Later Section (Uttara Khanda)

อุตตรขันฑะเป็นภาคที่กว้างใหญ่ของปัทมปุราณะว่าด้วย “ภักติ-พิธีกรรมและเทววิทยาแห่งตีรถะ” โดยสังเคราะห์ภักติแบบไวษณพเข้ากับการอ้างอิงอำนาจที่สอดคล้องคัมภีร์เวท และธรรมะเชิงปฏิบัติ ภาคนี้เน้นภูมิศาสตร์การจาริก (ตีรถะ-มหาตมยะ) ความศักดิ์สิทธิ์ตามกาลปฏิทิน (การ์ติกะ มาฆะ เอกาทศี/ทวาทศี คราส และโยคะ) ตลอดจนจริยธรรมแห่งทาน (ทานะ) เป็นพาหนะสู่ความบริสุทธิ์และโมกษะ ในบทเปิดเรื่อง คัมภีร์นำเสนอตนผ่านสายการถ่ายทอด—สุูตะเล่าถึงคำสอนของศังกระแก่นารท พร้อมกันนั้นยังชี้สารบัญภายในของอุตตรขันฑะ ได้แก่ ภูเขา แม่น้ำ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น ประยาคะ หริดวาระ มถุรา กุรุเกษตร เสตุพันธะ/ราเมศวร และคยา รวมถึงเครื่องหมายอัตลักษณ์ไวษณพอย่างสังขะ-จักระ ภาคนี้ให้ความสำคัญแก่สโตตระและสหัสรนาม โดยเฉพาะบทสรรเสริญพันนามที่โยงกับบทสนทนาอุมา–มเหศะ มงคลาจรณะ ธรรมะครู–ศิษย์ และการยืนยันอำนาจแห่งศาสตรา เป็นฐานให้การปฏิบัติเป็นระเบียบและเปี่ยมศรัทธา ในเชิงเทววิทยา อุตตรขันฑะย้ำ “นาม” (พระนามอันศักดิ์สิทธิ์) “ทัรศนะ” (การได้เห็นอันเป็นมงคล โดยเฉพาะพระจากันนาถ) และ “วรตะ” (การถือพรต) ว่าเป็นหนทางสู่ความหลุดพ้นที่เข้าถึงได้สำหรับทุกวรรณะ พร้อมยืนยันซ้ำถึงการทำลายบาปและการบรรลุวิษณุ-สายูชยะเป็นผลอันพึงได้รับจากภักติ พรต และทานด้วยใจบริสุทธิ์