lords of the ascendant and the eighth
• लग्न-अष्टम-ईशौ: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लग्नाष्टमेश (प्रातिपदिक) [लग्न + अष्टम + ईश]
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन; nominative dual

• अवष्ट-स्थौ: being in avasthā/weak condition (avastha)
• अवष्ट-स्थौ: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अवष्टस्थ (प्रातिपदिक) [अवष्ट + स्थ]
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन; nominative dual (agreeing with ईशौ)

• भ-अब्दम्: one year (lit. ‘bhā-year’, a year)
• भ-अब्दम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भाब्द (प्रातिपदिक) [भ + अब्द]
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; accusative singular (measure)

• आयुः: lifespan
• आयुः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular

• करौ: two hands; (here) two (units)
• करौ: विधेय (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन; nominative dual

• मतौ: are considered
• मतौ: विधेय (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: मत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन; nominative dual (agreeing with करौ)

Speaker

Narada (teaching Jyotisha principles in the Narada Purana context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Jyotiṣa as a Vedāṅga tool for discernment—recognizing fragility of embodied life (āyuḥ) so one turns more urgently toward dharma and liberation-oriented practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing uncertainty and brevity of life under harsh configurations, it indirectly supports bhakti as the safest refuge—prompting remembrance of the Divine and steady dharmic living rather than complacency.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): it gives a specific longevity-yoga using house placements (9th and 8th) and the conditions of the lagna lord and 8th lord, yielding an assessment of very short lifespan (about one year).