Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

भौमास्फुजिबुधेंदुश्च रविसौम्यसिताः कुजः । गुरुमंदार्किगुरवो मेषादीनामधीश्वराः ॥ २ ॥

Transliteration

bhaumāsphujibudheṃduśca ravisaumyasitāḥ kujaḥ | gurumaṃdārkiguravo meṣādīnāmadhīśvarāḥ || 2 ||

Translation

Sao Hỏa, Sao Kim, Sao Thủy và Mặt Trăng; Mặt Trời, Sao Thủy và Sao Kim; Sao Hỏa; và theo thứ tự, Sao Mộc, Sao Kim, Sao Thổ và Sao Mộc được tuyên xưng là các vị chủ tể cai quản Bạch Dương và các cung hoàng đạo khác.

Word by Word

• भौमाः: (the) Bhauma(s) / Mars
• भौमाः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भौम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; proper name (planet Mars)

• स्फुजि: Sphuji
• स्फुजि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्फुजि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; proper name (a planetary lord-name)

• बुध: Budha (Mercury)
• बुध: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Mercury

• इन्दुः: Indu (Moon)
• इन्दुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Moon

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• रवि: Ravi (Sun)
• रवि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Sun

• सौम्य: Saumya (Soma/Moon)
• सौम्य: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (planet) Soma/Moon or 'Saumya' as a planetary name

• सिताः: Sita(s) (Venus)
• सिताः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'the white one(s)' used as a planetary name (Venus)

• कुजः: Kuja (Mars)
• कुजः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: कुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Mars

• गुरु: Guru (Jupiter)
• गुरु: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Jupiter

• मन्द: Manda (Saturn)
• मन्द: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'slow one' = Saturn (Manda)

• अर्कि: Arki
• अर्कि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अर्कि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'sun-like/solar' used as a planetary name (Arki = Saturn, son of Arka)

• गुरवः: the lords
• गुरवः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'lords/teachers' (here: planetary lords)

• मेषादीनाम्: of Aries and the rest (zodiac signs)
• मेषादीनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मेष + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; मेष-आदि = 'Aries etc.' (genitive plural)

• अधीश्वराः: are the overlords/rulers
• अधीश्वराः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अधीश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate nominative

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Jyotisha context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Mars (Bhauma/Kuja)
• Venus (Śukra/Āsphuji/Sitā)
• Mercury (Budha/Saumya)
• Moon (Indu)
• Sun (Ravi)
• Jupiter (Guru)
• Saturn (Manda/Ārki)
• Aries (Meṣa)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) as an ordered, dharma-aligned knowledge system where cosmic forces (grahas) preside over zodiac signs, supporting right timing and discernment in religious life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by clarifying graha and rāśi rulerships, it supports choosing auspicious times for vows, worship, and Vishnu-oriented observances—helping bhakti be practiced with steadiness and discipline.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: identification of the presiding planets (adhipatis) for Aries and the remaining zodiac signs, a foundational tool for calendrical and ritual timing.