Dvaraka Mahatmya
Dvaraka Mahatmya
This section is anchored in the western coastal-sacred geography associated with Dvārakā and its wider Yādava/Vaiṣṇava memory field, extending to Prabhāsa as an epic-afterlife locus. It uses the sea, submerged city motifs, and pilgrimage networks to connect Krishna-centric narrative history with tīrtha practice and ethical reflection in Kali-yuga.
Adhyayas in Dvaraka Mahatmya
44 chapters to explore.
Adhyaya 1
कलियुगे विष्णुप्राप्त्युपायः — Seeking Viṣṇu in the Age of Kali
ជំពូកទី១ ចាប់ផ្តើមដោយសោណកៈសួរសូតៈថា ក្នុងយុគកលីដែលចលាចល និងទស្សនៈបែកបាក់ អ្នកស្វែងរកអាចចូលទៅជិតមធុសូទនៈ (វិṣṇu) ដោយវិធីណា។ សូតៈឆ្លើយដោយសង្ខេបប្រវត្តិការចុះមក និងព្រះកិច្ចរបស់ជនារទនៈ៖ ការប្រយុទ្ធនៅវ្រាជៈ ដូចជា កម្ចាត់ពូតណា ត្រឹណាវរតៈ កាលិយៈ និងអ្នកអាក្រក់ផ្សេងៗ; បន្ទាប់មកទៅមថុរា កម្ចាត់គុវលយាពីឌៈ និងសត្រូវរាជវង្ស; ហើយព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយ-យជ្ញៈ ដូចជាសង្គ្រាមជាមួយជរាសន្ធៈ និងបរិបទរាជសូយៈ។ បន្ទាប់មករឿងរ៉ាវបត់ទៅកាន់ចុងសម័យ៖ ការប្រយុទ្ធបំផ្លាញគ្នារបស់យាទវៈនៅប្រភាសៈ ការដកខ្លួនរបស់ព្រះក្រឹṣṇa ចេញពីលោក និងទ្វារកាដែលលិចទឹក។ ក្នុងបរិយាកាសធ្លាក់ចុះនេះ ព្រះឥសីនៅព្រៃប្រជុំគ្នា ពិនិត្យឃើញការស្រកស្រុតនៃធម៌ និងរបៀបសង្គម-ពិធីការ ហើយសុំការណែនាំពីព្រះព្រហ្មា។ ព្រះព្រហ្មាទទួលស្គាល់ថា ព្រះវិṣṇu ក្នុងសភាពអតីតកំពូលពិបាកដឹង ហើយណែនាំឲ្យទៅរកប្រាហ្លាទៈនៅសុតលៈ ជាភក្តាអធិការដែលអាចបង្ហាញទីតាំង/វិធីចូលដល់ហរិ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយឥសីទៅដល់សុតលៈ ត្រូវបាលីទទួលស្វាគមន៍ មានប្រាហ្លាទៈនៅទីនោះ ហើយពួកគេសុំវិធីសម្ងាត់ដើម្បីទទួលបានព្រះ ដោយមិនចាំបាច់អនុវត្តវិន័យស្មុគស្មាញ—បើកផ្លូវទៅសេចក្តីបង្រៀនបន្ទាប់។
Adhyaya 2
द्वारकाक्षेत्रप्रशंसा तथा दुर्वासोपाख्यानम् | Praise of Dvārakā and the Durvāsā Episode
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយព្រះហ្លាទៈ (Prahlāda) ថ្លែងទៅកាន់ព្រះឥសីទាំងឡាយ ដោយលើកសរសើរ ទ្វារកា/ទ្វារវតី ជាទីក្រុងបរិសុទ្ធជាប់សមុទ្រ ក្បែរទន្លេគោមតី (Gomatī) ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាវាសនាអធិបតីរបស់ព្រះ និងជាគោលដៅសង្គ្រោះក្នុងកាលិយុគ។ ព្រះឥសីសួរថា បើវង្សយាទវៈបានបញ្ចប់ ហើយទ្វារកាត្រូវបាននិយាយថាលិចទឹក តើហេតុអ្វីបានជាព្រះនៅតែត្រូវបានប្រកាសនៅទីនោះក្នុងកាលិយុគ? រឿងបន្តទៅរាជសាលារបស់ឧគ្រាសេនៈ (Ugrasena) ពេលមានដំណឹងថាព្រះឥសីទុរវាសា (Durvāsā) ស្នាក់នៅជិតគោមតី នៅចក្រាទីរថៈ (Cakratīrtha)។ ព្រះក្រឹស្ណៈ (Kṛṣṇa) ជាមួយរុកមិណី (Rukmiṇī) ទៅទទួល ដោយបង្ហាញថាការស្វាគមន៍ភ្ញៀវជាកាតព្វកិច្ចធម៌មានផលវិបាកពិធីការ។ ទុរវាសាសួរអំពីទំហំទីក្រុង គ្រួសារ និងអ្នកពឹងពាក់; ព្រះក្រឹស្ណៈពិពណ៌នាអំពីដែនដីដែលសមុទ្រផ្តល់ ព្រះវិមានមាស និងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រួសារ-បរិវារ ដ៏ធំធេង បង្កើតការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះមាយា និងអំណាចអសীম។ ទុរវាសាប្រឡងភាពទាបខ្លួន ដោយបញ្ជាឲ្យព្រះក្រឹស្ណៈ និងរុកមិណី ដឹកគាត់លើរទេះ។ ក្នុងដំណើរ រុកមិណីស្រេកទឹក ហើយផឹកទឹកដោយមិនសុំអនុញ្ញាត ទើបទុរវាសាសាបនាងឲ្យស្រេកជានិច្ច និងបែកពីព្រះក្រឹស្ណៈ។ ព្រះក្រឹស្ណៈលួងលោមដោយទ្រឹស្តីអំពីវត្តមានតាមមធ្យោបាយ (ឃើញព្រះនៅទីនោះក៏ដូចឃើញនាង) និងរំលឹកការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងភក្តី។ ចុងក្រោយ ព្រះក្រឹស្ណៈបន្ធូរចិត្តទុរវាសា ដោយបំពេញពិធីស្វាគមន៍ពេញលេញ—លាងជើង បូជាអរឃ្យៈ ថ្វាយគោ មធុបរកៈ និងបម្រើអាហារ—ជាគំរូធម៌នៃការទទួលភ្ញៀវ។
Adhyaya 3
Durvāsā-śāpa, Rukmiṇī-vilāpa, and the Sanctification of Rukmiṇī-vana (दुर्वासशाप-रुक्मिणीविलाप-रुक्मिणीवनमाहात्म्य)
អធ្យាយនេះបង្ហាញការពិភាក្សាធម្មវិជ្ជាអំពីការបែកចេញ ការបង្រៀនដោយព្រះ និងការបង្កើតទីរថៈ។ ព្រះឥសីទាំងឡាយសរសើរភាពអត់ធ្មត់របស់ព្រះក្រឹෂ್ಣ និងអំណាចសច្ចវាចារបស់មហាឥសី។ ព្រះប្រាហ្លាទពោលរឿងព្រះនាងរុកមិណីដែលរងបណ្តាសារបស់ទុរវាសា ហើយទុក្ខសោកចំពោះការបែកពីព្រះក្រឹષ್ಣ សួរអំពីយុត្តិធម៌ ទោះខ្លួនគ្មានកំហុសក៏ដោយ។ នាងសោកស្តាយដល់ថ្នាក់សន្លប់ ហើយសមុទ្រ (សមុទ្រាទេវ) មកជួយបំប៉នឲ្យស្រស់ស្រាយ។ នារ៉ដាប្រាប់ឲ្យនាងមានស្ថេរភាព ដោយបកស្រាយថា ព្រះក្រឹષ್ಣ និងរុកមិណីជាគោលការណ៍មិនអាចបំបែកបាន—ព្រះបុរសោត្តម និងមាយា/សក្តិ—ការបែកចេញគ្រាន់តែជាការលាក់បាំងដូចមនុស្ស ដើម្បីបង្រៀនលោក។ សមុទ្រយល់ព្រម សរសើរស្ថានភាពរុកមិណី ហើយប្រកាសការមកដល់របស់ភាគីរថី (គង្គា) ដែលធ្វើឲ្យដែនដីស្អាត និងបរិសុទ្ធ; ព្រៃទេវតាមួយកើតឡើង ទាក់ទាញប្រជាជនទ្វារកា។ ទុរវាសាឃើញលទ្ធផលល្អវិញ ក៏ខឹងឡើងទៀត បង្កើនឥទ្ធិពលបណ្តាសាលើដីធ្លី និងទឹក។ រុកមិណីរងទុក្ខខ្លាំង សម្រេចចិត្តបោះបង់ជីវិត ប៉ុន្តែព្រះក្រឹષṇមកទាន់ពេល ទប់ស្កាត់ និងបង្រៀនអទ្វ័យភាព និងដែនកំណត់នៃអំណាចបណ្តាសាចំពោះព្រះ។ ទុរវាសាស្តាយក្រោយ សុំអភ័យទោស; ព្រះក្រឹષṇរក្សាកិត្តិយសពាក្យមហាឥសី ហើយរៀបចំការសម្របសម្រួល។ ចុងក្រោយមានផលស្រដៀងផលश्रុតិ៖ ងូតទឹកនៅសង្គមនៅថ្ងៃអមាវាស្យា/ពេញចន្ទ ដកទុក្ខសោក; ការទស្សនារុកមិណីនៅថ្ងៃចន្ទជាក់លាក់ ផ្តល់សេចក្តីប្រាថ្នា ធ្វើឲ្យទីនេះជាទីរថៈព្យាបាលទុក្ខ។
Adhyaya 4
Varadāna-tīrtha and Dvārakā-yātrā: Pilgrimage Ethics, Gomati-saṅgama, and Cakratīrtha Phala
អធ្យាយទី៤ ត្រូវបានបញ្ជូនតាមសូតា ហើយផ្តោតលើព្រះប្រាហ្លាទបង្រៀនអំពីសេដ្ឋកិច្ចបុណ្យកុសលដ៏វិសុទ្ធនៃទ្វារកា។ ដំបូងព្រះក្រឹṣṇa និងឥសីទុរវាសា ផ្លាស់ប្តូរពរគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កើតទីរថៈ «វរដាន» (កន្លែងប្រទានពរ) ហើយបញ្ជាក់ថា ការងូតទឹកនៅចំណុចជួបគ្នារវាងទន្លេគោមតី និងសមុទ្រ ព្រមទាំងការគោរពបូជាទាំងពីរ មានអានុភាពផ្តល់ពរ។ បន្ទាប់មក អធ្យាយនេះក្លាយជាគោលការណ៍សីលធម៌សម្រាប់អ្នកធ្វើធម្មយាត្រា៖ ការតាំងចិត្តទៅទ្វារកា ក៏ជាបុណ្យ; រាល់ជំហានទៅកាន់ទីក្រុង ត្រូវបានប្រៀបធៀបនឹងផលនៃយជ្ញធំៗ; ការជួយអ្នកធម្មយាត្រា ដោយផ្តល់ទីជម្រក ពាក្យសមរម្យ អាហារ យានជំនិះ ស្បែកជើង ភាជន៍ទឹក និងការថែទាំជើង ត្រូវបានសរសើរថាជាសេវាភក្តិខ្ពស់។ ផ្ទុយទៅវិញ ការរារាំងអ្នកធម្មយាត្រា ត្រូវបានទោសថាមានផលអវិជ្ជមានច្បាស់លាស់។ អធ្យាយនេះពង្រីកទៅកាន់សេចក្តីបង្រៀនអំពីការធ្លាក់ចុះក្នុងកលិយុគ (តាមព្រះបૃហស្បតិ បង្រៀនឥន្ទ្រ) ហើយសន្និដ្ឋានថា ទ្វារកា ជាជម្រកដែលគ្មានកលិទោស។ វាលើកឡើងទីរថៈសំខាន់ៗ ដូចជា ចក្រទីរថៈ ការងូតទឹកគោមតី និងរុកមិណី-ហ្រទៈ ដោយថា សូម្បីតែការប៉ះពាល់ដោយចៃដន្យ ក៏អាចនាំទៅមុខសេចក្តីមុក្ខ និងលើកស្ទួយវង្សត្រកូល។ ចុងក្រោយ វាបង្ហាញអំពីមរណីយធម៌នៅច្រកចូល និងការរៀបចំមុនចូល (គោរពគណេឝ បូជាការប្រោសខ្លួន និងចូលដោយក្តីគោរព) ដោយបង្ហាញថា ធម្មយាត្រាទ្វារកា ជាការរួមបញ្ចូលភក្តិ សង្គមសីលធម៌ និងពិធីវិធីយ៉ាងម៉ត់ចត់។
Adhyaya 5
गोमती-प्रादुर्भावः तथा चक्रतीर्थ-माहात्म्यम् (Origin of the Gomati and the Glory of Chakratirtha)
អធ្យាយនេះជាសន្ទនាធម្មវិជ្ជា។ ព្រះប្រាហ្លាទណែនាំអ្នកធម្មយាត្រា «អ្នកកើតពីរដង» ឲ្យទៅទស្សនាទន្លេគោមតី ដោយថា ការទស្សនានិងទឹករបស់នាងគួរឲ្យគោរព អាចលាងបាប បំផ្លាញអំពើខុស និងប្រទានគោលបំណងល្អ។ ព្រះឥសីសួរថា គោមតីជាអ្វី អ្នកណានាំមក និងហេតុអ្វីបានទៅដល់សមុទ្ររបស់វរុណ។ ប្រាហ្លាទពន្យល់ប្រវត្តិកំណើតលោកៈ បន្ទាប់ពីការលាយលង់ដើមកាល ព្រះព្រហ្មកើតពីផ្កាឈូកនៅផ្ចិតព្រះវិស្ណុ ហើយចាប់ផ្តើមបង្កើត។ កូនចិត្តកំណើតដូចសនកៈបដិសេធការបង្កើតដោយពូជពង្ស ហើយធ្វើតបស្យា ក្បែរអធិរាជនៃទន្លេ ដើម្បីឃើញរូបទេវៈ។ ពួកគេឃើញសុទർശនចក្រ ភ្លឺរលោង ហើយសំឡេងអសរីរៈបញ្ជាឲ្យរៀបអរឃ្យា និងបូជាអាវុធទេវៈ; ឥសីទាំងឡាយសរសើរដោយមន្តស្តូត្រ។ ព្រះព្រហ្មបញ្ជាព្រះគង្គាឲ្យចុះមកផែនដីសម្រាប់គោលបំណងរបស់ហរិ ដោយប្រកាសថានាងនឹងមាននាម «គោមតី» និងតាមព្រះវសិષ્្ឋ ដល់ថ្នាក់ប្រជាជនចងចាំថាជា «កូនស្រី» របស់លោក។ ព្រះវសិષ્្ឋនាំមុខ គង្គាតាមក្រោយទៅសមុទ្រខាងលិច មនុស្សគោរពបូជានាង។ នៅទីស្ថានឥសី ព្រះវិស្ណុបង្ហាញរូបបួនដៃ ទទួលបូជា និងប្រទានពរ។ ព្រះអង្គប្រកាសទីនោះថា «ចក្រតីរថ» ព្រោះសុទർശនបានលេចឡើងដំបូងដោយបំបែកទឹក; សូម្បីងូតដោយចៃដន្យក៏នាំទៅមុខសេចក្តីមុក្ស។ គោមតីដែលបានលាងជើងព្រះហរិ ចូលសមុទ្រ ក្លាយជាទន្លេបំផ្លាញបាបដ៏ធំ ហើយត្រូវរំលឹកថា «គង្គាពីមុន» តាមប្រពៃណី។
Adhyaya 6
गोमतीतीर्थविधानम् (Gomatī Tīrtha: Ritual Procedure and Vow-Observances)
ជំពូកនេះមានទម្រង់សំណួរ–ការណែនាំ៖ ព្រះឥសីសរសើរ ព្រះហ្រ្លាដ (Prahlāda) ហើយសូមឲ្យពន្យល់លម្អិតអំពីវិធីធ្វើ tīrthayātrā នៅទីដែលទន្លេ Gomati ហូរ និងដែលព្រះភគវានត្រូវបានគេគិតថាស្ថិតជិត Cakratīrtha។ ព្រះហ្រ្លាដបង្ហាញកម្មវិធីពិធីជាបន្ទាប់បន្សំ៖ ចូលទៅជិតទន្លេ ក្រាបបង្គំ លាងសម្អាត កាន់ស្មៅ kuśa បូជា arghya ដោយមន្តសរសើរ Gomati ជាកូនស្រី Vasiṣṭha និងជាអ្នកលុបបាប; លាបដីបរិសុទ្ធ (mṛttikā) ជាមួយមន្តភ្ជាប់ដីទៅនឹងកិច្ចការព្រះវិṣṇu (Varāha លើកផែនដី) ហើយសុំឲ្យលុបកំហុសអតីតកាល; ងូតទឹកតាមវិន័យ និងអានមន្តងូតទឹកបែបវេដ; បន្ទាប់មកធ្វើ tarpaṇa ដល់ទេវតា បិត្របុរស និងមនុស្ស។ បន្ទាប់មកពន្យល់ពិធី śrāddha៖ អញ្ជើញព្រាហ្មណ៍ចេះវេដ បូជា Viśvedevā ធ្វើ śrāddha ដោយសទ្ធា និងផ្តល់ dakṣiṇā (មាស/ប្រាក់) សម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងអលង្ការ អង្ករ និងទានបន្ថែមដល់អ្នកក្រីក្រ។ ក៏លើកឡើងអំពី “ga-kāra” ប្រាំ៖ Gomati, gomaya-snāna, go-dāna, gopīcandana និង Gopīnātha darśana ជាវិន័យកម្រដែលមានអានុភាព។ ជំពូកនេះកំណត់វត្តប្រតិបត្តិតាមខែ៖ ក្នុងខែ Kārttika ងូតទឹក និងបូជារៀងរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់ពិធីថ្ងៃ Bodha (abhiṣeka ដោយ pañcāmṛta លាបចន្ទន៍ បូជា tulasī/ផ្កា តន្ត្រី/អានគម្ពីរ យាមយប់ បំបៅព្រាហ្មណ៍ បូជារថ និងបញ្ចប់នៅចំណុចជួបទន្លេ–សមុទ្រ)។ ក្នុងខែ Māgha ងូតទឹកជាមួយការបូជាគ្រប់គ្រង (til, hiraṇya) homa រៀងរាល់ថ្ងៃ និងទានបញ្ចប់វត្ត (សម្លៀកបំពាក់កក់ក្តៅ ស្បែកជើង ជាដើម)។ ផលស្រទីបញ្ជាក់ថាពិធី Gomati ស្មើនឹង Kurukṣetra, Prayāga, Gaya-śrāddha និងផល Aśvamedha បរិសុទ្ធសូម្បីបាបធ្ងន់ ផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់បិត្របុរស និងនាំទៅ Viṣṇu-loka ដោយការងូតទឹកនៅជិតព្រះកṛṣṇa។
Adhyaya 7
Cakratīrtha-māhātmya (Theological Discourse on the Glory of Cakra Tīrtha)
ជំពូកនេះបង្ហាញព្រះហ្លាទា ផ្តល់ការណែនាំជាប្រពៃណីដល់អ្នកធម្មជាតិដ៏ចេះដឹង (dvija-śreṣṭha) អំពីទីសក្ការៈជាប់សមុទ្រ ឈ្មោះ ចក្រ-តីរថ/រថាង្គ។ គេពណ៌នាថា ថ្មដែលមានសញ្ញាចក្រ ជាអង្គធាតុនាំទៅសេចក្តីមុក្សៈ ហើយតីរថនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយការភ្ជាប់ផ្ទាល់នឹងទស្សនៈរបស់ព្រះភគវាន ក្រឹṣṇa ដូច្នេះវាជាទីកន្លែងលុបបាបដ៏អធិក។ បន្ទាប់មកមានពិធីវិធី៖ អ្នកធម្មយាត្រាចូលទៅ លាងជើងដៃមាត់ ក្រាបបង្គំ ហើយរៀបចំអរឃ្យ (arghya) ដោយបញ្ចូល pañca-ratna និងវត្ថុមង្គល ដូចជា ផ្កា អក្សតា កន្ធ ផ្លែឈើ មាស និងចន្ទន៍។ គេអានមន្ត្រដែលផ្តោតលើវិṣṇu-cakra ហើយចុះទឹកស្នានជាមួយការចងចាំតាមរូបមន្តភ្ជាប់ទេវតា និងគោលការណ៍សកល។ បន្ទាប់ពីស្នាន គេប៉ះដីបរិសុទ្ធ ធ្វើតර්បណ (tarpaṇa) សម្រាប់បុព្វបុរស និងទេវតា ហើយបន្តទៅ śrāddha។ ជំពូកនេះលើកឡើងផលានុសាសន៍ ដោយប្រៀបធៀបផលបុណ្យជាមួយយញ្ញធំៗ និងទីធម្មយាត្រាល្បីៗ ដូចជា Prayāga ហើយថា ស្នានតែម្តងក៏បានបុណ្យស្មើ។ វាក៏ណែនាំទាន ជាពិសេសអាហាររូបត្ថម្ភ យានជំនិះ/សត្វ និងអំណោយពាក់ព័ន្ធនឹងរថ ដើម្បីពេញព្រះហឫទ័យ Jagatpati។ ចុងក្រោយ វាសន្យាអត្ថប្រយោជន៍សង្គ្រោះ និងបុព្វបុរស៖ លើកតម្កើងជំនាន់មុនគ្រប់ស្ថានភាព ទទួលបានភាពជិតស្និទ្ធនឹងវិṣṇu និងលុបបាបដោយពាក្យ កាយ និងចិត្ត។
Adhyaya 8
गोमत्युदधिसंगम-माहात्म्य एवं चक्रतीर्थ-प्रशंसा (Glory of the Gomati–Ocean Confluence and Cakra-tīrtha)
ជំពូកនេះជាវចនាមាហាត្ម្យបែបបញ្ជូនបែបបទ ដែលព្រះប្រាហ្លាទាប្រាប់ដល់ពួកទ្វិជៈ ឲ្យបង្វែរពីទន្លេល្បីៗផ្សេងៗ មកកាន់ចំណុចជួបរវាងទន្លេគោមតី និងមហាសមុទ្រ ដោយប្រកាសថា កន្លែងនេះមានផលបុណ្យពិសេស និងអាចបំផ្លាញបាបបាន។ គាត់ពណ៌នាពីការមកដល់ ការសរសើរអំណាចបរិសុទ្ធ និងការថ្វាយអរឃ្យដល់ម្ចាស់សមុទ្រ និងទន្លេគោមតី ជាមួយពាក្យសម្រស់សក្ការៈ។ បន្ទាប់មក មានវិធីងូតទឹកតាមទិសដែលកំណត់ និងពិធីបុព្វបុរស ដូចជា តර්បណ និងស្រាទ្ធៈ ដោយលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រគេនទាន (dakṣiṇā) និងអំណោយពិសេស ជាពិសេសមាស។ ជំពូកនេះក៏រាយបញ្ជីទានជាច្រើនប្រភេទ—ទុលាបុរុស, ទានដី, កញ្ញាទាន, វិទ្យាទាន និងទាននិមិត្តសញ្ញា ‘ធេនុ’—ជាមួយផលដែលបានសន្យា។ វាលើកឡើងពីពេលវេលាដែលបង្កើនផលបុណ្យ ជាពិសេសថ្ងៃអមាវាស្យា ក្នុងស្រាទ្ធៈបក្ស និងកាលល្អផ្សេងៗ ហើយថា ស្រាទ្ធៈទោះមានខ្វះខាត ក៏ក្លាយជាពេញលេញនៅទីនេះ។ ក៏មានការរួមបញ្ចូលអ្នកទទួលផលទូលំទូលាយ រួមទាំងអ្នកមានស្ថានភាពក្រោយស្លាប់ផ្សេងៗ ដែលត្រូវបាននិយាយថា ទទួលការលោះលែងដោយស្នាន។ ចុងក្រោយ បង្ហាញទស្សនវិជ្ជា Cakra-tīrtha ដោយពិពណ៌នាថ្មមានសញ្ញាចក្រ និងរាប់រូបរាងពី ១ ដល់ ១២ ជាមួយផល bhukti/mukti។ វាបញ្ចប់ដោយការធានាថា ការមើលឃើញ ការប៉ះ និងការចងចាំព្រះហរិនៅពេលស្លាប់ នាំឲ្យបរិសុទ្ធ និងមុខ្តិ។
Adhyaya 9
रुक्मिणीह्रद-माहात्म्य (Rukmiṇī Hrada: Glory of the Sacred Lake and Prescribed Rites)
ជំពូកទី៩ ក្នុងស៊ុមព្រះហ្លាទៈ ណែនាំអ្នកធម្មយាត្រាឲ្យទៅកាន់ទឹកសក្ការៈល្បីៗ រួមទាំង «កុណ្ឌ ៧» ដែលបំបាត់មលិនធម៌ និងបង្កើនសម្បត្តិ និងប្រាជ្ញាវិនិច្ឆ័យ។ មានការរំលឹកអំពីទិវ្យទស្សនៈ៖ ព្រះហរិ (វិស្ណុ) បង្ហាញព្រះអង្គ ត្រូវបានព្រះឥសីសរសើរជាមួយព្រះលក្ខ្មី ហើយបន្ទាប់មកធ្វើពិធីគោរពដោយទឹក «សុរ-គង្គា»។ ព្រះឥសីកើតពីព្រះព្រហ្ម (សនកៈ និងអ្នកដទៃ) បានបង្កើតស្រះផ្សេងៗ និងងូតទឹកសម្រាប់ព្រះនាង; ទឹកទាំងនេះហៅថា លក្ខ្មី-ហ្រ្តដៈ ហើយនៅកាលីយុគ ក្លាយជារុក្មិណី-ហ្រ្តដៈ (មាននាមទីរថៈមួយទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងភ្រឹគុ)។ បន្ទាប់មកជំពូកបង្ហាញលំដាប់ពិធី៖ ចូលទៅដោយភាពបរិសុទ្ធ លាងជើង ធ្វើអាចមនៈ កាន់ស្មៅកុសៈ មុខទៅកើត រៀបអរឃ្យពេញលេញជាមួយផ្លែឈើ ផ្កា និងអក្សតៈ ដាក់ប្រាក់លើក្បាល ហើយអានមន្តបូជាទៅរុក្មិណី-ហ្រ្តដៈ ដើម្បីបំផ្លាញបាប និងធ្វើឲ្យព្រះរុក្មិណីពេញព្រះហឫទ័យ រួចងូតទឹក។ ក្រោយងូត ធ្វើតර්បណៈដល់ទេវតា មនុស្ស និងជាពិសេសបុព្វបុរស បន្ទាប់ធ្វើស្រាទ្ធៈ អញ្ជើញព្រះព្រាហ្មណ៍ ផ្តល់ទក្ខិណា (ប្រាក់ មាស) បរិច្ចាគផ្លែឈើមានទឹក ចិញ្ចឹមគូស្វាមីភរិយាដោយអាហារផ្អែម និងគោរពស្ត្រីព្រាហ្មណ៍ និងស្ត្រីផ្សេងៗតាមសមត្ថភាពដោយសម្លៀកបំពាក់ (រួមទាំងក្រណាត់ក្រហម)។ ផលស្រទុតិថា៖ បំពេញបំណង ទៅដល់លោកវិស្ណុ លក្ខ្មីស្ថិតនៅផ្ទះជានិច្ច សុខភាព និងចិត្តសុខ ស្ងប់ស្ងាត់ពីការរំខាន បុព្វបុរសពេញចិត្តយូរ កូនចៅមាំមួន អាយុវែង ទ្រព្យសម្បត្តិ គ្មានសត្រូវ និងទុក្ខព្រួយ ហើយរួចផុតពីការវិលវល់សំសារ។
Adhyaya 10
नृगतीर्थ–कृकलासशापमोचनम् (Nṛga Tīrtha and the Release from the Lizard-Curse)
ជំពូកនេះបង្ហាញជារឿងព្រេងទីរថៈក្នុងសន្ទនា។ ព្រះហ្លាទៈពិពណ៌នាទីបរិសុទ្ធដ៏ល្បីឈ្មោះ ក្រឹកលាស/ន្រឹគ-ទីរថៈ ហើយរៀបរាប់អំពីព្រះបាទន្រឹគ ជាស្តេចមានអំណាច ស្រឡាញ់ធម៌ និងឧស្សាហ៍ធ្វើទានគោជារៀងរាល់ថ្ងៃដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដោយពិធីគោរពត្រឹមត្រូវ។ ប៉ុន្តែមានវិវាទពេលគោមួយដែលបានប្រគេនដល់ឥសីជៃមិនី រត់គេច ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រគេនឡើងវិញដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍សោមសរម៉ាន់។ ព្រះបាទមិនអាចដោះស្រាយទាន់ពេល ធ្វើឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងពីរខឹង និងដាក់បណ្តាសា ឲ្យព្រះបាទក្លាយជាក្រឹកលាស (ជីងចក់)។ ក្រោយសោយទិវង្គត យមរាជផ្តល់ជម្រើសអំពីលំដាប់ទទួលផលកម្ម ហើយដោយកំហុសតិចតួច ព្រះបាទត្រូវកើតជាជីងចក់យូរឆ្នាំ។ នៅចុងសម័យទ្វាបរ ព្រះក្រឹស្ណ (ព្រះបុត្រព្រះទេវគី) ទ្រង់មក ហើយព្រះអង្គយទុវង្សបានជួបជីងចក់មិនអាចចល័តនៅក្នុងទឹក។ ដោយការប៉ះរបស់ព្រះក្រឹស្ណ ព្រះបាទន្រឹគត្រូវបានដោះស្រាយពីបណ្តាសា ហើយសរសើរព្រះអម្ចាស់។ ទទួលពរ ព្រះបាទសុំឲ្យអណ្តូង/រណ្តៅនោះល្បីតាមនាមរបស់ទ្រង់ និងអ្នកណាដែលងូតទឹកដោយសទ្ធា និងធ្វើពិធីបូជាបុព្វបុរសនៅទីនោះ នឹងបានទៅវិෂ್ಣុលោក។ ចុងក្រោយមានសេចក្តីណែនាំពិធីការ៖ ថ្វាយអរឃ្យជាមួយផ្កា និងចន្ទន៍ ងូតទឹកដោយដីលាប ធ្វើតර්បណៈសម្រាប់បុព្វបុរស ទេវតា និងមនុស្ស ប្រារព្ធស្រាទ្ធដោយបំបៅ និងដាក់ដក្ខិណា។ គួរអាទិភាពធ្វើទានគោតុបតែងមានកូន និងគ្រែជាមួយគ្រឿងប្រើ ហើយបន្តសប្បុរសធម៌ចំពោះអ្នកក្រីក្រនៅតំបន់ ដោយសន្យាផលទីរថៈធំទូលាយ និងដំណើរជោគជ័យ។
Adhyaya 11
विष्णुपदोद्भवतीर्थ-माहात्म्य (Glory of the Tīrtha Originating from Viṣṇu’s Footprint)
ជំពូកនេះបង្ហាញការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះប្រាហ្លាទដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ អំពីវិធីចូលទៅកាន់ទីរថៈ «វិṣṇupadodbhava» ដែលជាប្រភពទឹកបរិសុទ្ធកើតពីស្នាមជើងព្រះវិṣṇu ហើយត្រូវបានគេគោរពថាជាប្រពៃណីគង្គា/វៃṣṇវី។ គាត់ពន្យល់ថា ការមើលឃើញទីរថៈនេះតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលបានផលដូចងូតទឹកក្នុងគង្គា។ បន្ទាប់មក គាត់រៀបរាប់លំដាប់ពិធី៖ រំលឹកប្រភពកំណើត និងសរសើរថាជាអ្នកបំផ្លាញបាបដោយការចងចាំ និងសូត្រ; ថ្វាយអរឃ្យ ដោយសំពះទន្លេដូចទេវី; ងូតទឹកដោយវិន័យ មុខទៅទិសកើត និងលាបដីទីរថៈ; ធ្វើតർបណៈដល់ទេវតា បិត្រិ និងមនុស្ស ដោយសេសម និងអក្សត។ ក្រោយមក អញ្ជើញព្រាហ្មណ៍ធ្វើស្រាទ្ធ និងថ្វាយទក្ខិណា (មាស/ប្រាក់) ព្រមទាំងទានដល់អ្នកក្រីក្រ និងអ្នករងទុក្ខ; ផ្តល់អំណោយប្រយោជន៍ដូចស្បែកជើង ក្អមទឹក និងបាយទឹកដោះគោជូរលាយអំបិលជាមួយបន្លែ/ជីរ ហើយថ្វាយសម្លៀកបំពាក់ពិធីដែលភ្ជាប់នឹងរុកមិṇី ដោយបញ្ចប់ក្នុងចិត្តបូជាឲ្យព្រះវិṣṇuពេញព្រះហឫទ័យ។ ចុងក្រោយមានផលស្រដីថា អ្នកអនុវត្តក្លាយជា «ក្រឹតក្រឹត្យ» បិត្រិទទួលសេចក្តីពេញចិត្តយូរអង្វែងដូចស្រាទ្ធនៅគយា បិត្រិទៅដល់លោកវៃṣṇវៈ អ្នកបូជាទទួលសម្បត្តិ និងព្រះគុណ; ស្តាប់ជំពូកនេះក៏ជួយលះបាបផងដែរ។
Adhyaya 12
गोप्रचारतीर्थ-मयसरः-माहात्म्यं तथा श्रावणशुक्लद्वादशी-स्नानविधिः (Goprachāra Tīrtha and Maya-sarovara: Glory and the Śrāvaṇa Śukla Dvādaśī Bathing Rite)
អធ្យាយនេះបើកឡើងដោយសំណួរអំពីទីរថៈមួយ ហើយបន្តទៅជារឿងរ៉ាវមានអារម្មណ៍ជ្រាលជ្រៅ រហូតដល់ការបញ្ជាក់ពិធីសាសនាដោយច្បាស់។ ព្រះហ្រ្លាដៈណែនាំទីកន្លែងពាក់ព័ន្ធនឹង «គោប្រចារ» ជាទីដីបរិសុទ្ធសម្រាប់ចិញ្ចឹមគោ ដែលការងូតទឹកដោយភក្តីនៅទីនោះផ្តល់ផលស្មើនឹងការធ្វើគោទាន។ ព្រះឥសីទាំងឡាយសុំឲ្យពន្យល់ប្រភព និងកំណត់អត្តសញ្ញាណទីរថៈដែលព្រះជគន្នាថបានងូត។ ព្រះហ្រ្លាដៈពោលពីស្ថានការណ៍ក្រោយការបរាជ័យកំសៈ៖ ព្រះក្រឹෂ್ಣបានបង្កើតរាជ្យរឹងមាំ ហើយផ្ញើឧទ្ធវៈទៅកោកុល។ នៅទីនោះ គាត់ជួបយសោដា និងនន្ទៈ ហើយស្ត្រីវ្រាជៈទាំងឡាយយំសោក សួរដេញដោលអ្នកនាំសារ។ ឧទ្ធវៈលួងលោមពួកនាង និងបង្ហាញថាភក្តីរបស់ពួកនាងលើសលប់ជាងគេ។ បន្ទាប់មក រឿងរ៉ាវផ្លាស់ទៅជុំវិញទ្វារកា ទៅកាន់ «មាយាសរោវរ» ដែលគេពិពណ៌នាថាបង្កើតដោយដៃត្យមាយា។ ព្រះក្រឹෂṇមកដល់ ហើយគោពីទាំងឡាយសន្លប់ ព្រមទាំងចោទថាព្រះបានបោះបង់។ ព្រះក្រឹષṇឆ្លើយដោយទេសនាអំពីការស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែងរបស់ព្រះ និងហេតុផលកោសល្យនៃចក្រវាល ដើម្បីបំភ្លឺថាការបែកចេញមិនមែនដាច់ខាត។ ចុងក្រោយ ព្រះក្រឹષṇប្រកាសវិធីស្នាន និងស្រាដ្ធសម្រាប់ខែស្រាវណៈ ពាក់កណ្តាលភ្លឺ ថ្ងៃទ្វាទសី៖ ងូតទឹកដោយភក្តី ថ្វាយអរឃ្យជាមួយគុសៈ និងផ្លែឈើ មានមន្តអរឃ្យជាក់លាក់ ហើយធ្វើស្រាដ្ធជាមួយទក្ខិណា និងទាន ដូចជា បាយាសជាមួយស្ករ ប៊ឺ ឃី ឆ័ត្រ ភួយ និងស្បែកក្តាន់។ ផលានុសាសន៍សន្យាថាស្មើនឹងងូតគង្គា ទទួលវិષ્ણុលោក រំដោះបុព្វបុរសបីជួរ និងទទួលសម្បត្តិ រហូតដល់បានដល់ស្ថានហរិ។
Adhyaya 13
Gopī-saras-udbhavaḥ (Origin and Merit of Gopī-saras) / गोपीसर-उद्भवः
អធ្យាយនេះបង្ហាញសន្ទនាធម្មវិជ្ជាដោយព្រះប្រាហ្លាទជាអ្នកនិទាន។ បន្ទាប់ពីស្តាប់ព្រះក្រឹෂ್ಣ ពួកគោពីងូតទឹកក្នុងបឹងដែលមានស្រាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងម៉ាយា ហើយមានសេចក្តីរំភើបភក្តិ។ ពួកនាងសូមព្រះក្រឹෂ்ணបង្កើតស្រះល្អប្រសើរជាង និងសុំឱ្យមានពិធីបូជាប្រចាំឆ្នាំ ដើម្បីបានជិតព្រះអង្គជានិច្ច។ ព្រះក្រឹષ्णបង្កើតស្រះថ្មីជិតស្រះចាស់ មានទឹកថ្លាជ្រៅ ផ្កាឈូក បក្សី និងមានព្រះឥសី សិទ្ធៈ និងសហគមន៍យទុមកគោរព។ ព្រះអង្គកំណត់នាមថា “គោពី-សរស” ព្រោះពាក់ព័ន្ធនឹងគោពី និងនាម “គោប្រចារ” តាមន័យពាក្យ “គោ” និងការចែករំលែកសម្ព័ន្ធ។ បន្ទាប់មកមានបទបញ្ជាពិធី: អរឃ្យជាមួយមន្ត្រា ងូតទឹក តർបណៈសម្រាប់បិត្រនិងទេវតា ធ្វើស្រាដ្ធ និងទានជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា គោ សម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងអលង្ការ និងជួយអ្នកក្រីក្រ។ ផលស្រដៀងនឹងទានធំៗ បំពេញបំណង រួមទាំងកូនចៅ បរិសុទ្ធភាព និងគោលដៅខ្ពស់។ ចុងក្រោយ គោពីលាចាក ហើយព្រះក្រឹષṇត្រឡប់ទៅលំនៅជាមួយឧទ្ធវ។
Adhyaya 14
ब्रह्मकुण्डादि-तीर्थप्रतिष्ठा तथा पञ्चनद-माहात्म्य (Brahmakūṇḍa and Associated Tīrtha Installations; Pañcanada Māhātmya)
ព្រះប្រាហ្លាទបានអំពាវនាវដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយរាយនាមទីរថៈដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទ្វារកា ដោយផ្តល់សេចក្តីណែនាំពិធីសាសនាខ្លីៗ។ ជំពូកនេះបង្ហាញទស្សនៈកោសល្យថា បន្ទាប់ពីព្រះក្រឹෂ್ಣមកដល់ទ្វារកាជាមួយវ្រឹෂṇី ព្រះព្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗបានមកសម្រាប់ទស្សនៈ (darśana) និងបំពេញបំណងរបស់ខ្លួន។ ព្រះព្រហ្មាបានបង្កើតព្រះកុណ្ឌ៍ “ព្រហ្មកុណ្ឌ” ដែលជាទីកន្លែងមង្គល បំបាត់បាប ហើយដំឡើងស្ថានភាពព្រះអាទិត្យនៅលើច្រាំង; ដោយសារព្រះព្រហ្មាជាអាទិទេវា ទីនេះត្រូវហៅថា “មូលស្ថាន”។ បន្ទាប់មក ព្រះចន្ទបង្កើតស្រះបំបាត់បាប; ព្រះឥន្ទ្រដំឡើងលិង្គដ៏មានអานุភាព និងទីបរិសុទ្ធឥន្ទ្របទ/ឥន្ទ្រេស្វរ ដោយកំណត់ថ្ងៃបូជាពិសេស ដូចជា Śivarātri និងពេលផ្លាស់ប្តូរព្រះអាទិត្យ។ ព្រះសិវៈបង្កើត Mahādeva-saraḥ និងព្រះបារវតីបង្កើត Gaurī-saraḥ ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សុខមាលភាពស្ត្រី និងមង្គលក្នុងគ្រួសារ។ ព្រះវរុណ និងព្រះកុបេរ (ធនេś) ក៏បង្កើតស្រះផ្សេងៗ (Varuṇapada, Yakṣādhipa-saraḥ) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង śrāddha ការថ្វាយបង្គំ និងទាន។ ចុងក្រោយ ជំពូកលើកតម្កើងទីរថៈ “បញ្ចនទ” ដោយអំពាវនាវទន្លេប្រាំ និងភ្ជាប់ជាមួយឥសីៗ បង្ហាញមន្ត arghya ហើយកំណត់លំដាប់ snāna, tarpaṇa, śrāddha និង dāna។ ផលស្របតាមធម៌រួមមានសម្បត្តិ ការទទួលបាន Viṣṇuloka និងការលើកស្ទួយបុព្វបុរស; ការស្តាប់ជំពូកនេះផ្តល់ការបរិសុទ្ធ និងការសម្រេចខ្ពស់បំផុត។
Adhyaya 15
Siddheśvara–Ṛṣitīrtha Māhātmya (Installation of Siddheśvara and the Glory of Ṛṣitīrtha)
ជំពូកនេះបង្ហាញលំដាប់ទស្សនៈ និងពិធីការសាសនា តាមរយៈសន្ទនាដ៏បរិសុទ្ធ។ ព្រះប្រាហ្លាទពោលថា ព្រះព្រហ្មា (Brahmā) មកដល់ ហើយត្រូវបានសនកៈ និងឥសីជាច្រើនគោរពបូជា។ ព្រះព្រហ្មាប្រទានពរ ដោយទទួលស្គាល់ការភក្តីរបស់ពួកគេ ហើយរំលឹកថា កាលពីមុនការយល់ដឹងនៅមិនទាន់ពេញលេញ។ មានសេចក្តីបញ្ជាក់សាសនវិជ្ជាសំខាន់៖ ការគោរពព្រះក្រឹṣṇa មិនទាន់ពេញលេញ ប្រសិនបើមិនគោរពនីលកណ្ណ្ឋ (ព្រះសិវៈ) ទេ; ដូច្នេះត្រូវបូជាព្រះសិវៈដោយពេញកម្លាំង ដើម្បីបំពេញភាពសម្រេចនៃភក្តី។ ឥសីយោគសិទ្ធិទៅមុខប្រាសាទ ដំឡើងលិង្គព្រះសិវៈ និងជីកអណ្តូងសម្រាប់ងូតទឹក ដែលទឹកបរិសុទ្ធដូចអម្រឹតត្រូវបានសរសើរ។ ព្រះព្រហ្មាប្រទាននាម និងអំណាចសាធារណៈ៖ លិង្គមាននាម «សិទ្ធេស្វរ» និងអណ្តូងមាននាម «ឥសីទីរថ»។ អត្ថប្រយោជន៍ពិធីត្រូវបានពណ៌នា៖ ការងូតទឹកដោយសទ្ធា អាចដោះលែងខ្លួន និងបុព្វបុរស ហើយសម្អាតទោសដូចពាក្យកុហក និងការនិយាយបង្ខូចជាប្រចាំ។ ពេលវេលាអនុគ្រោះសម្រាប់ងូតទឹកត្រូវបានរាយ (ថ្ងៃសមទិស, ពិធី manv-ādi, Kṛtayuga-ādya, ខែ Māgha) ហើយការអធិស្ឋាន Śivarātri នៅសិទ្ធេស្វរ ត្រូវបានលើកថាមានអានុភាពខ្លាំង។ ជំពូកនេះកំណត់វិធានធម៌នៃពិធី៖ ថ្វាយអរឃ្យ, លាបដីបរិសុទ្ធ, ងូតដោយការយកចិត្តទុកដាក់, ធ្វើតർបណៈសម្រាប់បុព្វបុរស/ទេវតា/មនុស្ស, ធ្វើស្រាទ្ធ, ថ្វាយទក្ខិណា ដោយគ្មានការលួចលាក់ និងបរិច្ចាគធាតុជាក់លាក់ (ធញ្ញជាតិ សម្លៀកបំពាក់ ក្លិនក្រអូប ជាដើម)។ ផលបុណ្យគឺការពេញចិត្តបុព្វបុរស សម្បត្តិ កូនចៅ ការបំផ្លាញបាប ការកើនបុណ្យ ការសម្រេចបំណង និងទីដំណាក់ខ្ពស់សម្រាប់អ្នកស្តាប់ដោយសទ្ធា។
Adhyaya 16
Tīrtha-Parikramā of Dvārakā: Hidden and Manifest Pilgrimage Waters (गदातीर्थादि-तीर्थवर्णनम्)
ជំពូកនេះជាការណែនាំធម្មយាត្រាទីរថៈជាបញ្ជី ដែលព្រះប្រាហ្លាទាបានបង្ហាញដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ ដោយរៀបរាប់លំដាប់ទីរថៈជុំវិញទ្វារកា និងកំណត់ពិធីសាស្ត្រ (ស្នានៈ ការថ្វាយទឹកដល់បុព្វបុរស តರ್ಪណៈ ស្រាដ្ធៈ និងទានៈ) ព្រមទាំងផលស្រទិ (phalaśruti) នៃការធ្វើបូជា។ ចាប់ផ្តើមពី Gadātīrtha ដោយបង្គាប់ឲ្យងូតទឹកដោយភក្តី ថ្វាយបូជាទេវតា និងបុព្វបុរស ហើយបូជាព្រះវិṣṇu ក្នុងរូបវរាហៈ ដើម្បីឈានទៅ Viṣṇuloka។ បន្ទាប់មករៀបរាប់ Nāgatīrtha, Bhadratīrtha, Citrātīrtha ដែលមានគុណស្មើទាន “tila-dhenu” និង “ghṛta-dhenu” ហើយពន្យល់ថាការលិចទឹកនៃ Dvārāvatī បានធ្វើឲ្យទីរថៈជាច្រើនក្លាយជាលាក់កំបាំង។ បន្តទៅ Chandrabhāgā ដែលបំផ្លាញបាប និងមានគុណស្មើពិធី vājapeya ហើយពិពណ៌នាព្រះនាង Kauṁārikā/Yaśodā-nandinī ដែលការទស្សនៈ (darśana) ផ្តល់សេចក្តីប្រាថ្នា។ Mahīṣa-tīrtha និង Muktidvāra ត្រូវបានបង្ហាញជាច្រកសម្អាត។ រឿង Gomati ភ្ជាប់ភាពបរិសុទ្ធនៃទន្លេជាមួយ Vasiṣṭha និងអាណាចក្ររបស់ Varuṇa ដោយផ្តល់គុណស្មើ aśvamedha; ការតបស្យារបស់ Bhṛgu និងការបង្កើត Ambikā បន្ថែមរសជាតិ Śākta-Śaiva និងការលើកឡើងលីង្គៈជាច្រើន។ ទីរថៈបន្ថែមដូចជា Kālindī-saras, Sāmbatīrtha, Śāṅkara-tīrtha, Nāgasara, Lakṣmī-nadī, Kambu-saras, Kuśatīrtha, Dyumnatīrtha, Jālatīrtha ជាមួយ Jāleśvara, Cakrasvāmi-sutīrtha, ទីរថៈដែល Jaratkāru បង្កើត និង Khañjanaka tīrtha ត្រូវបានភ្ជាប់នឹងពិធីស្នានៈ តರ್ಪណៈ ស្រាដ្ធៈ ទានៈ និងគោលដៅដូចជា Nāgaloka, Śivaloka, Viṣṇuloka, Somaloka។ ចុងក្រោយ សេចក្តីបញ្ជីនេះត្រូវបានដាក់ជាការពង្រីកទីរថៈខ្លីសម្រាប់សម័យកលិយុគ ហើយលើកទឹកចិត្តឲ្យស្តាប់ដោយភក្តី ដោយការស្តាប់ផ្ទាល់ក៏ជាការសម្អាត នាំទៅ Viṣṇuloka។
Adhyaya 17
Dvārakā-dvārapāla-pūjākramaḥ (Ritual Sequence of Dvārakā’s Gate-Guardians and the Approach to Kṛṣṇa)
ជំពូកនេះរៀបរាប់ជាសន្ទនាបែបនីតិវិធី។ ព្រះប្រាហ្លាទបង្ហាញលំដាប់ពិធីបូជានៅយុគកលិ៖ បន្ទាប់ពីងូតទឹកនៅទីរថ និងប្រគេនទាន/ដក្ខិណា អ្នកស្រឡាញ់ធម៌ត្រូវគោរពបូជាតាមលំដាប់ចាប់ពីច្រកទ្វារនៃទីក្រុងទ្វារកា មុនចូលទៅជិតព្រះក្រឹષ્ણ (ទេវគីនន្ទន)។ ព្រះឥសីស្នើឲ្យពន្យល់ពិធីបូជាឲ្យខ្លីតែពេញលេញ ហើយសួរថា អ្នកណាជាអ្នកការពារទិសនីមួយៗ និងអ្នកណានៅមុខនិងក្រោយ។ ព្រះប្រាហ្លាទរាយនាមអ្នកការពារតាមទិស៖ ច្រកខាងកើតក្រោមការដឹកនាំរបស់ជ័យន្ត បន្ទាប់មកទិសអាគ្នេយ៍ ខាងត្បូង នៃរឋី (និរឋី) ខាងលិច វាយវ្យ (ពាយព្យ) ខាងជើង និងអៃសាន្យ (ឥសាន្យ)។ ក្នុងការរៀបរាប់នេះ មានទាំងទេវតា វិនាយក រាក្សស នាគ គន្ធព្វ អប្សរា និងឥសី ព្រមទាំង “ដើមឈើរាជ” សម្រាប់ទិសនីមួយៗ ដូចជា ន្យាគ្រធ សាល អស្វត្ថ និងផ្លក្ស បង្ហាញផែនទីពិធីបូជាដែលជាប្រព័ន្ធការពារពេញលេញ។ បន្ទាប់មកមានសំណួរអំពីភាពមិនសមហេតុ៖ ហេតុអ្វីបានជា គណេស “រុក្មី” ត្រូវបានបូជាមុនគេនៅច្រកព្រះក្រឹષ્ણ ទោះបីរុក្មីធ្លាប់ជាសត្រូវក្នុងរឿងរុកមិណីក៏ដោយ។ ព្រះប្រាហ្លាទពន្យល់ថា បន្ទាប់ពីជម្លោះ ការអាម៉ាស់ និងការលែងឲ្យរួច ព្រះក្រឹષ્ણ ដើម្បីបំពេញការព្រួយបារម្ភរបស់រុកមិណី និងដើម្បីបង្កើតគោលការណ៍ដកឧបសគ្គ បានតែងតាំងរុក្មីជារូបគណេសសំខាន់នៅជាប់ច្រកទ្វារ។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយគោលការណ៍ថា ការធ្វើឲ្យអ្នកការពារច្រកទ្វារពេញចិត្ត គឺជាលក្ខខណ្ឌមុនសម្រាប់ការធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់ពេញចិត្ត ដាក់មូលដ្ឋានសីលធម៌ និងលំដាប់ពិធីក្នុងការចូលបូជាព្រះ។
Adhyaya 18
त्रिविक्रम-दर्शन-समफलत्व-प्रशंसा तथा दुर्वाससो मुक्तितीर्थ-प्रसङ्गः (Trivikrama Darśana and the Durvāsā at the Mokṣa-Tīrtha Episode)
ជំពូកនេះបន្តជាសន្ទនារវាងព្រះហ្លាទ និងព្រះឥសី។ ព្រះហ្លាទរាយនាមវត្ថុបូជាដ៏គួរគោរព ដូចជា គណនាថ, រុកមិណី/រុកមីពាក់ព័ន្ធ, ទុរវាសា, ព្រះក្រឹស្ណ និងបលភទ្រ ហើយបង្ហាញគោលការណ៍ថា កម្មកុសលជាច្រើន—យញ្ញធំៗជាមួយទានពេញលេញ ការសង់អណ្ដូង/ស្រះ ការផ្តល់គោ ដី មាសរៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រាណាយាមជាមួយជប-ធ្យាន និងការងូតទឹកនៅទីរថធំៗដូចជា ជាហ្នវី—ត្រូវបានប្រកាសថា “ស្មើផល” នឹងសកម្មភាពតែមួយ គឺការទស្សនាព្រះទេវីស ក្រឹស្ណ។ ព្រះឥសីសួរអំពីការបង្ហាញរូបត្រីវិក្រាមលើផែនដី និងហេតុអ្វីរូបត្រីវិក្រាមត្រូវភ្ជាប់ជាមួយព្រះក្រឹស្ណ ព្រមទាំងស្នើឲ្យពន្យល់អំពីទុរវាសា។ ព្រះហ្លាទនិទានរឿងវាមន–ត្រីវិក្រាម៖ ព្រះវិស្ណុយកបីជំហានគ្របពិភពលោក ហើយដោយព្រះបាលីមានភក្តី ព្រះវិស្ណុស្ថិតជាអ្នកយាមទ្វាររបស់បាលីដោយពេញចិត្ត។ នៅពេលដូចគ្នា ទុរវាសាស្វែងរកមោក្សៈ រកឃើញចក្រ-ទីរថនៅចំណុចជួបគ្នារវាងទន្លេគោមតី និងសមុទ្រ ប៉ុន្តែត្រូវដៃត្យក្នុងតំបន់វាយប្រហារ និងបង្អាប់ ខណៈកំពុងត្រៀមងូតទឹក។ គាត់សោកស្តាយពីភាពងាយបាក់បែកនៃវ្រត និងសុំជ្រកកោនព្រះវិស្ណុ។ ចូលទៅវាំងស្តេចដៃត្យ គាត់ឃើញត្រីវិក្រាមឈរនៅមាត់ទ្វារ ទូលសុំការពារ បង្ហាញរបួស បណ្តាលឲ្យព្រះមានព្រះកោធ។ បន្ទាប់មកគាត់រាយការណ៍ការរារាំងការងូតទឹក និងសុំឲ្យគោវិន្ទអនុញ្ញាតឲ្យស្នានាបានបំពេញវ្រត ហើយសន្យាធ្វើដំណើរប្រកបដោយធម៌បន្តទៅទៀត។
Adhyaya 19
Durvāsā–Bali–Viṣṇu Saṃvāda at the Gomatī–Ocean Confluence (गोमती-उदधि-संगम)
អធ្យាយនេះបង្ហាញសន្ទនាដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធតឹងរឹងអំពីការរក្សាវ្រត, ព្រះជាម្ចាស់ដែលពឹងផ្អែកលើភក្តិ, និងសីលធម៌នៃការបដិសេធក្រោមសម្ពាធ។ ព្រះប្រាហ្លាទរាយការណ៍ថា ឌួរវាសា (Durvāsā) សុំការការពារជីវិត និងការបំពេញវ្រតងូតទឹក ដោយអង្វរឲ្យព្រះវិṣṇុបង្ហាញព្រះវត្តមាននៅចំណុចប្រសព្វទន្លេគោមតីជាមួយសមុទ្រ។ ព្រះវិṣṇុប្រកាសគោលការណ៍ថា ព្រះត្រូវបាន “ចង” ដោយភក្តិ ហើយកំពុងដំណើរការតាមបញ្ជារបស់ព្រះបាលី ដូច្នេះឲ្យឌួរវាសាទៅសុំការយល់ព្រមពីព្រះបាលី។ ព្រះបាលីសរសើរឌួរវាសា ប៉ុន្តែបដិសេធមិនលះបង់ព្រះវិṣṇុ ដោយយោងដល់ការជួយសង្គ្រោះដ៏អស្ចារ្យដែលបានចងចាំ (វរាហ, នរាសിംហ, វាមន/ត្រីវិក្រាម) ហើយប្រកាសថា ទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយកេសវ (Keśava) មិនអាចចរចាបាន។ ឌួរវាសាបង្កើនសម្ពាធ ដោយប្រកាសថា មិនបរិភោគអាហារដោយគ្មានងូតទឹក ហើយគំរាមបោះបង់ជីវិត ប្រសិនបើមិនផ្ញើព្រះវិṣṇុ។ ចុងក្រោយ ព្រះវិṣṇុចូលមកដោយព្រះមហាករុណា សន្យាថានឹងជួយឲ្យការងូតទឹកសម្រេច ដោយបំបាត់ឧបសគ្គនៅចំណុចប្រសព្វ។ ព្រះបាលីគោរពចុះក្រោមព្រះបាទព្រះវិṣṇុ; ព្រះវិṣṇុចេញដំណើរជាមួយឌួរវាសា និងសង្គកර්ṣaṇa (អនន្ត/បលភទ្រ) តាមផ្លូវក្រោមដីទៅកាន់ចំណុចប្រសព្វ។ នៅទីនោះ ព្រះទាំងឡាយណែនាំឲ្យឌួរវាសាងូតទឹក; គាត់ងូតទឹកភ្លាមៗ និងបន្តពិធីតាមវ្រត បញ្ចប់ដោយសណ្តាប់ធ្នាប់ពិធីសាសនា និងជីវិតត្រូវបានរក្សាទុក។
Adhyaya 20
गोमती-उदधि-संगमे तीर्थरक्षणम् — Protection of the Gomati–Ocean Confluence Tīrtha
អធ្យាយនេះបង្ហាញសង្គ្រាមតាមរបាយការណ៍របស់ ព្រាហ្លាទ។ ពេលសំឡេងព្រះវេទ «ប្រះ្ម-ឃោស» លេចឡើង អសុរ ឌុរមុខា ព្យាយាមវាយប្រហារ ឋុរវាសស មុនី; ព្រះ ជគន្នាថ (វិષ્ણុ) ចូលមកការពារ ហើយកាត់ក្បាលឌុរមុខា ដោយចក្រ។ បន្ទាប់មក ក្រុមដៃត្យជាច្រើន ព័ទ្ធជុំវិញ វិષ્ણុ និង សង្គកර්សណៈ វាយប្រហារដោយអាវុធបាញ់ និងអាវុធប្រយុទ្ធជិត។ អធ្យាយនេះរំលេចធម៌ព្រំដែន៖ អ្នកតបស្វីដែលបានបញ្ចប់ពិធីព្រឹក មិនគួរត្រូវគេប៉ះពាល់; ហើយទីរថៈផ្តល់មោក្ខៈ នៅចំណុចជួបគ្នារវាងទន្លេ គោមតី និងសមុទ្រ មិនគួរត្រូវរារាំងដោយអំពើបាប។ ការប្រយុទ្ធធំៗកើតឡើង៖ គោលកា វាយឋុរវាសស តែត្រូវសង្គកර්សណៈសម្លាប់ដោយមុសល; កូរមប្រិឋ្ឋ ត្រូវចាក់បំបាក់ ហើយរត់ថយ។ ស្តេចដៃត្យ គុសា ប្រមូលកងទ័ពធំ ទោះមានការណែនាំឲ្យជៀសវាងសង្គ្រាមឥតប្រយោជន៍ ក៏នៅតែបន្ត។ វិષ્ણុកាត់ក្បាលគុសា ប៉ុន្តែដោយព្រះសិវៈប្រទានពរ «អមរត្វ» គុសាត្រូវបានរស់ឡើងវិញជាញឹកញាប់។ ឋុរវាសស ប្រាប់មូលហេតុថា ការពេញព្រះហឫទ័យរបស់សិវៈធ្វើឲ្យគុសាមិនស្លាប់។ ដូច្នេះ វិષ્ણុយកយុទ្ធសាស្ត្រការពារ៖ ដាក់រាងកាយគុសាចូលក្នុងរណ្តៅ ហើយស្ថាបនាលិង្គលើកំពូល បម្លែងការជាប់គាំងឈាមឆ្អែតទៅជាការដោះស្រាយដោយស្ថានបូជាសក្ការៈ និងស្តាររបៀបសក្ការៈនៃទីរថៈ។
Adhyaya 21
गोमतीतीरस्थ-क्षेत्रस्थ-भगवत्पूजा-माहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Worship of the Lord at the Gomati River Sacred Field)
អធ្យាយនេះបញ្ចូលការសន្ទនាធម្មវិជ្ជា រឿងព្រេងទីសក្ការៈ និងវិធីបូជាពិធី។ ព្រះប្រាហ្លាទរំលឹកហេតុការណ៍មុនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភលើសិវលិង្គ ហើយទូលសួរព្រះក្រឹෂ್ಣ; ព្រះវិෂ್ಣុទទួលស្គាល់ និងប្រទានពរ ដោយភ្ជាប់វីរភាពជាមួយភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ។ កុសៈបង្ហាញទស្សនៈសម្របសម្រួលថា មហាទេវ និងហរិ ជាសច្ចធាតុតែមួយ មានទម្រង់ពីរ ហើយសូមឲ្យលិង្គដែលព្រះអម្ចាស់បានបង្កើត ត្រូវល្បីដោយនាម “កុសេស្វរ” ដើម្បីឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅតំបន់នោះស្ថិតស្ថេរ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាភូមិសាស្ត្រទីរថៈ៖ មាធវបញ្ជូនដានវៈខ្លះទៅរាសាតល ខ្លះទៅជិតព្រះវិෂṇុ; អនន្ត និងព្រះវិṣṇុស្ថិតនៅទីនោះ។ ទុរវាសា ទទួលស្គាល់ទីកន្លែងថាអាចផ្តល់មុក្ខ ដោយភ្ជាប់នឹងទន្លេគោមតី និងចក្រ-ទីរថៈ និងវត្តមានត្រីវិក្រាម។ ក៏មានការចំណាំថា សក្ការៈនេះបន្តដល់កលិយុគ ដោយព្រះអម្ចាស់បង្ហាញជាព្រះក្រឹṣṇa។ ផ្នែកក្រោយបង្ហាញវិធីបូជាមធុសូទននៅទ្វារកា៖ ងូតទឹក លាបប្រេង/អភិសេក បូជាគន្ធ វស្ត្រ ធូប ទីប នៃវេឌ្យ អលង្ការ តាំបូល ផ្លែឈើ ធ្វើអារាត្រីក និងកោតបង្គំ; បូជាចង្កៀងពេញរាត្រី និងជាគរាណជាមួយការសូត្រនិងតន្ត្រី ដើម្បីសម្រេចបំណង។ ការអនុវត្តពិសេសក្នុងខែណភាស (បវិត្រារោបណ) ការតិក (ថ្ងៃប្រពោធ) ពេលបម្លែងអាយន និងខែ/ទ្វាទសីជាក់លាក់ នាំឲ្យបុព្វបុរសពេញចិត្ត ទៅវិṣṇុលោក និងឋាន “ស្អាតឥតមល” នៅចំណុចជួបទន្លេគោមតីជាមួយសមុទ្រ។
Adhyaya 22
रुक्मिणीपूजाविधिः — Ritual Protocols and Merit of Worshiping Rukmiṇī with Kṛṣṇa
ជំពូកនេះជាការបង្រៀនបែបពិធីការ និងទស្សនៈធម៌ ដែលព្រះប្រាហ្លាទាប្រាប់ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ អំពីលំដាប់ការបូជាព្រះជគន្នាថ/ព្រះក្រឹṣṇa និងជាពិសេសព្រះនាងរុក្មិណី ដែលត្រូវបានហៅថា ក្រឹṣṇapriyā និង ក្រឹṣṇavallabhā។ ចាប់ផ្តើមដោយការរៀបចំបូជា៖ ស្រោចទឹកងូតព្រះមూర్తិ លាបក្លិនក្រអូប បូជាទុលសី ថ្វាយនៃវេទ្យ (naivedya) បំភ្លឺនីរាជន (nīrājana) និងគោរពដល់អង្គពាក់ព័ន្ធដូចជា អនន្ត និង វៃណតេយ្យ។ បន្ទាប់មកបញ្ជាក់អំពីទានដោយគ្មានល្បិច និងការផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រីក្រ និងអ្នកពឹងពាក់។ បន្ទាប់ពីនោះ ការបង្រៀនផ្លាស់ទៅកាន់ការទស្សនាព្រះនាងរុក្មិណី និងការបូជានាង ដោយប្រកាសថា ទុក្ខវេទនា ដូចជា ការរំខានដោយគ្រាហៈ (graha-pīḍā) ជំងឺ ភ័យ ក្រីក្រ អភ័ព្វ និងការបែកបាក់គ្រួសារ នឹងនៅតែបន្តរហូតដល់មនុស្សបានឃើញ និងបូជាព្រះស្រីជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះក្រឹṣṇa ក្នុងកាលិយុគ។ មានបញ្ជីវត្ថុសម្រាប់អភិសេក (abhiṣeka) ដូចជា យ៉ាអួរ ទឹកដោះគោ ទឹកឃ្មុំ ស្ករ ឃី ក្លិនក្រអូប ទឹកអំពៅ និងទឹកទីរថៈ ព្រមទាំងគ្រឿងលាបស្រីខណ្ឌ កុងគុម ម្រឹគមដ ផ្កា ធូបអគុរុ និងគុគ្គុលុ សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ។ ក៏មានការថ្វាយអរឃ្យដោយមន្ត្រ ដល់ “Vidarbhādhipa-nandinī” ការធ្វើអារាទី និងការប្រើទឹកបរិសុទ្ធតាមពិធី។ ជំពូកនេះបន្ថែមការគោរពព្រះព្រាហ្មណ៍ និងភរិយារបស់ពួកគេ ថ្វាយអាហារ និងប៉ាន់ (betel) ហើយបូជាទ្វារបាលឈ្មោះ អុន្មត្ត (Unmatta) ជាមួយបាលីខ្លាំងៗ ព្រមទាំងគោរពយោគិនី ក្សេត្របាល វីរូបាស្វាមិនី សប្តមាត្រឹកា និងភរិយាទាំង៨របស់ព្រះក្រឹṣṇa (រួមមាន សត្យភាមា ជាំបវតី ជាដើម)។ ផលស្រដី (phalaśruti) លើកថា កុសលពីការឃើញ និងបូជារុក្មិណីជាមួយព្រះក្រឹṣṇa នៅទ្វារកា លើសលប់ជាងយជ្ញ វ្រត និងទានផ្សេងៗ ហើយរាយថ្ងៃបុណ្យជាច្រើន (ដីពោត្សវ ចតុរទសី មាឃ សុក្ល អഷ്ടមី ចៃត្រ ទ្វាទសី ជ្យេស្ឋ អഷ്ടមី ភាទ្របទ និង ការត្តិក ទ្វាទសី) ដែលផ្តល់សម្បត្តិ សុខភាព ភាពមិនភ័យ និងមោក្ខ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ទ្វារកាមានអំណាចសង្គ្រោះពិសេសក្នុងកាលិយុគ និងរំលឹកខ្សែបន្តការបង្រៀននៃបុរាណសម្រង់។
Adhyaya 23
Dvārakā-Māhātmya: Kṛṣṇa-darśana, Gomati-tīrtha, and Dvādaśī-vedha Ethics (Chapter 23)
ជំពូក ២៣ បង្ហាញព្រះមហាឥសី មារកណ្ឌេយ្យ ប្រៀនប្រដៅព្រះរាជា ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ អំពីសេចក្តីវិសេស និងអំណាចសង្គ្រោះនៃទ្វារកា ក្នុងយុគកលិយុគ។ ការស្នាក់នៅខ្លី ការមានចិត្តប៉ងធ្វើដំណើរ ឬបានឃើញព្រះក្រឹស្ណា ត្រឹមមួយថ្ងៃ ត្រូវបានសរសើរថាមានផលស្មើនឹងការធ្វើតីរថធំៗទូទាំងឥណ្ឌា និងការតបស្យាអស់កាលយូរ។ បន្ទាប់មក ពិពណ៌នាសេវាកម្មនៅវិហារពេលព្រះក្រឹស្ណា ស្នានៈ៖ ងូតទឹកដោយទឹកដោះគោ យ៉ាហួរ ឃី ទឹកឃ្មុំ និងទឹកក្រអូប; ជូតព្រះរូប; ពាក់កម្រងផ្កា; សូរស័ង្ខ និងតន្ត្រី; សូត្រនាមសហស្រ; ច្រៀង រាំ អារាត្រីក; ដើរវង់ជុំវិញ; ក្រាបបង្គំ; និងបូជាភ្លើង នៃវេទ្យ ផ្លែឈើ តាំបូលា និងភាជន៍ទឹក។ ក៏មានសេវាសាងសង់ និងតុបតែង ដូចជា ធូប ទង់ មណ្ឌប គំនូរ ឆ័ត្រ និងកង្ហារ។ ចុងក្រោយ ជំពូកបង្វែរទៅវិន័យធម៌អំពីភាពត្រឹមត្រូវតាមប្រតិទិន ជាពិសេសទ្វាទសី និងកំហុស “វេធ” តាមរឿង ចន្ទ្រសរមន៍ សុបិនឃើញបុព្វបុរសទទួលទុក្ខ។ សេចក្តីសម្របសម្រួលបញ្ជាក់ថា ការធ្វើធម្មយាត្រាសូមនាថ បំពេញបានដោយការឃើញព្រះក្រឹស្ណានៅទ្វារកា ហើយមិនគួររើសអើងសាសនានិកាយ។ បញ្ចប់ដោយសរសើរងូតទឹកនៅគោមតី កម្លាំងស្រាទ្ធ/តර්បណ និងការគោរពទុលសី (មាលា និងស្លឹក) ជាអាវុធការពារ និងសម្អាតក្នុងកលិយុគ។
Adhyaya 24
चन्द्रशर्मा-द्वारकादर्शनं, त्रिस्पृशा-द्वादशीव्रत-प्रशंसा, पितृमोक्षोपदेशश्च (Chandraśarmā’s Dvārakā Darśana, Praise of Trispr̥śā Dvādaśī, and Instruction on Ancestral Liberation)
មារកណ្ឌេយៈរៀបរាប់ថា ព្រះព្រាហ្មណ៍ ចន្ទ្រសម្មា បានទៅដល់ទ្វារកា ដែលជានគរដ៏បរិសុទ្ធ មានសិទ្ធៈ និងសត្វសួគ៌បម្រើ ហើយជាទីកំណើតមោក្សៈ។ គេនិយាយថា អំពើបាបរលាយទៅត្រឹមតែចូល និងបានឃើញទ្វារកា ហើយទ្វារកា-ទស្សនៈគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធម៌ ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យការស្វែងរកទីរថៈផ្សេងៗក្លាយជារឿងរង។ បន្ទាប់មក គាត់អនុវត្តពិធីនៅឆ្នេរគោមតី៖ ងូតទឹក បូជាទឹកដល់បិត្របុព្វបុរស ប្រមូល និងបូជាថ្មមានសញ្ញាចក្រ (cakrāṅkita śilā) ពីចក្រ-ទីរថៈ ដោយសូត្រ Puruṣasūkta ហើយបូជាព្រះសិវៈ និងថ្វាយបិណ្ឌ-ឧទក ជាមួយឧបចារៈដូចជា លាបក្រអូប សម្លៀកបំពាក់ ផ្កា ធូប ចង្កៀង នៃវេឌ្យ នីរាជនៈ ប្រាដក្សិណៈ និងនមស្ការ។ ក្នុងយាមយប់ (jāgaraṇa) គាត់អធិស្ឋានដល់ព្រះក្រឹෂ್ಣ ឲ្យដកកំហុស daśamī-vedha ដែលរំខានវ្រត dvādaśī និងសូមរំដោះបិត្រពីស្ថានភាពព្រេត។ ព្រះក្រឹෂ್ಣបញ្ជាក់អានុភាពនៃភក្តិ ហើយបង្ហាញថាបិត្រត្រូវបានរំដោះ និងឡើងទៅកាន់លោគខ្ពស់។ បិត្រប្រាប់អំពីគ្រោះថ្នាក់នៃ dvādaśī ខូច (sasalya) ជាពិសេស daśamī-vedha ដែលបំផ្លាញបុណ្យ និងភក្តិ ហើយសង្កត់ធ្ងន់ឲ្យការពារកាលវិភាគវ្រតឲ្យត្រឹមត្រូវ។ ព្រះក្រឹෂ್ಣថែមទាំងមានព្រះបន្ទូលថា ការតមអាហារមួយដងដែលត្រឹមត្រូវលើ trispr̥śā ក្នុងខែ Vaiśākha រួមជាមួយទ្វារកា-ទស្សនៈ អាចបំពេញវ្រតដែលបានខកខាន ហើយទាយថាចន្ទ្រសម្មានឹងស្លាប់ក្នុង Vaiśākha នៅថ្ងៃពុធដែលជាការប្រសព្វ trispr̥śā។ ចុងក្រោយ មារកណ្ឌេយៈប្រកាសផលថា ការស្តាប់ អាន ឬសរសេរ/ផ្សព្វផ្សាយមាហាត្ម្យៈទ្វារកានេះ នាំមកនូវបុណ្យដូចបានសន្យា។
Adhyaya 25
द्वारकायाः माहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Dvārakā and Comparative Tīrtha-Merit
ជំពូកនេះរៀបរាប់ជាសំណួររបស់ព្រះរាជា ឥន្ទ្រទ្យុម្ន ទៅកាន់ឥសី មារកណ្ឌេយៈ ដើម្បីសុំអធិប្បាយអំពីទីរថៈបរិសុទ្ធ ដែលបំផ្លាញបាប។ ឥសីឆ្លើយថា ក្នុងយុគកលិ មានទីក្រុងឧត្តមបី—មថុរា ទ្វារកា និងអយោធ្យា—ដែលភ្ជាប់នឹងសេចក្តីស្នាក់នៅរបស់ព្រះ (ហរិ/ក្រឹෂ್ಣ និងរាម)។ បន្ទាប់មក គេបង្ហាញការប្រៀបធៀបផលបុណ្យ៖ ការស្នាក់នៅទ្វារកា សូម្បីតែមួយភ្លែត ការចងចាំ ឬការស្តាប់កិត្តិយសទ្វារកា ត្រូវបានលើកតម្លៃលើសការតបស្យា ឬធម្មយាត្រាយូរនៅកាសី ប្រាយាគ ប្រភាស និងកុរុក្សេត្រ។ ជំពូកនេះលើកសរសើរ ក្រឹෂ್ಣ-ទស្សនៈ កីរតនៈ និងការយាមយប់ទ្វាទសី (ជាគារ៉ណ) ជាអនុវត្តសំខាន់ ដោយមានផលស្រទុតិអំពីការសម្អាត ការលោះលែង និងអត្ថប្រយោជន៍ដល់បុព្វបុរស (ពិណ្ឌទានជិតទន្លេគោមតី និងការបូជាជិតសាន្និធិព្រះក្រឹෂ್ಣ)។ ក៏មានការលើកឡើងអំពីគោពីចន្ទន និងទុលសី ជាវត្ថុបរិសុទ្ធអាចយកតាមខ្លួន ដើម្បីនាំទីរថៈចូលទៅក្នុងផ្ទះ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ទានក្នុងពេលក្រឹෂ್ಣ-ជាគារ៉ណ ត្រូវបានពង្រីកផលបុណ្យ ហើយការយាមយប់ទ្វាទសី គឺជាធម៌-ភក្តិដ៏មានតម្លៃខ្ពស់ក្នុងយុគកលិ។
Adhyaya 26
हरिजागरण-प्रशंसा (Praise of Hari Night-Vigil) / Dvādāśī Jāgaraṇa and Its Fruits
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយមារកណ្ឌេយ្យពិពណ៌នាព្រះហ្រ្លាដា ជាវៃષ્ણវៈមានវិជ្ជា មានវិន័យ និងជាអ្នកមានអំណាចក្នុងធម៌។ ព្រះសង្ឃឥសីមកសួរគាត់អំពីវិធីឆាប់ដល់ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត ដោយមិនចាំបាច់មានលក្ខខណ្ឌលំបាក។ ព្រះហ្រ្លាដាបង្ហាញ “អាថ៌កំបាំងក្នុងអាថ៌កំបាំង” ជាសារសង្ខេបនៃបុរាណ ដែលផ្តល់ទាំងសុខសាន្តលោកិយ និងមុក្ខ។ បន្ទាប់មក ការសន្ទនាប្រែទៅកាន់ស្កន្ទ (ឆណ្មុខ) សូមឥស្វរៈឲ្យបង្ហាញឱសថបំបាត់ទុក្ខ និងផ្លូវអនុវត្តដល់មុក្ខ។ ឥស្វរៈបង្រៀនពិធី “ហរិ-ជាគរណ” ការយាមយប់សម្រាប់ព្រះវិෂ್ಣុ ជាពិសេសនៅថ្ងៃទ្វាទសី តាមប្រពៃណីវៃષ્ણវៈ៖ អានសាស្ត្រវៃષ્ણវៈយប់ៗ ច្រៀងស្តូត្រ មើលទេវរូប សូត្រគីតា និងនាមសហស្រា បូជាជាមួយចង្កៀង ធូប បូជាផ្កា និងទុលសី។ ជំពូកនេះប្រកាសផលថា បាបសន្សំត្រូវរលាយឆាប់ ស្មើឬលើសយញ្ញធំៗ និងទានធំៗ អភិវឌ្ឍវង្សត្រកូល និងបុព្វបុរស ហើយអ្នកអនុវត្តដោយស្មោះអាចជៀសវាងការកើតឡើងវិញ។ វាក៏កំណត់សីលធម៌ ដោយសរសើរអ្នកថែរក្សាវិធីនេះ និងរិះគន់អ្នកមើលងាយ ឬប្រឆាំងចំពោះជនារទន។
Adhyaya 27
द्वादशी-जागरणस्य सर्वतोवरेण्यत्ववर्णनम् (The Supreme Excellence of the Dvādaśī Vigil)
ជំពូកនេះពណ៌នាអំពីអានុភាពធម៌ដ៏លើសលប់នៃការយាមភ្ញាក់ដោយសេចក្តីភក្តីនៅថ្ងៃទ្វាទសី (Dvādaśī) ជាពិសេសពេលភ្ជាប់នឹងការបូជាព្រះហរិ/វិષ્ણុ និងការស្តាប់ភាគវត (Bhāgavata)។ ព្រះឥશ્વរ ប្រកាសថា អ្នកភក្តីដែលបូជាព្រះហរិ ហើយស្តាប់ភាគវតក្នុងយាមទ្វាទសី នឹងទទួលបុណ្យកុសលកើនឡើងលើសពិធីយជ្ញវេដធំៗ កាត់ផ្តាច់ចំណង និងឈានដល់លំនៅព្រះក្រឹෂ್ಣ។ អត្ថបទបញ្ជាក់ថា ទោះមានបាបធ្ងន់កកកុញ ក៏អាចរលាយដោយការស្តាប់ភាគវត និងការយាមវិષ્ણុ ដល់ថ្នាក់បង្ហាញរូបភាពនៃការរំដោះ—ឆ្លងកាត់ស្វ័យមណ្ឌលព្រះអាទិត្យ។ វាក៏ផ្តល់ភាពច្បាស់លាស់តាមប្រតិទិន៖ ពេលឯកាទសីចូលទៅទ្វាទសី និងការភ្ជាប់សុភមង្គលផ្សេងៗ; ហើយលើកតម្លៃទានដែលឧទ្ទិសដល់វិષ્ણុ និងបុព្វបុរសនៅទ្វាទសីថា “ដូចភ្នំមេរុ”។ ពិធីបុព្វបុរសត្រូវបានបញ្ចូល៖ ការថ្វាយទឹក និងស្រាទ្ធ (śrāddha) ក្បែរទន្លេធំ ត្រូវបាននិយាយថា ធ្វើឲ្យបុព្វបុរសពេញចិត្តយូរអង្វែង និងផ្តល់ពរ។ ចុងក្រោយ ជំពូកនេះស្មើផលនៃយាមទ្វាទសីជាមួយវិន័យសីលធម៌ជាច្រើន (សច្ចៈ ភាពបរិសុទ្ធ ការគ្រប់គ្រងខ្លួន ការអត់ឱន) ទានធំៗ និងកិច្ចការទីរថៈល្បីៗ ដើម្បីបង្ហាញថា យាមនេះជាពិធីសង្ខេបជំនួសបាន។ នារទៈត្រូវបានដកស្រង់ថា គ្មានវ្រតណាដូចឯកាទសី; ការមិនអើពើឯកាទសីនាំទៅទុក្ខជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈការអនុវត្តត្រូវបានដាក់ជាវិធីព្យាបាលសម័យកលិយុគ ក្នុងស៊ុមភក្តីធម្មតា។
Adhyaya 28
हरिजागरण-माहात्म्य (The Glory of the Viṣṇu/Kṛṣṇa Night Vigil)
អធ្យាយនេះជាសន្ទនាបង្រៀន ដែលមារកណ្ឌេយ្យពន្យល់អំពីមហិមានៃ «ហរិជាគរណ» ការយាមយប់បូជាព្រះវិṣṇu/ក្រឹṣṇa ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តឯកាទសី–ទ្វាទសី។ គាត់បញ្ជាក់ថា ផលបុណ្យមិនអាស្រ័យលើភាពបរិសុទ្ធពិធីការល្អឥតខ្ចោះទេ៖ ទោះជាមិនងូតទឹក មិនស្អាត ឬជាមនុស្សត្រូវមើលងាយក្នុងសង្គម ក៏អាចទទួលបានការសម្អាត និងស្ថានភាពល្អក្រោយស្លាប់ ដោយចូលរួមយាមយប់នេះ។ ផ្លស្រដីប្រៀបធៀបផលនៃយាមយប់ជាមួយយញ្ញធំៗដូចអស្វមេធៈ ការធ្វើទីរថៈ (ដូចផឹកទឹកបុស្ករ) ការទៅកន្លែងទន្លេជួបគ្នា និងការបរិច្ចាគធំៗ ហើយថា ហរិជាគរណលើសលប់ទាំងអស់។ វាត្រូវបានបង្ហាញថាជាវិន័យព្យាបាល អាចលុបបាបធ្ងន់ៗ និងលើកទឹកចិត្តការគោរពរួម—ច្រៀង រាំ តន្ត្រីវីណា និងកថា-កីរតន—ជាវិធីសមរម្យដើម្បីនៅភ្ញាក់។ ក៏មានការបញ្ជាក់ថា ពេលយាមយប់នេះ ព្រះទេវតា ទន្លេ និងទឹកសក្ការៈមកប្រមូលផ្តុំ ហើយអ្នកមិនអនុវត្តត្រូវបានព្រមានអំពីផលអាក្រក់។ សារសំខាន់គឺសេចក្តីធម៌នៃការគោរពដែលអាចចូលដល់បាន៖ ភ្ញាក់យាមយប់ដោយស្ថេរភាព រំលឹកព្រះហរិជាអ្នកមានទង់គរុឌ (Garuḍadhvaja) និងការអត់អាហារនៅឯកាទសី ជាវិធីខ្លីតែមានផលខ្ពស់សម្រាប់កាលិយុគ។
Adhyaya 29
गौतमी-तीर्थसमागमः—द्वारकाक्षेत्रप्रशंसा (Gautamī Tīrtha Assembly and the Praise of Dvārakā Kṣetra)
ជំពូកនេះបង្ហាញជាវេទិកាសន្ទនាធម្មវិជ្ជាច្រើនសំឡេង តាមរយៈការនិទានរបស់ព្រាហ្លាទ។ នារទឃើញពេលព្រហស្បតិ៍ស្ថិតក្នុងរាសីសിംហៈដ៏មង្គល ហើយបានឃើញការជួបជុំអស្ចារ្យនៅលើឆ្នេរទន្លេគោទាវរី (គោតមី)៖ ទីរថៈធំៗ ទន្លេ ក្សេត្រ ភ្នំ គម្ពីរ សិទ្ធៈ និងសត្វទេវតា មកប្រមូលផ្តុំ ដោយភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះភាពបរិសុទ្ធ និងពន្លឺរុងរឿងនៃទីនោះ។ គោតមីដែលបានបុគ្គលីករូប បង្ហាញទុក្ខថា នាងនឿយហត់ និងដូចជាកំពុង “ឆេះ” ពីការប៉ះពាល់ដោយមនុស្សអសីល (durjana-saṃsarga) ហើយសុំវិធីព្យាបាលដើម្បីស្ដារភាពស្ងប់ស្ងាត់បរិសុទ្ធវិញ។ នារទ និងអង្គសក្ការៈទាំងឡាយពិភាក្សា; ព្រះគោតមមកដល់ ហើយចាប់ផ្តើមអធិស្ឋានសមាធិទៅកាន់មហាទេវ។ សំឡេងទេវតាដែលមិនឃើញរាងបានណែនាំឲ្យទៅឆ្នេរសមុទ្រភាគពាយ័ព្យ និងបញ្ជាក់ថា ទ្វារកា—កន្លែងទន្លេគោមតីជួបសមុទ្រ និងព្រះវិស្ណុស្ថិតមុខទៅទិសលិច—ជាក្សេត្របរិសុទ្ធខ្ពស់បំផុត ដូចភ្លើងលេបឥន្ធនៈ។ ចុងក្រោយ សមាជិកទាំងអស់សរសើរទ្វារកា និងកើនឡើងនូវក្តីប្រាថ្នាចង់ងូតទឹកគោមតី ងូតនៅចក្រ-ទីរថៈ និងទទួលទស្សនៈព្រះក្រឹស្ណ។ ជំពូកនេះក៏បញ្ជាក់ផ្នែកសីលធម៌ថា ភាពបរិសុទ្ធកើនឡើងដោយសត្សង្គ និងខូចខាតដោយការស្និទ្ធស្នាលជាមួយមនុស្សអាក្រក់។
Adhyaya 30
Dvārakā-yātrā-vidhiḥ (Procedure and Ethics of the Pilgrimage to Dvārakā)
អធ្យាយ ៣០ បង្ហាញជាសៀវភៅណែនាំអំពីវិធីធ្វើ និងសីលធម៌នៃយាត្រាទៅកាន់ទីក្រុងបរិសុទ្ធ ទ្វារកាវតី/កុសស្ថលី ដើម្បីទទួលទស្សនៈព្រះក្រឹෂ್ಣ។ ព្រះប្រាហ្លាទពិពណ៌នាថា ទីរថៈ ក្សេត្រ ឥសី និងទេវតាទាំងឡាយ មានក្តីប្រាថ្នាសកលចង់ធ្វើដំណើរទៅទីនោះ ហើយការមកដល់របស់នារទ និងគោតម ត្រូវបានមើលឃើញជាសញ្ញានៃបរិយាកាសបុណ្យធំដូចពិធីមហាយាត្រា។ ឥសីទាំងឡាយសួរនារទ—ជាគ្រូណែនាំខ្ពស់ក្នុងចំណោមយោគី—អំពីវិធី (វិធិ) វិន័យ (និយម) អ្វីត្រូវជៀសវាង អ្វីត្រូវស្តាប់/អាន/ចងចាំតាមផ្លូវ និងការអបអរសាទរណាដែលអនុញ្ញាត។ នារទឆ្លើយថា ត្រូវងូតទឹក និងបូជាមុនចេញដំណើរ បំបៅវៃಷ್ಣវ និងព្រាហ្មណ៍តាមសមត្ថភាព សុំអនុញ្ញាតពីព្រះវិષ્ણុ ហើយរក្សាចិត្តភក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះក្រឹෂ್ಣ។ ពេលធ្វើដំណើរ ត្រូវស្ងប់ស្ងាត់ គ្រប់គ្រងខ្លួន ស្អាត បំពេញព្រហ្មចារីយៈ គេងទាបលើដី និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍។ គេណែនាំឲ្យសូត្រព្រះនាម (រួមទាំងសហស្រនាម) អានបុរាណៈ ប្រព្រឹត្តដោយមេត្តាករុណា និងបម្រើអ្នកមានគុណធម៌។ ការធ្វើទាន—ពិសេសទានអាហារ—ត្រូវបានលើកសរសើរ ដោយថាមានផលបុណ្យខ្លាំងសូម្បីតែអំណោយតិចតួច ខណៈដែលហាមឃាត់ការនិយាយជម្លោះ ការបង្ខូចកេរ្តិ៍ ការបោកបញ្ឆោត និងការពឹងផ្អែកលើអាហាររបស់អ្នកដទៃ នៅពេលខ្លួនមានសមត្ថភាព។ ចុងក្រោយ វិលត្រឡប់ទៅការនិទានរបស់ប្រាហ្លាទ បង្ហាញការបង្ហាញភក្តីជាច្រើនតាមផ្លូវ៖ ស្តាប់វិષ્ણុកថា សូត្រព្រះនាម ច្រៀង តន្ត្រី ធ្វើដំណើរជាក្បួនមានទង់ និងបរិយាកាសបុណ្យ ហើយទន្លេ និងទីរថៈល្បីៗដូចជាចូលរួមជានិមិត្តរូប។ អធ្យាយបញ្ចប់ដោយអ្នកយាត្រាមើលឃើញទីលំនៅព្រះក្រឹෂ್ಣពីចម្ងាយ បញ្ជាក់ថា យាត្រានេះជាការបូជារួម និងជាការបណ្តុះបណ្តាលសីលធម៌។
Adhyaya 31
Dvārakā as Tīrtha-Saṅgama: Darśana of Kṛṣṇa’s Ālaya and the Gomatī Māhātmya (द्वारकाक्षेत्रमहिमा तथा गोमतीमाहात्म्य)
អធ្យាយ ៣១ បង្ហាញការរួមបញ្ចូលនៃសក្ការៈភូមិសាស្ត្រនិងភក្តិជុំវិញទ្វារកា។ ព្រាហ្លាទពិពណ៌នាពន្លឺទេវភាពនៃទីក្រុងដែលបំបាត់ភាពងងឹត និងភ័យខ្លាច ហើយបង្ហាញសញ្ញាជ័យជម្នះតាមទង់បដា។ ពេលឃើញអាល័យរបស់វិષ્ણុ/ក្រឹෂ್ಣ ដែលតុបតែងដោយនិមិត្តសញ្ញាទេវភាព សត្វលោកដែលមកប្រមូលផ្តុំគ្នាបានក្រាបបង្គំ និងរីករាយដោយភក្តិដ៏ខ្លាំង។ បន្ទាប់មក មានការរាយនាមទីរថៈ ទន្លេ ក្សេត្រ និងទីក្រុងល្បីៗទូទាំងឥណ្ឌា ដើម្បីបញ្ជាក់ថាទេសភាពសក្ការៈនៃលោកទាំងបីដូចជាមកប្រមូលនៅទាក់ទងនឹងទ្វារកា។ ព្រះនារទបកស្រាយថា ដರ್ಶನនេះជាផលនៃបុណ្យសន្សំ ហើយភក្តិដ៏មាំមួន និងចិត្តសម្រេចទៅដល់ទ្វារកា មិនអាចទទួលបានដោយតបស្យាធម្មតាទេ; ទ្វារកាត្រូវបានលើកតម្កើងដូចព្រះអាទិត្យក្នុងចំណោមក្សេត្រ-ទីរថៈ។ ក្រុមដំណើរជាមួយតន្ត្រី របាំ ទង់ និងស្តូត្រ ឆ្ពោះទៅទន្លេគោមតី; នារទប្រកាសថាគោមតីជាទន្លេឧត្តម ការងូតទឹកនៅទីនោះនាំទៅសេចក្តីមុក្ខ និងអនុគ្រោះដល់បុព្វបុរស។ បន្ទាប់ពីស្នានា ពួកគេឈានទៅកាន់ទ្វារទ្វារកា ហើយឃើញទីក្រុងជារូបបុគ្គលរាជសម្បត្តិ ពណ៌សភ្លឺរលោង តុបតែងសម្បូរ កាន់សង្ខ ចក្រ និងគដា បណ្តាលឲ្យមានការប្រណាមដោយក្តីគោរពរួមគ្នា។
Adhyaya 32
द्वारकायाः सर्वतीर्थ-समागमः, देवसमागमश्च (Dvārakā as the Convergence of All Tīrthas and the Assembly of Devas)
ជំពូកនេះបង្ហាញដោយលំដាប់ថា ទ្វារកា ជាទីក្រុងបរិសុទ្ធអធិរាជក្នុងទស្សនៈធម្មយាត្រា។ នារទៈ សម្តែងការគោរពចំពោះ ទ្វារកា ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ហរិ ហើយពិពណ៌នាដំណើរដ៏អស្ចារ្យដែលទីរហ្សៈ ទន្លេ ក្សេត្រ ព្រៃ និងភ្នំល្បីៗ មកដល់ហើយកោតគោរពនៅជើងទ្វារកា ដូចជា ព្រាយាគៈ ពុស្ករៈ គោតមី ភាគីរថី/គង្គា នರ್ಮទា យមុនា សរស្វតី សិន្ធុ; វារាណសី កុរុក្សេត្រ មថុរា អយោធ្យា; មេរុ កៃលាស ហិមាល័យ វិន្ធ្យ។ បន្ទាប់មក សូរស័ព្ទតន្ត្រីទេវតា និងសរសើរលេចឡើងក្នុងមហាកោសល្យ។ ព្រះព្រហ្មា ព្រះមហេស្វរ ជាមួយភវានី ព្រះឥន្ទ្រ និងសហគមន៍ទេវតា-ឥសី មកប្រជុំ ហើយប្រកាសថា ទ្វារកា លើសសួគ៌ផង ដោយសរសើរ ចក្រាទីរហ្សៈ និងថ្មមានសញ្ញាចក្រ។ ព្រះព្រហ្មា និងព្រះមហេស្វរ សុំទស្សនៈព្រះក្រឹស្ណា; ទ្វារកា នាំពួកគេទៅកាន់ ទ្វារកេស្វរ។ បន្ទាប់មានពិធីរួម៖ ងូតទឹកនៅទន្លេគោមតី និងសមុទ្រ អភិសេកបែបបញ្ចាម្រឹត ការបូជាទូលសី ធូប ចង្កៀង និងអាហារ ព្រមទាំងតន្ត្រីនិងរបាំអបអរ។ ព្រះក្រឹស្ណា ពេញព្រះហឫទ័យ ហើយប្រទានពរ៖ ភក្តិដ៏មាំមួន និងស្នេហាខ្ជាប់ខ្ជួនចំពោះព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ។ ចុងក្រោយ ព្រះព្រហ្មា និងឥសានៈ ធ្វើអភិសេកដូចព្រះរាជពិធីដល់ទ្វារកា ខណៈអ្នកបម្រើព្រះវិษ្ណុ ដូចជា វិស្វក្សេន និងសុនន្ទៈ លេចមក ហើយបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលបូជាដោយត្រឹមត្រូវ នឹងមានចិត្តចង់មកទ្វារកា ជាសញ្ញានៃព្រះគុណ។
Adhyaya 33
द्वारकायां सर्वतीर्थक्षेत्रादिकृतनिवासवर्णनम् (Residence of All Tīrthas and Kṣetras at Dvārakā)
អធ្យាយនេះរៀបរាប់ជាសន្ទនាដែលព្រះប្រាហ្លាទសួរអំពីមហាត្ម្យៈនៃទ្វារកា បន្ទាប់ពីបានឮពាក្យពីអ្នកបម្រើរបស់ព្រះវិෂ្ណុ។ ព្រះប្រហ្មា និងព្រះមហេស្វរ ឆ្លើយថា ទ្វារកាជាមជ្ឈមណ្ឌលរាជសម្បត្តិក្នុងចំណោមទីរថៈ និងក្សេត្រដែលផ្តល់មោក្ខៈ ដោយសរសើរប្រៀបធៀបឲ្យលើសទីបូជាល្បីៗដូចជា ព្រាយាគ និងកាសី។ បន្ទាប់មក មានការរាយនាមតាមទិសយ៉ាងមានលំដាប់៖ ទន្លេ និងទីរថៈជាច្រើនរាប់កោដិ ស្ថិតជុំវិញទ្វារកា ដូចជាមកបម្រើដោយភក្តិ និងមកទស្សនាព្រះក្រឹෂ្ណជាបន្តបន្ទាប់។ ក៏មានបញ្ជីក្សេត្រធំៗតាមទិសទាំងអស់ (វារាណសី អវន្តី មថុរា អយោធ្យា កុរុក្សេត្រ បុរុសោត្តម ប្រាភាស/ភ្រឹគុក្សេត្រ ស្រីរង្គ) រួមទាំងទីសក្កត សោរ និងគណបត្យៈ ហើយភ្នំដូចជា កៃលាស ហិមវត ស្រីសៃល ជាដើម។ ចុងក្រោយ បង្ហាញថាការរួមមកនេះកើតឡើងដោយស្រទ្ធា និងភក្តិ ហើយពេលគ្រូ (ព្រះព្រហស្បតិ) ស្ថិតក្នុងរាសីកញ្ញា ទេវតា និងឥសីមកដោយសេចក្តីរីករាយសម្រាប់ទស្សនៈ បញ្ជាក់ថាទ្វារកាជាកូស្មូក្រាមនៃការធម្មយាត្រា។
Adhyaya 34
Vajralepa-vināśaḥ — The Dissolution of Hardened Wrongdoing through Dvārakā-Pathika Darśana
ជំពូកនេះបង្ហាញវចនាធិប្បាយជាស្រទាប់ៗ៖ ព្រះហ្លាទៈប្រាប់ព្រះឥសីទាំងឡាយអំពីសិទ្ធិភាពបរិសុទ្ធដ៏អស្ចារ្យរបស់ទ្វារកា ហើយនាំចូលទៅកាន់រឿងបុរាណនៃស្តេចទិលីប និងឥសីវសិષ્្ឋ។ ស្តេចសួរអំពីក្សេត្រមួយដែលអំពើបាបមិន “ដុះឡើងវិញ” បន្ទាប់ពីបានឮថា កាសីអាចបន្សាបស្នាមបាបធ្ងន់ហៅថា វជ្រ-លេប។ វសិષ્្ឋនិទានរឿងអ្នកបួសនៅកាសីដែលធ្លាក់ចូលអំពើល្មើសធម៌ បន្តទៅការធ្លាក់ថោក និងកំណើតជាច្រើនដោយសារកម្មធ្ងន់។ ទោះកាសីរារាំងទណ្ឌកម្មនរកភ្លាមៗ ក៏វជ្រ-លេបនៅសល់ បណ្ដាលឲ្យទុក្ខវេទនាយូរអង្វែង។ ចំណុចបម្លែងកើតឡើងពេលអ្នកធ្វើដំណើរពាក់ព័ន្ធទ្វារកា ដែលបានបរិសុទ្ធដោយទន្លេគោមតី និងមានក្រឹષ્ણ-ទស្សនៈ ជួបរាក្សស។ ត្រឹមតែឃើញអ្នកដំណើរទ្វារកា វជ្រ-លេបរបស់រាក្សសត្រូវបានដុតជាផេះភ្លាមៗ។ រាក្សសទៅទ្វារកា លះបង់រាងកាយនៅគោមតី ហើយទទួលស្ថានវៃષ્ણវៈ ដោយទេវតាសរសើរ។ ចុងក្រោយ បញ្ជាក់ថាទ្វារកាជា “ក្សេត្រ-រាជ” កន្លែងដែលបាបមិនកើតឡើងវិញ ហើយស្តេចទិលីបធ្វើធម្មយាត្រាទៅទីនោះ ទទួលបានសេចក្តីសម្រេចដោយព្រះក្រឹષ્ણ។
Adhyaya 35
Dvārakā-kṣetra-māhātmya: Darśana, Dāna, Gomati-snānaphala, and Vaiṣṇava-nindā-doṣa (द्वारकाक्षेत्रमाहात्म्य—वैष्णवनिन्दादोषः)
អធ្យាយនេះជាសន្ទនាដែលព្រះប្រាហ្លាទសរសើរព្រះធម៌ដ៏អស្ចារ្យនៃទ្វារកា និងអំណាចបំលែងចិត្តដោយការឃើញអ្នកស្នាក់នៅ និងអ្នកបម្រើដែលមានរូបបួនដៃ (វៃષ્ણវ)។ គាត់បង្ហាញថា ភាពបរិសុទ្ធនៃក្សេត្រនេះទូលំទូលាយ ហើយសូម្បីសត្វទេវតាក៏អាចឃើញបាន; ទោះជាថ្ម ធូលី និងសត្វតូចៗក៏ក្លាយជាមធ្យោបាយនៃការរំដោះ បង្កើនកិត្យានុភាពសង្គ្រោះរបស់ទីកន្លែង។ បន្ទាប់មកមានការតម្រូវសីលធម៌ដោយការថ្កោលទោសការរិះគន់អ្នកវៃષ્ણវនៃទ្វារកា (Vaiṣṇava-nindā) ដោយលើកឧទាហរណ៍ជ័យន្តដែលធ្វើតួនាទីផ្តន្ទាទោស និងព្រមានថាការបង្ខូចកេរ្តិ៍នាំទៅទុក្ខវេទនាខ្លាំង។ ការសរសើរបន្តថា ការបម្រើព្រះក្រឹṣṇa នៅទ្វារកា ការស្នាក់នៅដោយភក្តី និងការធ្វើទាន—even តិចតួច—ផ្តល់ផលធំជាងពិធីកិត្តិយសនៅទីផ្សេងៗ ដូចទាននៅកុរុក្សេត្រ ឬបុណ្យនៅគោទាវរី។ អធ្យាយក៏រំលឹកពេលវេលាពិធី៖ ការងូតទឹកគោមតីពេលព្រះគ្រូ (ព្រហស្បតិ៍) ស្ថិតក្នុងរាសីសിംហ និងខែខ្លះមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់។ ចុងក្រោយបង្ហាញសីលធម៌សាធារណៈ៖ សង់ជម្រក ផ្លូវទឹក ផ្ទះសំណាក់ ជួសជុលអាង/អណ្ដូង និងដំឡើងរូបព្រះវិṣṇu ដែលនាំទៅសុខសាន្តស្ថានសួគ៌ជាបន្តបន្ទាប់ និងឈានដល់វិṣṇuloka ហើយបញ្ចប់ដោយសំណួរថា ហេតុអ្វីទ្វារកាធ្វើឲ្យបុណ្យរីកលឿន និងរារាំង “ការចេញពន្លក” នៃបាប។
Adhyaya 36
द्वारकाक्षेत्रवैभववर्णनम् / Theological Praise of Dvārakā and its Pilgrimage Fruits
សូត្រពោលអំពីបរិយាកាសសន្ទនាក្នុងសភា ដែលបាលី តាមព្រះហ្លាទ បានសួរអំពីវៃភវៈនៃក្សេត្របរិសុទ្ធទ្វារកា។ ព្រះហ្លាទឆ្លើយជាមាហាត្ម្យៈមានលំដាប់៖ គុណបុណ្យនៃជំហាននីមួយៗទៅកាន់ទ្វារកា និងអំណាចបរិសុទ្ធនៃចិត្តប្រាថ្នាតែប៉ុណ្ណោះ; អំពើខុសក្នុងយុគកាលីក៏មិនជាប់លើអ្នកដែលបានដល់វត្តមានព្រះក្រឹෂ្ណា ជាពិសេសនៅចក្រតីរថ និងក្រុងក្រឹෂ្ណបុរី។ បន្ទាប់មក ព្រះហ្លាទប្រៀបធៀបក្រុងបរិសុទ្ធទាំងឡាយ ហើយប្រកាសថា ទ្វារកាលើសគេ ពេលបានឃើញក្រុងដែលព្រះក្រឹෂ្ណាការពារ។ គាត់លើកឡើងអំពីភាពកម្រនៃការស្នាក់នៅ ការដស្សនៈ ការងូតទឹកក្នុងគោមតី និងការឃើញព្រះនាងរុក្មីណី; ហើយបង្រៀនធម៌ភក្តិនៅផ្ទះ ដោយរំលឹកទ្វារកា និងបូជាកេសវៈ ព្រមទាំងការគោរពថ្ងៃត្រី-ស្ប្រឹសា-ទ្វាទសី និងវ្រាតៈពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងកាលីយុគ ផលបុណ្យនៃអាហារតម វេហ្គល និងច្រៀង-រាំ ត្រូវបានពង្រីក ជាពិសេសនៅទ្វារកា និងជិតព្រះក្រឹෂ្ណា។ គាត់សរសើរការជួបគ្នានៃគោមតីនិងសមុទ្រ ថ្មមានសញ្ញាចក្រ (ចក្រាង្គិត) និងការស្មើ/លើសទីរថល្បីៗផ្សេងៗ។ ក៏មានមោទនភាពសុខមាលភាពគ្រួសារ—កូនចៅតាមការបូជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះក្រឹෂ្ណា—និងការបំបាត់ភ័យ និងអភ័ព្វតាមដស្សនៈទ្វារកា។ ចុងក្រោយ មានផលស្រុតិថា សូម្បីជួបវិបត្តិលើផ្លូវទៅទ្វារកា ក៏ត្រូវចាត់ទុកជាការមិនត្រឡប់ទៅភាពទាបទាបវិញ។
Adhyaya 37
Sudarśana–Cakra-cihna-aṅkita-pāṣāṇa Māhātmya (Glory of Chakra-Marked Stones at Dvārakā)
ជំពូកនេះបង្ហាញអំពីធម៌និងពិធីបូជានៅភូមិសក្ការៈទ្វារកា។ ព្រះប្រាហ្លាទលើកឡើងថា ក្នុងយុគកលិ ការធ្វើនាមជបៈដោយបន្តបន្ទាប់—ការសូត្រឈ្មោះ «ក្រឹષ્ણ»—ជាវិន័យប្រចាំថ្ងៃ ដែលនាំឲ្យចិត្តប្រែប្រួលទៅកាន់សេចក្តីបរិសុទ្ធ និងទទួលបានបុណ្យអស្ចារ្យ។ បន្ទាប់មក ពិពណ៌នាពីការលម្អិតថ្ងៃឯកាទសី/ទ្វាទសី និងលក្ខខណ្ឌតិថិពិសេស ដូចជា អ៊ុនមីលិនី និងការកើនឡើងនៃបុណ្យដោយការយាមរាត្រី (ជាគារ៉ណ) រួមទាំងស្ថានភាពកម្រដែលហៅថា វញ្ជុលី ក្នុងយុគកលិ។ បន្ទាប់ពីនោះ សេចក្តីពោលទៅកាន់ ចក្រ-ទីរថៈ៖ ការងូតទឹកនៅទីនោះត្រូវបាននិយាយថា លាងបាបកំហុស និងនាំអ្នកអនុវត្តទៅកាន់ «ស្ថានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់» ដែលមិនរងការរំខាន។ ប្រពៃណីថា ព្រះក្រឹષ્ણបានលាងចក្រ នៅទីនោះ។ ចុងក្រោយ មានបញ្ជីថ្មមានសញ្ញាចក្រ ចាប់ពី ១ ដល់ ១២ សញ្ញា ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងរូបទេវតានានា និងផលបុណ្យតាមលំដាប់—ពីសុខសាន្ត សម្បត្តិ និងស្ថេរភាពលោកិយ ដល់អធិបតេយ្យ និងចុងក្រោយគឺ និរវាណ/មោក្ស។ ការប៉ះ ឬបូជាថ្មមានចក្រ ត្រូវបានសរសើរថា រំលាយបាបធ្ងន់ ហើយការចងចាំនៅពេលស្លាប់ជាគន្លងសង្គ្រោះ; ការងូតទឹកនៅសង្គមគោមតី និងភ្រឹគុ-ទីរថៈ ក៏ត្រូវបានថា បំបាត់ភាពមិនបរិសុទ្ធធ្ងន់ ដោយលើកតម្លៃភក្តិឲ្យឈានទៅសត្ត្វិកភាព។
Adhyaya 38
Dvārakā-Māhātmya: Dvādaśī-Jāgaraṇa, Gomati–Cakratīrtha Merit, and Service to Vaiṣṇavas
ជំពូកនេះជាវចនាធម្មបង្រៀនដោយព្រះប្រាហ្លាទៈ បង្ហាញថា ទ្វារកាជាកន្លែងពិធីបូជាដ៏ខ្លាំង ដែលសកម្មភាពតិចតួចក៏ទទួលផលបុណ្យធំ ដោយសារការស្និទ្ធស្នាលនៃព្រះក្រឹṣṇa។ ការស្តាប់ និងការប្រាប់សរសើរព្រះមហិមាទ្វារកា (śravaṇa–kīrtana) ត្រូវបានលើកឡើងថា ជាវិធីនាំទៅសេចក្តីរួចផុត។ បន្ទាប់មក វាប្រៀបធៀបអំណោយថ្លៃថ្នូរដូចជា ការផ្តល់គោជាញឹកញាប់ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍មានវិជ្ជា ជាមួយនឹងការអះអាងថា ការងូតទឹកនៅទន្លេគោមតី ជាពិសេសនៅថ្ងៃពាក់ព័ន្ធនឹងមធុសូទនៈ អាចផ្តល់ផលស្មើគ្នា។ អត្ថបទផ្តោតលើសីលធម៌នៃការស្វាគមន៍៖ ការផ្តល់អាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នៅទ្វារកា និងការគាំទ្រយតី/អ្នកបួស និងវៃṣṇava ដោយអាហារ និងសម្លៀកបំពាក់ ត្រូវបានសរសើរជាញឹកញាប់ ជាកាតព្វកិច្ចដែលអាចអនុវត្តបានគ្រប់ទីកន្លែង។ វាលើកកម្ពស់ការអនុវត្តទ្វាទសីក្នុងខែវៃសាខៈ ការបូជាព្រះក្រឹṣṇa និងការយាមយប់ (jāgaraṇa) ដោយមានផ្លស្រដីថា ការយាមយប់ និងការអានភាគវតៈ អាចដុតបំផ្លាញអំពើបាបសន្សំ និងផ្តល់ការស្នាក់នៅសួគ៌យូរ។ វាក៏កំណត់ផែនទីភាពបរិសុទ្ធ៖ ទីកន្លែងគ្មានការអានភាគវតៈ ការគោរពសាលគ្រាម ឬវ្រតវៃṣṇava ត្រូវបានចាត់ថាខ្វះខាត ខណៈដីក៏អាចក្លាយជាបុណ្យបាន ប្រសិនបើមានអ្នកស្រឡាញ់ព្រះនៅទីនោះ។ ចុងក្រោយ វារាយនាមសញ្ញាការពារ និងសុភមង្គល ដូចជា តិលកាគោពីចន្ទនៈ ដីសង្ខោទ្ធារា ការជិតទូលសី និងទឹកលាងជើង (pādodaka) ហើយបញ្ចប់ដោយការប្រកាសថា ព្រះក្រឹṣṇa ស្នាក់នៅទ្វារកា ក្នុងកាលិយុគ និងការងូតមួយថ្ងៃនៅគោមតី–ចក្រាទីរថៈ ស្មើនឹងការងូតនៅទីរថៈទាំងបីលោក។
Adhyaya 39
Dvādāśī-Jāgaraṇa, Dvārakā-Smaraṇa, and Vaiṣṇava Ācāra (द्वादशी-जागरण, द्वारका-स्मरण, वैष्णव-आचार)
ជំពូក ៣៩ ចាប់ផ្តើមដោយ ព្រះប្រាហ្លាទ រៀបរាប់នាមដ៏មង្គលដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទ្វាទសី ហើយភ្ជាប់បុណ្យប្រចាំថ្ងៃទៅនឹងការរៀបចំអាហារបូជាដូចហាវិស និងការធ្វើយាមរាត្រី (ជាគារ) ដល់ព្រះវិෂ្ណុ ជាពិសេសនៅមុខសិលាសាលគ្រាម។ វាបញ្ជាក់អំពីគ្រឿងគាំទ្រពិធី៖ ចង្កៀងប្រេងឃីមានខ្សែភ្លើងជាគូ ការបំពាក់ផ្កាគ្របសាលគ្រាម និងការបូជារូបវៃಷ្ណវ (មានសញ្ញាចក្រ) ដោយលាបចន្ទន៍ កាំផ័រ ក្រឹṣṇāគុរុ និងមុស្ក។ បន្ទាប់មកមានផ្លស្រុតិខ្លីតែខ្លាំង ប្រៀបធៀបផលនៃយាមទ្វាទសីស្មើនឹងបុណ្យសរុបពីទីរថធំៗ យជ្ញា វ្រត ការសិក្សាវេទ និងបុរាណ ការតបស និងការប្រព្រឹត្តតាមអាស្រាមយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយលើកឡើងពីការបន្តបន្ទាប់តាមអ្នកប្រាជ្ញមានអំណាច។ សូតបន្តការបញ្ជូននេះ ដាស់តឿនឲ្យអនុវត្តដោយសទ្ធា។ សុន្ទរកថាពង្រីកទៅកាន់អานุភាពនៃទ្វារកា តាមការចងចាំក្នុងចិត្ត ការសូត្រមន្ត និងការអាននៅផ្ទះពេលមិនអាចធ្វើដំណើរ ដោយណែនាំឲ្យស្តាប់ ធ្វើទានដល់វៃಷ្ណវ និងអានពិសេសនៅទ្វាទសីក្នុងពេលយាម។ ជំពូកក៏រៀបរាប់ថា ដោយភក្តីជាប់លាប់ ទីរថ និងទេវតាជាច្រើន “ស្នាក់នៅ” ក្នុងផ្ទះ ហើយបន្តដោយហាមឃាត់សីលធម៌៖ មិនគោរពវៃಷ្ណវ ការប្រព្រឹត្តបំពាន និងការកាប់បំផ្លាញដើមឈើបរិសុទ្ធ (ពិសេសអស្វត្ថ) ខណៈដែលការដាំ និងការពារដើមញគ្រធ ធាត្រី និងទុលសី នាំមកបុណ្យធំ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ក្នុងកលិយុគ ការសូត្រព្រះវិṣṇុរៀងរាល់ថ្ងៃ និងច្រៀងភាគវត មានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំង ព្រមទាំងបុណ្យនៃគោពីចន្ទន (តិលក ការផ្តល់ និងយាមទ្វាទសី) និងការបញ្ចេញពាក្យ “ទ្វារកា” រៀងរាល់ថ្ងៃ ដែលបង្កើតបុណ្យដូចទៅទីរថ។
Adhyaya 40
कार्तिके चक्रतीर्थस्नानदानश्राद्धादिमाहात्म्यवर्णनम् (Kartika Observances at Cakratīrtha: Bathing, Gifts, and Śrāddha)
អធ្យាយនេះបង្ហាញវចនាធម្មទេសនារបស់ព្រះប្រាហ្លាទ អំពីវិធីបូជាដ៏មានបុណ្យធំ ដែលផ្តោតលើការគោរពព្រះក្រឹស្ណ និងសីលធម៌ធម្មយាត្រានៅទ្វារកា។ ចាប់ផ្តើមដោយការបូជាព្រះស្រីបតិដោយស្លឹកដែលសរសេរឈ្មោះអ្នកបូជា ជាពិសេសស្លឹក «ស្រីវ្រឹក្ស» ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះលក្ខ្មី ហើយត្រូវបានលើកតម្លៃថាលើសទាំងស្លឹកទុលសី ដោយភ្ជាប់នឹងផលបុណ្យធំទូលាយ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាអំពីប្រសិទ្ធិភាពតាមប្រតិទិន ដោយលើកឡើងពិសេសថ្ងៃទ្វាទសីដែលត្រូវនឹងថ្ងៃអាទិត្យ ជាថ្ងៃរបស់ព្រះហរិ ដែលបុណ្យកុសលទាំងឡាយមកប្រមូលផ្តុំ។ អធ្យាយនេះបន្តទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចសង្គម-ពិធីការនៅទ្វារកា៖ ការផ្តល់អាហារដល់យតិ/អ្នកបោះបង់លោក ការផ្តល់សម្លៀកបំពាក់ និងវត្ថុចាំបាច់ ហើយសរសើរថា ការចិញ្ចឹមសុំទានតែម្នាក់នៅទីនេះ មានបុណ្យលើសការចិញ្ចឹមមនុស្សជាច្រើននៅទីផ្សេង។ វាបញ្ជាក់ថា ការសរសើរព្រះក្រឹស្ណ (កីរតន) អាចនាំទៅសេចក្តីរួចផុត ហើយអំណាចការពាររបស់ទ្វារកា គ្របដណ្តប់លើអ្នករស់នៅ និងសត្វដែលពឹងផ្អែកផងដែរ។ ក្នុងខែកាតិក វិន័យធម៌ដូចជា ងូតទឹកនៅគោមតី និងរុកមិណី-ហ្រទ, អេកាទសីអត់អាហារ, ទ្វាទសីធ្វើស្រាទ្ធនៅចក្រាទីរថ, ចិញ្ចឹមព្រាហ្មណ៍ដោយអាហារដែលបានកំណត់ និងដាក់ដក្សិណា ត្រូវបានពិពណ៌នាថា នាំឲ្យបុព្វបុរសពេញចិត្ត និងព្រះជាម្ចាស់អនុមោទនា។ ចុងក្រោយមានផលាស្រុតិ សន្យាបុណ្យមិនរលាយសម្រាប់អ្នករក្សាវ្រតខែកាតិក ដែលបានសម្អាតខ្លួននៅទីរថ។
Adhyaya 41
गोमतीस्नान–कृष्णपूजन–यतिभोजन–दान–श्राद्धादि सत्फलवर्णनम् (Merits of Gomatī Bathing, Kṛṣṇa Worship, Feeding Ascetics, Gifts, and Śrāddha)
ជំពូកនេះ បង្ហាញសុន្ទរកថាព្រះធម៌–ពិធីសាសនា ដែលគេយកថា ព្រះប្រាហ្លាទ បានពោល ដើម្បីសរសើរពលផលដ៏ខ្លាំងជាងធម្មតា នៃការធ្វើបុណ្យបូជា និងការថ្វាយបង្គំជូនបុព្វបុរស នៅទីទ្វារកា ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងទន្លេគោមតី។ អ្នកដែលងូតទឹកក្នុងគោមតី ហើយបូជាព្រះក្រឹṣṇa ដោយថ្វាយផ្កាកេតកី និងស្លឹកទុលសី ត្រូវបានពណ៌នាថា ទទួលបានសុភមង្គលដ៏អស្ចារ្យ និងបានការពារពីវដ្តសំសារ ដល់ថ្នាក់ជិតស្មើ “អមតៈ” តាមរបៀបពោលអំពីផលបុណ្យ។ វាក៏និយាយថា ការផ្តល់អាហារដល់មនុស្សតែម្នាក់នៅទ្វារកា មានផលលើសការផ្តល់អាហារដល់មនុស្សជាច្រើននៅទីផ្សេងៗ ហើយសូម្បីតែការចងចាំទ្វារកា ក្នុងចិត្ត ក៏អាចដុតបំផ្លាញអំពើខុសអតីត បច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ ក្នុងសម័យកលិយុគ ការរក្សាចិត្តឲ្យបែរទៅទ្វារកា ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាសញ្ញានៃការសម្រេចគោលបំណងជីវិតមនុស្ស។ ជំពូកនេះភ្ជាប់ទ្វារកា ជាមួយសុខសាន្តបុព្វបុរស ដោយនិយាយថា ពួកពិត្រ (pitṛ-gaṇa) ស្នាក់នៅទីនោះ ហើយការថ្វាយទឹកមានល្ង (tila) និងការធ្វើស្រាដ្ធ (śrāddha) ជាមួយពិណ្ឌទាន (piṇḍa-dāna) បន្ទាប់ពីងូតគោមតី នាំឲ្យផលបុណ្យមិនអស់ និងផ្តល់ការពេញចិត្តយូរអង្វែងដល់បុព្វបុរស។ ក៏មានការលើកឡើងអំពីពេលវេលាពិធី ដូចជា សូរ្យគ្រាស–ចន្ទគ្រាស វ្យតីបាត សង្ក្រាន្ត វៃធ្រឹតិ និងថ្ងៃប្រតិទិនផ្សេងៗ ដើម្បីបង្ហាញភាពលើសលប់របស់ទ្វារកា ក្នុងបណ្តាញទីរថៈទូទាំងឥណ្ឌា។
Adhyaya 42
द्वारकाक्षेत्रे वृषोत्सर्गादिक्रियाकरण-द्वारकामाहात्म्यश्रवणादि-फलवर्णनम् (Chapter 42: Results of bull-release and related rites; fruits of hearing/reciting Dvārakā Māhātmya)
ជំពូក ៤២ ជាវចនាផលស្រទុតិ (phalaśruti) ដែលព្រះប្រាហ្លាទបានពោល។ វាចាប់ផ្តើមដោយលើកឡើងថា ការធ្វើវ្រឹṣોત្សರ್ಗ (លែងគោឈ្មោលតាមពិធី) នៅទ្វារកា ជាពិសេសខែវៃសាខ និងកាត្តិក នាំឲ្យវិញ្ញាណក្រោយស្លាប់បានលើកតម្កើង និងរួចផុតពីស្ថានភាពអាក្រក់។ បន្ទាប់មក វារាយបញ្ជីអំពើបាបធ្ងន់ៗ ដូចជា ប្រាហ្មហត្យា ការផឹកសុរា ការលួច និងការរំលោភគ្រូ ដើម្បីបង្ហាញថា ការងូតទឹកនៅទន្លេគោមតី និងទទួលទស្សនៈព្រះក្រឹṣṇa អាចលាងបាបដែលសន្សំយូរមកបាន។ ក្នុងកាលិយុគ វាផ្តោតលើសកម្មភាពភក្តិ៖ មើលព្រះរុកមិណីដោយសទ្ធា ដើរវង់ជុំវិញទីក្រុង និងសូត្រព្រះនាមពាន់។ មានវិន័យថ្ងៃទ្វាទសី៖ សូត្រមាហាត្ម្យទ្វារកា នៅមុខព្រះវិṣṇu ហើយបានផលជាកិត្តិយស និងការធ្វើដំណើរទៅស្ថានសួគ៌។ បន្ទាប់មក វាលើកក្តីប្រាថ្នាអំពីវង្សត្រកូល—ឲ្យអ្នកបែបនេះកើតក្នុងគ្រួសារយើង—ដោយពិពណ៌នាអ្នកអនុវត្តល្អ៖ ងូតទឹកកន្លែងជួបទន្លេគោមតីនឹងសមុទ្រ ធ្វើស្រាទ្ធៈជាមួយសពិណ្ឌៈ គោរពវៃṣṇava (រួមទាំងផ្តល់គោពីចន្ទនៈ) និងស្តាប់ សូត្រ សរសេរ រក្សាមាហាត្ម្យនៅផ្ទះ។ វាលើកតម្លៃការសរសេរ និងកាន់ទុកអត្ថបទ (likhita-dhāraṇa) ថាជាមូលហេតុបុណ្យជាប់លាប់ ស្មើទានធំៗ និងតបស្យា បំបាត់ភ័យ និងបន្ថយខ្វះខាតពិធី។ ចុងក្រោយ វាបញ្ជាក់ថា ទ្វារកាជាទីស្ថិតព្រះវិṣṇu ទីរថៈទាំងអស់ ទេវតា យជ្ញ វេដ និងឫṣi ហើយព្រមានថា គុណធម៌គ្មានការស្តាប់មាហាត្ម្យ នឹងមិនពេញលេញ ខណៈការស្តាប់ដោយសទ្ធា នាំសម្បត្តិ និងកូនចៅក្នុងពេលកំណត់។
Adhyaya 43
तुलसीपत्रकाष्ठमहिमा तथा द्वारकायात्राविधिवर्णनम् | The Glory of Tulasī (Leaf & Wood) and the Procedure of the Dvārakā Pilgrimage
អធ្យាយនេះបង្ហាញជាវិវាទធម្មវិជ្ជាអំពីមធ្យោបាយនៃភក្តិ និងហេតុផលនៃបុណ្យផល ដោយព្រះហ្រ្លាដ (Prahlāda) ពន្យល់។ វារៀបរាប់ការបូជាដោយស្លឹកទុលសី (tulasī) ថាជាអំណោយមានអានុភាពសកល អាចបំពេញបំណង និងធ្វើឲ្យអ្វីដែលនៅសល់ពីពិធីក្លាយជាវត្ថុបរិសុទ្ធ។ បន្ទាប់មក វាចាត់ថ្នាក់បុណ្យផលសម្រាប់វត្ថុពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះវិṣṇu ដូចជា pādodaka (ទឹកលាងព្រះបាទ), śaṅkhodaka (ទឹកស័ង្ខ), naivedya-śeṣa (អាហារបូជាដែលនៅសល់) និង nirmālya (ផ្កាបូជាដែលនៅសល់) ដោយប្រៀបធៀបស្មើនឹងយញ្ញធំៗ។ ក៏មានបទបញ្ជាព្រះវិហារ ដោយលើកសរសើរការគោះកណ្តឹង (ghaṇṭā-vādya) ពេលងូតទឹក និងបូជា ថាជំនួសឧបករណ៍ផ្សេងៗ និងបង្កើតបុណ្យធំ។ ផ្នែកសំខាន់មួយស្តីពីឈើទុលសី និងខ្សាច់ចន្ទន៍ពីទុលសី ថាជាវត្ថុសម្អាត និងមានតួនាទីក្នុងពិធីសព៖ បូជាទៅទេវតា និងបុព្វបុរស ប្រើក្នុងបរិបទដុតសព ហើយអះអាងលទ្ធផលនាំទៅសេចក្តីមុក្ខ និងការទទួលស្គាល់ពីព្រះ។ ចុងក្រោយ សូត (Sūta) ប្រែទៅជាសកម្មភាពយាត្រា៖ ព្រះឥសី និងបាលី (Bali) រីករាយនឹងទ្វារកាមាហាត្ម្យា ធ្វើដំណើរទៅទ្វារកា ងូតទឹកក្នុងទន្លេគោមតី បូជាព្រះក្រឹṣṇa ធ្វើយាត្រាត្រឹមត្រូវ ធ្វើទាន ហើយត្រឡប់វិញ ដើម្បីបង្ហាញធម៌ជាយាត្រាចរិយា។
Adhyaya 44
स्कन्दमहापुराणश्रवणपठन-पुस्तकप्रदान-व्यासपूजनमाहात्म्य तथा उपसंहार (Chapter 44: Merit of Listening/Reciting, Gifting the Text, Honoring Vyāsa; Concluding Frame)
អធ្យាយនេះជាបទបញ្ចប់ប្រកបដោយការបង្ហាញផលានិសង្ស (phalaśruti) និងសេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃ ស្កន្ទបុរាណ ក្នុងបរិបទ ទ្វារកា-មាហាត្ម្យ។ សូតាបានពន្យល់ពីខ្សែបន្តបន្ទាប់នៃការបង្រៀនដែលមានសិទ្ធិ (paramparā) ចាប់ពី ស្កន្ទ → ភ្រឹគុ → អង្គិរាស → ច្យវណ → ឥចីកា ជាដើម ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋាននៃសេចក្តីជឿ និងចំណេះដឹង។ បន្ទាប់មក គេរាយនាមផលប្រយោជន៍នៃការស្តាប់ និងអានសូត្រ៖ ការលែងបាប អាយុវែង សុខសាន្តក្នុងសង្គមតាមភារកិច្ចវណ្ណៈ ការសម្រេចបំណងដូចជា កូន ទ្រព្យ សុខសាន្តក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងការជួបជុំញាតិមិត្តវិញ។ សូម្បីតែស្តាប់តែផ្នែកតូចមួយ (ដល់ត្រឹមមួយបាទនៃស្លោក) ក៏មានទិសដៅសង្គ្រោះ។ អធ្យាយនេះក៏លើកស្ទួយសីលធម៌នៃការគោរពគ្រូ និងអ្នកអានបុរាណ៖ ការគោរពអ្នកបកស្រាយស្មើនឹងគោរព ព្រះព្រហ្ម ព្រះវិស្ណុ និងព្រះរុទ្រ; ការបង្រៀនសូម្បីតែអក្សរមួយក៏មិនអាចសងគុណបាន ដូច្នេះគួរផ្តល់ទាន និងគាំទ្រជីវភាពគ្រូ។ ចុងក្រោយ វ្យាសាបន្តនិទាន៖ ព្រះឥសីសរសើរសូតាថាបានបំពេញប្រធានបទបុរាណ (ការបង្កើត ការបង្កើតរង វង្សក្សត្រ មន្វន្តរ និងលោកវិទ្យា) ប្រទានពរ ប្រគល់សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ ហើយត្រឡប់ទៅកិច្ចពិធីរបស់ខ្លួន ដើម្បីបិទបញ្ចប់អត្ថបទ និងបញ្ជាក់វប្បធម៌នៃការសិក្សា ការដឹងគុណ និងការបន្តពិធីការ។
FAQs about Dvaraka Mahatmya
It emphasizes Dvārakā as a sanctified civilizational and devotional center tied to Kṛṣṇa’s presence and legacy, with Prabhāsa functioning as a consequential sacred node where epic-era transitions are narrated and ritually remembered.
The section’s typical purāṇic logic associates merit with remembrance, recitation, and tīrtha-contact that reinforce dharma and devotion—especially framed as accessible supports when formal religious capacities are portrayed as diminished in Kali-yuga.
Key legends include Kṛṣṇa’s life-cycle recollections (from Vraja and Mathurā to Dvārakā), the Yādava lineage’s terminal events, the sea’s inundation motif around Dvārakā, and the subsequent re-siting of sacred habitation and memory.