
អធ្យាយនេះបញ្ចូលការសន្ទនាធម្មវិជ្ជា រឿងព្រេងទីសក្ការៈ និងវិធីបូជាពិធី។ ព្រះប្រាហ្លាទរំលឹកហេតុការណ៍មុនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភលើសិវលិង្គ ហើយទូលសួរព្រះក្រឹෂ್ಣ; ព្រះវិෂ್ಣុទទួលស្គាល់ និងប្រទានពរ ដោយភ្ជាប់វីរភាពជាមួយភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ។ កុសៈបង្ហាញទស្សនៈសម្របសម្រួលថា មហាទេវ និងហរិ ជាសច្ចធាតុតែមួយ មានទម្រង់ពីរ ហើយសូមឲ្យលិង្គដែលព្រះអម្ចាស់បានបង្កើត ត្រូវល្បីដោយនាម “កុសេស្វរ” ដើម្បីឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅតំបន់នោះស្ថិតស្ថេរ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាភូមិសាស្ត្រទីរថៈ៖ មាធវបញ្ជូនដានវៈខ្លះទៅរាសាតល ខ្លះទៅជិតព្រះវិෂṇុ; អនន្ត និងព្រះវិṣṇុស្ថិតនៅទីនោះ។ ទុរវាសា ទទួលស្គាល់ទីកន្លែងថាអាចផ្តល់មុក្ខ ដោយភ្ជាប់នឹងទន្លេគោមតី និងចក្រ-ទីរថៈ និងវត្តមានត្រីវិក្រាម។ ក៏មានការចំណាំថា សក្ការៈនេះបន្តដល់កលិយុគ ដោយព្រះអម្ចាស់បង្ហាញជាព្រះក្រឹṣṇa។ ផ្នែកក្រោយបង្ហាញវិធីបូជាមធុសូទននៅទ្វារកា៖ ងូតទឹក លាបប្រេង/អភិសេក បូជាគន្ធ វស្ត្រ ធូប ទីប នៃវេឌ្យ អលង្ការ តាំបូល ផ្លែឈើ ធ្វើអារាត្រីក និងកោតបង្គំ; បូជាចង្កៀងពេញរាត្រី និងជាគរាណជាមួយការសូត្រនិងតន្ត្រី ដើម្បីសម្រេចបំណង។ ការអនុវត្តពិសេសក្នុងខែណភាស (បវិត្រារោបណ) ការតិក (ថ្ងៃប្រពោធ) ពេលបម្លែងអាយន និងខែ/ទ្វាទសីជាក់លាក់ នាំឲ្យបុព្វបុរសពេញចិត្ត ទៅវិṣṇុលោក និងឋាន “ស្អាតឥតមល” នៅចំណុចជួបទន្លេគោមតីជាមួយសមុទ្រ។
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । शिवलिगमलंघ्यं हि बुद्धिपूर्वं हतो ह्यहम् । उवाच कृष्णं दनुजश्छलितोऽहं त्वयाऽनघ
ព្រះប្រាហ្លាទៈមានព្រះវាចា៖ «ខ្ញុំត្រូវបានសម្លាប់ ព្រោះខ្ញុំបានរំលោភដោយចេតនានូវអ្វីដែលមិនគួររំលោភ គឺលិង្គព្រះសិវៈ។» បន្ទាប់មក ដនុជៈបាននិយាយទៅកាន់ព្រះក្រឹෂ್ಣៈ៖ «ឱ ព្រះអង្គដ៏បរិសុទ្ធគ្មានបាប ខ្ញុំត្រូវបានព្រះអង្គល្បិចឈ្នះហើយ»។
Verse 2
श्रीविष्णु रुवाच । परितुष्टोस्मि ते दैत्य शौर्येण शिवसंश्रयात् । वरं वरय भद्रं ते यदिच्छसि महामते
ព្រះវិṣṇុមានព្រះវាចា៖ «ឱ ដៃត្យៈ អញពេញព្រះហឫទ័យចំពោះវីរភាពរបស់អ្នក ព្រោះវាស្ថិតលើការជ្រកកោនព្រះសិវៈ។ ចូរជ្រើសពរ—សូមឲ្យវាជាមង្គលដល់អ្នក—អ្វីដែលអ្នកប្រាថ្នា ឱ មហាមតិ»។
Verse 3
कुश उवाच । यथा पूज्यो महादेवो मम त्वं च तथा हरे । एक एव द्विधामूर्तिस्तस्मात्त्वां वरयाम्यहम्
កុសៈមានពាក្យថា៖ «ដូចដែលព្រះមហាទេវៈគួរឲ្យខ្ញុំគោរពបូជា ដូច្នោះដែរ ព្រះហរិ។ ព្រះអង្គជាសច្ចៈតែមួយ បង្ហាញជារូបពីរ; ដូច្នេះ ខ្ញុំសូមជ្រើសព្រះអង្គជាពរ»។
Verse 4
शिवलिंगं त्वया नाथ स्थापितं यन्ममोपरि । मम नाम्ना भवतु च कुशेश्वर इति स्मृतम्
ឱ ព្រះអម្ចាស់! លិង្គព្រះសិវៈដែលព្រះអង្គបានដំឡើងលើខ្ញុំ សូមឲ្យវាមាននាមតាមខ្ញុំ ហើយឲ្យគេចងចាំថា «កុសេឝ្វរ»។
Verse 5
अनुग्राह्यो यद्यहं ते मम कीर्तिर्भवत्वियम् । एवं भविष्यतीत्युक्तस्तत्रैवावस्थितोऽसुरः
បើខ្ញុំគួរទទួលព្រះអនុគ្រោះពីព្រះអង្គ សូមឲ្យកិត្តិយសនេះកើតមានជារបស់ខ្ញុំ។ ពេលបានឮថា «ដូច្នោះហើយ» អសុរៈនោះក៏ស្នាក់នៅទីនោះឯង (កន្លែងបរិសុទ្ធនោះ)។
Verse 6
ततोऽन्यदानवान्सर्वान्प्रेषयामास माधवः । रसातलगता केचित्केचिद्विष्णुं समागताः
បន្ទាប់មក មាធវៈបានបញ្ជូនដានវៈផ្សេងៗទាំងអស់ចេញទៅ; ខ្លះត្រូវបណ្តេញចុះទៅរាសាតលៈ ខ្លះវិញបានចូលទៅជួបព្រះវិṣṇុ។
Verse 7
अनंतः संस्थितस्तत्र विष्णुश्च तदनंतरम् । ज्ञात्वा विमुक्तिदं तीर्थं दुर्वासा मुनिपुंगवः
នៅទីនោះ អនន្តៈបានតាំងស្ថិត ហើយភ្លាមៗបន្ទាប់មក ព្រះវិṣṇុក៏បានតាំងស្ថិតដែរ។ ដោយដឹងថា ទីរថៈនេះប្រទានមោក្ខៈ ទុរវាសា មុនីដ៏អធិក បានមកស្នាក់នៅទីនោះ។
Verse 8
गोमत्यां चक्रतीर्थे च भगवांश्च त्रिविक्रमः । तेन तन्मुक्तिदं मत्वा दुर्वासास्तत्र संस्थितः
នៅទន្លេគោមតី និងនៅចក្រទីរថៈ ព្រះបរមភគវន្ត ត្រីវិក្រាម ស្ថិតមាន។ ដូច្នេះ ដោយយល់ថា ទីរថៈនោះប្រទានមោក្ខៈ ទុរវាសាក៏បានតាំងស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 9
एवं त्रिविक्रमः स्वामी तदाप्रभृति संस्थितः । कलौ पुनः कलान्यासात्कृष्णत्वमगमत्प्रभुः
ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់ ត្រីវិក្រាម បានស្ថិតនៅទីនោះចាប់តាំងពីពេលនោះមក។ ហើយនៅយុគកលិ ដោយការបង្ហាញភាគទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអម្ចាស់បានទទួលរូបជាព្រះក្រឹષ્ણ។
Verse 10
प्रह्लाद उवाच । पूजाविधिं हरेर्विप्राः शृणुध्वं सुसमाहिताः । विशेषात्फलदः प्रोक्तः पूजितो मधुमाधवे
ព្រះប្រាហ្លាទបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ចូរស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោតស្មារតី នូវវិធីបូជាព្រះហរិ។ ការបូជាដល់ មធុ-មាធវ ត្រូវបានប្រកាសថា ផ្តល់ផលពិសេសយ៉ាងខ្លាំង»។
Verse 11
मधुसूदनीं नरो यस्तु द्वारवत्यां करोति च । पूजयेत्कृष्णदेवं च स्नापयित्वा विलिप्य च
អ្នកណាដែលប្រតិបត្តិពិធីបូជាព្រះមធុសូទន នៅទីក្រុងទ្វារវតី នោះគួរបូជាព្រះក្រឹષ્ણដែរ—ដោយបានងូតទឹកដល់ព្រះមూర్తិ ហើយលាបគ្រឿងអប់អាលង្ការ។
Verse 12
गन्धैश्च वाससाऽच्छाद्य धूपैर्दीपैरनेकधा । नैवेद्यैर्भूषणैश्चैव तांबूलेन फलेन च
តុបតែងព្រះអង្គដោយក្លិនក្រអូប និងសម្លៀកបំពាក់ ហើយបូជាដោយធូប និងចង្កៀងជាច្រើនប្រភេទ ដោយនៃវេដ្យ (អាហារបូជា) គ្រឿងអលង្ការ ស្លឹកប៉ាន់ និងផ្លែឈើផងដែរ—
Verse 13
आरार्तिकेन संपूज्य दण्डवत्प्रणिपत्य च । घृतेन दीपकं दत्त्वा रात्रौ जागरणं तथा । कुर्य्याच्च गीतवादित्रैस्तथा पुस्तकवाचकैः
បូជាឲ្យពេញលេញដោយអារាតី ហើយលុតជង្គង់គោរពដល់ដី (ដណ្ឌវត) បន្ទាប់មកថ្វាយចង្កៀងប្រេងឃី និងធ្វើការយាមភ្ញាក់ពេញរាត្រី; ហើយធ្វើដូច្នេះជាមួយបទចម្រៀងបូជា និងឧបករណ៍តន្ត្រី ព្រមទាំងការអានសៀវភៅបរិសុទ្ធ។
Verse 14
कृत्वा चैवं विधिं भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नु यात्
ដោយអនុវត្តពិធីនេះដោយសទ្ធាភក្តិ នោះនឹងទទួលបានគោលបំណងដែលប្រាថ្នាទាំងអស់។
Verse 15
तथा नभसि सम्पूज्य पवित्रारोपणेन च । पितॄणां चाक्षया तृप्तिः सफलाः स्युर्मनोरथाः
ដូចគ្នានេះដែរ នៅខែ នភស (Nabhas) បើគោរពបូជាព្រះអម្ចាស់យ៉ាងពេញលេញ ហើយធ្វើពិធីដាក់ «បវិត្រ» (ខ្សែ/កម្រងសក្ការៈ) នោះបិត្របុព្វបុរសទទួលសេចក្តីពេញចិត្តមិនអស់ ហើយបំណងក្នុងចិត្តក៏សម្រេចផល។
Verse 16
प्रबोधवासरे प्राप्ते कार्तिके द्विज सत्तमाः । संपूज्य कृष्णं देवेशं परां गतिमवाप्नुयात्
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! នៅពេលថ្ងៃ «ប្រពោធ» មកដល់ក្នុងខែ ការត្តិក (Kārttika) អ្នកណាបូជាក្រឹષ્ણ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយដោយគោរពត្រឹមត្រូវ នោះនឹងឈានដល់គតិដ៏ឧត្តម។
Verse 17
तथा नभस्ये संपूज्य पवित्रारोपणेन च । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति
ដូចគ្នានេះដែរ ក្នុងខែ នភស្យ (Nabhasya) បើបូជាព្រះអម្ចាស់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ ហើយធ្វើពិធីដាក់ «បវិត្រ» នោះនឹងទទួលបានបំណងទាំងអស់ និងទៅដល់លោកវិષ્ણុ។
Verse 18
युगादिषु च संपूज्य ह्ययने दक्षिणोत्तरे । आषाढज्येष्ठमाघेषु पौषादिद्वादशीषु च
ដោយបូជាព្រះអម្ចាស់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ នៅថ្ងៃយុគាទិ (Yugādi) និងនៅពេលអយនៈខាងត្បូងនិងខាងជើង ហើយនៅខែ អាសាឍ (Āṣāḍha) ជ្យេឋ (Jyeṣṭha) និង មាឃ (Māgha) ព្រមទាំងនៅថ្ងៃទ្វាទសី (Dvādaśī) ចាប់ពីខែ បោឋ (Pauṣa) ជាដើម—នោះទទួលបានបុណ្យកុសលដ៏ធំ។
Verse 19
कलौ कृष्णं पूजयित्वा गोमत्युदधिसंगमे । विमलं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति
ក្នុងយុគកលិ បើបានបូជាព្រះក្រឹષ્ણ នៅចំណុចប្រសព្វទន្លេគោមតី និងសមុទ្រ នោះនឹងបានដល់លោកដ៏បរិសុទ្ធឥតមលិន—ទៅដល់ទីនោះហើយ មិនសោកស្តាយឡើយ។
Verse 21
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये गोमतीतीरस्थ क्षेत्रस्थ भगवत्पूजामाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशतितमोऽध्यायः
ដូច្នេះ ចប់ជំពូកទី២១ មាននាមថា «ការពិពណ៌នាពីមហិមាបូជាព្រះភគវាន នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធលើច្រាំងទន្លេគោមតី» ក្នុងទ្វារកាមាហាត្ម្យៈ ជាផ្នែកទី៤ នៃប្រភាសខណ្ឌៈ (ខណ្ឌទី៧) នៃស្រីស្កន្ទមហាបុរាណ ក្នុងសំហិតាដែលមាន៨១,០០០ ស្លោក។