Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

कवीज्यौ कुजसूर्यौ च वेदो ज्ञो वर्णपाः क्रमात् । सौरोंऽत्यजाधिपः प्रोक्तो राहुर्म्लेच्छाधिपस्तथा ॥ १९ ॥

Transliteration

kavījyau kujasūryau ca vedo jño varṇapāḥ kramāt | sauroṃ'tyajādhipaḥ prokto rāhurmlecchādhipastathā || 19 ||

Translation

Kavi (Kim Tinh), Ijya (Mộc Tinh), Kuja (Hỏa Tinh) và Sūrya (Mặt Trời) lần lượt được tuyên bố là các vị chủ của những giai tầng xã hội. Còn Śauri (Thổ Tinh) được nói là chủ của Antyaja; và Rāhu cũng vậy, là chủ của Mleccha.

Word by Word

• कवि-ईज्यौ: Kavi (Venus) and Ijya (Jupiter)
• कवि-ईज्यौ: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कवि(=शुक्र) + ईज्य(=बृहस्पति) (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व

• कुज-सूर्यौ: Kuja (Mars) and Surya (Sun)
• कुज-सूर्यौ: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कुज + सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वेदः: Veda
• वेदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ज्ञः: knower/learned
• ज्ञः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वर्ण-पाः: protectors of the varṇas
• वर्ण-पाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: वर्ण + पा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वर्णानां पाः = protectors of classes)

• क्रमात्: in order/ क्रमशः
• क्रमात्: Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावार्थे तृतीया-एकवचन-रूपेण प्रयुक्तम्; अर्थे ‘क्रमेण’ (adverbial: in order)

• सौरः: Saturn (Saura)
• सौरः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अन्त्यज-अधिपः: lord of the outcastes
• अन्त्यज-अधिपः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अन्त्यज + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अन्त्यजानाम् अधिपः)

• प्रोक्तः: is said/declared
• प्रोक्तः: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is declared/said’

• राहुः: Rahu
• राहुः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: राहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• म्लेच्छ-अधिपः: lord of the mlecchas
• म्लेच्छ-अधिपः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: म्लेच्छ + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (म्लेच्छानाम् अधिपः)

• तथा: likewise
• तथा: Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/particle): ‘likewise/also’

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, within a dharma/technical classification section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Shukra (Kavi/Venus)
• Brihaspati (Ijya/Jupiter)
• Mangala (Kuja/Mars)
• Surya (Sun)
• Shani (Sauri/Saturn)
• Rahu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames social categories as being under the governance of specific grahas, emphasizing a dharmic worldview where cosmic order (graha-niyati) and human life are interconnected and regulated within a larger moral-cosmic structure.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by showing that worldly identity and karmic conditions are subject to cosmic forces, it encourages turning toward the transcendent refuge—devotion and surrender that rise beyond astrological and social determinations.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): the verse assigns rulership (adhipatya) of varṇas and certain communities to specific grahas, a classificatory idea used in traditional astrological reasoning and dharma-oriented interpretation.