Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 174

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

सेज्याजेश्वे मृगमुखे कुजे तुंगेर्क्षभागेवौ । लग्नेऽथ सेज्यकर्केंगे ज्ञाजशुक्रैर्भवोपगैः ॥ १७४ ॥

Transliteration

sejyājeśve mṛgamukhe kuje tuṃgerkṣabhāgevau | lagne'tha sejyakarkeṃge jñājaśukrairbhavopagaiḥ || 174 ||

Translation

Khi Mộc Tinh (Guru) làm chủ vị trí liên hệ, và Hỏa Tinh (Kuja) được tôn vinh ở Ma Kết; lại khi cung Mệnh là Cự Giải có Mộc Tinh an tại đó, cùng với Thủy Tinh, Hỏa Tinh và Kim Tinh ở đúng các nhà của mình—thì các an trí hành tinh ấy được nói là tạo nên yoga và cho quả báo theo lá số.

Word by Word

• से: in that
• से: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, सप्तमी, एकवचन; ‘तस्मिन्’ अर्थे (in that)

• ज्य: in Jupiter
• ज्य: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; गुरु-संज्ञा

• अजेश्वे: in the lord of Aries
• अजेश्वे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अज-ईश्व (प्रातिपदिक; अज + ईश्व)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘अजस्य ईश्वरः’ (Aries-lord / name)

• मृगमुखे: in ‘Mṛgamukha’ (name)
• मृगमुखे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मृग-मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशि/नक्षत्र-संज्ञा

• कुजे: in Mars
• कुजे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक (मङ्गल)

• तुंगे: in exaltation
• तुंगे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तुंग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘उच्चस्थान’ (exaltation place)

• र्क्षभागेवौ: the two in the lunar-mansion portion
• र्क्षभागेवौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष-भाग-एव (प्रातिपदिक; ऋक्ष + भाग + एव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘नक्षत्रभाग एव’ इति; द्वयवाचक

• लग्ने: in the ascendant
• लग्ने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लग्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)

• से: in that
• से: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, सप्तमी, एकवचन; ‘तस्मिन्’

• ज्य: in Jupiter
• ज्य: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कर्के: in Cancer
• कर्के: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशिवाचक

• अङ्गे: in a part
• अङ्गे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘अङ्ग’ (part/limb)

• ज्ञ: with the Jña planet(s)
• ज्ञ: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (समाहार); ग्रहवाचक

• अज: with Aries
• अज: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; राशिवाचक (मेष)

• शुक्रैः: with Venus
• शुक्रैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ग्रहवाचक (शुक्र)

• भवोपगैः: having entered (a) house
• भवोपगैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: भव-उपग (प्रातिपदिक; भव + उपग)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण; ‘भवे उपगत’ (having entered a house)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada, teaching technical indications)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Jupiter (Guru/Bṛhaspati)
• Mars (Kuja)
• Mercury (Budha)
• Venus (Śukra)
• Capricorn (Makara)
• Cancer (Karka)
• Lagna (Ascendant)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It shows that the Narada Purana also preserves Vedāṅga-Jyotiṣa style guidance—using precise graha and lagna placements—so a seeker can understand karmic patterns and apply dharma with clarity rather than confusion.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This verse is primarily technical (Jyotiṣa) rather than devotional instruction; indirectly, it supports bhakti by encouraging disciplined, informed living where one aligns actions with dharma and uses knowledge to reduce doubt and instability.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa (Vedic astrology): it specifies a yoga-like condition using sign placements (Makara/Capricorn, Karka/Cancer), exaltation (tuṅga), and ascendant (lagna) with multiple grahas occupying houses (bhava-upaga).