Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 143
Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
शुभगो यद्भगस्तद्भिस्न्वादिस्थेन तद्धिकृत् । प्रोक्तेतरस्थानगतस्तत्तद्भावक्षयं करः ॥ १४३ ॥
śubhago yadbhagastadbhisnvādisthena taddhikṛt | proktetarasthānagatastattadbhāvakṣayaṃ karaḥ || 143 ||
Khi dùng dạng “śubhaga” (cát tường), nó chỉ “người có phúc lộc”. Nhưng khi chính yếu tố ấy được dùng với hậu tố thuộc nhóm snvādi, nó trở thành danh từ tác nhân, nghĩa là “kẻ làm phát sinh kết quả ấy”. Và khi một thuật ngữ đã nêu được đặt vào vị trí cú pháp khác, nó biểu thị sự suy giảm hay tiêu hoại của chính trạng thái đó.
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It teaches that meaning is not fixed merely by a word’s surface form; context and grammatical formation determine sense—an important discipline for correctly understanding dharma and moksha teachings.
Indirectly: it safeguards bhakti and moksha teachings by insisting on precise interpretation—misreading terms can distort doctrines about devotion, merit, and liberation.
Vedanga Vyākaraṇa/Nirukta: the verse illustrates how affixes (like those in the snvādi group) and syntactic placement shift a term from ‘possessing fortune’ to ‘causing/producing an effect,’ or even to a sense of loss/diminution.