Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 125

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

भगणांशैर्लब्धहीनास्तेषां कार्या विचक्षणैः । पापस्यांशाः समग्रोना सौम्यस्यार्द्धविवर्जिताः ॥ १२५ ॥

bhagaṇāṃśairlabdhahīnāsteṣāṃ kāryā vicakṣaṇaiḥ | pāpasyāṃśāḥ samagronā saumyasyārddhavivarjitāḥ || 125 ||

Bậc trí giả nên tính toán các giá trị cho những trường hợp bị thiếu so với phần thu được từ các phân chia của đoàn hành tinh (bhagaṇa). Các phần (aṁśa) thuộc ảnh hưởng hung (pāpa) được lấy là trọn nhưng có giảm; còn các phần thuộc ảnh hưởng cát (saumya) thì lấy theo cách bỏ đi một nửa.

bhagaṇa-aṃśaiḥby bhagaṇa-degrees (mean degrees)
bhagaṇa-aṃśaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbhagaṇa (प्रातिपदिक) + aṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'by the degrees of the bhagaṇa (mean revolution)'
labdha-hīnāḥreduced by the obtained amount
labdha-hīnāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of (implicit) aṃśāḥ
TypeAdjective
Rootlabdha (कृदन्त/प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'deficient by what is obtained' (technical: subtract obtained)
teṣāmof those
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
kāryāḥto be made/done
kāryāḥ:
Vidhi (विधेय/obligatory predicate)
TypeAdjective
Root√kṛ (धातु) + ya (प्रत्यय) → kārya (कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormGerundive/necessitative (भाव्य/तव्यत्-अर्थ), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
vicakṣaṇaiḥby the discerning/experts
vicakṣaṇaiḥ:
Karaṇa (करण) / Agent-instrument (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootvicakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
pāpasyaof the malefic/evil (planet)
pāpasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
aṃśāḥdegrees/parts
aṃśāḥ:
Karta (कर्ता) / Predicate nominal
TypeNoun
Rootaṃśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
samagra-onāḥreduced by the full amount
samagra-onāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of aṃśāḥ
TypeAdjective
Rootsamagra (प्रातिपदिक) + ūna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'reduced by the whole/entire amount'
saumyasyaof the benefic (planet)
saumyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
arddha-vivarjitāḥwith half omitted
arddha-vivarjitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of (implicit) aṃśāḥ
TypeAdjective
Rootarddha (प्रातिपदिक) + vivarjita (कृदन्त/प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुष: 'deprived of half'

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/vedāṅga context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It frames technical discernment (vicakṣaṇatā) as part of dharma: even in liberation-oriented teaching, correct evaluation of auspicious and inauspicious factors supports right action and right timing.

Indirectly: bhakti practice often follows vrata and pūjā schedules; this verse supports choosing proper times by applying Jyotiṣa rules carefully, so devotional acts are performed with clarity and discipline.

Jyotiṣa (a Vedāṅga): it mentions computational adjustment using planetary divisions (bhagaṇa-aṁśa) and distinguishes treatment of malefic (pāpa) versus benefic (saumya) factors.