Adhyaya 200

อัธยายนี้ยกย่องอินทรปรัสถะว่าเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์ดุจ “สรรพทีรถะ” อันตั้งมั่นด้วยยัญญะและทานอันยิ่งใหญ่ของพระอินทร์ภายใต้พระกรุณาของพระวิษณุ กล่าวว่าทีรถะเลื่องชื่อหลายแห่งถูกประกอบพิธี “สถาปนา/สะท้อน” ไว้ในแดนนี้ เช่น ประยาคะ กาศี ศิว-กาญจี โคกรณะ ทวารกา โกศล/มธุวนะ พทรี หริดวาร ปุษกร ไนมิษะ/กาลัญชระ เป็นต้น และลงท้ายด้วยทีรถะ “นिगमोทโบธกะ” ซึ่งการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ทำให้ปัญญาแห่งนिगมะตื่นขึ้น และระลึกชาติได้ ต่อมา พระอินทร์เสด็จลงมาเกิดเป็นพราหมณ์นาม “วิษณุศรมา” และพร้อมบิดา “ศิวศรมา” สละโลกีย์แล้วกลับสู่ทีรถะนั้น เมื่อได้สรงน้ำและตั้งมั่นในภักติ ความทรงจำชาติปางก่อนก็ปรากฏขึ้น ใกล้ทีรถะเดียวกัน นายพรานภิลละและสิงโตตายลง แต่ด้วยอานุภาพของทีรถะ ทั้งสองได้กายทิพย์ แล้วบริวารของพระหริพาไปสู่วัยกุณฐะ อัธยายนี้จึงสอนว่า ความศักดิ์สิทธิ์ของสถานที่และภักติย่อมเหนือชั้นกำเนิด และยังข้ามพ้นบาปหนักให้ถึงคติสูงสุดได้