Chhandas-shastra
The Science of Prosody
A systematic treatise on Vedic and classical Sanskrit meters (chhandas), their rules, variations, and application in poetry.
Adhyayas in Chhandas-shastra
Adhyaya 328
Chandaḥ-sāra (Essence of Prosody) — Gāyatrī as the Root Metre and Syllabic Expansions
சந்தஸ்ஸு அதிகாரத்தில் பகவான் அக்னி, காயத்ரியை வேதச் சந்தங்களின் மூல மாத்ரிகையாக விளக்குகிறார். அவளை ஒரெழுத்து பீஜரூபமாகவும், பதினைந்து எழுத்து மந்திரரூபமாகவும், எட்டெழுத்து பிராஜாபத்ய-இணைப்பு கொண்ட ரூபமாகவும் அணுகலாம் என்கிறார். வேதப் பயன்பாட்டின்படி காயத்ரியின் எழுத்தளவு மாறும்—யஜுஸ் சூத்திரங்களில் 6, சாமன் பாடல்களில் 12, ரிக் வேத ருச்களில் 18; சாமன் அமைப்புகள் இரண்டு இரண்டு எழுத்துகளால் விரிவடையும் என்ற விதி கூறப்படுகிறது. மேலும்—ரிக் அளவுகளில் ‘நான்காம்’ உயர்வும் அனுமதி; பிராஜாபத்யம் நான்கு நான்காக விரிவடையும்; பிற சந்தங்கள் ஒன்றொன்றாக அதிகரிக்கும்; ‘ஆதுர்யா’ சந்தத்தில் மட்டும் வரிசையாக நீக்கல் (லோபம்) விதிக்கப்படுகிறது. உஷ்ணிக், அனுஷ்டுப், வ்ருஹதீ, பங்க்தி, திரிஷ்டுப், ஜகதீ என்ற வரிசை காயத்ரியின் தொடர்ச்சியான விரிவுகளாகவும், பிராமணத் தன்மை உடையதாகவும் கூறி சந்தஸ்ஶாஸ்திரம் புனிதமாக்கப்படுகிறது. இறுதியில் ‘மூன்று-மூன்று’ குழுவாக்கம், தனித்த அலகுகள் ‘ஆர்யா’ எனும் பெயர், ரிக்-யஜுஸ் தொடர்பான தொழில்நுட்பச் சொற்கள், மற்றும் 64-பதக் கட்டத்தில் எழுதும் முறை அறிவுறுத்தப்படுகிறது।
Adhyaya 329
Chandaḥ-sāra (छन्दःसारः) — Essence of Metres (Prosody), Chapter 329
அக்னிபகவான் ‘சந்தஃஸார’த்தில் ‘பாதம்’ என்பதைச் சந்தங்களின் அடிப்படை அலகாக வரையறுத்து, ஆபத-பூரணம் (அசை/எழுத்து நிறைவு) புனித வகைப்பாட்டால் எவ்வாறு ஒழுங்குபடுத்தப்படுகிறது என்பதை விளக்குகிறார். சந்தவகைபடி எழுத்துச் சேர்க்கைகளுக்குத் தெய்வத் தொடர்பையும் கூறுகிறார்—காயத்ரிக்கு வசுக்கள், ஜகதிக்கு ஆதித்யர்கள், விராஜுக்கு திசைகள். பின்னர் ஒருபாதம் முதல் நான்குபாதம் வரை சந்தங்கள், மூன்றுபாத விதிவிலக்குகள், மேலும் மாறும் எழுத்தெண்ணிக்கை (ஏழெழுத்துப் பாதம் உட்பட) விவரிக்கப்படுகின்றன. நிவ்ருத், நாகீ, வாராஹீ; உஷ்ணிக், பரோஷ்ணிக், அனுஷ்டுப்; மகாவ்ருஹதீ; பங்க்தி-வகை பண்டில போன்ற பெயர்ச் சந்தங்களும் உபவகைகளும், வ்ருஹதியின் முன்/நடு/மேல் அமைப்புகளும், திசை சார்ந்த ‘நவகா’ நுழைவுகளும் கூறப்படுகின்றன. சந்தங்களைத் தெய்வங்கள், ஷட்ஜம் முதலான ஸ்வரங்கள், வர்ணங்கள், கோத்திரப் பெயர்கள் ஆகியவற்றுடன் இணைத்து, சந்தஶாஸ்திரத்தை தர்மநெறி சார்ந்த அறிவியலாக அக்னி நிறுவுகிறார். இறுதியில் குறை/அதிக எழுத்து (அவராட்/அதிக) குறியீடுகள் மற்றும் பாத-தெய்வ வரிசை வாசிப்பால் சந்தேகத் தீர்வு முறையும் அளிக்கப்படுகிறது.
Adhyaya 330
Chapter 330 — Chandaḥ-sāra (Essence of Prosody): Chandojāti-nirūpaṇam (Determination of Metrical Jātis)
இந்த अध्यாயத்தில் பகவான் அக்னி சந்தஸ்-சாஸ்திரத்தை முறையாக அமைத்துக் கூறுகிறார். மாத்திரை எண்ணிக்கை, எழுத்து-லோப விதிகள், கண (gaṇa) அமைப்பு-தர்க்கம் ஆகியவற்றின் மூலம் சந்தோஜாதிகள் (மாத்திரை வகுப்புகள்) நிர்ணயிக்கப்படுவது விளக்கப்படுகிறது. தொடக்கத்தில் உற்க்ருதி மற்றும் அதிலிருந்து தோன்றிய மீட்டர்களின் வகைப்பாடு, மரபுகளுக்கிடையிலான சமநாமங்கள் (எ.கா. அத்யஷ்டி = அஷ்டி) தெளிவுபடுத்தப்படுகின்றன. லௌகிக–ஆர்ஷ நோக்க வேறுபாட்டை காட்டி, வேத அளவீட்டு நியமங்களுடன் கிளாசிக்கல் பயன்பாட்டை இணைக்கிறார்; பின்னர் பாத அமைப்பு மற்றும் கணங்கள் சந்தஸின் எங்கும் நிறைந்த அடிப்படை கட்டுகளாக கூறப்படுகின்றன. ஆர்யா குடும்பத்தின் மாத்திரை-அடிப்படை இலக்கணம், ஒற்றை/இரட்டை பாத கட்டுப்பாடுகள், விபுலா, சபலா, மகாசபலா போன்ற வகைகள், மேலும் கீதி/உபகீதி/உத்கீதி போன்ற பாடல்-சார்ந்த சொற்கள் விரிவாக வருகின்றன. அதன் பின் வைதாலீய, பத்துவகை கோபுச்சந்த திட்டம், பிராச்யவ்ருத்தி/உதீச்யவ்ருத்தி முறைகள், சாருஹாஸினீ, சாந்திகா, சித்ரா, உபசித்ரா போன்ற பெயரிடப்பட்ட வடிவங்கள் கூறப்படுகின்றன. இறுதியில் ‘கு’ போன்ற குறியீடுகள் மூலம் நினைவூட்டல்-கோடிங் நியமங்கள் காட்டப்பட்டு, புனித பரம்பரைப் பாதுகாப்பும் கணிதத் துல்லியமும் ஒருங்கிணைக்கப்படுகின்றன.
Adhyaya 331
Adhyaya 331 — विषमकथनम् (Statement on Irregular Metres)
அக்னிபகவான் சந்தஸ்ஶாஸ்திரத் தொடரில் சமவிருத்த முதலிய வகைகளுக்குப் பின், ஒழுங்கின்மை (விஷமம்) கண்டறிதலை விளக்குகிறார். விருத்தம் மூன்று வகை—சமம், அர்தசமம், விஷமம்—என்று வரையறுத்து, பொருந்தும்/பொருந்தாத அரைபாதங்களின் சேர்க்கையால் அர்தசம அமைப்பு உருவாகும் விதத்தைச் சொல்கிறார். மாத்திரை/விரிவில் ஏற்படும் மாறுபாட்டை குறைவு (விஷம), அதிகம் (அதிவிருத்த), ஒத்திசைவு (சாமான்ய) என வகைப்படுத்தி ‘க்லௌக’ அளவீடு, ‘விதானக’ அமைப்பு போன்ற தொழில்நுட்பத் தரநிலைகளை அறிமுகப்படுத்துகிறார். பாத நிலை விதிகளில் தொடக்க வக்கிர/மாற்றம், நான்காம் எழுத்திலிருந்து ‘பத்யா’ பயன்பாடு ஆகியவற்றையும் கூறுகிறார். பின்னர் கபலா, யுஜஸ்வன், விபுலா மற்றும் அதன் துணைவகைகள், சக்ரஜாதி, ஆபீட-ப்ரத்யாபீட, மஞ்சரி-லவணீ, அம்ருததாரா, சௌரபம் முதலிய கணவரிசை அடிப்படையிலான பெயரிடப்பட்ட வடிவங்களை பட்டியலிடுகிறார். இறுதியில் அடுத்ததாக விளக்கப்படவுள்ள மேலும் சில சந்தங்களை முன்னறிவித்து, ஶாஸ்திர வித்யையை ஒழுங்கான தர்மஞானமாக மாற்றும் புராண முறையைத் தொடர்கிறார்.
Adhyaya 332
Definition of Ardha-sama (Half-equal) Metres (अर्धसमनिरूपणम्)
பகவான் அக்னி வசிஷ்டருக்கு சந்தஸ்ஶாஸ்திரப் போதனையில் விஷமச் சந்தங்களிலிருந்து அடுத்ததாக அர்த்தசம (பாதி-சம) சந்தங்களின் வகைப்பாட்டை எடுத்துரைக்கிறார். தொடக்கத்தில் இவ்வகையில் நினைவுகூரப்படும் உபசித்ரக, ஸஸமாநா, போஜபாகா, த்ருதமத்யா, பகாகதா, உனனா, ஜயா ஆகிய சந்தப் பெயர்களை பட்டியலிட்டு, அவற்றை அறிதல்/அமைத்தல் हेतु கண-வரிசைகள் மற்றும் பெயரிடப்பட்ட தாள-லய வடிவங்களை விளக்குகிறார். பின்னர் ஆக்யானிகா (கதைநடை) சந்த முறைகளையும் அவற்றின் விபரீத (மாற்றிய/தலைகீழ்) வடிவங்களையும் வேறுபடுத்தி ராஜஸா, கோகதா, த்ரோண, கேதுமதி, ஜகாகதா, ததஜகாகதா போன்ற உதாரணங்களை கூறுகிறார்; தரிணவல்லபா, அபராக்ரம, புஷ்பிதா போன்ற கூடுதல் பெயர்வடிவங்களும் அறிமுகமாகின்றன. முடிவில் சமவ்ருத்த அமைப்பைத் தெளிவான கண-ஒழுங்கும் மாத்திரை எண்ணிக்கையும் (நாக அலகுகள்) கொண்டு காட்டி, அதன் எதிர்வடிவமான ‘கஞ்ஜா’வையும் சொல்கிறார்; இதனால் சந்தோவித்யை ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட வாக்கும் தர்மப் பண்பாடும் இணைந்த துல்லியமான, மீள உருவாக்கக்கூடிய சாஸ்திரமாக நிறுவப்படுகிறது।
Adhyaya 333
Samavṛtta-nirūpaṇa — Definition of Samavṛtta (Equal-syllabled Metres)
அக்னி பகவான் அர்த்தசமச் சந்தங்களிலிருந்து சமவிருத்த (சமஅட்சர) சந்தங்களின் வரையறைக்குச் செல்கிறார். யதி (இடைநிறுத்தம்), விச்சேதம் (அளவியல் பிரிவு) மற்றும் நடு/முடிவு இடங்களில் உள்ள கணங்களின் அடையாளம் மூலம் சமஅட்சர அமைப்பு எவ்வாறு அறியப்படும் என்பதை விளக்குகிறார். இவ்வத்யாயம் தொழில்நுட்பக் கையேடு போல பல வ்ருத்தங்களின் பெயர்கள், அவற்றின் கண-வரிசைகள், நினைவூட்டும் குழுக்கள், மேலும் சில இடங்களில் வகைப்பாடு/இடநிர்ணயம் (மேல்நிலை குழுக்கள், உபஜாதி வகைகள்) ஆகியவற்றைத் தொகுத்துக் கூறுகிறது. பிங்கல மரபின் பழைய போதனைகளையும் முறையான பிரிவுகளையும் சுட்டி, காத்தா-ப்ரஸ்தாரம் மற்றும் வரிசைமாற்ற/அட்டவணைத் தர்க்கத்தையும் குறிப்பிடுகிறது. மொத்தத்தில், ஒலி-வடிவத்தின் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட அறிவியலாகச் சந்தஃஷாஸ்திரத்தை அக்னி நிறுவி, கணப் படிமங்களை ஆளுதல் மூலம் கவிதை மற்றும் யாகவாக்கின் துல்லியம் காக்கப்பட்டு, தர்ம பரம்பரை நிலைத்து, இலக்கிய வெளிப்பாடு மேலும் நுட்பமடையும் என உரைக்கிறார்.
Adhyaya 334
Prastāra-nirūpaṇa — Explanation of Prastāra (Tabulation/Matrix of Metres)
இந்த அதிகாரத்தில் பகவான் அக்னி, காத்தாவை அடிப்படையாகக் கொண்டு ‘பிரஸ்தார’த்தை யாப்பியலில் சாத்தியமான எல்லா சந்த வடிவங்களையும் விதிமுறையுடன் எண்ணிப் பட்டியலிடும் முறையாக நிறுவுகிறார். வரிசை உருவாக்கம்–ஒப்பீடு, நஷ்ட (குறியெண் மூலம் வடிவத்தை பின்னோக்கி கண்டறிதல்) மற்றும் உத்திஷ்ட (முன்னோக்கி வரிசையாக எண்ணுதல்) செயல்முறைகள், சோடி/ஒற்றை விதிகள், பாதியாக்கும் படிகள், எண்ணிக்கைச் சீரமைப்புகள் கூறப்படுகின்றன. பின்னர் மேரு-பிரஸ்தார (பாஸ்கல் போன்ற அடுக்கமைப்பு) தொடர்பு காட்டி ‘யாப்பின் சாரம்’ என—எண்கள் இரட்டிப்பாகி ஒன்று குறைதல், அத்வா/அங்குல உவமையால் ஏற்றம்–இறக்கம் படிநிலைகளில் கணக்குகள் பெறுதல்—என்று விளக்கப்படுகிறது. இவ்வாறு யாப்பியல்-கணிதம் புனித ஒழுங்காகக் கருதப்பட்டு, பாராயணத் தூய்மை மற்றும் அனுமதிக்கப்பட்ட எல்லா வடிவங்களின் முறையான அறிவு உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது।
Adhyaya 335
अध्यायः ३३५ — शिक्षानिरूपणम् (Explanation of Śikṣā / Phonetics)
முன்னைய பிரஸ்தார விவாதத்திற்குப் பின் சந்தஸ் மையப் பாடத்திட்டத்தில் பகவான் அக்னி, மந்திரம்–யாப்பு–பிரமாண பரம்பரைக்கு ஒலியடித்தளமான ‘சிக்ஷா’ (ஒலியியல்) பற்றி விளக்குகிறார். அவர் வர்ண-எண்ணிக்கை கூறி, உயிரெழுத்து–மெய்யெழுத்து வேறுபாடுகள், மேலும் அனுஸ்வாரம், விசர்கம், அயோகவாஹம் போன்ற துணைஒலிகளையும் குறிப்பிடுகிறார். மனம், உள்ளக அগ্নி, பிராணவாயு ஆகிய உட்புற இயல்புகளுடன் வாக்கு உற்பத்தி தொடர்புபடுத்தி, ஒலி எவ்வாறு அர்த்தமுள்ள உச்சரிப்பாகிறது என்பதைச் சொல்கிறார். உதாத்த/அனுதாத்த/ஸ்வரித, ஹ்ரஸ்வ/தீர்க/ப்லுத, இடம்–முயற்சி அடிப்படையில் வர்ணங்களை வகைப்படுத்தி மார்பு, தொண்டை, தலை, நாவேரு, பற்கள், மூக்கு, உதடுகள், தாலு முதலிய உச்சரிப்பு நிலையங்களை பட்டியலிடுகிறார். தவறான உச்சரிப்பு ஆன்மிகத் தீங்கு தரும், யாக-கிரியைகளில் பயனற்றது; சரியான ஸ்வரம், தெளிவான உச்சரிப்பு மங்களகரமும் உயர்வளிப்பதும் என வலியுறுத்துகிறார். இறுதியில் அஸ்ப்ருஷ்ட/ஈஷத்-ஸ்ப்ருஷ்ட/ஸ்ப்ருஷ்ட வகைகளால் சிக்ஷாவை தர்மரட்சக நுட்பமாக நிறுவுகிறார்।