Adhyaya 161

บทนี้สรรเสริญโสมตีรถะ ตีรถะลี้ลับริมฝั่งแม่น้ำสาภรมตี ที่ซึ่งภวะ (ศิวะ) ถูกระลึกถึงในนามกาลาคนี—ไฟแห่งกาลเวลา การอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์และได้ทัศนะศิวะในรูปโสมेशวรให้บุญดุจโสม นำความรุ่งเรืองในโลกนี้และความเป็นสิริมงคลหลังความตายในแดนศิวะ ศิวะทรงเล่าเรื่องโบราณอันล้างบาป: ฤๅษีเกาษีตะกีบำเพ็ญตบะอย่างหนัก เริ่มจากฉันเพียงใบไม้ แล้วต่อมาดำรงด้วยลมปราณเท่านั้น พร้อมเพ่งสมาธิในอาตมัน เมื่อมหेशวรประทานพร ฤๅษีทูลขอให้ปรากฏลิงคะและให้พระองค์มีพระนามเลื่องลือว่า “โสมेशวร” จึงทำให้โสมตีรถะเป็นที่รู้จักว่า “โสม-ลิงคะ” ต่อจากนั้นกล่าวถึงวิธีบูชาและผล: การสวดรุดรชป การถวายใบพิลวะ จันทน์ ผลไม้ ดอกไม้ การจาริกในวันจันทร์ และผลคือได้บุตร ทรัพย์สมบัติ ถึงขั้นได้ราชสมบัติ และท้ายที่สุดบรรลุที่พำนักสูงสุดของศิวะ