Adhyaya 145

บทนี้ยกย่องสังคเมศวรว่าเป็นสังคม-ตีรถะอันประเสริฐ ที่ซึ่งแม่น้ำหัสติมตีมาบรรจบกับสาภรมตี และยังกล่าวถึงความสัมพันธ์กับคงคา ทำให้ชื่อเสียงแผ่ไปทั่วสามโลก ผู้ใดอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์และได้เฝ้าดูพระมาเหศวร (พระศิวะ) ณ ท่าน้ำนี้ ย่อมพ้นบาปและได้บรรลุแดนของพระรุทระ ตำนานเหตุเกิดกล่าวว่า ฤๅษีเกาณฑินยะบำเพ็ญตบะยาวนานริมฝั่งแม่น้ำ ณ สถานที่บูชาพระหฤษีเกศ (นารายณ์) ครั้นถึงฤดูฝนอันเป็นไปตามลิขิต น้ำหลากพัดพาอาศรมและเสบียงไป ความโศกและความปั่นป่วนทำให้ท่านสาปแม่น้ำว่าในกาลียุคจะเหือดแห้งไร้น้ำ แล้วจึงเป็นที่รู้จักนาม “พหิศจะรี” ถึงกระนั้น สังคเมศวรยังคงเป็นสถานแสวงบุญ เพียงได้ดรศนะก็ลบล้างบาปหนักได้ แม้ถึงขั้นพรหมหัตยา