
အခန်း ၄၂ သည် ဆက်စပ်နေသော လှုပ်ရှားမှု သုံးခုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ (၁) နာရဒ မဟာမုနိသည် တီရ္ထသီအိုရီကို ရှင်းပြ၍ ဝါသုဒေဝ မရှိလျှင် သန့်ရှင်းရာနေရာသည် မပြည့်စုံဟု ဆိုသည်။ သူသည် အရှ္ဌာက္ခရာ မန္တရဇပဖြင့် ယောဂပူဇာကို ကြာရှည်ပြုလုပ်ကာ လူလောကအကျိုးအတွက် ဗိဿဏု၏ “ကလာ” တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ထိုနေရာ၌ တည်ထောင်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဗိဿဏုက သဘောတူ၍ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ဒေသနာမည်နှင့် ရိုးရာပူဇာအာဏာ တည်မြဲလာသည်။ (၂) ထို့နောက် ကာရ္တိကလ (ရှုက္လပက္ခ) ဧကာဒသီ ကျင့်စဉ်ကို သတ်မှတ်သည်။ သတ်မှတ်ရေတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ပဉ္စောပစာရ ပူဇာ၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြား၍ သီချင်း/ပဋ္ဌာန်းဖတ်ခြင်း၊ ဒေါသနှင့် မာနကို ရှောင်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်းတို့ကို ဆိုထားပြီး၊ ဘက္တိနှင့် သီလတရား အရည်အသွေးများကို စုစည်းကာ အပြည့်အဝ ညလုံးနိုးကြားသူသည် “ပြန်မမွေးတော့” (punar na jāyate) ဟု ကြေညာသည်။ (၃) သင်ခန်းစာပုံပြင်တွင် အာర్జုနက အိုင်တရေယအကြောင်း မေးရာ နာရဒက သူ၏ မျိုးရိုးနှင့် မန္တရဇပ အမြဲပြုခြင်းကြောင့် မပြောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်း၊ အိမ်တွင်းတင်းမာမှုတို့ကို ပြောသည်။ အိုင်တရေယက ကိုယ်ခန္ဓာရှိဘဝ၏ ဒုက္ခပျံ့နှံ့မှု၊ အပြင်ပန်းသန့်စင်မှုသာ မလုံလောက်ဘဲ ဘာဝ-ရှုဒ္ဓိ (အတွင်းစိတ်သန့်ရှင်းမှု) လိုအပ်ကြောင်းနှင့် နိရ္ဝေဒ → ဝိုင်ရာဂျယ → ဉာဏ → ဗိဿဏုသိမြင်ခြင်း → မောက္ခ လမ်းစဉ်ကို သင်ကြားသည်။ ဗိဿဏု ပေါ်ထွန်း၍ စတုတ္တရကို လက်ခံကာ ကောင်းချီးပေးပြီး ထိုစတုတ္တရ၏ အကျိုးကို “အဃာ-နာရှန” ဟု အမည်ပေးကာ ကိုဋိတီရ္ထနှင့် ဟရိမေဓသ ပူဇာအကြောင်းညွှန်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိုင်တရေယသည် ဝါသုဒေဝကို အမြဲအမှတ်ရခြင်းဖြင့် လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိသည်။
Verse 1
नारद उवाच । ततो मया स्थापिते च स्थाने कालांतरेण ह । चिंतितं हृदये भूयो द्विजानुग्रहकाम्यया
နာရဒ မုနိက ပြောသည်—ငါသည် ထိုအရာကို ၎င်း၏နေရာ၌ တည်ထောင်ပြီးနောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာသော်၊ နှစ်ကြိမ်မွေးသူများ (ဗြာဟ္မဏ) အပေါ် ကောင်းကျိုးနှင့် အနုဂ्रहကို လိုလားသဖြင့် နှလုံးထဲ၌ ထပ်မံ စဉ်းစားမိ၏။
Verse 2
वासुदेवविहीनं हि तीर्थमेतन्न रोचते । असूर्यं हि जगद्यद्वत्स हि भूषण भूषणम्
ဝါစုဒေဝ မရှိလျှင် ဤတီရ္ထသည် ငါ့အား မနှစ်သက်စေ။ နေမရှိသော ကမ္ဘာသည် ပျော်ရွှင်မှုမရှိသကဲ့သို့—သူသည် အလှဆင်အရာအားလုံး၏ အလှဆင်တော်မူသော အလှတရားဖြစ်၏။
Verse 3
यत्र नैव हरिः स्वामी तीर्थे गेहेऽथ मानसे । शास्त्रे वा तदसत्सर्वं हांसं तीर्थं न वायसम्
ဟရိ အရှင် မရှိသောနေရာ—တီရ္ထ၌ဖြစ်စေ၊ အိမ်၌ဖြစ်စေ၊ စိတ်၌ဖြစ်စေ၊ သာသနာကျမ်း၌ဖြစ်စေ—အရာအားလုံးသည် အကျိုးမဲ့ ခြောက်သွေ့သွား၏။ တီရ္ထသည် ဟံသာကဲ့သို့ သန့်ရှင်း၍ ခွဲခြားသိမြင်ရမည်၊ ကော်ကဲ့သို့ မဖြစ်ရ။
Verse 4
तस्मात्प्रसाद्य वरदं तीर्थेऽस्मिन्पुरुषोत्तमम् । आनेष्ये कलया साक्षाद्विश्वनुग्रहकाम्यया
ထို့ကြောင့် ဤသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၌ ကောင်းချီးပေးတတ်သော ပုရုရှောတ္တမကို ပူဇော်၍ ပရသာဒကို ရယူကာ၊ ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးအား အနုဂ्रहပေးလိုသော ဆန္ဒဖြင့်၊ သူ၏ ဒေဝီယ အစိတ်အပိုင်းတစ်ပါးအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ဤနေရာသို့ ငါ ခေါ်ဆောင်လာမည်။
Verse 5
इति संचिंत्य कौरव्य ततोऽहं चात्र संस्थितः । ज्ञानयोगेन योगींद्रं शतं वर्षाण्यतोषयम्
ဤသို့ စဉ်းစားပြီးနောက်၊ အို ကောရဝျာ၊ ငါသည် ဤနေရာ၌ တည်ကြည်စွာ နေထိုင်ခဲ့၏။ ဉာဏယောဂ၏ သင်္ကာရဖြင့် ယောဂီတို့၏ အရှင်ကို နှစ်တစ်ရာတိုင်အောင် ကျေနပ်စေခဲ့၏။
Verse 6
अष्टाक्षरं जपन्मंत्रं संनिगृह्येंद्रियाणि च । वासुदेवमयो भूत्वा सर्वभूतकृपापरः
အက္ခရာရှစ်လုံး မန္တရကို ဇပ်ကာ၊ အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်၍၊ ငါသည် ဝါစုဒေဝဖြင့် ပြည့်ဝသွားကာ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာကို အလေးထားသူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 7
एवं मयाराध्यमानो गरुडं हरिरास्थितः । गणकोटिपरिवृतः प्रत्यक्षः समजायत
ဤသို့ ငါက အာရాధနာပြုသဖြင့်၊ ဂရုဍပေါ်၌ ထိုင်တော်မူသော ဟရိသည် ကောဋိပေါင်းများစွာသော အဖွဲ့အစုတို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက် မျက်မြင်ထင်ရှား ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 8
तमहं प्रांजलिर्भूत्वा दत्त्वार्घ्यं विधिवद्धरेः । प्रत्यवोचं प्रमम्याथ प्रबद्धकरसं पुटः
ထို့နောက် ငါသည် လက်နှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်း၍ အရ္ဃျကို ဟရိထံ သာသနာတော်နည်းအတိုင်း ဆက်ကပ်၏။ ထို့ပြင် ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး လက်များကို ဆုတောင်းပုံစံဖြင့် ချုပ်ထားလျက် တော်ကို လျှောက်တင်၏။
Verse 9
श्वेतद्वीपे पुरा दृष्टं मया रूपं तव प्रभो । अजं सनातनं विष्णो नरनारायणात्मकम्
ယခင်က သွေးတဒွီပ၌၊ အို प्रभု၊ သင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ငါမြင်ခဲ့၏။ အို ဗိဿဏု၊ မမွေးဖွားသေးသော (အဇ) နှင့် အနန္တကာလတည်သော (သနာတန) ဖြစ်၍၊ နရ-နာရာယဏ၏ သဘာဝတော်ကို ဆောင်တော်မူ၏။
Verse 10
तद्रूपस्य कलामेकां स्थापयात्र जनार्दन । यदि तुष्टोऽसि मे विष्णो तदिदं क्रियतां त्वया
အို ဇနာဒန၊ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်၏ ဒေဝီယ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ကို ဤနေရာ၌ တည်ထောင်ပေးပါ။ အို ဗိဿဏု၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် စိတ်တော်ကျေနပ်ပါက ဤအမှုကို သင်၏လက်ဖြင့် ပြုလုပ်ပေးပါ။
Verse 11
एवं मया प्रार्थितोऽथ प्रोवाच गरुडध्वजः । एवमस्तु ब्रह्मपुत्र यत्त्वयाभीप्सितं हृदि
ဤသို့ ကျွန်ုပ်က ဆုတောင်းမိသဖြင့် ဂရုဍကို အလံတော်ထားသော သခင်က မိန့်တော်မူသည်—“အို ဘြဟ္မာ၏သား၊ သင်၏နှလုံး၌ လိုလားသမျှ အတိုင်း ဖြစ်စေ” ဟု။
Verse 12
तत्तथा भविता सर्वमप्यत्रस्थं सदैव हि । एवमुक्त्वा गते विष्णौ निवेश्य स्वकलां प्रभो
“အရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်လာမည်၊ ဤနေရာ၌ အစဉ်တည်နေမည်” ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဗိဿဏု ထွက်ခွာသွားသောအခါ သခင်သည် မိမိ၏ ဒေဝီယ အစိတ်အပိုင်းကို တည်ထောင်တော်မူ၏။
Verse 13
मया संस्थापितो विष्णुर्लोकानुग्रहकाम्यया । यस्मात्स्वयं श्वेतद्वीपनिवास्यत्र हरिः स्थितः
လောကများကို ကရုဏာပြုလိုသော ဆန္ဒကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဗိဿဏုကို ဤနေရာ၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်—အဖြူကျွန်း (Śvetadvīpa) တွင် နေထိုင်သော ဟရီ ကိုယ်တိုင် ဤအရပ်၌ တည်နေစေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 14
वृद्धो विश्वस्य विश्वाख्यो वासुदेवस्ततः स्मृतः । कार्तिके शुक्लपक्षे या भवत्ये कादशी शुभा
ထိုသခင်ကို ဝါစုဒေဝ ဟု အမှတ်ရကြသည်—ကမ္ဘာလောက၏ ရှေးအိုသော အရှင်၊ လောကအနှံ့ ကျော်ကြားသူ။ ထို့ကြောင့် ကာရ္တိကလ၏ လင်းလက်သော ပက္ခ (śukla-pakṣa) တွင် ကျရောက်သော မင်္ဂလာ အဲကာဒသီ သည် အထူးသန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်သည်။
Verse 15
स्नानं कृत्वा विधानेन तोयप्रस्रवणादिषु । योर्चयेदच्युतं भक्त्या पंचोपचारपूजया
စည်းကမ်းအတိုင်း ရေထွက်ပေါက်များ၊ ရေစမ်းများစသည့်နေရာတို့၌ ရေချိုးပြီးနောက်၊ မည်သူမဆို ဘက္တိဖြင့် အချျုတ (Acyuta) ကို ပဉ္စဥပစာရ ပူဇာ (အလှူပစ္စည်းငါးမျိုး) ဖြင့် ပူဇော်လျှင်။
Verse 16
उपोष्य जागरं कुर्याद्गीतवाद्यं हरेः पुरः । कथां वा वैष्णवीं कुर्याद्दंभक्रोधविवर्जितः
အစာရှောင် (upavāsa) ပြု၍ ညအိပ်မပျော် စောင့်ကြည့်ခြင်း (jāgara) ကို လုပ်ကာ ဟရိ၏ရှေ့တွင် သီချင်းဆို၊ တူရိယာတီးရမည်။ သို့မဟုတ် လိမ်လည်ဟန်ဆောင်မှုနှင့် ဒေါသကင်းစင်၍ ဝိုင်ရှ္ဏဝ သာသနာဇာတ်တော်များကို ရွတ်ဖတ်ပြောဆိုရမည်။
Verse 17
दानं दद्याद्यथाशक्त्या नियतो हृष्टमानसः । अनेकभवसंभूतात्कल्मषादखिलादपि
စွမ်းအားအတိုင်း ဒါန (dāna) ပေးလှူရမည်၊ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်၍ စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက်။ ထိုကြောင့် မွေးဖွားမှုများစွာမှ စုဆောင်းလာသော အပြစ်အညစ်အကြေး အစုအဝေးတစ်လုံးလုံးမှပင်—
Verse 18
मुच्यतेऽसौ न संदेहो यद्यपि ब्रह्मघातकः । गारुडेन विमानेन वैकुंठं पदमाप्नुयात्
—ထိုသူသည် သံသယမရှိဘဲ လွတ်မြောက်၏၊ ဘရားမဏကို သတ်သူဖြစ်သော်လည်းပင်။ ဂရုဍ၏ လေယာဉ်တော် (Garuda-vimāna) ဖြင့် သယ်ဆောင်ခံရကာ ဝိုင်ကుంఠ (Vaikuṇṭha) အဘိဓမ္မနေရာသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 19
कुलानां तारयेत्पार्थ शतमेकोत्तरं नरः । श्रद्धायुक्तं मुदा युक्तं सोत्साहं सस्पृहं तथा
အို ပါရ္ထ (Pārtha) ရေ၊ ထိုသူသည် မျိုးရိုးတန်းဆက် တစ်ရာတစ် (၁၀၁) မျိုးကို ကယ်တင်နိုင်၏။ (ဤဝတ်ပြုမှုသည်) ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံ၍ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ယှဉ်ကာ စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် ဆန္ဒပြင်းပြမှုတို့ပါရှိရမည်။
Verse 20
अहंकारविहीनं च स्नानं धूपानुपनम् । पुष्पनैवेद्यसंयुक्तमर्घदानसमन्वितम्
အဟင်္ကာရမရှိဘဲ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို ပြု၍ မီးခိုး (ဓူပ) ပူဇော်ပါ; ပန်းနှင့် နေဝေဒျ (အာဟာရပူဇော်) တို့ပါဝင်ကာ အရ္ဃျ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါနဖြင့် ပြည့်စုံစေ။
Verse 21
यामेयामे महाभक्त्या कृतारार्तिकसंयुतम् । चामराह्लादसंयुक्तं भेरीनादपुरस्कृतम्
ည၏ ယာမတိုင်းတွင် မဟာဘက္တိဖြင့် အာရတီကို ဆောင်ရွက်ပါ; စာမရာဖြင့် ပန်ကာခတ်ပူဇော်ခြင်း၏ ပီတိနှင့်အတူ၊ ဘေရီ (ဒရမ်ကြီး) သံဖြင့် ဦးဆောင်လျက်။
Verse 22
पुराणश्रुतिसंपन्नं भक्तिनृत्यसमन्वितम् । विनिद्रंक्षृत्तृषास्वादस्पृहाहीनं च भारत
အို ဘာရတ၊ ပုရာဏ သရုတိ (သဒ္ဓမ္မကြားနာခြင်း) နှင့် ပုရာဏရွတ်ဖတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်ဝ၍၊ ဘက္တိနတ်တ (ပူဇော်ကခုန်) နှင့်အတူ; အိပ်မပျော်ဘဲ၊ အရသာလိုချင်မှု၊ ဆာလောင်မှု၊ ရေငတ်မှုနှင့် အာသာတဏှာတို့မှ ကင်းလွတ်လျက်။
Verse 23
तत्पादसौरभघ्राणसंयुतं विष्णुवल्लभम् । सगीतं सार्चनकरं तत्क्षेत्रगमनान्वितम्
ထိုဘုရား၏ ခြေတော်အနံ့သင်းကို ရှူရှိုက်၍ ပီတိရ၊ ဗိṣṇု၏ ချစ်ခင်တော်မူရာဖြစ်၏; သီချင်းဂီတနှင့်အတူ အರ್ಚနာ (ပူဇော်ဝတ်ပြု) ကို ဆောင်ရွက်၍၊ ထိုကွင်းမြေသန့် (က்ஷೇತ್ರ) သို့ ဘုရားဖူးသွားခြင်းလည်း ပါဝင်၏။
Verse 24
पायुरोधेन संयुक्तं ब्रह्मचर्यसमन्वितम् । स्तुतिपाठेन संयुक्तं पादोदकविभूषितम्
ကိုယ်ကာယထိန်းချုပ်မှုနှင့် ပေါင်းစည်း၍၊ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော သီလ) ဖြင့် ပြည့်စုံ၏; စတုတိပာဋ္ဌ (သီချင်းမေတ္တာတော်) ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့်အတူ၊ ဘုရား၏ ခြေတော်ရေ (ပာဒోదက) သန့်ရေဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 25
सत्यान्वितं सत्ययोगसंयुतं पुण्यवार्तया । पंचविंशतिभिर्युक्तं गुणैर्यो जागरं नरः । एकादश्यां प्रकुर्वीत पुनर्न जायते भुवि
သစ္စာနှင့်ပြည့်စုံ၍ သစ္စာယောဂကျင့်စဉ်နှင့်ပေါင်းစည်းကာ သန့်ရှင်းသောဓမ္မစကားဖြင့်ထောက်ပံ့ထားသော—ဂုဏ်သတ္တိ ၂၅ ပါဝင်သည့်—ဧကာဒသီနေ့တွင် ညအိပ်မပျော်ဘဲစောင့်တော်မူသူသည် မြေပြင်၌ ထပ်မံမွေးဖွားခြင်းမရှိတော့။
Verse 26
अत्र तीर्थवरे पूर्वमैतरेय इति द्विजः । सिद्धिं प्राप्तो महाभागो वासुदेवप्रसादतः
ယခင်က ဤအထူးမြတ်သော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူးကန်) တွင် အိုင်တရေယ ဟုခေါ်သော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တစ်ဦး—အလွန်ကံကောင်းသူ—သည် ဝါစုဒေဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ရရှိ하였다။
Verse 27
अर्जुन उवाच । ऐतरेयः कस्य पुत्रो निवासः क्वास्य वा मुने । कथं सिद्धिमागाद्धीमान्वासुदेवप्रसादतः
အာర్జုနက ပြောသည်—“အို မုနိ၊ အိုင်တရေယသည် မည်သူ၏သားနည်း၊ သူ၏နေထိုင်ရာသည် ဘယ်မှာနည်း၊ ထိုပညာရှိသည် ဝါစုဒေဝ၏ ကရုဏာတော်ဖြင့် မည်သို့ စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သနည်း?”
Verse 28
नारद उवाच । अस्मिन्नेव मम स्थाने हारीतस्यान्वयेऽभवत्
နာရဒက ပြောသည်—“ဤနေရာတည်းဟူသော ငါ၏ဌာန၌ပင် သူသည် ဟာရီတ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။”
Verse 29
मांडूकिरिति विप्राग्र्यो वेदवेदांगपारगः
မဏ္ဍူကီ ဟုအမည်ရသော ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်တစ်ဦး ရှိ၍ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ကို အပြည့်အဝ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်하였다။
Verse 30
तस्यासी दितरा नाम भार्या साध्वीगुणैर्युता । तस्यामुत्पद्यत सुतस्त्वैतरेय इति स्मृतः
သူ၌ ဒိတာရာ ဟူသော ဇနီးတော်ရှိ၍ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံသော သဒ္ဓါရှင် မိန်းမမြတ်ဖြစ်၏။ ထိုမိဖွားမှ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွား၍ «အိုင်တရေယ» ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ကြ၏။
Verse 31
स च बाल्यात्प्रभृत्येव प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम् । जजापमंत्रं त्वनिशं द्वादशाक्षरसंज्ञितम्
ထိုသူသည် ကလေးဘဝမှစ၍ ယခင်ဘဝက သင်ကြားထားသကဲ့သို့ «အက္ခရာတစ်ဆယ်နှစ်လုံး» ဟုခေါ်သော မန္တရကို အစဉ်မပြတ် ဂျပ်ပာရွတ်ဆို၏။
Verse 32
न श्रृणोति न वक्त्येव मनसापि च किंचन । एवंप्रभावः सोऽभूच्च बाल्ये विप्रसुतस्तदा
သူသည် မကြားလည်းမကြား၊ မပြောလည်းမပြော၊ စိတ်ဖြင့်ပင် မည်သည့်အရာကိုမျှ မဆက်နွယ်။ ထိုအခါ ဗြာဟ္မဏသားကလေးဖြစ်စဉ်၌ ထိုသို့ အံ့ဩဖွယ်အာနုဘော်ရှိ၏။
Verse 33
ततो मूकोऽयमित्येव नानोपायैः प्रबोधितः । पित्रा यदा न कुरुते व्यवहाराय मानसम्
ထို့ကြောင့် ဖခင်သည် «ဤကလေးသည် မူက (မပြောနိုင်) ဖြစ်သည်» ဟုထင်ကာ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် နှိုးဆော်သော်လည်း၊ သာမန်လောကရေးရာများသို့ စိတ်ကိုပင် မလှည့်မပြောင်းသည့်အခါ—
Verse 34
ततो निश्चित्य मनसा जडोयमिति भारत । अन्यां विवाहयामास दारान्पुत्रांस्तथादधे
ထို့နောက် စိတ်၌ဆုံးဖြတ်ကာ “ဤသူသည် ဉာဏ်မပြည့် (ဂျဋ) ဖြစ်သည်၊ ဟေ ဘာရတ” ဟုဆို၍ အခြားမိန်းမတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်စေကာ၊ ထိုမိန်းမမှ ဇနီးအဖြစ်နှင့် သားများကို ရရှိ၏။
Verse 35
पिंगानाम च सा भार्या तस्याः पुत्राश्च जज्ञिरे । चत्वारः कर्मकुशला वेदवेदांगवादिनः
ထိုဇနီး၏အမည်မှာ ပိင်္ဂာ (Piṅgā) ဟူ၍ ခေါ်ကြပြီး၊ ထိုမိခင်မှ သားလေးယောက် မွေးဖွားလာကြသည်။ သူတို့သည် ကర్మကိစ္စများ၌ ကျွမ်းကျင်၍ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဟောပြောနိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 36
यज्ञेषु शांतिहोमेषु द्विजैः सर्वत्र पूजिताः । ऐतरेयोपि नित्यं च त्रिकालं हरिकंदिरे
ယဇ်ပူဇာများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဟောမများတွင် သူတို့ကို ဒွိဇများက နေရာတိုင်း၌ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ထို့ပြင် အိုင်တရေယ (Aitareya) သည်လည်း နေ့စဉ် သုံးချိန်တိုင်း ဟရီ (Hari) ဘုရား၏ မန္ဒိရ၌ အမြဲတမ်း နေထိုင်လျက်ရှိသည်။
Verse 37
जजाप परमं जाप्यं नान्यत्र कुरुते श्रमम् । ततो माता निरीक्ष्यैव सपत्नीतनयांस्तथा
သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂျပ မန္တရကိုသာ အမြဲတမ်း ဂျပပြု၍ အခြားအရာများတွင် မည်သည့်အားထုတ်မှုမျှ မလုပ်တော့။ ထို့နောက် မိခင်သည် အခြားဇနီး၏ သားများကိုပါ ကြည့်မြင်ရုံဖြင့် စိတ်နှလုံး ပူပန်နာကျင်လာသည်။
Verse 38
दार्यमाणेन मनसा तनयं वाक्यमब्रवीत् । क्लेशायैव च जातोऽसि धिग्मे जन्म च जीवितम्
စိတ်နှလုံး နာကျင်၍ ခွဲခြမ်းခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော မိခင်သည် သားကို ပြောလေ၏—“နင်က ဒုက္ခအတွက်ပဲ မွေးလာတာ။ ငါ့မွေးဖွားခြင်းနဲ့ ငါ့အသက်ရှင်ခြင်းကို ရှက်စရာပဲ!”
Verse 39
नार्यास्तस्या नृलोकेऽत्र वरैवाजननिः स्फुटम् । विमानिता या भर्त्रास्यान्न पुत्रः स्याद्गुणैर्युतः
လူ့လောက၌ မိန်းမများအနက် ထိုအခြားမိခင်သည် အမှန်တကယ် ပိုကောင်းမြတ်သူ ဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းက အထင်သေးနှိမ့်ချခံရသော ဇနီး၏ သားသည် ဘယ်လိုလုပ်၍ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံနိုင်မည်နည်း။
Verse 40
पिंगेयं कृतपुण्या वै यस्याः पुत्रा महागुणाः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वत्राभ्यर्चिता गुणैः
ဤပိင်္ဂါသည် အမှန်တကယ်ပင် ကုသိုလ်ကံ စုဆောင်းထားသူ ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမူကား သူမ၏ သားတို့သည် မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်ရည်ရှိကြပြီး ဗေဒကျမ်းများနှင့် ဗေဒင်္ဂကျမ်းများကို တတ်ကျွမ်းကာ နေရာတိုင်းတွင် လေးစားခံရသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 41
तदहं पुत्र दुर्भाग्या महीसागरसंगमे । निमज्जीष्ये वरं मृत्युर्जीविते किं फलं मम । त्वमप्येवं महामौनी नन्द भक्तो हरेश्चिरम्
ထို့ကြောင့် ငါ့သား၊ ကံဆိုးသူ ငါသည် မြေနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာအရပ်၌ ရေဆင်း၍ အသက်စွန့်မည်။ သေခြင်းသည်သာ မြတ်၏။ ငါ့အသက်ရှင်ခြင်း၌ အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ သင်သည်လည်း ကြီးမြတ်သော တိတ်ဆိတ်ခြင်းရှိသူ၊ ဟရိဘုရားရှင်ကို ကြာမြင့်စွာ ကိုးကွယ်လာသူ ဖြစ်ပါလျက်နှင့် (ငါသည် ဤသို့ ဆင်းရဲရပါသည်)။
Verse 42
नारद उवाच । इति मातुर्वचः श्रुत्वा प्रहसन्नैतरेयकः
နာရဒက ဆိုသည် - ဤသို့ မိခင်၏ စကားကို ကြားရသောအခါ အိုင်တရေယကသည် ပြုံးလေ၏။
Verse 43
ध्यात्वा मुहुर्तं धर्मज्ञो मातरं प्रणतोऽब्रवीत् । मातर्मिथ्याभिभूतासि अज्ञाने ज्ञानवत्यसि
ခေတ္တမျှ တွေးတောဆင်ခြင်ပြီးနောက် တရားဓမ္မကို သိမြင်သူသည် မိခင်ကို ဦးညွှတ်၍ ဆိုလေသည် - "မယ်တော်၊ သင်သည် မှားယွင်းသော အမြင်ဖြင့် လွှမ်းမိုးခံနေရပါသည်၊ အဝိဇ္ဇာဖုံးလွှမ်းနေလျက်နှင့် မိမိကိုယ်ကို ပညာရှိဟု ထင်မှတ်နေပါသည်"။
Verse 44
अशोच्ये शोचसि शुभे शोच्ये नैवाऽपि शोचसि । देहस्यास्य कृते मिथ्यासंसारे किं विमुह्यसि
မင်္ဂလာရှိသော အိုမယ်တော်၊ သင်သည် မပူဆွေးသင့်သည်ကို ပူဆွေးနေပြီး၊ အမှန်တကယ် ပူဆွေးသင့်သည်ကိုမူ မပူဆွေးဘဲ နေပါ၏။ ဤခန္ဓာကိုယ်အတွက်ကြောင့် အဘယ်ကြောင့် သင်သည် မှားယွင်းသော သံသရာဝဲဂယက်၌ တွေဝေနေပါသနည်း။
Verse 45
मूर्खाचरितमेतद्धि मन्मातुरुचितं न हि । अन्यत्संसारसारं च सारमन्यच्च मोहिताः
ဤသည်မှာ မိုက်မဲသူတို့၏ အပြုအမူသာဖြစ်ပြီး အမိအတွက် မသင့်လျော်ပါ။ မှားယွင်းသောသူတို့သည် သံသရာ၏ အနှစ်သာရကို တစ်မျိုးထင်မြင်ကြသော်လည်း အမှန်တရားမှာ တခြားစီသာဖြစ်သည်။
Verse 46
प्रपश्यंति यथा रात्रौ खद्योतं दीपवत्स्थितम् । यदिदं मन्यसे सारं श्रृणु तस्याप्यसारताम्
ညအခါ ပိုးစုန်းကြူးကို မီးအိမ်ဟု ထင်မှတ်မှားသကဲ့သို့၊ သင် အနှစ်သာရဟု ထင်မှတ်ထားသော အရာ၏ အနှစ်မဲ့ပုံကို ယခု နားထောင်လော့။
Verse 47
एवंविधं हि मानुऽयमा गर्भादिति कष्टदम् । अस्थिपट्टतुलास्तम्भे स्नायुबन्धेन यंत्रिते
ဤလူ့ခန္ဓာသည် ဝမ်းတွင်း၌ ပဋိသန္ဓေနေချိန်မှစ၍ ဆင်းရဲဒုက္ခအတိပြီး၏။ အရိုးတိုင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အကြောအမျှင်များဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော အိမ်နှင့်တူ၏။
Verse 48
रक्तमांसमदालिप्ते विण्मूत्रद्रव्यभाजने । केशरोमतृणच्छन्ने सुवर्णत्वक्सुधूतके
သွေးနှင့် အသားတို့ဖြင့် လိမ်းကျံထားပြီး၊ မစင်နှင့် ဆီးတို့ကို ထည့်ထားသော အိုးကဲ့သို့ဖြစ်၏။ မြက်ပင်ကဲ့သို့ အမွေးအမျှင်များ ဖုံးအုပ်ထားသော်လည်း ရွှေရောင်အရေပြားဖြင့် ဖုံးကွယ်လှည့်စားထားသည်။
Verse 49
वदनैकमहाद्वारे षड्गवाक्षवितभूषिते । ओष्ठद्वयकाटे च तथा दंतार्गलान्विते
ပါးစပ်တည်းဟူသော တံခါးမကြီး တစ်ခုရှိပြီး၊ 'ပြတင်းပေါက်' ခြောက်ပေါက်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ နှုတ်ခမ်းနှစ်လွှာသည် တံခါးရွက်များဖြစ်ပြီး သွားများသည် တံခါးမင်းတုံးများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 50
नाडीस्वेदप्रवाहे च कालवक्त्रानलस्थिते । एवंविधे गृहे गेही जीवो नामास्ति शोभने
နာဒီလမ်းကြောင်းများနှင့် ချွေးစီးကြောင်းများ စဉ်ဆက်မပြတ် စီးဆင်းနေပြီး၊ ကာလ၏ မျိုစားသော ပါးစပ်၌ မီးတောက်တည်ရှိသကဲ့သို့—ဤသို့သော အိမ်အတွင်း၌၊ အလှရှင်မ၊ «ဂျီဝ» ဟုခေါ်သော အိမ်ထောင်ရှင်သည် နေထိုင်၏။
Verse 51
गुणत्रयमयी भार्या प्रकृतिस्तस्य तत्र च । बोधाहंकारकामाश्च क्रोधलोभादयोऽपि च
အဲဒီနေရာ၌ သူ၏ «ဇနီး» သည် ဂုဏသုံးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းသော ပရကృతိ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ထိုနေရာ၌ပင် အသိဉာဏ်၊ အဟံကာရ၊ ကာမနှင့်အတူ ဒေါသ၊ လောဘ စသည်တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 52
अपत्यान्यस्य हा कष्टमेवं मूढः प्रवर्तते । तस्य योयो यथा मोहस्तथा तं श्रृणु तत्त्वतः
အို ကံဆိုးပါ၏—သူ့အတွက် မဟုတ်သော «ကလေးများ» ကိုပင် မိမိ၏ဟု ထင်မြင်သည်! ဤသို့ပင် မောဟဖြင့် မိုက်မဲသူသည် ဆက်လက် လှုပ်ရှားပြုမူ၏။ သူ၏ မောဟသည် မည်သို့ မည်ပုံ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း၊ အမှန်တရားအတိုင်း ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 53
स्रोतांसि यस्य सततं प्रस्रवंति गिरेरिव । कफमूत्रादिकान्यस्य कृते देहस्य मुह्यति
သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း စီးကြောင်းများသည် တောင်မှ ရေစီးသကဲ့သို့ အမြဲတမ်း စီးဆင်းနေ၏။ သို့သော် ကဖ၊ ဆီး စသည်တို့ဖြင့် ပြည့်နှက်သော ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွက်ပင် သူသည် မောဟဖြင့် လွဲမှားသွား၏။
Verse 54
सर्वाशुचिनिधानस्य शरीरस्य न विद्यते । शुचिरेकप्रदेशोऽपि विण्मूत्रस्य दृतेरिव
အညစ်အကြေး အမျိုးမျိုး စုပုံထားသကဲ့သို့သော ဤကိုယ်ခန္ဓာ၌ အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းသော နေရာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မရှိ။ ၎င်းသည် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးဖြင့် ပြည့်နေသော သားရေအိတ်ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။
Verse 55
स्पृष्ट्वा स्वदेहस्रोतांसि मृत्तोयैः शोध्यते करः । तथाप्यशुचिभांडस्य न विरज्यति किं नरः
မိမိခန္ဓာကိုယ်၏ အညစ်အကြေးထွက်ရာများကို ထိမိပြီးနောက် လူသည် မြေမှုန့်နှင့် ရေဖြင့် လက်ကို သန့်စင်၏။ သို့ရာတွင် ဤမသန့်ရှင်းသော အိုးတော် (ခန္ဓာ) ကို မြင်လျှင် အဘယ်ကြောင့် မဝိရာဂ မဖြစ်သနည်း။
Verse 56
कायः सुगन्धतोयाद्यैर्यत्नेनापि सुसंस्कृतः । न जहाति स्वकं भावं श्वपुच्छमिव नामितम्
ခန္ဓာကိုယ်ကို မွှေးရနံ့ရေတို့ဖြင့် အလွန်ကြိုးစား၍ ကောင်းစွာ ပြုပြင်သော်လည်း မိမိသဘာဝကို မစွန့်လွှတ်နိုင်—ဖိနှိပ်၍ တည့်စေသော်လည်း တည့်မနေသော ခွေးအမြီးကဲ့သို့။
Verse 57
स्वदेहाशुचिगंधेन न विरज्यति यो नरः । विरागे कारणं तस्य किमन्यदु पदिश्यते
မိမိခန္ဓာ၏ အညစ်အကြေးနံ့ဆိုးကြောင့်တောင် ဝိရာဂ မဖြစ်နိုင်သူအတွက်၊ ထိုသူကို ခွဲခွာသက်သာမှုအတွက် အခြားအကြောင်းရင်း ဘာကို ထပ်မံညွှန်ပြနိုင်မည်နည်း။
Verse 58
गन्धलेपापनोदार्थं शौचं देहस्य कीर्तितम् । द्वयस्यापगमात्पश्चाद्भावशुद्ध्या विशुध्यति
ခန္ဓာသန့်ရှင်းမှုကို အနံ့ဆိုးနှင့် အညစ်အကြေးကို ဖယ်ရှားရန်ဟု ဆိုထား၏။ သို့သော် ထိုနှစ်ပါး ပျောက်ကင်းပြီးနောက်မှသာ စိတ်ထား (bhāva) ၏ သန့်ရှင်းမှုကြောင့် အမှန်တကယ် သန့်စင်လာသည်။
Verse 59
गंगातोयेन सर्वेण मृद्भारैः पर्वतोपमैः । आ मृत्योराचरञ्छौचं भावदुष्टो न शुध्यति
ဂင်္ဂါရေ အားလုံးနှင့် တောင်တန်းတူ မြေမှုန့်ပုံများကို သုံးကာ သေဆုံးချိန်ထိ သန့်စင်မှုကို ကျင့်သော်လည်း၊ အတွင်းစိတ်ထား ပုပ်ပျက်သူသည် သန့်ရှင်းမလာနိုင်။
Verse 60
तीर्थस्नानैस्तपोभिर्वा दुष्टात्मा नैव शुध्यति । स्वेदितः क्षालितस्तीर्थे किं शुद्धिमधिगच्छति
တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် တပဿာဖြင့်ပင် စိတ်ဆိုးညစ်သောသူသည် မသန့်ရှင်းနိုင်။ တီရ္ထ၌ ချွေးထွက်၍ ရေဆေးရုံသာဖြစ်လျှင် အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းမှုကို ဘာရနိုင်သနည်း။
Verse 61
अंतर्भावप्रदुष्टस्य विशतोऽपि हुताशनम् । न स्वर्गो नापपर्गश्च देहनिर्दहनं परम्
အတွင်းစိတ်ညစ်ပတ်သောသူအတွက် မီးထဲသို့ဝင်သော်လည်း ကောင်းကင်ဘုံမရ၊ မောက္ခမရ—ကိုယ်ခန္ဓာကို နောက်ဆုံးအကြိမ် လောင်ကျွမ်းခြင်းသာ ဖြစ်၏။
Verse 62
भावशुद्धिः परं शौचं प्रमाणं सर्वकर्मसु । अन्यथालिंग्यते कांता भावेन दुहिताऽन्यथा
စိတ်ရည်ရွယ်ချက်၏ သန့်ရှင်းမှုသည် အမြင့်ဆုံးသော သန့်စင်မှုဖြစ်၍ လုပ်ရပ်အားလုံး၏ အမှန်တကယ်သော စံနှုန်းဖြစ်သည်။ မဟုတ်လျှင် စိတ်အယူအဆမှားယွင်း၍ ချစ်သူကို သမီးကဲ့သို့ ဖက်မိနိုင်သကဲ့သို့ သမီးကိုလည်း အခြားသူကဲ့သို့ ဖက်မိနိုင်သည်။
Verse 63
अन्यथैव स्तनं पुत्रश्चिंतयत्यन्यथा पतिः । चित्तं विशोधयेत्तस्मात्किमन्यैर्बाह्यशोधनैः
သားသည် နို့အုံကို အဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုးဖြင့် တွေးတတ်သော်လည်း ခင်ပွန်းသည် အဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုးဖြင့် တွေးတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ကို သန့်စင်စေသင့်၏—အပြင်ပန်း သန့်စင်မှုများက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။
Verse 64
भावतः संविशुद्धात्मा स्वर्गं मोक्षं च विंदति । ज्ञानामलांभसा पुंसः सद्वैराग्यमृदा पुनः
အတွင်းခံစားချက်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်မှန်ကန်ခြင်းကြောင့် အတ္တသည် အပြည့်အဝ သန့်စင်လာပြီး ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခကိုလည်း ရရှိသည်။ အဝိဇ္ဇာ၏ အညစ်အကြေးကို သစ္စာဉာဏ်၏ ကြည်လင်သော ရေဖြင့် ဆေးကြောကာ၊ တည်မြဲသော ဝိရာဂျ (ကာမကင်းခြင်း) ၏ မြေဖြင့် စိတ်မြေပြင်ကို ထပ်မံ ခိုင်မာစေသည်။
Verse 65
अविद्यारागविण्मूत्रलेपगंधविशोधनम् । एवमेतच्छरीरं हि निसर्गादशुचि विदुः
ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အဝိဇ္ဇာနှင့် ရာဂ၏ အညစ်အကြေး—အညစ်အကြေး၊ ဆီး၊ လိမ်းပတ်မှုနှင့် အနံ့ဆိုးတို့မှ သန့်စင်ရမည့်အရာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာသည် သဘာဝအရ မသန့်ရှင်းကြောင်း သိကြသည်။
Verse 66
त्वङ्मात्रसारनिःसारं कदलीसारसंनिभम् । ज्ञात्वैवं दोषवद्देहं यः प्राज्ञः शिथिलीभवेत्
ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အတွင်းဗလာ၍ ‘အနှစ်သာရ’ ဟူသည်မှာ အရေပြားသာဖြစ်ပြီး ငှက်ပျောပင်၏ အနှစ်ကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း သိလျှင်၊ အပြစ်အနာအဆာများပြည့်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာကို မြင်သည့် ပညာရှိသည် ဆုပ်ကိုင်မှုနှင့် တွယ်ကပ်မှုမှ လျော့ပါးသွားသည်။
Verse 67
स निष्क्रामति संसारे दृढग्राही स तिष्ठति । एवमेतन्महाकष्टं जन्म दुःखं प्रकीर्तितम्
ဆုပ်ကိုင်မှုကို လျော့ချသူသည် သံသရာမှ ထွက်ခွာသွား၏။ အပြင်းအထန် တွယ်ကပ်သူမူကား ထိုနေရာ၌ပင် တည်နေ၏။ ထို့ကြောင့် ကြီးမားသော ကျပ်တည်းမှုဟူသည်—မွေးဖွားခြင်းကိုယ်တိုင် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။
Verse 68
पुंसामज्ञातदोषेण नानाकर्मवशेन च । यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठति
မိမိ၏ အပြစ်အနာအဆာကို မသိခြင်းနှင့် ကမ္မအမျိုးမျိုး၏ အင်အားကြောင့် လူတို့သည် ဒုက္ခထဲ၌ နေရသည်—တောင်ကြီးတစ်လုံးအောက်တွင် ဖိနှိပ်ခံရ၍ မထနိုင်သူကဲ့သို့။
Verse 69
यथा जरायुणा देही दुःखं तिष्ठति वेष्टितः । पतितः सागरे यद्वद्दृःखमास्ते समाकुलः
ကိုယ်ရှိသူသည် သားအိမ်အဖုံး (jarāyu) ဖြင့် ပတ်လည်ဝိုင်းထား၍ ဒုက္ခထဲ၌ နေရသကဲ့သို့၊ ထို့အတူ ပင်လယ်ထဲသို့ ကျသွားသူကဲ့သို့ စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ ဒုက္ခလွှမ်းမိုးနေသည်။
Verse 70
गर्भोदकेन सिक्तांगस्तथाऽस्ते व्याकुलः पुमान् । लोहकुम्भे यथान्यस्त पच्यते कश्चिदग्निना
သားအိမ်ရည်များဖြင့် စိုစွတ်နေသဖြင့် ထိုသူသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ အတွင်း၌ နေရသည်။ မီးဖြင့် ချက်သကဲ့သို့ သံအိုးထဲ ထည့်ထားသူတစ်ယောက်ကဲ့သို့ သူလည်း ချက်ခံနေရသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 71
गर्भकुम्भे तथा क्षिप्तः पच्यते जठराग्निना । सूचीभिरग्निवर्णाभिर्विभिन्नस्य निरन्तरम्
အိုးကဲ့သို့သော သားအိမ်ထဲသို့ ပစ်ချခံရသကဲ့သို့ သူသည် ဝမ်းဗိုက်မီးဖြင့် ချက်ခံရသည်။ ထို့ပြင် မီးရောင်တောက်သကဲ့သို့သော အပ်တံကဲ့သို့ နာကျင်မှုများက အဆက်မပြတ် ထိုးဖောက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 72
यद्दुःखं जायते तस्य तद्गर्भेऽष्टगुणं भवेत् । इत्येतद्गर्भदुःखं हि प्राणिनां परिकीर्तितम्
သတ္တဝါတစ်ဦး၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒုက္ခမည်သည့်အရာမဆို၊ သားအိမ်အတွင်း၌ ထိုဒုက္ခသည် ရှစ်ဆတိုးပွားလာသည်။ ဤသို့ပင် သတ္တဝါတို့၏ “သားအိမ်ဒုက္ခ” ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 73
चरस्थिराणां सर्वेषामात्मगर्भानुरूपतः । तत्रस्थस्य च सर्वेषां जन्मनां स्मरणं भवेत्
လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအားလုံးအတွက်၊ မိမိတို့၏ သားအိမ်အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသလို၊ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သူသည် မွေးဖွားမှုအားလုံးကို မှတ်မိလာနိုင်သည်။
Verse 74
मृतश्चाहं पुनर्जातो जातश्चाहं पुनर्मृतः । नानायोनिसहस्राणि मया दृष्टान्वनेकधा
ငါသည် သေပြီးနောက် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့၏; မွေးဖွားပြီးနောက်လည်း ထပ်မံသေခဲ့၏။ အမျိုးမျိုးသော နည်းလမ်းများဖြင့် မတူညီသော သားအိမ်နှင့် မွေးဖွားမှု ထောင်ပေါင်းများစွာကို ငါမြင်တွေ့ခဲ့၏။
Verse 75
अधुना जातमात्रोऽहं प्राप्तसंस्कार एव च । ततः श्रेयः करिष्यामि येन गर्भो न संभवेत्
ယခု ငါသည် မွေးကင်းစဖြစ်၍ လောကီသံသရာ၏ သံစကား(သံစကာရ) အာရုံအထင်အမြင်တို့၏ အာဏာအောက်သို့ ပြန်လည်ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် ငါသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ရွက်မည်—ထိုကောင်းကျိုးကြောင့် နောက်တစ်ဖန် မိခင်ဝမ်းသို့ မဝင်ရတော့အောင်။
Verse 76
अध्येष्यामि हरेर्ज्ञानं संसारविनिवर्तनम् । एवं संचिंतयन्नास्ते मोक्षोपायं विचिन्तयन्
‘သံသရာမှ ပြန်လှည့်စေသော ဟရိ၏ ကယ်တင်ရာ ဉာဏ်ကို ငါလေ့လာမည်’ ဟု စိတ်ကူးကာ၊ ထိုသို့စဉ်းစားရင်း နေထိုင်၍ မောက္ခသို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းကို အာရုံစိုက် စိစစ်နေ၏။
Verse 77
गभात्कोटिगुणं दुःखं जायमानस्य जायते । गर्भवासे स्मृतिर्यासीत्सा जातस्य प्रणश्यति
မွေးဖွားချိန်၌ ဝမ်းတွင်းဒုက္ခထက် ကုဋိဂုဏ် (သန်းပေါင်းများစွာ) ပို၍ ဒုက္ခဝေဒနာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဝမ်းတွင်းနေစဉ်ရှိခဲ့သော မှတ်ဉာဏ်သည် မွေးပြီးနောက် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
Verse 78
स्पृष्टमात्रस्य बाह्येन वायुना मूढता भवेत् । संमूढस्य स्मृतिभ्रंशः शीघ्रं संजायते पुनः
အပြင်လေကို ထိမိသည့် ခဏတည်းက မောဟ (မူးမောမှု) ပေါ်လာသည်။ မောဟဖြစ်သူအတွက် မှတ်ဉာဏ်ပျက်စီးခြင်းသည် ထပ်မံ၍ လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 79
स्मृतिभ्रंशात्ततस्तस्य पूर्वकर्मवशेन च । रतिः संजायते तूर्णं जंतोस्तत्रैव जन्मनि
ထို့နောက် မှတ်ဉာဏ်ပျက်စီးခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ အတိတ်ကံ၏ အာဏာကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအတွက် ထိုမွေးဘဝတည်းကပင် ဆန္ဒတဏှာသည် လျင်မြန်စွာ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 80
रक्तो मूढश्च लोकोयमकार्ये संप्रवर्तते । तत्रात्मानं न जानाति न परं न च दैवतम्
ဤလောကသည် ရာဂနှင့် မောဟကြောင့် အရောင်တင်၍ မသင့်သောအမှုများသို့ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်သည်။ ထိုနေရာ၌ အတ္တကိုလည်း မသိ၊ ပရမကိုလည်း မသိ၊ ဒေဝတကိုလည်း မသိ။
Verse 81
न श्रृणोति परं श्रेयः सति चक्षुषि नेक्षते । समे पथि समैर्गच्छन्स्खलतीव पदेपदे
သူသည် အမြင့်ဆုံးသော ကောင်းကျိုးကို မနားထောင်၊ မျက်စိရှိလျက် မမြင်။ အခြားသူများနှင့်အတူ လမ်းပြေပြေတန်းတန်း လျှောက်သော်လည်း ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လဲကျသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 82
सत्यां बुद्धौ न जानाति बोध्यमानो बुधैरपि । संसारे क्लिश्यते तेन रागमोहवशानुगः
မှန်ကန်သော ဉာဏ်ရှိသော်လည်း မသိနားမလည်၊ ပညာရှိတို့က သင်ကြားပေးသော်လည်း မသဘောပေါက်။ ထို့ကြောင့် ရာဂနှင့် မောဟ၏ အာဏာကို လိုက်နာကာ သံသရာ၌ ဆင်းရဲရသည်။
Verse 83
गर्भस्मृतेरभावेन शास्त्रमुक्तं महर्षिभिः । तद्दृःखकथनार्थाय स्वर्गमोक्षप्रसाधकम्
ဝမ်းတွင်းမှတ်ဉာဏ် မရှိသဖြင့် မဟာရိရှီတို့သည် သာස්တရကို ကြေညာခဲ့ကြသည်။ ထိုသည် ဒုက္ခကို ဖော်ပြရန်နှင့် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခသို့ ရောက်စေသော နည်းလမ်းကို တည်ထောင်ရန် ဖြစ်သည်။
Verse 84
ये शास्त्रज्ञाने सत्यस्मिन्सर्वकर्मार्थसाधके । न कुर्वंत्यात्मनः श्रेयस्तदत्र परमद्भुतम्
သာස්တရပညာ အမှန်ကို ပိုင်ဆိုင်သူတို့သည်—ကောင်းသော ကర్మတို့၏ အကျိုးရည်ရွယ်ချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော ပညာရှိသော်လည်း—မိမိ၏ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုး (śreyas) ကို မရှာမဖော်ကြသည်။ ဤနေရာ၌ ထိုသည် အံ့ဩဖွယ် အကြီးဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 85
अव्यक्तेन्द्रियवृत्तित्वाद्बाल्ये दुःखं महत्पुनः । इच्छन्नपि न शक्नोति वक्तुं कर्तुं च किञ्चन
အာရုံအင်္ဂါတို့၏ လုပ်ဆောင်မှု မဖွံ့ဖြိုးသေးသောကြောင့် ကလေးဘဝ၌ ဒုက္ခကြီးစွာရှိ၏။ လိုချင်သော်လည်း စကားမပြောနိုင်၊ မည်သည့်အရာမျှ မဆောင်ရွက်နိုင်။
Verse 86
दंतोत्थाने महद्दुःखं मौलेन व्याधिना तथा । बालरोगैश्च विविधैः पीडा बालग्रहैरपि
သွားပေါက်လာချိန်၌ နာကျင်ဒုက္ခကြီးစွာရှိ၏၊ ထို့အတူ ခေါင်းရောဂါလည်းရှိ၏။ ကလေးရောဂါမျိုးစုံကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ရပြီး၊ ဘာလဂြဟ (bālagraha) ဟူသော ကလေးဖမ်းဝိညာဉ်တို့ကြောင့်လည်း ညှဉ်းပန်းရ၏။
Verse 87
तृड्बुभुक्षापरीतांगः क्वचित्तिष्ठति रारटन् । विण्मूत्रभक्षणाद्यं च मोहाद्बालः समाचरेत्
ရေငတ်ခြင်း၊ ဆာလောင်ခြင်းတို့က လွှမ်းမိုးသဖြင့် ကလေးသည် တခါတရံ ရပ်နေကာ အော်ဟစ်ငိုကြွေး၏။ မောဟကြောင့် မစင်စားခြင်း၊ ဆီးသောက်ခြင်း စသည့် အပြုအမူများကိုပင် ပြုမူတတ်၏။
Verse 88
कौमारे कर्णवेधेन मातापित्रोर्विताडनैः । अक्षराध्ययनाद्यैश्च दुःखं स्याद्गुरुशासनात्
ကလေးအရွယ်၌ နားဖောက်ခြင်းကြောင့် နာကျင်ရ၏၊ မိဘတို့၏ ဒဏ်ခတ်ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်၏၊ အက္ခရာသင်ယူခြင်း စသဖြင့်လည်း ဒုက္ခရှိ၏။ ထို့ပြင် ဆရာ၏ စည်းကမ်းသတ်မှတ်မှုကြောင့်လည်း ဆင်းရဲရ၏။
Verse 89
प्रमत्तेंद्रियवृत्तैश्च कामरागप्रपीडनात् । रागोद्वृत्तस्य सततं कुतः सौख्यं हि यौवने
ယောဝနအရွယ်၌ အာရုံအင်္ဂါတို့သည် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လှုပ်ရှားကာ၊ ကာမနှင့် ရာဂကြောင့် ညှဉ်းပန်းခံရ၏။ ဆန္ဒတဏှာကြောင့် အမြဲတမ်း လှုပ်ရှားပူပန်နေသူအတွက် ဘယ်မှာမှ သုခ ရှိနိုင်မည်နည်း။
Verse 90
ईर्ष्यया सुमहद्दुःखं मोहाद्रक्तस्य जायते । मत्तस्य कुपितस्यैव रागो दोषाय केवलम्
မောဟကြောင့် စိတ်အရောင်တင်နေသူအတွက် မနာလိုမှုမှ အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခ ပေါ်ပေါက်သည်။ မူးယစ်သူနှင့် ဒေါသထွက်သူတို့အတွက် ရာဂသည် အပြစ်သာဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။
Verse 91
न रात्रौ विंदते निद्रा कामाग्निपरिखेदितः । दिवापि हि कुतः सौख्यमर्थोपार्जनचिंतया
ညအခါ ကာမတဏှာမီးကြောင့် လောင်ကျွမ်းနာကျင်သူသည် အိပ်မပျော်နိုင်။ နေ့ခင်းတွင်လည်း ဥစ္စာရှာဖွေရန် စိုးရိမ်ပူပန်နေသဖြင့် ဘယ်လိုပျော်ရွှင်နိုင်မည်နည်း။
Verse 92
नारीषु त्वनुभूतासु सर्वदोषाश्रयासु च । विण्मुत्रोत्सर्गसदृशं सौख्यं मैथुनजं स्मृतम्
မိန်းမတို့ကို အတွေ့အကြုံရပြီးနောက် အပြစ်အကုန်၏ အခြေရာဟု မြင်သော်၊ မေထုန်မှ ပေါ်လာသော သာယာမှုသည် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို စွန့်ထုတ်ရာတွင် ရသည့် သက်သာမှုနှင့် တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 93
सन्मानमपमानेन वियोगेनेष्टसंगमः । यौवनं जरया ग्रस्तं क्व सौख्यमनुपद्रवम्
ဂုဏ်သိက္ခာနောက်တွင် အရှက်ခွဲခြင်းရှိ၏။ ချစ်သူနှင့် တွေ့ဆုံခြင်းနောက်တွင် ခွဲခွာခြင်းရှိ၏။ ယောဝနသည် အိုမင်းခြင်းက ဖမ်းဆီးသွားသည်—ထို့ကြောင့် အနှောင့်အယှက်ကင်းသော ပျော်ရွှင်မှုသည် ဘယ်မှာရှိမည်နည်း။
Verse 94
वलीपलितकायेन शिथिलीकृतविग्रहः । सर्वक्रियास्वशक्तश्च जरयाजर्ज्जरीकृतः
အရေးအကြောင်းနှင့် ဆံပင်ဖြူဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားထင်ရှားလာကာ ကိုယ်အင်္ဂါများ လျော့ရဲသွားသည်။ လုပ်ငန်းအရာရာတွင် အင်အားမရှိတော့ဘဲ အိုမင်းခြင်းကြောင့် အလွန်အမင်း ပျက်စီးနွမ်းနယ်သွားသည်။
Verse 95
स्त्रीपुंसोर्यौवनं रूपं यदन्योन्याश्रयं पुरा । तदेवं जरया ग्रस्तमुभयोरपि न प्रियम्
မိန်းမနှင့် ယောက်ျားတို့၏ ယုဝနနှင့် အလှအပသည် အတိတ်ကာလ၌ အပြန်အလှန် အားထားခဲ့သော်လည်း၊ အိုမင်းခြင်းက ဖမ်းဆီးလာသောအခါ နှစ်ဦးစလုံးအတွက် မနှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်သွားသည်။
Verse 96
जराभिभूतःपुरुषः पत्नीपुत्रादिबांधवैः । अशक्तत्वाद्दुराचारैर्भृत्यैश्च परिभूयते
အိုမင်းခြင်းက လွှမ်းမိုးထားသော ယောက်ျားသည် မစွမ်းမကူဖြစ်သဖြင့် ဇနီး၊ သားသမီးနှင့် ဆွေမျိုးများကပင် မထီမဲ့မြင်ပြု၍ ဖိနှိပ်ကြသကဲ့သို့၊ အကျင့်ဆိုးသော အလုပ်သမားများကလည်း နှိမ်ချကြသည်။
Verse 97
धर्ममर्थं च कामं च मोक्षं च नातुरो यतः । शक्तः साधयितुं तस्माद्युवा धर्मं समाचरेत्
အိုမင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါကြောင့် မနှိပ်စက်ခံရသေးသောသူသည် ဓမ္မ၊ အတ္ထ (ဥစ္စာ)၊ ကာမ (အလိုဆန္ဒ) နှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) တိုင်အောင် ပြီးမြောက်စေနိုင်သဖြင့်၊ ယုဝနကာလ၌ ဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်သည်။
Verse 98
वातपित्तकफादीनां वैषम्यं व्याधिरुच्यते । वातादीनां समूहश्च देहोऽयं परिकीर्तितः
ဝါတ၊ ပိတ္တ၊ ကဖ စသည့် ဒေါသများ မညီမျှခြင်းကို ‘ရောဂါ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည်လည်း ဝါတ စသည့် အစိတ်အပိုင်းများ စုပေါင်းထားခြင်းသာဟု ဆိုထားသည်။
Verse 99
तस्माद्व्याधिमयं ज्ञेयं शरीरमिदमात्मनः । रोगैर्नानाविधैर्यांति देहे दुःखान्यनेकशः
ထို့ကြောင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ရောဂါဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ဟု သိမြင်သင့်သည်။ ရောဂါအမျိုးမျိုးကြောင့် ကိုယ်အတွင်း၌ ဒုက္ခများ မရေမတွက် ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 100
तानि न स्वात्मवेद्यानि किमन्यत्कथयाम्यहम् । एकोत्तरं मृत्युशतमस्मिन्देहे प्रतिष्ठितम्
ထိုအတွင်းကလေသများသည် ကိုယ်တိုင်ပင် အပြည့်အဝ မသိနိုင်သေး—ထို့ထက်ပို၍ ငါဘာပြောရမည်နည်း။ ဤကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ «သေခြင်းတစ်ရာနှင့်တစ်» ဟူသော မရေတွက်နိုင်သော သေကြောင်းများ တည်ရှိနေသည်။
Verse 101
तत्रैकः कालसंयुक्तः शेषास्त्वागंतवः स्मृताः । ये त्विहागंतवः प्रोक्तास्ते प्रशाम्यन्ति भेषजैः
ဤအရာတို့အနက် တစ်ခုတည်းသာ ကာလ (အချိန်) နှင့် ဆက်စပ်၍ မလွဲမသွေ ဖြစ်၏; ကျန်သည်တို့ကို «အပြင်မှလာသော» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ဤနေရာ၌ «အပြင်မှလာသော» ဟု ဆိုသမျှသည် ဆေးဝါးဖြင့် သက်သာစေနိုင်သည်။
Verse 102
जपहोमप्रदानैश्च कालमृत्युर्न शाम्यति । विविधा व्याधयः शस्ताः सर्पाद्याः प्राणिनस्तथा
ဇပ (မန္တရားရွတ်ဖတ်ခြင်း)၊ ဟောမ (မီးပူဇော်ခြင်း) နှင့် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) တို့ဖြင့်ပင် ကာလကြောင့်လာသော သေခြင်းမပျောက်ကင်း။ ရောဂါအမျိုးမျိုး၊ လက်နက်ဒဏ်ရာများ၊ မြွေစသည့် အဆိပ်ရှိသတ္တဝါများလည်း သေကြောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 103
विषाणि चाभिचाराश्च मृत्योर्द्वाराणि देहिनाम् । पीडितं सर्परोगाद्यैरपि धन्वंतरिः स्वयम्
အဆိပ်နှင့် အဘိချာရ (မကောင်းသော မန္တရား/မောဟာ) တို့သည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့အတွက် သေခြင်းသို့ ဝင်ပေါက်များ ဖြစ်သည်။ ဓနွန္တရီ (Dhanvantari) ကိုယ်တိုင်ပင် မြွေကိုက်ခြင်း၊ ရောဂါစသဖြင့် ဒုက္ခရောက်ခဲ့သည်။
Verse 104
स्वस्थीकर्तुं न शक्नोति कालप्राप्तं हि देहिनम् । नैषधं न तपो मंत्रा न मित्राणि न बांधवाः
ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ၏ သတ်မှတ်ကာလ ရောက်လာသောအခါ ပြန်လည်ကျန်းမာစေမည့် အရာမရှိ—ဆေးဝါးမဟုတ်၊ တပ (အကျင့်တရား) မဟုတ်၊ မန္တရားမဟုတ်၊ မိတ်ဆွေမဟုတ်၊ ဆွေမျိုးသားချင်းပင် မဟုတ်။
Verse 105
शक्नुवंति परित्रातुं नरं कालेन पीडितम् । रसायनतपोजप्यैर्योगसिद्धैर्महात्मभिः
ကာလ၏ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော လူတစ်ဦးကို ကာကွယ်နိုင်ခြင်းမှာ ရသာယန၊ တပ၊ နှင့် ဂျပ် (မန္တရဇပ) ကို အစဉ်မပြတ်ကျင့်၍ ယောဂသိဒ္ဓိ ပြည့်စုံသော မဟာတ္မာတို့သာ ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 106
कालमृत्युरपि प्राज्ञैर्नीयते नापि संयुतैः । नास्ति मृत्युसमं दुःखं नास्ति मृत्युसमं भयम्
ပညာရှိ၍ အင်အားအပြည့်ရှိသူတို့ပင် ကာလမရဏ (အချိန်၏သေခြင်း) ကို မတားဆီးနိုင်ကြ။ သေခြင်းနှင့်တူသော ဝမ်းနည်းမှုမရှိ၊ သေခြင်းနှင့်တူသော ကြောက်ရွံ့မှုမရှိ။
Verse 107
नास्ति मृत्युसमस्रासः सर्वेषामपि देहिनाम् । सद्भार्यापुत्रमित्राणि राज्यैश्वर्यसुखानि च
ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးအတွက် သေခြင်းနှင့်တူသော ကြောက်လန့်မှုမရှိ။ သဒ္ဓါရှိသော ဇနီး၊ သားသမီး၊ မိတ်ဆွေများနှင့် နိုင်ငံအာဏာ၊ စည်းစိမ်ချမ်းသာ၏ ပျော်ရွှင်မှုများ ရှိသော်လည်း ထိုအတိုင်းပင်။
Verse 108
आबद्धानि स्नेहपाशैर्मृत्युः सर्वाणि कृंतति । किं न पश्यसि मातस्त्वं सहस्रस्यापि मध्यतः
ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ ကြိုးကွင်းများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသမျှကို သေခြင်းသည် အားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပစ်သည်။ အမေ၊ လူထောင်ပေါင်းများကြားတွင် နေသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် မမြင်သနည်း။
Verse 109
जनाः शतायुषः पंचभवंति न भवन्ति वा । अशीतिका विपद्यन्ते केचित्सप्ततिका नराः
လူအချို့သည် နှစ်တစ်ရာအသက်ရှင်နိုင်ကြ—ထို့ထက်ပိုလည်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ မဖြစ်နိုင်လည်း ဖြစ်တတ်သည်။ အချို့သည် ရှစ်ဆယ်တွင် သေဆုံးကြပြီး၊ အချို့သော ယောက်ျားများသည် ခုနစ်ဆယ်တွင်ပင် ကွယ်လွန်ကြသည်။
Verse 110
परमायुः स्थिता षष्टिस्तदप्यस्ति न निष्ठितम् । तस्य यावद्भवेदायुर्देहिनः पूर्वकर्म भिः
အမြင့်ဆုံးအသက်တမ်းကို ခြောက်ဆယ်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ထိုမျှတောင် မသေချာ။ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ၏ အသက်သည် အတိတ်က ကမ္မ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုအတိုင်းသာ တည်ရှိသည်။
Verse 111
तस्यार्धमायुषो रात्रिर्हरते मृत्युरूपिणी । बालभावेन मोहेन वार्धके जरया तथा
ထိုအသက်တမ်း၏ တစ်ဝက်ကိုပင် ညက လုယူသွားသည်—မရဏ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ်။ ထို့ပြင် ကျန်သမျှလည်း ကလေးဘဝတွင် မသိမမြင်မှုနှင့် မောဟကြောင့်၊ အိုမင်းချိန်တွင်လည်း ဇရာကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားသည်။
Verse 112
वर्षाणां विंशतिर्याति धर्मकामार्थवर्जितः । आगन्तुकैर्भवैः पुंसां व्याधिशोकैरनेकधा
နှစ်နှစ်ဆယ်သည် ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အာర్థ မပါဘဲ ကုန်လွန်သွားသည်။ ထို့ပြင် လူတို့သည် မမျှော်လင့်ဘဲ ရောက်လာသော အခြေအနေများ—ရောဂါနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှု အမျိုးမျိုးကြောင့်—နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပိုမိုစားသုံးခံရသည်။
Verse 113
ह्रियतेर्द्धं हि तत्रापि यच्छेषं तद्धि जीवितम् । जीवितांतेच मरणं महाघोरमवाप्नुयात्
ထိုအထဲတွင်ပင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကိုလည်း လုယူသွားသည်။ ကျန်ရှိသမျှသာ အမှန်တကယ် “အသက်” ဖြစ်သည်။ အသက်အဆုံးတွင်လည်း အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် မရဏကို တွေ့ကြုံရမည်။
Verse 114
जायते योनिकोटीषु मृतः कर्मवशात्पुनः । देहभेदेन यः पुंसां वियोगः कर्मसंख्यया
ကမ္မ၏အာဏာကြောင့် သေဆုံးသူသည် သန်းပေါင်းများစွာသော သားအိမ်များအတွင်း၌ ပြန်လည်မွေးဖွားလာသည်။ လူတို့အတွက် “သေခြင်း” ဟုခေါ်သော ခွဲခွာခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာပြောင်းလဲခြင်းသာဖြစ်ပြီး၊ မိမိ၏ကမ္မ၏ အရေအတွက်နှင့် အင်အားအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။
Verse 115
मरणं तद्विनिर्द्दिष्टं न नाशः परमार्थतः । महातमःप्रविष्टस्य च्छिद्यमानेषु मर्मसु
ဤအရာကို «သေခြင်း» ဟု ခေါ်ကြသည်။ အဆုံးသတ်အဓိပ္ပါယ်အရ လုံးဝပျက်စီးခြင်း မဟုတ်။ အမှောင်ကြီးထဲ ဝင်ရောက်သူ၏ အခြေအနေဖြစ်၍ အသက်တိုင်ရာ အချက်များ ဖြတ်တောက်ကွဲပြားနေစဉ် ဖြစ်သည်။
Verse 116
यद्दुःखं मरणं जंतोर्न तस्येहोपमा क्वचित् । हा तात मातर्हा कांते क्रंदत्येवं सुदुःखितः
အသက်ရှိသူအတွက် သေခြင်းဟူသော ဒုက္ခသည် ဤလောက၌ မည်သည့်အရာနှင့်မျှ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်။ ထိုအလွန်ဒုက္ခကြီးထဲတွင် «အို အဖေ! အို အမေ! အို ချစ်သူ!» ဟု ငိုကြွေးအော်ဟစ်သည်။
Verse 117
मण्डूक इव सर्पेण गीर्यते मृत्युना जनः । बांधवैः संपरित्यक्तः प्रियैश्च परिवारितः
ဖားတစ်ကောင်ကို မြွေမျိုသကဲ့သို့ လူသည် မရဏက မျိုသွားသည်။ ဆွေမျိုးအချို့က စွန့်ပစ်သော်လည်း ချစ်သူများက ဝိုင်းရံနေသည်။
Verse 118
निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च मुकेन परिशुष्यता । चतुरंतेषु खट्वायाः परिवर्तन्मुहुर्मुहुः
အသက်ရှူထုတ်ရာတွင် ရှည်လျား၍ ပူပြင်းကာ မျက်နှာခြောက်သွေ့လာသည်။ ထို့နောက် အိပ်ရာ၏ ထောင့်လေးထောင့်ပေါ်တွင် မကြာခဏ လှည့်ပြောင်းနေသည်။
Verse 119
संमूढः क्षिपतेत्यर्थं हस्तपादावितस्ततः । खट्वातो वांछते भूमिं भूमेः खट्वां पुनर्महीम्
စိတ်လွဲမှား၍ လက်နှင့်ခြေကို အရပ်ရပ်သို့ ပစ်လှန်လှုပ်ရှားသည်။ အိပ်ရာပေါ်မှ မြေပြင်ကို တောင့်တပြီး၊ မြေပြင်မှ ပြန်၍ အိပ်ရာကို တောင့်တသည်—ထို့နောက် ပြန်လည် မြေကိုပင် တောင့်တပြန်သည်။
Verse 120
विवस्त्रो मुक्तलज्जश्च विष्ठानुलेपितः । याचमानश्च सलिलं शुष्ककण्ठोष्ठतालुकः
အဝတ်မရှိ၊ အရှက်ကင်းသွား၍ အညစ်အကြေးလိမ်းကပ်ကာ ရေကိုတောင်းယမ်းနေသည်—လည်ချောင်း၊ နှုတ်ခမ်း၊ ပါးစပ်အတွင်း ခြောက်သွေ့လွန်စွာ။
Verse 121
चिंतयानः स्ववित्तानि कस्यैतानि मृते मयि । पंचावटान्खनमानः कालपाशेन कर्षितः
ကိုယ့်ဥစ္စာကို စိုးရိမ်ကာ «ငါသေသွားလျှင် ဒီအရာတွေ ဘယ်သူ့ဟာဖြစ်မလဲ» ဟု တွေးနေစဉ်—ကာလ၏ကြိုးပတ်က ဆွဲခေါ်သွားသည်၊ လျှို့ဝှက်ထားသော ဥစ္စာကို တူးဖော်သကဲ့သို့။
Verse 122
म्रियते पश्यतामेव गले घुर्घुररावकृत् । जीवस्तृणजलूकेव देहाद्देहं विशेत्क्रमात्
လူတွေကြည့်နေစဉ်ပင် လည်ချောင်းထဲမှ ဂွတ်ဂွတ်အသံထွက်ကာ သေဆုံးသည်။ ဇီဝအတ္တမန်သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ အစဉ်လိုက် ဝင်ရောက်သွားသည်၊ မြက်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ရွှေ့သည့် လိပ်ပြာမဟုတ်၊ သွေးစုပ်ပိုးကဲ့သို့။
Verse 123
संप्राप्योत्तरमंशेन देहं त्यजति पूर्वकम् । मरणात्प्रार्थना दुःखमधिकं हि विवेकिनः
နောက်ထပ်အပိုင်း (နောက်ဘဝ) ကို ရောက်ပြီးနောက် ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သည်။ विवेकရှိသူအတွက် တောင်းပန်ယမ်းယမ်းခြင်း၏ ဝေဒနာသည် သေခြင်းထက်ပင် ပိုမိုကြီးမားသည်။
Verse 124
क्षणिकं मरणे दुःखमनंतं प्रार्थनाकृतम् । ज्ञातं मयैतदधुना मृतो भवति यद्गुरुः
သေခြင်း၏ဒုက္ခသည် ခဏတာသာ ဖြစ်၏; သို့သော် တောင်းယမ်းခြင်းနှင့် တဏှာကြောင့် ဖြစ်သောဒုက္ခသည် အဆုံးမရှိ။ ယခု ငါသည် ထင်ရှားစွာ သိမြင်ပြီ—ငါ့ကို လမ်းညွှန်ခဲ့သော ဂုရုတော်ပင် သေဆုံးသွားသောကြောင့်။
Verse 125
न परः प्रार्थयेद्भूयस्तृष्णा लाघवकारणम् । आदौ दुःखं तथा मध्ये ह्यन्त्ये दुःखं च दारुणम्
ထို့ကြောင့် အခြားသူတို့ကို ထပ်ခါထပ်ခါ မတောင်းပန်သင့်။ တဏှာသည် လူကို နိမ့်ကျစေ၍ အထင်သေးခံရစေသည်။ အစတွင်လည်း နာကျင်၊ အလယ်တွင်လည်း နာကျင်၊ အဆုံးတွင်တော့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒုက္ခနာကျင်မှုကို ယူဆောင်လာသည်။
Verse 126
निसर्गात्सर्वभूतानामिति दुःखपरंपरा । क्षुधा च सर्वरोगाणां व्याधिः श्रेष्ठतमः स्मृतः
သဘာဝအရ သတ္တဝါအားလုံးတွင် ဒုက္ခတို့၏ ဆက်တိုက်စဉ်ဆက် မပြတ်ရှိသည်။ ထို့ပြင် “ဆာလောင်ခြင်း” သည် ရောဂါအားလုံးအနက် အမြင့်ဆုံးသော “ရောဂါ” ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 127
स चान्नौषधिलेपेन क्षणमात्रं प्रशाम्यति । क्षुद्ध्याधेर्वेदना तीव्रा निःशेषबलकृन्तनी
ထို (ဆာလောင်ခြင်း) သည် အစာ၊ ဆေးဝါး၊ သို့မဟုတ် လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ခဏတစ်ခဏသာ သက်သာသည်။ ဆာလောင်ရောဂါ၏ နာကျင်မှုသည် ပြင်းထန်၍ အားအင်ကို အကုန်လုံး ဖြတ်တောက်ပစ်သည်။
Verse 128
तयाभिभूतो म्रियते यथान्यैर्व्याधिभिर्न्नरः । राज्ञोऽभिमानमात्रं हि ममैव विद्यते गृहे
ထိုအရာ (ဆာလောင်ခြင်း) က လွှမ်းမိုးသွားလျှင် လူသည် အခြားရောဂါများကြောင့် သေသကဲ့သို့ပင် သေတတ်သည်။ ငါ့အိမ်၌ ရှိသည်မှာ မင်းတော်၏ ဂုဏ်မာနသာ ဖြစ်ပြီး အခြားအရာ မရှိတော့။
Verse 129
सर्वमाभरणं भारं सर्वमालेपनं मम । सर्वं प्रलापितं गीतं नित्यमुन्मत्तचेष्टितम्
ငါ့အလှဆင်ပစ္စည်းအားလုံးသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးသာ ဖြစ်၏။ ငါ့အလှကုန်လိမ်းခြယ်မှုအားလုံးသည် အကျိုးမဲ့၏။ ငါ့စကားပြောနှင့် သီချင်းဆိုသံအားလုံးသည် အဓိပ္ပါယ်မဲ့သော ပလပ်ပလပ်သာ—အမြဲတမ်း ရူးသွပ်သူ၏ လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 130
इत्येवं राज्यसंभोगैः कुतः सौख्यं विचारतः । नृपाणां व्यग्रचित्तानामन्योन्यविजिगीषया
ဤသို့ စဉ်းစားကြည့်လျှင် မင်းအာဏာ၏ အပျော်အပါးတို့၌ ပျော်ရွှင်မှုသည် ဘယ်မှာ ရှိနိုင်မည်နည်း။ မင်းတို့၏ စိတ်သည် အချင်းချင်းကို အနိုင်ယူလိုသော ဆန္ဒကြောင့် အမြဲလှုပ်ရှားပူပန်နေ၏။
Verse 131
प्रायेण श्रीमदालेपान्नहुषाद्या महानृपाः । स्वर्गं प्राप्यापि पतिताः कः श्रियो विंदते सुखम्
အမှန်တကယ်ပင် နဟုဿကဲ့သို့ မဟာမင်းများသည် စည်းစိမ်၏ တောက်ပမှုဖြင့် လိမ်းပတ်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြသော်လည်း ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ပြီးနောက်တောင် ကျဆုံးခဲ့ကြ၏။ စည်းစိမ်တစ်ခုတည်းဖြင့် အဘယ်သူသည် စစ်မှန်သော ပျော်ရွှင်မှုကို ရနိုင်မည်နည်း။
Verse 132
उपर्युपरि देवानामन्योन्यातिशये स्थितम् । नरैः पुण्यफलं स्वर्गे मूलच्छेदेन भुज्यते
ဒေဝတို့အကြား၌ အထက်ထက်မြင့်မြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လွန်ကဲစွာ ရပ်တည်နေကြ၏။ ကောင်းကင်ဘုံ၌ လူတို့သည် ကုသိုလ်၏ အကျိုးကို ခံစားကြသော်လည်း ထိုခံစားခြင်းသည် ကုသိုလ်အမြစ်ကို ဖြတ်တောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 133
न चान्यत्क्रियते कर्म सोऽत्र दोषः सुदारुणः । छिन्नमूलतरुर्यद्वदवशः पतते क्षितौ
ထိုအခြေအနေ၌ အခြားသော ကုသိုလ်ကံကို မပြုလုပ်တော့ခြင်း—ဤသည်မှာ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော အပြစ်အနာတရ ဖြစ်၏။ အမြစ်ဖြတ်ထားသော သစ်ပင်ကဲ့သို့ မကူညီနိုင်ဘဲ မြေပြင်သို့ ကျရောက်၏။
Verse 134
पुण्यमूलक्षये तद्वत्पातयंति दिवौकसः । इति स्वर्गेपि देवानां नास्ति सौख्यं विचारतः
ကုသိုလ်၏ အမြစ်ကုန်ခမ်းသွားသောအခါ ထိုနည်းတူပင် ကောင်းကင်ဘုံနေသူတို့ကိုလည်း ကျဆင်းစေကြ၏။ ထို့ကြောင့် စဉ်းစားကြည့်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ပင် ဒေဝတို့အတွက် တည်မြဲသော ပျော်ရွှင်မှု မရှိချေ။
Verse 135
तथा नारकिणां दुःखं प्रसिद्धं किं च वर्ण्यते । स्थावरेष्वपिदुःखानि दावाग्निहिमशोषणम्
ထို့အတူ နရက၌ရှိသူတို့၏ ဒုက္ခဝေဒနာသည် လူသိများပြီးသား—ထပ်မံဖော်ပြရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ မလှုပ်မရှားသော သတ္တဝါများ (အပင်တို့) ထဲတွင်ပင် ဒုက္ခရှိသည်—တောမီး၊ အအေးနှင့် ခြောက်သွေ့၍ ညှိုးနွမ်းခြင်း။
Verse 136
कुठारैश्ठेदनं तीव्रं वल्कलानां च तक्षणम् । पर्णशखाफलानां च पातनं चंडवायुना
ပုဆိန်တို့ဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ခုတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အခေါက်ကို ခွာထုတ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ရွက်၊ ခက်၊ အသီးတို့ကို လေပြင်းကြမ်းတမ်းက ဆုတ်ချလိုက်ခြင်း ရှိ၏။
Verse 137
अपमर्दश्च सततं गजैर्वन्यैश्च देहिभिः । तृड्बुभुक्षा च सर्पाणां क्रोधो दुःखं च दारुणम्
တောဆင်များနှင့် အခြား ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့ကြောင့် အမြဲတမ်း ဖိနှိပ်ချေမှုန်းခြင်း၊ နင်းချေခြင်း ရှိ၏။ မြွေတို့အတွက်လည်း ဒုက္ခရှိသည်—ရေငတ်ခြင်း၊ ဆာလောင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ပြင်းထန်သော ဒေါသကပင် ကြောက်မက်ဖွယ် ဒုက္ခဖြစ်လာသည်။
Verse 138
दुष्टानां घातनं लोके पाशेन च निबन्धनम् । एवं सरीसृपाणां च दुःखं मातर्मुहुर्मुहुः
ဤလောက၌ မကောင်းသူတို့ကို သတ်ဖြတ်ကြပြီး၊ အချို့ကို ကြိုးကွင်းဖြင့် ချည်နှောင်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် မိခင်တော်ရေ၊ လှုပ်လျားလျား လျှောလျှောသတ္တဝါတို့လည်း ဒုက္ခကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကြုံတွေ့ရ၏။
Verse 139
अकस्माज्जन्ममरणं कीटादीनां तथाविधम् । वर्षाशीतातपैर्दुःखं सुकष्टं मृगपक्षिणाम्
ပိုးမွှားတို့ကဲ့သို့သော သတ္တဝါများအတွက် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းသည် ထိုသဘောအတိုင်း ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်၏။ သမင်နှင့် ငှက်တို့အတွက်လည်း ဒုက္ခသည် ပြင်းထန်လှ၏—မိုး၊ အအေးနှင့် နေရောင်ပူလောင်မှုကြောင့် ညှဉ်းပန်းရ၏။
Verse 140
क्षुत्तृट्क्लेशेन महता संत्रस्ताश्च सदा मृगाः । पशुनागनिकायानां श्रृणु दुःखानि यानि च
တိရစ္ဆာန်တို့သည် အမြဲတမ်း ကြောက်ရွံ့လျက် ရှိကြပြီး ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်း၏ ကြီးမားသောဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ကြသည်။ ယခု နွားအုပ်နှင့် ဆင်အုပ်တို့၏ ဒုက္ခများကိုလည်း နားထောင်လော့။
Verse 141
क्षुत्तृट्छीतादिदमनं वधबन्धनताडनम् । नासाप्रवेधनं त्रासः प्रतोदांकुशताडनम्
ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း၊ အအေးနှင့် အခြားအရာတို့ဖြင့် ဖိနှိပ်ထိန်းချုပ်ခြင်းရှိ၏။ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်း၊ ရိုက်နှက်ခြင်းရှိ၏။ နှာခေါင်းဖောက်ခြင်း၊ အမြဲတမ်းကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် မောင်းတံ၊ ဆင်ချိတ်တို့ဖြင့် ထိုးနှက်ခြင်းလည်းရှိ၏။
Verse 142
वेणुकुन्तादिनिगडमुद्गरांऽकुशताडनम् । भारोद्वहनसंक्लेशं शिक्षायुद्धादिपीडनम्
ဝါးချည်နှောင်ကိရိယာ၊ လှံနှင့် အခြားအရာတို့၏ ချုပ်နှောင်မှုရှိ၏။ တုတ်နှင့် ချိတ်တို့ဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်းရှိ၏။ လေးလံသောဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခရှိ၏။ လေ့ကျင့်သင်ကြားခြင်း၊ စစ်ပွဲနှင့် အခြားစမ်းသပ်မှုတို့ကြောင့် ညှဉ်းပန်းခြင်းလည်းရှိ၏။
Verse 143
आत्मयूथवियोगश्च वने च नयनादिकम् । दुर्भिक्षं दुर्भगत्वं च मूर्खत्वं च दरिद्रता
ကိုယ်ပိုင်အုပ်စုနှင့် ကွဲကွာရခြင်းရှိ၏။ တောထဲတွင် မျက်စိနှင့် အခြားအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးရခြင်းရှိ၏။ ထို့ပြင် အစာရှားပါးမှု၊ ကံမကောင်းမှု၊ မိုက်မဲမှုနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလည်းရှိ၏။
Verse 144
अधरोत्तरभावश्च मरणं राष्ट्रविभ्रमः । अन्योन्याभिभवाद्दुःखमन्योन्यातिशयात्पुनः
ဤလောက၌ အဆင့်အတန်း၏ မြင့်တက်ကျဆင်းမှုရှိ၏၊ သေခြင်းရှိ၏၊ နိုင်ငံတို့၏ ပျက်စီးယိုယွင်းမှုရှိ၏။ အချင်းချင်း အနိုင်ယူဖိနှိပ်ခြင်းကြောင့် ဒုက္ခဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ထို့ပြင် အချင်းချင်း ထက်မြက်လိုသည့် မငြိမ်မသက်ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့်လည်း ထပ်မံဒုက္ခဖြစ်၏။
Verse 145
अनित्यता प्रभावाणामुच्छ्रयाणां च पातनम् । इत्येवमादिभिर्दुःखैर्यस्माद्व्याप्तं चराचरम्
လောက၏ အာနုဘော်တန်ခိုးတို့သည် မတည်မြဲ၊ မြင့်တက်မှုအားလုံးသည် နောက်ဆုံး ကျဆင်းခြင်းသို့ ရောက်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသို့သော ဒုက္ခများနှင့် အခြားဒုက္ခများကြောင့် လှုပ်ရှားသမျှ မလှုပ်ရှားသမျှ အရာအားလုံးကို ဒုက္ခက ပျံ့နှံ့ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
Verse 146
निरयादिमनुष्यांतं तस्मात्सर्वं त्यजेद्बुधः । स्कन्धात्सकन्धं नयेद्भारं विश्रामं मन्यतेन्यथा
ထို့ကြောင့် ပညာရှိသည် နရကသဘောအခြေအနေများမှ စ၍ လူဘဝအဆုံးတိုင်အောင် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်သင့်၏။ မဟုတ်လျှင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ဝန်ကို ပခုံးတစ်ဖက်မှ တစ်ဖက်သို့ ပြောင်းတင်သကဲ့သို့၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကိုပင် အမှန်တကယ် အနားယူခြင်းဟု မှားယွင်းထင်မြင်လိမ့်မည်။
Verse 147
तद्वत्सर्वमिदं लोके दुःखं दुःखेन शाम्यति । एवमेतज्जगत्सर्वमन्योन्यातिशयोच्छ्रितम्
ထိုနည်းတူ လောက၌ရှိသမျှ အရာအားလုံးသည် ဒုက္ခပင် ဖြစ်၍ ဒုက္ခသည် ဒုက္ခဖြင့်သာ ငြိမ်းသက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် အချင်းချင်း ကျော်လွန်လိုသည့် အလွန်အကျွံပြိုင်ဆိုင်မှုအပေါ် မူတည်၍ တည်နေသည်။
Verse 148
दुःखैराकुलितं ज्ञात्वा निर्वेदं परमाप्नुयात् । निर्वेदाच्च विरागः स्याद्विरागाज्ज्ञानसंभवः
လောကသည် ဒုက္ခများကြောင့် လှုပ်ရှားရောယှက်နေသည်ဟု သိမြင်ပြီးနောက် အလွန်နက်ရှိုင်းသော ငြီးငွေ့ခြင်းကို ရယူသင့်၏။ ငြီးငွေ့ခြင်းမှ ကာမရာဂကင်းခြင်း (ဝိရာဂ) ပေါ်လာ၍၊ ဝိရာဂမှ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ပညာ ပေါက်ဖွားလာသည်။
Verse 149
ज्ञानेन तं परं ज्ञात्वा विष्णुं मुक्तिमवाप्नुयात् । नाहमेतादृशे लोके रमेयं जननि क्वचित्
ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံး ဗိဿနုကို အမှန်တကယ် သိမြင်လျှင် မုက္ခတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိမည်။ «ဤသို့သော လောက၌ အမေကြီးရေ၊ ငါသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မပျော်မွေ့နိုင်ပါ» ဟု ဆို၏။
Verse 150
राजहंसो यथा शुद्धः काकामेध्यप्रदर्शकः । श्रृणु मातर्यत्र संस्थो रमेयं निरुपद्रवः
တော်ဝင်ဟင်္သာကဲ့သို့ သန့်ရှင်း၍ ကျီးတို့အကြား မသန့်ကို ဖော်ပြသကဲ့သို့၊ အမေတော်၊ နားထောင်ပါ။ အနှောင့်အယှက်မရှိဘဲ ငါနေထိုင်နိုင်သော နေရာ၌သာ ငါ ပျော်ရွှင်မည်။
Verse 151
अविद्यायनमत्युग्रं नानाकर्मातिशाखिनम् । संकल्पदंशमकरं शोकहर्षहिमातपम्
ဤသည်မှာ အဝိဇ္ဇာ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ယာဉ်တစ်စင်းဖြစ်၍၊ အမျိုးမျိုးသော ကမ္မတို့ကို ချဲ့ထွင်သည့် ကိုင်းခက်များကဲ့သို့ ရှိသည်။ စိတ်ကူးကြံစည်မှုတို့သည် ကိုက်ခဲသော ပိုးမွှားနှင့် မကာရ (ငါးမန်း) ကဲ့သို့၊ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းတို့သည် အအေးနှင့် အပူကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 152
मोहांधकारतिमिरं लोभव्यालसरीसृपम् । विषयानन्यथाध्वानं कामक्रोधविमोक्षकम्
မောဟ၏ အမှောင်တိမ်မြူသည် ၎င်း၏ မှောင်မိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လောဘသည် မြွေမျိုးသတ္တဝါများဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ လမ်းသည် အာရုံဝတ္ထုများသို့ မလွဲမသွေ ဆင်းသက်၍၊ ကာမနှင့် က్రోဓ (ဒေါသ) တို့ကြောင့်သာ လွတ်မြောက်ကာ အမြဲတမ်း ရှေ့သို့ ပစ်တင်လျက်ရှိသည်။
Verse 153
तदतीत्य महादुर्गं प्रविष्टोऽस्मि महद्वनम् । न तत्प्रविश्य शोचंति न प्रदुष्यंति तद्विदः
ထိုကြီးမား၍ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော ကာကွယ်တံတိုင်းကို ကျော်လွန်ပြီး၊ ငါသည် ကျယ်ပြန့်သော တောကြီးထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအရာကို အမှန်တကယ် သိမြင်သူတို့သည် ထိုနေရာသို့ ဝင်ပြီးနောက် မဝမ်းနည်းကြ၊ မညစ်ညမ်းကြ။
Verse 154
न च बिभ्यति केषांचिन्नास्य बिभ्यति केचन
တချို့သည် လုံးဝ မကြောက်ကြ၊ ထို့ပြင် ဤနေရာကို မည်သူမျှ မကြောက်ကြ။
Verse 155
तस्मिन्वने सप्तमहाद्रुमास्तु सप्तैव नद्यश्च फलानि सप्त । सप्ताश्रमाः सप्त समाधयश्च दीक्षाश्च सप्तैतदरण्यरूपम्
ထိုတောအတွင်း၌ မဟာသစ်ပင် ခုနစ်ပင်၊ မြစ် ခုနစ်စင်း၊ အသီး ခုနစ်မျိုး ရှိ၏။ အာရှရမ် ခုနစ်ခု၊ သမာဓိ ခုနစ်ပါး၊ ဒိက္ခာ (Dīkṣā) အစပြု သာသနာဝင်အပ်နှံခြင်း ခုနစ်ပါး—ဤသည်ပင် သန့်ရှင်းသော တော၏ အရုပ်သဘော ဖြစ်၏။
Verse 156
पंचवर्णानि दिव्यानि चतुर्वर्णानि कानिचित् । त्रिद्विवर्णैकवर्णानि पुष्पाणि च फलानि च
အရောင်ငါးမျိုးရှိသော ဒေဝီယ ပန်းနှင့် အသီးများ ရှိ၏။ အချို့မှာ အရောင်လေးမျိုး၊ အချို့မှာ အရောင်သုံးမျိုး၊ နှစ်မျိုး သို့မဟုတ် တစ်မျိုးတည်းပင် ရှိ၏။
Verse 157
सृजंतः पादपास्तत्र व्याप्य तिष्ठन्ति तद्वनम्
ထိုနေရာ၌ သစ်ပင်တို့သည် အမြဲတမ်း ပေါက်ဖွားတိုးပွားလျက်၊ ကိုင်းခက်များ ဖြန့်ကျက်ကာ တောတစ်လျှောက်လုံးကို လွှမ်းမိုး၍ တည်ရှိကြ၏။
Verse 158
सप्त स्त्रियस्तत्र वसंति सत्यस्त्ववाङ्मुख्यो भानुमतो भवंति । ऊर्ध्वं रसानाददते प्रजाभ्यः सर्वाश्च तास्तत्त्वतः कोपि वदे
ထိုနေရာ၌ သစ္စာရှိသော မိန်းမ ခုနစ်ဦး နေထိုင်ကြ၏။ မျက်နှာကို အထက်သို့ မော့ထားသဖြင့် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပကြ၏။ သတ္တဝါတို့ထံမှ အနှစ်သာရကို အထက်သို့ ဆွဲယူကြပြီး၊ သူတို့၏ တကယ့်သဘောကို ပြည့်စုံစွာ မည်သူ ဆိုနိုင်မည်နည်း။
Verse 159
सप्तैव गिरयश्चात्र धृतं यैर्भुवनत्रयम् । नद्यश्च सरितः सप्त ब्रह्मवारिवहाः सदा
ဤနေရာ၌လည်း လောကသုံးပါးကို ထမ်းဆောင်ထားသော တောင် ခုနစ်လုံး ရှိ၏။ ထို့ပြင် မြစ်နှင့် ချောင်း ခုနစ်စင်း ရှိ၍ ဘြဟ္မန်၏ သန့်ရှင်းသော ရေကို အစဉ်တစိုက် သယ်ဆောင်ကြ၏။
Verse 160
तेजश्चाभयदानत्वमद्रोहः कौशलं तथा । अचापल्यम थाक्रोधः प्रियवादश्च सप्तमः
တေဇ (အလင်းရောင်)၊ အဘယဒာန (ကြောက်မက်မှုကင်းစေခြင်း)၊ မကောင်းကြံမူမရှိခြင်းနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု; တည်ငြိမ်မှု၊ ဒေါသကင်းခြင်း၊ နှင့် သတ္တမ—ချိုသာသန့်ရှင်းသော စကားပြော။
Verse 161
इत्येते गिरयो ज्ञेयास्तस्मिन्विद्यावने स्थिताः । दृढनिश्चयस्तथा भासा समता निग्रहो गुणः
ဤအရာတို့သည် ထို ဗိဒ္ယာဝန (Vidyāvana) အတွင်း တည်ရှိသော “တောင်များ” ဟု သိမှတ်ရမည်—ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်၊ အလင်းရောင်ပညာ၊ ညီမျှတည်ငြိမ်မှု၊ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ဂုဏ်သတ္တိ။
Verse 162
निर्ममत्वं तपश्चात्र सन्तोषः सप्तमो ह्रदः । भगवद्गुणविज्ञानाद्भक्तिः स्यात्प्रथमा नदी
ဤနေရာ၌ မပိုင်ဆိုင်လိုမှုကင်းခြင်းနှင့် တပ (tapas) တို့ရှိ၏; စန္တောသ (ကျေနပ်တည်ငြိမ်မှု) သည် သတ္တမ ရေကန်ဖြစ်၏။ ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်များကို သိမြင်ခြင်းမှ ဘက္တိ (bhakti) ပေါ်ထွန်း၍ ထိုသည် ပထမ မြစ်ဖြစ်၏။
Verse 163
पुष्पादिपूजा द्वितीया तृतीया च प्रदक्षिणा । चतुर्थी स्तुतिवाग्रूपा पञ्चमी ईश्वरार्पणा
ပန်းပူဇာ စသည့် ဝတ်ပြုမှုသည် ဒုတိယ ဖြစ်၏; ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ပူဇာ) သည် တတိယ ဖြစ်၏။ စတုတ္ထသည် စတုတိဝါဂ်—သန့်ရှင်းသော ချီးမွမ်းစကား; ပဉ္စမသည် အရာအားလုံးကို အီශ්ဝရထံ အပ်နှံပူဇာပြုခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 164
षष्ठी ब्रह्मैकता प्रोक्ता सप्तमी सिद्धिरेव च । सप्त नद्योऽत्र कथिता ब्रह्मणा परमेष्ठिना
ဆဋ္ဌမသည် ဗြဟ္မန်နှင့် တစ်တည်းဖြစ်ခြင်းဟု ကြေညာထားပြီး၊ သတ္တမသည် စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်ပြည့်စုံမှု) ဖြစ်၏။ ဤနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော မြစ် ခုနစ်စင်းကို ပရမေဋ္ဌင် ဘြဟ္မာက ဟောကြားသင်ပြထား၏။
Verse 165
ब्रह्मा धर्मो यमश्चाग्निरिंद्रो वरुण एव च
ဗြဟ္မာ၊ ဓမ္မ၊ ယမမင်း၊ အဂ္နိ၊ အိန္ဒြာ၊ ဝရုဏာတို့လည်း—ဤနေရာ၌ အမည်တပ်ဖော်ပြထားသည်။
Verse 166
धनदश्च ध्रुवादीनां सप्तकानर्चयंत्यमी । नदीनां संगमस्तत्र वैकुंठसमुपह्वरे
ထို့ပြင် ဓနဒ (ကူဗေရ) လည်း—ဓြုဝမှ စတင်သော ခုနစ်စုတို့ကို ဤသူတို့ ပူဇော်ကြသည်။ ထိုနေရာ၌ ဝိုင်ကుంఠအနီး မြင့်မြတ်သော အဝန်းအဝိုင်းတွင် မြစ်များ ဆုံရာရှိသည်။
Verse 167
आत्मतृप्ता यतो यांति शांता दांताः परात्परम् । केचिद्द्रुमाः स्त्रियः केचित्केचित्तत्त्वविदोऽपरे
အတ္တ၌ တೃप्त၍ ငြိမ်းချမ်းကာ ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းသူတို့သည် အလွန်အထက်ဆုံးသော ပရမသို့ သွားကြသည်။ အချို့သည် သစ်ပင်ကဲ့သို့၊ အချို့သည် မိန်းမများကဲ့သို့၊ အခြားအချို့သည် တတ္တဝိဒ်—အမှန်တရားသိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 168
सरितः केचिदाहुः स्म सप्तैव ज्ञानवित्तमाः । अनपेतव्रतकामोऽत्र ब्रह्मचर्यं चरामि च
အချို့သော ဉာဏ်နှင့် သိမြင်မှု၌ ထူးချွန်သူတို့က ဤအရာတို့သည် အမှန်တကယ် မြစ်ခုနစ်စင်းဟု ဆိုကြသည်။ ဤနေရာ၌ မပျက်မကွက်သော ဝရတကို လိုလား၍ ငါလည်း ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံး၏။
Verse 169
ब्रह्मैव समिधस्तत्र ब्रह्माग्निर्ब्रह्म संस्तरः । आपो ब्रह्म गुरुब्रह्म ब्रह्मचर्यमिदं मम
ထိုနေရာ၌ မီးထိုးသစ်တံများသည် ဗြဟ္မန်တည်း; မီးသည် ဗြဟ္မန်; သန့်ရှင်းသော ခင်းရာသည် ဗြဟ္မန်။ ရေသည် ဗြဟ္မန်; ဂုရုသည် ဗြဟ္မန်—ဤသည်ကား ငါ၏ ဗြဟ္မစရိယ ဖြစ်၏။
Verse 170
एतदेवेदृशं सूक्ष्मं ब्रह्मचर्यं विदुर्बुधाः । गुरुं च श्रृणु मे मातर्यो मे विद्याप्रदोऽभवत्
ပညာရှိတို့သည် ဤသို့သော အတွင်းရေးနက်ရှိုင်းသည့် ဗြဟ္မစရိယကို သိကြ၏။ အမေတော်၊ ကျွန်ုပ်၏ ဂုရုအကြောင်းကိုလည်း နားထောင်ပါ—ထိုဂုရုသည် ကျွန်ုပ်အား ဗဟုသုတကို ပေးအပ်သူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 171
एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता हृद्येव तिष्ठन्पुरुषं प्रशास्ति । तेनाभियुक्तः प्रणवादिवोदकं यता नियुक्तोस्मि तथाचरामि
အုပ်စိုးရှင်တစ်ပါးတည်းသာ ရှိ၍ ဒုတိယအုပ်စိုးရှင် မရှိ။ ထိုအုပ်စိုးရှင်သည် နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေကာ လူကို စည်းကမ်းသင်ကြားတော်မူ၏။ ထိုသူ၏ အမိန့်ဖြင့်၊ ပရဏဝသံ (Om) ကြောင့် ရေစီးသကဲ့သို့၊ ငါသည် ချမှတ်ထားသည့်အတိုင်းသာ ကျင့်ကြံ၏။
Verse 172
एको गुरुर्नास्ति तथा द्वितीयो हृदि स्थितस्तमहं नृ ब्रवीमि । यं चावमान्यैव गुरुं मुकुन्दं पराभूता दानवाः सर्व एव
ဂုရုတစ်ပါးတည်းသာ ရှိ၍ ဒုတိယမရှိ။ နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေသော ထိုဂုရုအကြောင်းကို ငါ လူတို့အား ပြောကြား၏။ ထိုဂုရု မုကွန်ဒ (Mukunda) ကို မထီမဲ့မြင်ပြုသဖြင့် ဒာနဝတို့ အားလုံး လုံးဝ ရှုံးနိမ့်ကြ၏။
Verse 173
एको बंधुर्नास्ति ततो द्वितीयो हृदी स्थितं तमहमनुब्रवीमि । तेनानुशिष्टा बांधवा बंधुमंतः सप्तर्षयः सप्त दिवि प्रभांति
စစ်မှန်သော ဆွေမျိုးတစ်ပါးတည်းသာ ရှိ၍ ထိုထက် ဒုတိယမရှိ။ နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေသော ထိုသူကို ငါ ကြေညာ၏။ ထိုသူ၏ သင်ကြားမှုကြောင့် စစ်မှန်သော ဆွေမျိုးကို ပိုင်ဆိုင်သော ဆွေမျိုးများ—သတ္တရိရှီ ခုနစ်ပါး—ကောင်းကင်၌ ခုနစ်ပါးအဖြစ် တောက်ပကြ၏။
Verse 174
ब्रह्मचर्यं च संसेव्यं गार्हस्थ्य श्रृणु यादृशम् । पत्नी प्रकृतिरूपा मे तच्चित्तो नास्मि कर्हिचित्
ဗြဟ္မစရိယကို သင့်တော်စွာ ကျင့်ပြီးနောက်၊ ယခု ကျွန်ုပ်၏ ဂါဟသ္ထဘဝ (အိမ်ထောင်ရေး) သဘောကို နားထောင်ပါ။ ကျွန်ုပ်၏ ဇနီးသည် ပရကృతိ (သဘာဝ) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တည်းဟူသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် မည်သည့်အခါမျှ သူမနှင့် မချည်နှောင်။
Verse 175
मच्चित्ता सा सदा मातर्मम सर्वार्थसाधनी । घ्राणं जिह्वा च चक्षुश्च त्वक्च श्रोत्रं च पंचमम्
အို မိခင်တော်၊ သူမသည် အမြဲတမ်း ကျွန်ုပ်၌ စိတ်တည်ကာ ကျွန်ုပ်အတွက် အရာရာကို ပြည့်စုံစေ၏။ သို့ရာတွင် နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ မျက်စိ၊ အရေပြားနှင့် နား (ပဉ္စမ) တို့သည် လုပ်ဆောင်နေသော အင်္ဂါကိရိယာများ ဖြစ်၏။
Verse 176
मनो बुद्धिश्च सप्तैते दीप्यंते पावका मम । गंधो रसश्च रूपं च शब्दः स्पर्शश्च पंचमम्
စိတ်နှင့် ဉာဏ်—ဤခုနှစ်ပါးနှင့်အတူ—ကျွန်ုပ်၏ မီးများကဲ့သို့ တောက်လောင်၏။ အနံ့၊ အရသာ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အသံနှင့် ထိတွေ့မှု (ပဉ္စမ) တို့သည် ၎င်းတို့၏ အာရုံဝတ္ထုများ ဖြစ်၏။
Verse 177
मंतव्यमथ बोद्धव्यं सप्तैताः समिधो मम । हुतं नारायणध्यानाद्भुंक्ते नारायणः स्वयम्
ဤအရာကို ဆင်ခြင်၍ မှန်ကန်စွာ နားလည်ရမည်—ဤခုနှစ်ပါးသည် ကျွန်ုပ်၏ သစ်တိုင်ဆီမီး (သမိဓ) များ ဖြစ်၏။ နာရာယဏကို ဓ്യာနပြု၍ ပူဇော်သည့် အဟုတကို နာရာယဏတော် ကိုယ်တိုင် သုံးဆောင်တော်မူ၏။
Verse 178
एवंविधेन यज्ञेन यजाम्यस्मि तमीश्वरम् । अकामयानस्य च सर्वकामो भवेदद्विषाणस्य च सर्वदोषः
ဤသို့သော ယဇ္ဉဖြင့် ထိုအရှင်ကို ကျွန်ုပ် ပူဇော်၏။ ဆန္ဒကင်းသူအတွက် လိုအင်အားလုံး ပြည့်စုံလာပြီး၊ မုန်းတီးမှုကင်းသူအတွက် အပြစ်ဒोषအားလုံး ပျောက်ကင်း၏။
Verse 179
न मे स्वभावेषु भवंति लेपास्तोयस्य बिंदोरिव पुष्करेषु । नित्यस्य मे नैव भवंत्यनित्या निरीक्षमाणस्य बहुस्यभावात्
ကျွန်ုပ်၏ သဘာဝ၌ အညစ်အကြေး မကပ်နိုင်—ကြာရွက်ပေါ်ရှိ ရေစက်တစ်စက်ကဲ့သို့။ အနန္တတည်မြဲသောအရာ၌ တည်နေသော ကျွန်ုပ်အတွက် မတည်မြဲသောအရာတို့သည် အမှန်တကယ် မပေါ်ထွန်း၊ အမျိုးမျိုးကို ပြောင်းလဲသည့် အခြေအနေများသာဟု မြင်သောကြောင့် ဖြစ်၏။
Verse 180
न सज्जते कर्मसु भोगजालं दिवीव सूर्यस्य मयूखजालम्
လုပ်ငန်းများအတွင်း၌ ပျော်ရွှင်မှုတို့၏ကွန်ယက်သည် သူ့ကို မကပ်မိ၊ မိုးကောင်းကင်၌ နေရောင်ခြည်ကွန်ယက် မကပ်မိသကဲ့သို့။
Verse 181
एवंविधेन पुत्रेण मा मातर्दुःखिनी भव । तत्पदं त्वा च नेष्यामि न यत्क्रतुशतैरपि
အမေ၊ ဒီလိုသားရှိသဖြင့် ဝမ်းနည်းမနေပါနှင့်။ ယဇ်ပူဇော်မှု ဝေဒသတ်တံခါး ရာချီဖြင့်တောင် မရနိုင်သော အဆင့်သို့ အမေကိုပါ ငါခေါ်ဆောင်မည်။
Verse 182
इति पुत्रवचः श्रुत्वा विस्मिता इतराभवत् । चिंतयामास यद्येवं विद्वान्मम सुतो दृढम्
သား၏စကားကို ကြားသော် အမေသည် အံ့ဩသွား၏။ ထို့နောက် “ငါ့သားသည် အမှန်တကယ် ဉာဏ်ပညာ၌ ခိုင်မြဲနေပါက…” ဟု စဉ်းစားလေ၏။
Verse 183
लोकेषु ख्यातिमायाति ततो मे स्याद्यशः परम् । इत्यादि चिंतयंत्यां च रजन्यां भगवान्हरिः
“သူသည် လောကများတွင် ကျော်ကြားလာမည်၊ ထို့နောက် ငါ့ဂုဏ်သတင်းလည်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်မည်” ဟု စဉ်းစားနေစဉ်၊ ညအချိန်၌ ဘဂဝန် ဟရီ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 184
प्रहृष्टस्तस्य तैर्वाक्यैर्विस्मितः प्रादुरास च । मूर्तेः स्वयं विनिष्क्रम्य शंखचक्रगदाधराः
ထိုစကားများကြောင့် ပျော်ရွှင်၍ အံ့ဩသဖြင့် ဘုရားသည် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ မူရတီမှ ကိုယ်တိုင် ထွက်ပေါ်လာကာ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ ကိုင်ဆောင်တော်မူ၏။
Verse 185
जगदुद्भासयन्भासा सूर्यकोटिसमप्रभः । ततो निष्पत्य धरणीं हृष्टरोमाश्रुद्गदः
ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးကို မိမိ၏တောက်ပမှုဖြင့် ထွန်းလင်းစေ၍ နေရောင်တစ်ကိုဋိနှင့်တူသော ဂုဏ်ရောင်ရှိတော်မူ၏။ ထို့နောက် မြေပြင်သို့ ခုန်ဆင်းလာကာ ဆံပင်ထောင်၍ မျက်ရည်ယို၊ ဝမ်းမြောက်လွန်းသဖြင့် အသံတုန်တက်နေ၏။
Verse 186
मूर्ध्नि बद्धांजलिं धीमानैतरेयोऽथ तुष्टुवे
ထို့နောက် ပညာရှိ အိုင်တရေယ သည် လက်အုပ်ချီကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ သခင်ဘုရားကို ချီးမွမ်းသီဆိုတော်မူ၏။
Verse 187
नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय धीमहि । प्रद्युम्नायानिरुद्धाय नमः संकर्षणाय च
ဘုရားသခင် ဘဂဝန် ဝါစုဒေဝ အရှင်တော်အား နမောတော်တင်ပါ၏—ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြုရာ အရှင်။ ပရဒျုမန၊ အနိရုဒ္ဓ နှင့် သင်္ကර්ရှဏ တို့အားလည်း နမောတော်တင်ပါ၏။
Verse 188
नमो विज्ञानमात्राय परमानंदमूर्तये । आत्मारामाय शांताय निवृत्तद्वैतदृष्टये
သန့်ရှင်းသော သိမြင်မှုတစ်ခုတည်းဖြစ်တော်မူ၍ အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော အရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ အတ္တ၌ပင် ပျော်မွေ့သော၊ ငြိမ်းချမ်းသော၊ ဒွိတမြင်ကွင်းမှ လုံးဝလွတ်ကင်းသော အရှင်အား ပူဇော်ပါ၏။
Verse 189
आत्मानंदानुरुद्धाय सम्यक्तयक्तोर्मये नमः । हृषीकेशाय महते नमस्तेऽनंतशक्तये
အတ္တ၏ အာနန္ဒ၌ တည်နေတော်မူ၍ (လောကီလှုပ်ရှားမှု၏) လှိုင်းများကို ပြည့်စုံစွာ ငြိမ်းသတ်ထားသော အရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ မဟာ ဟೃṣīkēśa အရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏—အနန္တ အင်အားတော်ရှင်၊ သင့်အား ပူဇော်ပါ၏။
Verse 190
वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह । अनामरूपचिन्मात्रः सोऽव्यान्नः सदसत्परः
စကားသံတိတ်သွားသောအခါ စိတ်၏အတွင်းသို့ရောက်မြောက်မှုနှင့်အတူ ရောက်နိုင်သူမှာ ထိုတစ်ပါးတည်း—အမည်နှင့်ရုပ်ပုံကိုကျော်လွန်သော သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်သာဖြစ်၏။ ရှိခြင်းမရှိခြင်းကိုလည်း ကျော်လွန်သော ထိုတစ်ပါးက ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပါစေ။
Verse 191
यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यपैति जायते । मृन्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः
ဤလောကဓာတ်သည် သူ့အတွင်း၌တည်ရှိ၍ သူ့ထံမှပေါ်ထွန်းကာ သူ့ကြောင့်တည်တံ့ပြီး သူ့ထံသို့ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ ထပ်မံမွေးဖွားလာ၏—မြေထည်အရာဝတ္ထုတို့သည် မြေတစ်မျိုးတည်းမှ ဖြစ်သကဲ့သို့။ ထိုဗြဟ္မန်တော်၊ သင့်အား နမസ്കာရပါ၏။
Verse 192
यं न स्पृशंति न विदुर्मनोबुद्धींद्रियासवः । अंतर्बहिश्च विततं व्योमवत्प्रणतोऽस्म्यहम्
စိတ်၊ ဉာဏ်၊ အာရုံခံအင်္ဂါများနှင့် အသက်ရှူသက်ဝင်တို့က မထိမရောက် မသိမမြင်နိုင်သော်လည်း အတွင်းအပြင် အာကာသကဲ့သို့ ပြန့်နှံ့နေသော ထိုသူ့ရှေ့၌ ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 193
देहेंद्रियप्राणमनोधियोऽमी यदंशब्द्धाः प्रचरंति कर्मसु । नैवान्यदालोहमिव प्रतप्तं स्थानेषु तद्दृष्टपदेन एते
ဤအရာများ—ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အာရုံခံအင်္ဂါများ၊ အသက်ရှူသက်ဝင်များ၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်—က သူ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းနှင့် ချည်နှောင်ထားသောကြောင့်သာ ကမ္မများအတွင်း လှုပ်ရှားနိုင်သည်။ ထိုအရာမရှိလျှင် အခြားမဟုတ်—အပူကြောင့် နီရဲလာမှသာ လောင်နိုင်သော သံကဲ့သို့။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့နေရာနေရာ၌ သူ၏ရှိနေခြင်း၏ အင်အားဖြင့်သာ လည်ပတ်ကြသည်။
Verse 194
चतुर्भिश्च त्रिभिर्द्वाभ्यामेकधा प्रणमामि तम् । पूर्वापरापरयुगे शास्तारं परमीश्वरम्
လေးမျိုးသော၊ သုံးမျိုးသော၊ နှစ်မျိုးသော၊ နှင့် တစ်စိတ်တစ်သဘောတည်းသော ပူဇော်ဦးညွှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ထိုသူ့အား ပဏာမပြုပါ၏—ယုဂအဟောင်း ယုဂအသစ် အစဉ်အဆက်၌ တည်ရှိသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်၊ အနန္တ ဆရာတော်အား။
Verse 195
हित्वा गतीर्मोक्षकामा यं भजंति दशात्मकम् । तं परं सत्यममलं त्वां वयं पर्युपास्महे
အခြားလမ်းကြောင်းအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ မောက္ခကိုလိုလားသူတို့သည် သင်—ဒသဝိဓအဖြစ်တော်ကို ကိုးကွယ်ကြ၏။ သင်သည် အမြင့်ဆုံးသော သစ္စာတရား၊ အညစ်အကြေးမရှိ သန့်ရှင်းတော်မူသောအရှင်; ကျွန်ုပ်တို့သည် အစဉ်မပြတ် ပူဇော်အာရాధနာပြုပါ၏။
Verse 196
ओंनमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय विभूतिपतये सकलसात्वतपरिवृढनिकरकरकमलोत्पलकुड्मलोपलालितचरणारविंदयुगल परमपरमेष्ठिन्नमस्ते
အိုṁ—ဘဂဝန် မဟာပုရုရှ၊ မဟာအနုဘော်တော်မူသောအရှင်၊ ဗိဘူတိအားလုံး၏ အရှင်သခင်တော်ထံ နမස්ကာရပါ၏။ သဒ္ဓါဝန်တို့၏ အထွတ်အမြတ်အစုအဝေးက လက်ဖဝါးကြာဖူးကဲ့သို့သော လက်များဖြင့် သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်နှစ်ဖက်ကို နူးညံ့စွာ ပူဇော်ကာကွယ်ကြ၏။ အမြင့်ဆုံးထက် အမြင့်ဆုံးသောအရှင်၊ သင့်ထံ ငါ ဦးညွှတ်ပါ၏။
Verse 197
तवाग्निरास्यं वसुधांघ्रियुग्मं नभः शिरश्चंद्ररवी च नेत्रे । समस्तलोका जठरं भुजाश्च दिशश्चतस्रो भगवन्नमस्ते
သင်၏ ပါးစပ်သည် မီးဖြစ်၏; မြေကြီးသည် သင်၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ဖြစ်၏; ကောင်းကင်သည် သင်၏ ဦးခေါင်းဖြစ်၏; လနှင့် နေသည် သင်၏ မျက်စိဖြစ်၏။ လောကအားလုံးသည် သင်၏ ဝမ်းဗိုက်ဖြစ်၍၊ လက်တော်များသည် အရပ်မျက်နှာများဖြစ်၏—အရှင်ဘုရား၊ သင့်ထံ နမස්ကာရပါ၏။
Verse 198
जन्मानि तावंति न संति देव निष्पीड्य सर्वाणि च सर्वकालम् । भूतानि यावंति मयात्र भीमे पीतानि संसारमहासमुद्रे
အို ဒေဝါ၊ အချိန်တိုင်း၌ ငါခံစားခဲ့ရသော မွေးဖွားမှုများသည် မရေတွက်နိုင်အောင် များလှ၏—အကြိမ်ကြိမ် ဖိနှိပ်ချေမှုန်းခံရလျက်။ ထို့ပြင် ဤကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာမဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ငါ “သောက်သုံးရ” သကဲ့သို့ အတင်းအကျပ် ခံယူခဲ့ရသော ဒုက္ခနှင့် သတ္တဝါတို့လည်း မရေတွက်နိုင်ပါ။
Verse 199
संपच्छिलानां हिमवन्महेंद्रकैलासमेर्वादिषु नैव तादृक् । देहाननेकाननुगृह्णतो मे प्राप्तास्ति संपन्महती तथेश
ဟိမဝန်၊ မဟိန္ဒြ၊ ကိုင်လာသ၊ မေရု စသည့် တောင်တန်းတို့၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာပင်လျှင် ဤကဲ့သို့ မဟုတ်နိုင်ပါ။ သင်သည် ငါ့အား ကိုယ်ခန္ဓာအမျိုးမျိုး မရေတွက်နိုင်အောင် ကရုဏာဖြင့် ပေးအပ်သကဲ့သို့၊ အရှင်ဘုရား၊ ငါသည်လည်း စည်းစိမ်ကြီးမားမှုကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရရှိခဲ့ပါ၏။
Verse 200
न संतिते देव भुवि प्रदेशा न येषु जातोऽस्मि तथा विनष्टः । भूत्वा मया येषु न जंतवश्च संभक्षितो वा न च भूतसंघैः
အို ဘုရားသခင်၊ ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ကျွန်ုပ် မမွေးဖွားခဲ့ဘဲ နောက်တစ်ဖန် မပျက်စီးခဲ့သော နေရာမရှိပါ။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ် အသက်ရှင်ခဲ့သည့် နေရာတိုင်းတွင် သတ္တဝါများကို မစားသုံးခဲ့ဘဲ မရှိသကဲ့သို့၊ သတ္တဝါအစုအဝေးတို့က ကျွန်ုပ်ကို မစားသုံးခဲ့ဘဲလည်း မရှိပါ။