
The Science of Ritual Worship
Comprehensive instructions on Agni-based rituals, temple worship procedures, mantra recitation, and the sacred science of fire ceremonies.
Chapter 17 — सृष्टिविषयकवर्णनम् (An Account Concerning Creation)
அக்னிபகவான் வசிஷ்டருக்கு அவதாரக் கதையிலிருந்து சிருஷ்டி விவரத்துக்கு மாறி, சிருஷ்டி விஷ்ணுவின் லீலை; அது ஒரே நேரத்தில் சகுணமும் நிர்குணமும் என விளக்குகிறார். அவ்யக்த பிரம்மத்திலிருந்து விஷ்ணு பிரக்ருதி-புருஷத்தில் பிரவேசித்து, பின்னர் மஹத், மும்மடங்கு அஹங்காரம், தன்மாத்திரைகள் வழியாக ஆகாசம் முதல் ப்ருதிவி வரை மகாபூதங்கள் விரியும் சாங்க்யக் கிரமம் கூறப்படுகிறது. சாத்த்விக அஹங்காரத்திலிருந்து மனமும் அதிஷ்டாத்ரி தேவதைகளும், தாமச/தைஜஸத்திலிருந்து இந்திரிய சக்திகளும் தோன்றுகின்றன. ‘நாராயண’ ஜலவ்யுத்பத்தி, ஹிரண்யாண்டம், ஹிரண்யகர்ப பிரம்மா அண்டத்தை வானம்-பூமி எனப் பிரித்து ஆகாசம், திசைகள், காலம், மேலும் காமம், கோபம், ரதி போன்ற மனவலங்களை நிறுவுதல் கூறப்படுகிறது. பின்னர் மேகாதி வளிமண்டல நிகழ்வுகள், பறவைகள், பர்ஜன்யன், யஜ்ஞத்திற்கான வேதச் சந்தஸ்-மந்திரங்கள், இறுதியில் ருத்ரன், சனத்குமாரன், ஏழு மனஸ்பிறந்த பிரம்மரிஷிகள், பிரம்மாவின் அர்த்தநாரி பிரிவால் உயிர்கள் உற்பத்தி—இவ்வாறு பிரபஞ்ச ஒழுங்கு யஜ்ஞ ஒழுங்கும் பலனளிக்கும் கர்மவலிமையும் உடன் இணைக்கப்படுகிறது।
Svāyambhuva-vaṁśa-varṇanam (Description of the Lineage of Svāyambhuva Manu)
அக்னி, சிருஷ்டிக் கதையிலிருந்து வம்சவரலாறு-தர்மத்திற்குத் திரும்பி, ஸ்வாயம்புவ மனுவின் வம்சத்தைப் புனித வரலாறாக விளக்குகிறார். மனுவின் சந்ததி—ப்ரியவ்ரதன், உத்தானபாதன், சதரூபை—எனத் தொடங்கி, துருவனின் தவம் விஷ்ணுவின் அருளால் துருவலோகம்/துருவபதம் (துருவநட்சத்திர நிலை) பெறுவதாகச் சொல்கிறது. பின்னர் வேனனிடமிருந்து ப்ருது தோன்றுதல் ராஜரிஷி ஆட்சியின் மாதிரி; வசுந்தரையை ‘கறந்து’ பயிர், உயிர்வாழ்வு காக்க வளங்களை தர்மப்படி எடுத்துக் கொள்வதின் குறியீடாகிறது. அதன் பின் பிரசேதஸ்களின் தவம், மாரிஷாவுடன் திருமணம், தக்ஷனின் பிறப்பு; தக்ஷன் தன் மகள்களை தர்மன், கஷ்யபன், சோமன் முதலியோருக்கு அளித்து படைப்பை விரிவாக்குகிறார். முடிவில் விஷ்வேதேவர்கள், சாத்யர்கள், மருதர்கள், வசுக்கள், ருத்ரர்கள்; ஸ்கந்தனின் பெயர்கள், விஷ்வகர்மா தெய்வச் சிற்பி எனப் பட்டியலிடப்பட்டு, புராணத்தின் பட்டியல்-வம்சங்கள் யாகம், சமூகம், கலை/சிற்பம், பக்தி நடைமுறைகளுக்கான அறிவுக் குறியீடுகள் என வலியுறுத்துகின்றன.
Chapter 19 — कश्यपवंशवर्णनम् (Description of Kaśyapa’s Lineage)
இந்த அதிகாரத்தில் அக்னி, படைப்புக் கதையிலிருந்து வம்சாவளி-அண்டவியல் நோக்கிற்கு மாறி, காச்யபரின் சந்ததியை மன்வந்தரங்கள் முழுவதும் உலகங்களை நிரப்பும் தேவர், அரைத் தேவர், பகைமை வம்சங்களின் வரைபடமாக விளக்குகிறார். முதலில் துஷிதர்கள் மற்றும் ஆதித்யர்களின் பட்டியல் (விஷ்ணு/இந்திரன் உள்ளிட்ட சூரியத் தெய்வங்கள்) கூறப்பட்டு, பின்னர் திதியின் சந்ததியான ஹிரண்யகசிபு, ஹிரண்யாக்ஷர் மூலம் “யுகம் தோறும்” எதிர்சக்திகள் மீண்டும் எழும் சுழற்சி நிறுவப்படுகிறது. தானவ கிளைகளில் பிரஹ்லாதன், பலி, பாணன் முதலியோர் குறிப்பிடப்படுகின்றனர்; பிரஹ்லாதனின் விஷ்ணு-பக்தி, அசுர வம்சத்திலும் நெறிசார் உயர்வு-தாழ்வை காட்டுகிறது. தொடர்ந்து காச்யபரின் மனைவிகள்—புலோமா, காலகா, வினதா, கத்ரூ, சுரசா, சுரபி முதலியோர்—மற்றும் அவர்களால் பறவைகள், நாகங்கள், விலங்குகள், தாவரங்கள் தோன்றியதைப் பிராதிசர்க்கம் (இரண்டாம் படைப்பு) என விளக்குகிறது. இறுதியில் சித்ரரதன், வாசுகி, தக்ஷகன், கருடன் மற்றும் திக்காப்பாளர்கள் ஆகியோரின் அதிகாரங்களுடன் அண்ட நிர்வாகம் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்டு, யாக ஒழுங்கைப் பிரதிபலிக்கும் தர்ம ஆட்சி உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது।
Sargaviṣayaka-varṇana — The Topics of Primary Creation (Sarga)
பகவான் அக்னி ‘ஸர்க’ (படைப்பு) பற்றிய ஒழுங்கான வகைப்பாட்டை எடுத்துரைக்கிறார். முதலில் பிராக்ருத ஸர்கம்—பிரம்மாவின் ஆதிச் சிருஷ்டியாக மகத் தத்துவம், பின்னர் தன்மாத்திரைகளின் அடிப்படையில் ஸ்தூல பூதங்களின் தோற்றம், அதன் பின் வைகாரிக/ஐந்திரியக நிலையில் இந்திரியங்களும் அவற்றின் செயல்களும் வளர்தல். தொடர்ந்து ஸ்தாவரங்கள், திர்யக்ஸ்ரோதஸ் (விலங்கு யோனிகள்), ஊர்த்வஸ்ரோதஸ் தேவர்கள், வாக்ஸ்ரோதஸ் மனிதர்கள் என நிலைகள்; இறுதியில் ‘அனுக்ரஹ-ஸர்கம்’ சத்த்வ-தமஸ் குணங்களின் நெறி-ஆன்மீக விளைவைக் காட்டுகிறது. பின்னர் வம்ச எடுத்துக்காட்டு—தக்ஷனின் மகள்கள் மற்றும் ரிஷி பரம்பரைகளால் தெய்வ-ரிஷிகள் தோன்றுதல், ருத்ரனின் பிறப்பும் பெயர்களும், சதி பார்வதியாக மறுபிறப்பு. முடிவில் நாரதாதி ரிஷிகள் போதித்த ஸ்நானபூர்வ ஸ்வாயம்புவ மரபுப் பூஜை—விஷ்ணு முதலிய தெய்வாராதனையால் போகமும் மோட்சமும் பெறும் வழி என நிறுவப்படுகிறது।
Chapter 21 — सामान्यपूजाकथनम् (Teaching on General Worship)
இந்த அதிகாரம் விஷ்ணு முதலிய தெய்வங்களுக்கு பொருந்தும் “சாமான்ய-பூஜை” என்ற பொதுவழிபாட்டு மாதிரியை விதிமுறையாக அமைக்கிறது. அச்யுதனைச் சபரிவாரமாக பொதுநமஸ்காரத்தால் தொடங்கி, துணைத் தெய்வங்கள், மண்டல-நியமனம், பாதுகாப்பு/சக்திவர்த்தக அங்கங்கள் என விரிவடைகிறது. த்வார-ஸ்ரீ, வாஸ்து போன்ற தளசக்திகள், கூர்ம–அனந்த போன்ற உலகாதாரங்கள், மேலும் தாமரைச் சின்னத்தில் தர்மம் மற்றும் அதற்கு எதிரான குணங்களின் அமைப்பும் கூறப்படுகிறது. பின்னர் விஷ்ணுவின் ஆயுதங்கள், பீஜங்கள் (ஸ்ரீம், ஹ்ரீம், க்லீம்), சிவபூஜையின் பொதுமுறை (நந்தி, மகாகாலம் முதலாக), சூரியபூஜையில் ஹ்ருதய/சிரஸ்/நேத்ர ந்யாசம் போன்ற நியோகங்கள், கவச அங்கங்கள், ராகு–கேதுவுடன் கிரக ஒருங்கிணைப்பு விவரிக்கப்படுகிறது. மந்திர அமைப்பு விதிகள் (ப்ரணவம், பிந்து, சதுர்த்தி + நமः) மற்றும் எள்ளு-நெய் ஹோமத்தால் புருஷார்த்த பலன் தரும் நிறைவு, பாடபேதங்களின் குறிப்பும் உள்ளது।
Chapter 22 — स्नानविधिकथनं (Instruction on the Rite of Bathing)
இந்த अध्यாயத்தில் ஸ்நானம் (விதிச் ச্নானம்) பூஜைக்கு முன் அவசியமான சுத்தி-விதியாக நிர்ணயிக்கப்படுகிறது. நரசிம்ஹ/சிம்ஹ மந்திரத்தால் ம்ருத்திகையை எடுத்து பகுத்து, ஒரு பகுதியால் ‘மனஃ-ஸ்நானம்’ செய்து சுத்தி முதலில் உள்ளத்தில் என்பதைக் கூறுகிறது. நீராடல், ஆச்சமனம் பின் ந்யாஸம் செய்து சிம்ஹமந்திர ஜபத்தால் ரக்ஷா/திக்பந்தம் அமைக்கப்படுகிறது; த்வரிதா அல்லது திரிபுரா ரக்ஷாமந்திர வேறுபாடுகளும் குறிப்பிடப்படுகின்றன. அஷ்டாக்ஷர மந்திரத்தால் ஹரி-ஞானத்தை இதயத்தில் நிலைநிறுத்தி, வாசுதேவ ஜபத்தால் தீர்த்தநீரை ஸம்ஸ்காரம் செய்து, வேத மந்திரங்களால் தேஹ-சுத்தி செய்து மூர்த்தி பூஜை நடத்தப்படுகிறது. அகமர்ஷணம், தூய உடை அணிதல், கரநீர் சுத்தி, நாராயண மந்திரத்தால் பிராணாயாமம், த்வாதசாக்ஷரத்தால் அர்க்யம், மேலும் யோகபீடம் முதல் திக்பாலர், ரிஷிகள், பித்ருகணங்கள் வரை ஆவாஹன-ஜப விதி உள்ளது. இறுதியில் அனைவரையும் தத்தம் நிலையுக்கு அனுப்பி அங்கஸம்ஹாரம் செய்து பூஜை இடத்திற்குச் சென்று, மூலமந்திர அடிப்படையிலான சமாப்தி-ஸ்நானத்தால் பிற பூஜைகளுக்கும் மீளப் பயன்படும் முறையை நிறுவுகிறது।
Chapter 23 — पूजाविधिकथनम् (The Account of the Rules of Worship)
இந்த அதிகாரத்தில் நாரதர் பிராமணர்களுக்கு ஒழுங்குமுறை கொண்ட வைஷ்ணவ பூஜை வரிசையை உரைக்கிறார். தொடக்கத்தில் பாதப் பிரக்ஷாளனம், ஆச்சமனம், மௌனம், ரக்ஷா கர்மங்கள்; பின்னர் கிழக்குநோக்கிய ஆசனம், முத்திரை, பீஜ தியானம்—நாபியில் ‘யம்’ உக்கிர வாயு, இதயத்தில் ‘க்ஷௌம்’ ஒளிமிகு நிதி—எல்லாத் திசைகளிலும் அக்னியால் மாசு தகனம், ஆகாசச் சந்திரனைப் போல இறங்கும் அமிர்தத் தாரையால் சூக்ஷ்மதேக ஸ்நானம், சுஷும்னா மற்றும் நாடிகளின் வழி அதன் சுழற்சி. அடுத்து கரசுத்தி, அஸ்த்ரமந்திரம், வ்யாபக ஸ்தாபனம், இதயம்-சிரஸ்-சிகா-கவசம்-அஸ்த்ரம்-நேத்திரம் முதலிய அங்கங்களில் முழு ந்யாசம். வேதிகை அமைப்பு (வர்தனி இடப்புறம், பொருட்கள் வலப்புறம்), மந்திரப் ப்ரோக்ஷணத்தால் ஸம்ஸ்காரம், யோகபீட நிர்மாணத்தில் திசைமுறைப்படி குணங்கள்-எதிர்குணங்கள் வின்யாசம். பத்மமண்டல தியானம் செய்து இதயத்திலிருந்து தேவதையை ஆவாஹனம் செய்து மண்டலத்தில் ஸ்தாபனம்; புண்டரீகாக்ஷ-வித்யைப்படி அர்க்யம், பாத்யம், ஆச்சமனம், மதுபர்கம், ஸ்நானம், வஸ்திரம், ஆபரணம், தூபம், தீபம் முதலிய உபசாரங்கள். பின்னர் ஆயுதச் சின்னங்கள், பரிவாரம், திக்பால பூஜை; ஜபம், பிரதக்ஷிணை, ஸ்துதி, அர்க்யத்துடன் நிறைவு மற்றும் ‘அஹம் ப்ரஹ்ம; ஹரிஸ் த்வம்’ என்ற தாதாத்ம்ய வாக்கியம். இறுதியில் ஒருரூப பூஜையிலிருந்து நவவ்யூஹ முறைக்கு விரல்-தேக ந்யாசங்களுடன் மாற்றமும், சில பாடபேதக் குறிப்பும் உள்ளது.
Chapter 24 — कुण्डनिर्माणादिविधिः (Procedure for Constructing the Fire-pit and Related Rites)
இந்த அதிகாரத்தில் நாரதர் விரும்பிய இலக்குகளை நிறைவேற்றும் அக்னிகார்ய விதியை அறிவிக்கிறார். ஹோமகுண்டத்திற்கான வாஸ்து போன்ற துல்லிய அளவுகள்—கயிற்றால் அளத்தல், நிலம் தோண்டல், மேகலா (உயர்ந்த விளிம்பு) அமைத்தல், யோனி-வழிக்கால்வாயின் படிநிலை அகலங்கள், நிர்ணயிக்கப்பட்ட சாய்வு மற்றும் திசை—விரிவாக கூறப்படுகின்றன. வட்டம், அரைச்சந்திரம், தாமரை வடிவம் போன்ற மாற்றுக் குண்ட வடிவங்களும், ஸ்ருக்/ஸ்ருவா மற்றும் ஸ்ருவா பாத்திரத்தின் அங்குல அளவுக் கணக்குகளும் தரப்படுகின்றன. பின்னர் தர்பையை அடுக்குகளாகப் பரப்புதல், பாத்திரந்யாசம், ப்ரணீத நீர் தயாரித்தல், ப்ரோக்ஷணம், நெய்யின் ஆஜ்ய-ஸம்ஸ்காரம், ப்ரணவத்தை ஒருமை மந்திரத் தத்துவமாகக் கொண்டு ஹோமக் கிரமம் விளக்கப்படுகிறது. கர்ப்பாதானம் முதல் சமாவர்த்தனம் வரை ஸம்ஸ்காரங்களை வைஷ்ணவ அக்னிபூஜையுடன் இணைத்துக் காட்டுகிறது. இறுதியில் பீஜசுத்தி, பிரஹ்மாண்ட தியானம், லிங்க மாற்றம் போன்ற உள்நிலை சாதனை, குரு வழிநடத்தும் தீக்ஷா அங்கங்கள், விஷ்வக்சேனனுக்கு ஆஹுதி, மேலும் முடிவு—போக்தா உலகப் பயன் பெறுவான்; முமுக்ஷு ஹரியில் லயமடைவான்—என்று பக்தி-முக்தி ஒருமைப்பாடு நிறுவப்படுகிறது।
Explanation of the Vāsudeva and Related Mantras (वासुदेवादिमन्त्रनिरूपणम्)
இந்த அதிகாரத்தில் நாரதர் வாஸுதேவ-மந்திர முறைமைக்கும் நால்வகை வ்யூஹத்திற்கும் (வாஸுதேவ, சங்கர்ஷண, பிரத்யும்ன, அனிருத்த) உரிய வழிபாட்டு இலக்கணங்களை வினவுகிறார். நூல் பிரணவம், ‘நமோ’ முறைகள் கொண்டு மந்திர அமைப்பு, உயிரெழுத்து பீஜங்கள் (அ, ஆ, அம், அஃ) மற்றும் நீள்-குறில், இடநியமங்களால் அங்க–உபாங்க வேறுபாட்டை வகுக்கிறது. பின்னர் ஷடங்க பீஜ-ந்யாசம், த்வாதசாங்க மூல-ந்யாசம் மூலம் இதயம், சிரம், சிகா, கவசம், நேத்திரம், அஸ்திரம் முதலிய இடங்களில் மந்திரப் பகுதிகளை நிறுவுதல் கூறப்படுகிறது. கருடன்/வைனதேயன், பாஞ்சஜன்ய சங்கு, கௌஸ்துபம், சுதர்சனம், ஸ்ரீவத்ஸம், வனமாலை, அனந்தன் போன்ற தெய்வச் சின்னங்களில் பீஜக் குழுக்களை நியமித்து பக்தியும் ஒலித் தத்துவமும் இணைக்கப்படுகின்றன. பூதங்கள், வேதங்கள், லோகங்கள், இந்திரியங்கள், புத்தி-அஹங்காரம்-மனம்-சித்தம் மற்றும் 26 தத்துவங்கள் வரை வ்யூஹ-வரிசை தொடர்புகளும் விளக்கப்படுகின்றன. இறுதியில் திக்பாலர்களுடன் மண்டலப் பூஜை, கர்ணிகை மத்திய தெய்வங்கள், விஸ்வரூப-விஸ்வக்சேன வழிபாடு மூலம் நிலைத்தன்மை, அரச வெற்றி போன்ற பலன்கள் கூறப்படுகின்றன.
Explanation of the Characteristics of Mudrās (मुद्रालक्षणकथनं)
முந்தைய அதிகாரத்தில் மந்திரங்களின் விளக்கத்திற்குப் பின் இங்கு முத்திரா-லக்ஷணம் கூறப்படுகிறது—தெய்வ சன்னிதி முதலிய பலன்களை உண்டாக்கும் யாகக் கைசைகைகளின் குறிப்பிட்ட அடையாளங்களும் வடிவங்களும். நாரதர் இதயத்துடன் இணைத்து செய்யும் ‘அஞ்சலி’யை முதன்மை வணக்க முத்திரையாகக் கூறி, பக்தியே தொழில்நுட்ப விதிக்கான நுழைவாயில் என நிறுவுகிறார். பின்னர் இடது கைமுட்டி, மேலெழுந்த பெருவிரல், வலது பெருவிரலின் பற்றுகை/கட்டுப்படுத்தும் செயல் முதலிய நுண்ணிய உடல் இயக்க வரிசை மந்திரவித்யையின் அங்கமாக விவரிக்கப்படுகிறது. யாக-வ்யூஹத்தில் சாதாரண–அசாதாரண முத்திரை வேறுபாடு, சிறுவிரலிலிருந்து தொடங்கி படிப்படியாக விடுவித்து உருவாகும் எட்டு முத்திரைகளின் ஒழுங்கும் கூறப்படுகிறது. பீஜப் பயன்பாடு, சித்தி போன்ற நோக்கங்களில் பாடாந்தரக் குறிப்புகள், வராஹ முத்திரை மற்றும் அங்கனா-முத்திரைகளின் தொடரும் இடம் பெறுகின்றன. இறுதியில் வலப்புறத்தில் அதே அமைப்பைச் சுருக்கி பிரதிபலிப்பாகச் செய்து, சரியான அமைப்பால் முத்திரா-சித்தி கிடைக்கும் என உரை முடிகிறது।
Dīkṣāvidhi-kathana (Explanation of the Rite of Initiation)
இந்த அதிகாரத்தில் முந்தைய முத்திரா-பிரதர்ஷனத்திலிருந்து தீக்ஷா விதி முறையாக மாற்றமடைந்து விளக்கப்படுகிறது. நாரதர் வைஷ்ணவ தீக்ஷையில் தாமரை வடிவ மண்டலத்தில் ஹரி-பூஜை, பாதுகாப்பு முறைகள் (நரசிம்ஹ-ந்யாசம், ‘பட்’ இணைந்த மந்திரத்தால் கடுகு விதைச் சிதறல்) மற்றும் பிராசாத-ரூபத்தில் சக்தி பிரதிஷ்டை ஆகியவற்றை கூறுகிறார். மூலிகை, பஞ்சகவ்ய அபிஷேகம், குசையால் ப்ரோக்ஷணம், நாராயணாந்த மந்திரங்களால் ஸம்ஸ்காரம், கும்ப-பூஜை, அக்னி-பூஜை நடைபெறும்; வாசுதேவ, சங்கர்ஷண, பிரத்யும்ன, அனிருத்த—இவ்வ்யூஹ நாமங்களால் சமைத்த ஹவிஸ் அர்ப்பணம் செய்யப்படுகிறது. பின்னர் தேசிகர் ஸ்ருஷ்டி-க்ரமத்தில் பிரக்ருதி முதல் பூமி வரை தத்துவங்களை சீடர்மேல் ந்யாசமாக நிறுவி, ஸம்ஹார-க்ரமத்தில் ஹோமம் மூலம் அவற்றை மீள்கொண்டு சுத்தி செய்து பூர்ணாஹுதி வரை கொண்டு சென்று பந்த-மோட்ச இலக்கை நிறுவுகிறார். மந்திரம், செயல் ஆகியவற்றில் பல பாடபேதங்களும் குறிப்பிடப்படுகின்றன; இறுதியில் கிருஹஸ்தர், சாதகர், ஏழை/தபஸ்வி/குழந்தை முதலியோரின் தகுதி மற்றும் சக்திதீக்ஷையின் வாய்ப்பும் கூறப்படுகிறது.
Abhiṣeka-vidhāna (The Procedure for Consecratory Bathing)
இந்த அதிகாரத்தில் தீட்சை விவரத்திற்குப் பின் நாரதர் அபிஷேக-விதானத்தை விளக்குகிறார். அபிஷேகம் ஆசாரியருக்கும் சாதக-சிஷ்யருக்கும் சித்தி தருவதோடு, நோய்நீக்கத்திற்கான சிகிச்சைச் செயல் என்றும் கூறப்படுகிறது. ரத்தின அலங்காரமுடைய, பிரதிமை கொண்ட கும்பங்கள் மையத்திலிருந்து தொடங்கி கிழக்கு முதலான திசைவரிசையில் ஒழுங்காக வைக்கப்படுகின்றன; இது பிரபஞ்ச அமைப்பைச் சுட்டுகிறது. விதி ஆயிரமுறை, அல்லது திறனுக்கேற்ப நூறுமுறை மீளச்செய்தல் மூலம் தீவிரப்படுத்தப்படுகிறது. மண்டப-மண்டலத்தில் விஷ்ணுவை பீடத்தில் கிழக்கு மற்றும் ஈசான முகமாக நிறுவி வாஸ்து நியமத்துடன் இணைக்கப்படுகிறது. ஆசாரியர்கள் மற்றும் புத்ரகன் தயாராக்கப்பட்டு, அபிஷேகத்திற்கே பூஜை செய்து, கீதம்/பாடம் போன்ற மங்கள ஒலிகளுடன் செயல் நடைபெறுகிறது. இறுதியில் யோகபீடம் தொடர்பான உபகரணங்கள் வழங்கல், குருவின் சமய வ்ரத அறிவிப்பு, ரகசியம்-ஒழுக்கம் ஆகியவற்றால் சிஷ்யன் பரம்பரையின் முழு உரிமைக்கு தகுதியானவன் என அறிவிக்கப்படுகிறது.
The Description of the Sarvatobhadra Maṇḍala (सर्वतोभद्रमण्डलकथनम्)
இந்த அதிகாரத்தில் மந்திரசாதனைக்கான புனிதக் க்ஷேத்திரமாகச் ‘சர்வதோபத்ர’ மண்டலத்தை அமைத்து சக்தியூட்டும் (பிரதிஷ்டை) கடுமையான விதிமுறை கூறப்படுகிறது. சுத்தமான நிலம், முன்னோட்டப் பூஜை ஆகியவற்றுக்குப் பின் சதுரக் கட்டவமைப்பை தாமரை-ஆவரணங்களாக—பீடம், வீதிகை, வாயில்கள்—பிரித்து, திசைத் தெய்வங்கள் மற்றும் வைதிகப் பிரிவுகள் நியமிக்கப்படுகின்றன; தத்துவங்கள், இந்திரியங்கள், அந்தக்கரணம் ஆகியவற்றின் பலஅடுக்கு வின்யாசமும் தரப்படுகிறது. பின்னர் நிற விதிகள், நிறமூலப் பொருட்கள், சுத்திகரிப்பு-குறியிடல் வரிசை, அங்குல-ஹஸ்த-கர அளவுகள், மேலும் பீஜ/மந்திர/வித்யா ஜப அளவுகள் மற்றும் புரஸ்சரண ஒழுக்கம் கூறப்படுகிறது. மண்டல அமைப்பு யோக உடலாக—நாடிகள், ஹ்ருதயத் தாமரை, பீஜசக்தி கதிர்கள்—விளக்கப்பட்டு, ஸ்தூல ‘சப்தமூர்த்தி’, சூக்ஷ்ம ஒளிமய ஹ்ருதயரூபம், சிந்தனைக்கு அப்பாற்பட்ட பரம நிலை வரை படிநிலைத் தியானம் சொல்லப்படுகிறது. இறுதியில் 9, 25, 26 முதலிய விரிவான வ்யூஹ அமைப்புகள், வாயில் அலங்கார விதிகள், மங்களகரமான ‘மர்த்யேஷ்ட்ய’ மண்டலம் ஆகியவை கூறி, புனித வடிவமைப்பு பூஜையையும் அனுபவ-சித்தியையும் ஒழுங்குபடுத்துவதை காட்டுகிறது.
Chapter 30: मण्डलविधिः (Maṇḍala-vidhi) — Procedure for the Maṇḍala
இந்த அதிகாரம் மண்டலத்தின் இலக்கணங்களைப் பற்றிய முன் உரையை முடித்து, விதிமுறை சார்ந்த வழிபாட்டு நுட்பத்துக்குச் செல்கிறது. நாரதர் தாமரை-அடிப்படையிலான மண்டலத்தில் பூஜை வரிசையை கூறுகிறார்—நடுப் பத்மத்தில் பிரம்மாவை அவரது அங்கங்களுடன் நிறுவி வழிபட வேண்டும்; அப்போது மண்டலம் வெறும் வரைபடமல்ல, தெய்வத்தின் உயிர்ப்பான களமாகிறது. கிழக்கு பத்ம-பகுதியில் பத்மநாப விஷ்ணுவை நியமித்து, திசை/இதழ் ஒழுங்கில் தேவதைகளை அமைக்கும் முறையை விளக்குகிறார். இதுவே அக்னேய-வித்யையின் நோக்கு: புனித ஜ்யாமிதி, மந்திரமய வழிபாடு, தர்ம ஒழுங்கு ஒன்றிணைந்து, பக்தியுடன் முறையாக மீண்டும் செய்யக்கூடிய சாதனையை உருவாக்குகிறது।
Chapter 31 — मार्जनविधानं (The Procedure of Mārjana / Purificatory Sprinkling)
அக்னிபகவான் ‘மார்ஜன’ எனும் பாதுகாப்பு விதியை அறிமுகப்படுத்துகிறார்—தன்னைக் காக்கவும் பிறரைப் பாதுகாக்கவும் செய்யப்படும் சுத்திகரத் தெளிப்பு/ப்ரோட்சணம். தொடக்கத்தில் பரமாத்மாவுக்கு நமஸ்காரங்கள், மேலும் விஷ்ணுவின் அவதாரங்கள் (வராஹ, நரசிம்ஹ, வாமன, திரிவிக்ரம, ராம, வைகுண்ட, நர) மீது வணக்கம் கூறி, சத்தியம், ஸ்ம்ருதி, மந்திரசக்தி வழியே பாதுகாப்பு நிகழும் என நிறுவப்படுகிறது. பின்னர் துக்கம், பாபம், பகைவரின் அபிசாரம், தோஷ/சன்னிபாத வகை நோய்கள், பல மூல விஷங்கள், மேலும் கிரஹ‑பிரேத‑டாகினி‑வேதாள‑பிசாச‑யக்ஷ‑ராக்ஷச முதலிய தொல்லைகள் அமைதியடைந்து அழியும் விதிகள் விரிவாக வருகின்றன. சுதர்ஷனமும் நரசிம்ஹமும் திசைக் காவலர்களாக அழைக்கப்பட்டு, ‘வெட்டு‑வெட்டு’ போன்ற மறுமொழி மந்திரங்களால் வலி‑நோய் வெட்டுதல் கூறப்படுகிறது. முடிவில் குசை விஷ்ணு/ஹரி ரூபம் என்றும், அபாமார்ஜனகம் நோயைத் துரத்தும் ‘ஆயுதம்’ என்றும் கூறி, மந்திரஜபம்‑திரவியச் செயல்‑பக்தித் தத்துவம் ஒன்றிணைந்த அக்னேயவித்யையின் ஒருங்கிணைந்த பாதுகாப்புத் தொழில்நுட்பம் விளக்கப்படுகிறது.
Saṃskāra-kathana (Account of the Saṃskāras)
அக்னேய-வித்யா வழிபாட்டு உபதேசத்தின் தொடர்ச்சியாக, இவ்வத்யாயத்தில் பகவான் அக்னி நிர்வாண-தீக்ஷை முதலான தீக்ஷைச் சூழலில் ஸம்ஸ்காரங்களின் இடத்தை நிறுவி, சாதகனை ‘தெய்வீக’ வாழ்வுமுறைக்கு உயர்த்தும் நாற்பத்தெட்டு ஸம்ஸ்கார விதிகளை விரிவாகக் கூறுகிறார். கர்ப்பாதானம், புஂஸவனம், சீமந்தோன்னயனம், ஜாதகர்மம், நாமகரணம் ஆகிய வாழ்க்கைச் ஸம்ஸ்காரங்களை எண்ணி, பின்னர் கிருஹ்ய-ஸ்ரௌதப் பரப்பில் பாகயஜ்ஞங்கள், காலந்தோறும் செய்யும் ஸ்ராத்தங்கள், பருவச் சடங்குகள், மேலும் ஹவிர்யஜ்ஞங்கள்—ஆதானம், அக்னிஹோத்ரம், தர்ஷம், பௌர்ணமாசம்—என விளக்குகிறார். முடிவில் சோமயாக முறைகளில் அக்னிஷ்டோமம் மற்றும் அதன் விரிவுகளைப் பெயரிட்டு, அஷ்வமேதத்தை ‘ஹிரண்ய’ சிறப்புப்பெயர்களுடனும் தயா, க்ஷாந்தி, ஆர்ஜவம், ஷௌசம் முதலான எட்டு நெறிக் குணங்களுடனும் இணைத்து, யாகவலிமை நெறிச் சுத்தியோடு தொடர்புடையது என நிறுவுகிறார். இறுதியில் ஜபம், ஹோமம், பூஜை, தியானம் ஆகிய சாதனைகளால் ஸம்ஸ்காரம் நிறைவு பெற்று, பக்தன் போகம்-மோட்சம் அடைந்து நோய் மற்றும் உள்ளக் குறைபாடுகளின்றி தேவனைப் போல வாழ்வான் என கூறப்படுகிறது.
Chapter 33 — पवित्रारोहणविधानं (The Procedure for Pavitrārohaṇa / Installing the Sacred Thread or Consecratory Amulet)
அக்னிதேவர் பவித்ராரோஹணத்தை ஹரியின் ஆண்டுதோறும் நடைபெறும் வழிபாட்டு-காலமாக நிறுவுகிறார்—ஆஷாடம் முதல் கார்த்திகம் வரை, பிரதிபதை சிறந்த திதி; பிற தெய்வங்களுக்கு அவரவர் திதி வரிசை (எ.கா. சிவன்/பிரம்மா த்விதீயை முதல்) உண்டு. பின்னர் பவித்ர-நூல் தேர்வு மற்றும் தயாரிப்பு (பிராமணீ நெய்தது சிறப்பு; இல்லையெனில் சுத்திகரித்தது), மூன்று/ஒன்பது மடங்கு தந்தி விரிவு, முடிச்சு எண்ணிக்கை (12-கிரந்தி வகைகள்), விக்ரகத்தில் நிறுவும் இடங்கள் (முழங்கால்/இடுப்பு/நாபி முதல் மேல்பகுதி வரை), மாலை அளவுகள் (108/1008; அங்குல அளவு) கூறப்படுகின்றன. வஸ்துவபசாரணம், க்ஷேத்ரபால-வாசல் பூஜை, பலி, மேலும் பூதசுத்தியில் மந்திரோத்காதம் மூலம் தன்மாத்திர-பூத லயம் (பூமி→நீர்→அக்னி→வாயு→ஆகாசம்), அதன் பின் உடல் சுத்தி, திவ்யதேஹ தியானம், இதயத் தாமரையில் மானஸ யாகம் விளக்கப்படுகிறது. இறுதியில் ந்யாசம், கவச/அஸ்திர பாதுகாப்பு, வைஷ்ணவ வ்யூஹ-ஆவரண பிரதிஷ்டை, ரக்ஷா-சூத்திர கட்டுதல், விரத ஒழுக்கம் (உபவாசம், காம-க்ரோத கட்டுப்பாடு) மூலம் உலகிய நிறைவும் ஆன்மிக பலனும் பெறப்படும் எனச் சொல்லப்படுகிறது.
Chapter 34 — होमादिविधिः (The Procedure for Homa and Related Rites)
அக்னி பகவான் படிப்படியாக ஹோமவிதியை உரைக்கிறார்—இடமும் சாதகனும் சுத்தி பெறுதல் முதல் அக்னி-பிரதிஷ்டை, ஆஹுதிகள், முக்தியுடன் இணையும் தியானம் வரை. முதலில் யாகஸ்தலத்தை ப்ரோக்ஷண மந்திரங்களால் புனிதப்படுத்தி வேத-தேஹம் போன்ற மண்டலத்தை வரைகிறார்; பின்னர் தோரண பூஜை, திசைநியமனம், த்வாரபால வணக்கம், அஸ்த்ரமந்திரப் புஷ்பநிக்ஷேபத்தால் விக்னநாசம் செய்கிறார். பூதசுத்தி, ந்யாசம், முத்திரைகள் முடிந்த பின் ரக்ஷாவிதி—கடுகு சிதறல், பஞ்சகவ்ய தயாரிப்பு, பல கலச ஸ்தாபனம்; லோகபாலர்களுக்குப் பத்து கலசங்கள், ஈசான மூலையில் வர்தனியுடன் கூடிய கும்பத்தில் ஹரி மற்றும் அஸ்த்ர பிரதிஷ்டை. அடுத்து ஹோம இயந்திரவியல்—ஸ்ருக்/ஸ்ருவ, பரிதி, இத்ம அமைத்தல், ப்ரணீதா/ப்ரோக்ஷணீ நீர், சரு சமைத்தல், ரேகைகள் இழுத்தல், யோனி-முத்திரை காட்டல், குண்டத்தில் அக்னி நிறுவல். குண்டலக்ஷ்மி (திரிகுணாத்மக பிரக்ருதி) அக்னிமத்தியில் தியானிக்கப்பட வேண்டும்; அக்னி உயிர்களுக்கும் மந்திரங்களுக்கும் யோனி, முக்திதாதா என அறிவிக்கப்படுகிறது. இறுதியில் சமித் மற்றும் ஆஹுதிகள் நிர்ணய எண்ணிக்கையில் (108 உட்பட) அர்ப்பணித்து, ஏழு நாவுடைய வைஷ்ணவ அக்னியை எண்ணற்ற சூரியர்களைப் போல ஒளிரும் ரூபமாக தியானிக்கிறார்।
Chapter 35: पवित्राधिवासनादिविधिः (Method of Consecrating the Pavitra and Related Rites)
பகவான் அக்னி, வசிஷ்டருக்கு பவித்ரங்களின் அதிவாசனம் (புனித நிறுவல்) மற்றும் அதனைச் சூழ்ந்த பாதுகாப்பு‑முன்தயாரி சடங்குகளை உபதேசிக்கிறார். முதலில் சம்பாத ஹோம‑ப்ரோட்சணம், பின்னர் நரசிம்ஹ மந்திரத்தால் மந்திரசக்தி, அஸ்திர மந்திரத்தால் மறைப்பு/ரட்சை செய்யப்படுகிறது. யாகப் பாத்திரங்கள் துணியால் சுற்றி இடத்தில் வைத்து, பில்வ கலந்த நீரால் தெளித்து, மீண்டும் ஜபத்தால் வலுப்படுத்துவர். கும்பத்தின் அருகே ரட்சாவிதி, கருவிகளின் திசை‑ந்யாசம், வ்யூஹ தொடர்பு (சங்கர்ஷண, ப்ரத்யும்ன, அனிருத்த) கூறப்படுகிறது; பஸ்ம‑எள், கோமயம், ஸ்வஸ்தி முத்திரை குறியிட்ட மண் முதலிய சுத்திகரிப்புகள் வைக்கப்படுகின்றன. ஹ்ருதய/சிரஸ்/சிகா மந்திரங்களால் தர்பை‑நீர், தூபம், திசை அர்ப்பணங்கள் அமைக்கப்படும்; புடிகையில் சந்தனம், நீர், அக்ஷதம், தயிர், தூர்வா. வீட்டை மும்மடங்கு நூலால் வரையறுத்து கடுகு விதைகள் சிதறடித்து, கதவுகளைப் பூஜிப்பர்; விஷ்ணு‑கும்பச் செயலில் ‘விஷ்ணு‑தேஜஸ்’ தோன்றி பாபங்களை அழிக்கும். கந்த‑புஷ்ப‑அக்ஷதத்துடன் பவித்ரம் முதலில் குரு‑பரிவாரத்திற்கும், பின்னர் மூலமந்திரத்தால் ஹரிக்கும்அர்ப்பணம்; தொடர்ந்து பிரார்த்தனை, பலி, கும்பத் தயாரிப்பு, மண்டலத் தயார், இரவு ஜாகரம்‑புராண பாராயணம் நடைபெறும்; சிலருக்குச் சலுகை/வரம்புகள் இருந்தாலும் கந்த‑பவித்ரகத்தை ஒருபோதும் விடக்கூடாது।
Pavitrāropaṇa-vidhāna (The Procedure for Installing the Pavitra)
பகவான் அக்னி, வசிஷ்ட முனிவருக்கு ‘பவித்ர’ (பவித்ரக) ஆரோபணத்தின் வருடாந்திர பிராயச்சித்த‑சுத்தி விதியை விளக்குகிறார்; இது நித்ய பூஜையில் ஏற்பட்ட குறைகளைச் சரிசெய்யும். காலை ஸ்நானம் செய்து த்வாரபால பூஜை, தனிமையான இடத்தில் தயாரிப்பு; முன்பு பயன்படுத்திய ஸம்ஸ்காரப் பொருட்கள் மற்றும் பழைய நைவேத்யங்களை அகற்றி, தேவதை மீண்டும் பிரதிஷ்டை செய்து பூஜையைப் புதுப்பிக்க வேண்டும். பஞ்சாமிர்தம், கஷாயக் கஷாயங்கள், நறுமண நீரால் ஸ்நாபனம், ஹோமம் மற்றும் நைமித்திக பூஜை; விஷ்ணு‑கும்ப ஆவாஹனம், ஹரியிடம் பிரார்த்தனை, ஹ்ருதாதி மந்திரங்களால் மந்திர‑பரிசுத்தி செய்யப்படுகிறது. பின்னர் பவித்ரத்தை அணிந்து/நிறுவி தேவதைக்கு அர்ப்பணம் செய்து, த்வாரபாலர், ஆசனம், குரு, பரிசாரகர் முதலியோருக்கும் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். பூர்ணாஹுதி மூலம் பிராயச்சித்தம் நிறைவு பெறுகிறது; 108 எண்ணிக்கையுடன் ஜப‑ஹோமம், செழுமையான பூ‑மால்ய அர்ப்பணங்கள் முழுமையைச் சுட்டும். இறுதியில் மன்னிப்பு வேண்டுதல், பலி‑தக்ஷிணை, பிராமணர் மரியாதை, பவித்ரத்தை விஷ்ணுலோகத்திற்காக விசர்ஜனம்; பயன்படுத்திய பவித்ரத்தை பிராமணருக்கு தானம் செய்தால் நூல் எண்ணிக்கைக்கு ஏற்ப புண்ணியம், வம்ச உயர்வு, இறுதியில் மோட்சம் கிடைக்கும்।
Chapter 37 — सर्वदेवपवित्रारोहणविधिः (Procedure for Installing the Pavitra for All Deities)
விஷ்ணுவின் பவித்ராரோபண உபதேசத்திற்குப் பின், பகவான் அக்னி எல்லாத் தெய்வங்களுக்கும் பொருந்தும் ‘ஸர்வதேவ-பவித்ராரோபண’ விதியை பொதுவாக விளக்குகிறார். பவித்ரம் என்பது சுபலக்ஷணங்களுடன் கூடிய பாவன கருவி; அது தூய பொருள், சரியான மந்திர ஒலி, ஸம்ஸ்க்ருத அக்னி-ஹோம சக்தி ஆகியவற்றுடன் இணைந்தால் விதி நிறைவேறும்—பொருள் தூய்மை, ஒலி துல்லியம், ஹோம வலிமை ஒன்றாகச் சேர்கின்றன. தெய்வத்தை உலகின் கர்ப்பம்/மூலம், படைப்பாளி என அழைத்து பரிவாரத்துடன் ஆவாஹனம் செய்து, காலைவேளையில் பவித்ரகத்தை அர்ப்பணிக்க வேண்டும். இக்கிரியை ‘பவித்ராரோபணம்’ எனத் தெளிவாகப் பெயரிடப்படுகிறது; இது வருடமுழுதும் செய்த பூஜையின் பலனை அளிக்கும் சுத்திகரிப்பாகவும், முன் அர்ப்பணங்களை முத்திரையிட்டு பரிபூரணப்படுத்தும் வருடாந்த கணக்காய்வாகவும் கூறப்படுகிறது. சிவன், சூரியன், வாணேஸ்வரன், சக்திதேவன் முதலியோருக்கான தனித்த ஏற்றுக்கொள்ளும் மந்திரங்கள் தரப்பட்டுள்ளன. நூல்/யஜ்ஞோபவீதம் நாராயணன், அனிருத்தன், சங்கர்ஷணன், காமதேவன், வாசுதேவன் ஆகியோரால் வியாபிக்கப்பட்டது என விளக்கி, பாதுகாப்பு, செல்வம், ஆரோக்கியம், கல்வி, சந்ததி, நான்கு புருஷார்த்தங்களுடன் இணைக்கப்படுகிறது. இறுதியில் பவித்ரகத்தை திவ்யலோகத்திற்கு அனுப்பி/விஸர்ஜனம் செய்து சுழற்சி நிறைவு பெறுகிறது; பாடபேதக் குறிப்புகள் பரம்பரைப் பரவல் வரலாற்றை காட்டுகின்றன.
Chapter 38 — देवालयनिर्माणफलं (The Merit of Constructing a Temple)
அக்னி கூறுகிறார்—தேவாலயம், குறிப்பாக வாசுதேவனின் ஆலயம் நிறுவுதல் பல பிறவிகளில் சேர்ந்த பாவங்களை அழிக்கும்; செயலில் மகிழ்ந்து ஆதரிப்பவருக்கும் புண்ணியம் உண்டு. கட்டுதல், பராமரித்தல், சுண்ணாம்பு பூசுதல், துடைத்தல், செங்கல் வழங்குதல், குழந்தைகள் விளையாட்டாக மணலில் கோவில் செய்வதும்கூட தர்மச் செயல்; விஷ்ணுலோகப் பெறுதல், குல உயர்வு கிடைக்கும். கபடம் அல்லது ஆடம்பரம் மட்டும் செய்தால் ஸ்வர்கப் பலன் இல்லை. ஒரே, மூன்று, ஐந்து, எட்டு, பதினாறு அங்கங்களுடைய பிராசாத வடிவங்களுக்கு ஏற்ப உலகப் பலன்கள் கூறி, உயர்ந்த ஆலயங்களுக்கு போக-மோக்ஷம், பரம வைஷ்ணவாயதனத்திற்கு மோக்ஷம் என முடிவுறுத்துகிறது. செல்வம் நிலையற்றது; ஆலயநிர்மாணம், இருபிறப்போர்க்கு தானம், கீர்த்தனம், ஸ்துதி மிகப் பலன் தரும். விஷ்ணு அனைத்திற்கும் காரணமும் அனைத்திலும் நிறைந்தவனும்; அவன் தாமம் நிறுவுதல் மறுபிறவி இல்லாமைக்கு காரணம். பிரதிமை செய்வதும் பிரதிஷ்டை செய்வதும் பற்றிய பலன்-ஒப்பீடு, பொருள் வேறுபாடுகள், பிரதிஷ்டையில் அளவற்ற பலன் கூறப்படுகிறது. யமன் ஆணையால் ஆலயநிர்மாதாவும் பிரதிமைபூஜகரும் நரகப் பிடியிலிருந்து விடுபடுவர்; இறுதியில் ஹயக்ரீவம் கூறிய பிரதிஷ்டா விதி முன்னுரை வருகிறது।
Chapter 39 — भूपरिग्रहविधानम् (Bhū-parigraha-vidhāna: Procedure for Acquiring and Ritually Securing Land)
ஹயக்ரீவர் பிரதிஷ்டை விதானத்தின் முன்னோடியாக நிலத்தை நீதிமுறையுடன் பெறுதல், சுத்திகரித்தல் ஆகியவற்றை விளக்குகிறார். முதலில் ஹயசீர்ஷ தந்திரம் முதலான தந்திரங்களை பட்டியலிட்டு பாஞ்சராத்திர/தாந்திரிக பரம்பரையின் அதிகாரத்தை நிறுவி, பின்னர் யார் பிரதிஷ்டை செய்யத் தகுதி உடையவர், பொய்க் குருவின் இலக்கணம், வெளிப்புற அடையாளங்களால் அல்ல; தந்திர நிபுணத்துவத்தால் உண்மைக் குருவை அறிதல் என கூறுகிறார். அடுத்து வாஸ்து திட்டத்தில் தெய்வங்கள் குடியிருப்பை நோக்கி முகமாயிருக்க வேண்டும்; திசைமுறைப்படி நிறுவல்—அக்னி, யமன், சண்டிகா, வருணன், வாயு, நாகன், குபேர/குஹ, ஈசானப் பகுதி தெய்வங்கள்—என்று நிர்ணயிக்கிறார். அளவு-விகிதம், எல்லை எச்சரிக்கைகளுக்குப் பின் பூமி-சோதனம், பூத-பலி, எட்டு திசைகளிலும் அஷ்டாக்ஷர மந்திரத்துடன் சத்து தூவுதல், பின்னர் உழுதல் மற்றும் பசு மிதிப்பால் நிலத்தை உறுதிப்படுத்துதல் விதிக்கப்படுகிறது. இறுதியில் த்ரஸரேணு முதல் பத்மஹஸ்தம் வரை அளவுச் சங்கிலி கூறி, சுத்தியும் கட்டிடவியலும் இணைக்கப்படுகின்றன।
Chapter 40 — भूपरिग्रहो नाम (Bhū-parigraha) / अर्घ्यदानविधानम् (Arghya-dāna-vidhāna)
இந்த அதிகாரத்தில் பகவான் அக்னி, நிலச் சடங்கை வாஸ்து-புருஷனின் புராண-யாகத் தத்துவத்தில் நிறுவுகிறார்—தேவர்கள் ஒரு வலிமைமிக்க இருப்பை அடக்கி பூமியில் படுக்க வைத்ததால், அந்த இடமே புனித உடலாகிறது. சாதகர் 64-பத மண்டலத்தில் பதங்களிலும் அரைபதங்களிலும் தேவதைகள்/சக்திகளை அமைத்து நெய், அக்ஷதை, மலர்கள், தானியங்கள், மாம்சம், தேன், பால்-விகாரங்கள், நிறமுள்ள பொருட்கள் ஆகியவற்றால் ஹோம-பலியை அளிக்கிறார்; இதனால் நன்மை சக்திகள் ஊட்டம் பெற, ஆசுரத் தடைகள், பாபம், நோய் ஆகியவை தணிகின்றன. கட்டுமானத்திற்கு முன் ராட்சசர், மாத்ருகணங்கள், பிசாசுகள், பித்ருக்கள், க்ஷேத்ரபாலர்கள் முதலிய துணை இருப்புகளுக்கு பலி அளிப்பது இட-ஒற்றுமைக்கான அவசியமான முன்னிலை என கூறப்படுகிறது. பின்னர் பிரதிஷ்டை முறையில் கும்பஸ்தாபனம் (மஹீஸ்வர/வாஸ்து ரூபம், வர்தனியுடன்), பிரம்மா மற்றும் திக்பால கும்பங்கள், பூர்ணாஹுதி, மண்டலப் பிரதக்ஷிணை, நூல்-நீரால் கோடிடல், அகழ்வு, மையக் குழி தயாரிப்பு, நான்கு கரங்களுடைய விஷ்ணுவுக்கு அர்க்யம், மேலும் சுப நிக்ஷேபங்கள்—வெள்ளை மலர்கள், தக்ஷிணாவர்த்த சங்கம், விதைகள், மண்—விவரிக்கப்படுகின்றன. இறுதியில் வாஸ்து-சாஸ்திர எச்சரிக்கை: நீர்மட்டம் வரை தோண்டி ‘சல்ய’ (மறைந்த அயல் தடையுப் பொருள்) கண்டறிந்து அகற்ற வேண்டும்; அறிகுறிகள் மூலம் அது தெரியும், அகற்றாவிட்டால் சுவர் பாதிப்பு, இல்லத்தரசருக்கு துன்பம் போன்ற தோஷங்கள் ஏற்படும்—என்று ஆன்மிகத் தூய்மையும் பொறியியல் கவனமும் ஒன்றிணைக்கப்படுகிறது।
Chapter 41 — शिलाविन्यासविधानं (The Procedure for Laying the Stones / Foundation Setting)
அக்னிபகவான் ஶிலா-விந்யாசம், பாத-ப்ரதிஷ்டை விதிகளை உரைத்து, ஆலயநிர்மாணம் வெறும் பொறியியல் அல்ல; அது தீக்ஷை/ஸம்ஸ்கார ரூபமான பிரதிஷ்டைச் சடங்கு என நிறுவுகிறார். முதலில் மண்டபத் தயாரிப்பு, யாக ஏற்பாடுகள்; பின்னர் கும்ப-ந்யாசம், இஷ்டகா-ந்யாசம்; வாசல்-தூண் அளவுகள்; அகழ்வை ஓரளவு நிரப்பி சமப்படுத்திய தரையில் வாஸ்து பூஜை. நன்றாகச் சுடப்பட்ட செங்கற்களின் அங்குல அளவுகள் கூறப்படுகின்றன; கல்-அடிப்படையிலான மாற்றில் பல கும்பங்களுடன் நிறுவல். பஞ்ச-கஷாய, ஸர்வௌஷதி-ஜலம், கந்த-தோயம் கொண்டு கற்கள் இணைப்பு/நிலைப்படுத்தல்; ‘ஆபோ ஹி ஷ்டா’, ‘ஶம் நோ தேவி’, பவமானி, வருண ஸூக்தங்கள் மற்றும் ஸ்ரீஸூக்த மந்திரங்கள். பின்னர் ஹோமம்—ஆகார, ஆஜ்ய-பாக, வ்யாஹ்ருதி ஆஹுதிகள், ப்ராயச்சித்த விதி. ஆசார்யர் செங்கற்களிலும் திசைகளிலும் தேவதா-ஶக்திகளை ந்யாசம் செய்து மையத்தில் கர்ப்பாதானம் செய்கிறார்; உலோகங்கள், ரத்தினங்கள், ஆயுதங்கள் முதலியவற்றுடன் கர்ப்ப-கலசங்களை நிறுவுகிறார்; தாமிரத் தாமரைப் பாத்திரத்தில் பூமியை ஆவாஹனம் செய்து கிணறு/குழி கிரியைகளை நிறைவு செய்கிறார்—கோமூத்திர ப்ரோட்சணம், இரவு கர்ப்பாதானம், தானம். இறுதியில் பீடபந்த அளவுகள், கட்டிடம் முடிந்த பின் மீண்டும் வாஸ்து-யஜ்ஞம், ஆலய சங்கல்ப-நிர்மாணப் புண்யப் புகழ்ச்சி, கிராம வாயில்களின் திசை விதிகள் கூறப்படுகின்றன।
Chapter 42 — प्रासादलक्षणकथनं (Prāsāda-lakṣaṇa-kathana: Characteristics of the Temple/Prāsāda)
இந்த அதிகாரத்தில் ஹயக்ரீவர் பிராசாத (கோவில்) நிர்மாணத்தின் பொதுவிதியைத் தொடங்குகிறார்—சதுர நிலத்தை பதினாறு பகுதிகளாகப் பிரித்து கர்ப்பந்யாசம், சுவர் ஒதுக்கீடு, விகிதமான உயரம் நிர்ணயம் செய்யப்படுகிறது. பின்னர் பிரதிமை மற்றும் அதன் பீடம் (பிண்டிகா) அடிப்படையிலான அளவுமுறை கூறி கர்ப்பகிரகம், சுவர் அளவுகள் கணக்கிடப்படுகின்றன; சிகரம் சுவர் உயரத்தின் இரட்டியாக இருக்க வேண்டும் என விதிக்கப்படுகிறது. பிரதட்சிணை பாதையின் பரப்பு, ரதக முன்னீட்டங்கள், சிகரம்–சுகநாசம் ஆகியவற்றை சூத்திரம் (கயிறு) கொண்டு அமைக்கும் முறை, சிம்ஹச் சின்னம், வேதி, கலசம் போன்ற அலங்காரங்களின் இடமிடல் விளக்கப்படுகிறது. வாசல் அளவு நிலைபெற்றது—உயரம் அகலத்தின் இரட்டை—உதும்பர முதலிய மங்கள மரப்பொருட்கள், சண்ட–பிரசண்ட, விஷ்வக்சேன, ஸ்ரீ போன்ற த்வாரபால தெய்வங்கள் கூறப்படுகின்றன. பிராகார உயரம் பிராசாதத்தின் நான்கில் ஒன்று, கோபுரம் சிறிது குறைவு; வராஹ, நரசிம்ஹ, ஸ்ரீதர, ஹயக்ரீவ, ஜாமதக்ன்ய முதலிய திசைத் தெய்வப் பிரதிஷ்டைகளால் தலம் புனிதமாக்கப்படுகிறது. சில கைப்பிரதிகளில் பகுக்கப்பட்ட அளவுகளில் வேறுபாடுகள் குறிப்பிடப்பட்டு, சாஸ்திரத் துல்லியம் மற்றும் தர்மமங்களத்தைக் 강조ிக்கிறது।