Adhyaya 220

บทนี้เริ่มด้วยการยกย่อง “ประยาคะ” ว่าเป็น “ราชาแห่งทีรถะ” พร้อมหลักฐานเชิงสวรรค์: คนธรรพ์วิศวาวสุไปยังสภาของพระพรหมบนเขาสุเมรุ และเห็นว่าอินทรปรัสถะ/ศักรปรัสถะได้รับการสักการะใกล้พระที่นั่งของพระพรหม ขณะที่ทีรถะสำคัญอื่น ๆ ถูกพรรณนาเสมือนผู้รับใช้รายล้อม แสดงลำดับศักดิ์ของภูมิศักดิ์สิทธิ์ตามความใกล้ชิดอำนาจทิพย์ จากนั้นเรื่องเล่าหันสู่คติสอนใจ: โมฮินี นางคณิกาผู้มั่งคั่งแห่งมาหิษมตี เคยก่อบาปหนัก แต่เมื่อชราและหวาดกลัวนรกจึงหันสู่ธรรม ทำสาธารณประโยชน์และทานกุศล ทว่าในป่าถูกทรยศและบาดเจ็บสาหัสจนใกล้ตาย ขณะนั้นนางพบฤๅษีไวขานสะผู้ถือ “น้ำประยาคะ”; น้ำศักดิ์สิทธิ์ถูกพรมนาบนใบหน้า และสัมผัสนั้นเองเป็นเหตุแห่งความรอดอันเด็ดขาด นางจึงได้เกิดใหม่เป็นพระมเหสีในแดนทราวิฑะ และเรื่องดำเนินต่อไปสู่ตำนานของเหม่างคี เชื่อมบุญแห่งทีรถะกับการแปรเปลี่ยนกรรมและอัตลักษณ์ทางสังคม-จิตวิญญาณที่ฟื้นใหม่