Satikhanda
सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनम् — Summary Description of Satī’s Narrative
အဓ್ಯಾಯ ၁ တွင် စတီခဏ္ဍကို စတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး နာရဒသည် ရှိဝအကြောင်းကို ကြားပြီးနောက် မင်္ဂလာရှိသော ရှိဝကထာကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းပေးရန် စူတကို တရားဝင်မေးမြန်းသည်။ ရှိဝသည် နိဗ္ဗိကာရ ယောဂီ—ပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ ဒွိသဘောကင်း—ဖြစ်သော်လည်း ဘုရားအမိန့်ကြောင့် အမြင့်မြတ်သော မဟာသမီးနှင့် လက်ထပ်ကာ ဂೃಹಸ್ಥ ဖြစ်လာခြင်းကို မေးခွန်းထုတ်သည်။ ထို့နောက် စတီသည် ဒက္ခ၏ သမီးဟုဆိုပြီး နောက်တွင် ဟိမဝတ်/ပရဝတ၏ သမီး ပါရဝတီဟုဆိုသည့် မျိုးရိုးဆိုင်ရာ ပြဿနာကို တင်ပြကာ တစ်ဦးတည်းသော သက္တိသည် မျိုးရိုးနှစ်ခု၏ သမီးအဖြစ် မည်သို့ရနိုင်သနည်း၊ စတီက ပါရဝတီအဖြစ် ရှိဝထံ မည်သို့ပြန်လာသနည်းဟု မေးသည်။ စူတသည် ပို့ဆောင်သည့် အခြေအနေကို ဖော်ပြပြီး ဘြဟ္မာ၏ ဖြေကြားချက်ကို တင်ပြကာ ဤကထာကို နားထောင်ခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးရှိ၍ “အောင်မြင်သော မွေးဖွားခြင်း” ကို ပေးကြောင်း အတည်ပြု၍ ရှိဝ၏ လီလာနှင့် အထောက်အထားကို ဖြေရှင်းမည့် မင်္ဂလာကထာကို စတင်မည်ဟု ဆိုသည်။
कामप्रादुर्भावः — The Manifestation/Arising of Kāma
အဓ್ಯಾಯ ၂ တွင် နိုင်မိသာရဏ္ယရှိ ရှင်ပညာရှိတို့အား စူတက မူလဘောင်အတွင်းမှ ဆက်လက်ဟောကြားသည်။ ယခင်ဟောကြားချက်ကို ကြားပြီးနောက် ပညာရှိအကြီးတစ်ပါးက အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော ကထာကို တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် နာရဒက ဗြဟ္မာကို ရိုသေစွာ မေးမြန်း၍ သမ္ဘူ (ရှီဝ) ၏ မင်္ဂလာကထာကို မပြတ်မနား ကြားလိုကြောင်းနှင့် စတီနှင့် ဆက်နွယ်သော ရှီဝ၏ သန့်ရှင်းသော လုပ်ရပ်များကို ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ မေးခွန်းများမှာ စတီ၏ ဒက္ခအိမ်တွင် မွေးဖွားလာပုံ၊ ရှီဝ၏ စိတ်က မင်္ဂလာဆောင်ရန် ဘယ်လို လှည့်ပြောင်းလာပုံ၊ ဒက္ခ၏ ဒေါသကြောင့် စတီက ကိုယ်ကို စွန့်ပြီး ဟိမဝတ်၏ သမီးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားပုံ၊ ပါရဝတီအဖြစ် ပြန်လာပြီး ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ဘာကြောင့် ပြုလုပ်ရပုံ၊ မင်္ဂလာပွဲ ဖြစ်ပွားပုံ၊ နှင့် ကာမ (စမရ) ကို ဖျက်ဆီးသူ ရှီဝနှင့် “ခန္ဓာတစ်ဝက်” အနေအထားကို မည်သို့ မျှဝေခဲ့ပုံတို့ ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာက ဤကထာကို အလွန်သန့်စင်စေသော၊ ဒေဝီယ၊ လျှို့ဝှက်အတွင်း လျှို့ဝှက်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကာ ဖြေကြားခြင်းကို စတင်သည်။ အဆုံးစာတမ်းတွင် အခန်းကို «ကာမပြာဒုರ್ಭာဝ» ဟု ခေါ်၍ စတီ–ပါရဝတီ စက်ဝိုင်းအတွင်း ကာမ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် ရှီဝ၏ တုံ့ပြန်မှုကို ဆက်စပ်ဖော်ပြမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။
कामशापानुग्रहः (Kāmaśāpānugraha) — “The Curse and Grace Concerning Kāma”
အဓ್ಯಾಯ ၃ တွင် ဘြဟ္မာနှင့် ရှင်သီလရှင်တော်များ၏ အာဏာတော်ပြောကြားချက်အရ ကာမ၏ အတ္တသဘောနှင့် ကောသမစ်အနေအထားကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ မာရီချိတို့သည် အခြေအနေကို မျက်မြင်သက်သက်ဖြင့် သိမြင်ကာ ဆန္ဒနှင့်ဆက်နွယ်၍ ပေါ်ထွန်းလာသော အတ္တကို အမည်နှင့် တာဝန်များ ချမှတ်သည်—မန်မထ (စိတ်ကိုလှုပ်ရှားစေသူ), ကာမ (ဆန္ဒ၏ရုပ်သဘော), မဒန (မူးယစ်စေသော မောဟဆွဲဆောင်သူ), ကန္ဒရ္ပ (ဂုဏ်မာန်နှင့် ကာမစွမ်းအား) ဟူ၍။ အမည်များသည် တူညီမဟုတ်ဘဲ လောကများအတွင်း ဆန္ဒ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကွဲပြားမှုကို ပြသည်။ ထို့နောက် သူ့အာဏာကို နေရာအနှံ့သို့ ချဲ့ထွင်ပေးပြီး ဒက္ခ၏ မျိုးရိုးနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဒက္ခက ဇနီးပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ဇနီးမှာ ဘြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော (မနောဘဝါ) အလှမယ် စန္ဓျာ ဖြစ်၍ ဆန္ဒသည် ဖန်ဆင်းခြင်းအတွင်းမှပင် အမြစ်ရှိကြောင်း ပြသသည်။ ခေါင်းစဉ်က ကာမသည် နောက်တွင် ကျိန်စာဖြင့် ကန့်သတ်ခံရသော်လည်း အနုဂ्रहဖြင့် ကောသမစ်စည်းကမ်းထဲသို့ ထည့်သွင်းခံရမည်ကို ညွှန်ပြသည်။
कामविवाहवर्णनम् / Description of Kāma’s Marriage
အဓ್ಯಾಯ ၄ သည် နာရဒက ဗြဟ္မာအား ရှိဝ၏ ကိုယ်ပိုင်နိဗ္ဗာနအိမ်တော်သို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် အကြောင်းကို ဆက်လက်မိန့်ကြားရန် တောင်းဆိုသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာက ဒက္ခ၏ လုပ်ရပ်ကို ပြောကြားရာတွင် ယခင်က မိမိပြောခဲ့သည့် စကားကို သတိရကာ ဒက္ခသည် ကာမ (မန်မထ) ကို ခေါ်၍ မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော မင်္ဂလာရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် ဂုဏ်ရည်ပြည့်စုံသည့် သတို့သမီးတစ်ဦးကို ပေးအပ်ကာ သင့်လျော်သော ဇနီးအဖြစ် လက်ခံစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသတို့သမီးကို “ရတီ” ဟု အမည်ပေးကာ မင်္ဂလာပွဲကို ကျင်းပသည်။ အခန်းသည် ရတီကို မြင်သည့်ခဏ ကာမ၏ ပျော်ရွှင်မောဟနှင့် စွဲလမ်းမှုကို ဖော်ပြကာ ကာမကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာခံစားမှုသာမက ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ်လည်း ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့ပြင် ကာမသည် ဓမ္မအတွင်း စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိထားသော သဘောတရား (အိမ်ထောင်ရေး၊ မျိုးဆက်၊ ခွင့်ပြုထားသော ပေါင်းစည်းမှု) ဖြစ်ပြီး အနှောင့်အယှက်ပေးသည့် အင်အားတစ်ခုသာ မဟုတ်ကြောင်းကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။ နမူနာကဗျာများတွင် ရတီ၏ ဆွဲဆောင်မှုကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြပြီး ကာမ၏ မေတ္တာမောဟကို အဆုံးသတ်ကာ နောက်တစ်ဖန် ရှိဝ၏ တပသ်အင်အားနှင့် ကမ္ဘာလောကအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ကာမ၏ ဆုံစည်းမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။
संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇana) — “Account of Sandhyā’s Story”
အဓ್ಯಾಯ ၅ တွင် စူတာက ယခင်ဖြစ်ရပ်များကို ကြားပြီးနောက် နာရဒသည် ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းသည့် ဆွေးနွေးပွဲကို ပြန်လည်ပြောကြားသည်။ နာရဒက မာနသပုတြများ မိမိတို့ နေရာသို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် စန္ဓျာ ဘယ်သို့သွားခဲ့သနည်း၊ ထို့နောက် ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း၊ မည်သူနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သနည်းဟု အထူးမေးသည်။ တတ္တဝိဒ်ဖြစ်သော ဘြဟ္မာက သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို အာရုံပြု၍ မျိုးရိုးနှင့် သဘောတရားအရ ရှင်းလင်းသည်။ စန္ဓျာသည် ဘြဟ္မာ၏ စိတ်မွေးသမီးဖြစ်ပြီး တပသ်ကျင့်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် အရုန္ဓတီ အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဤအခန်းသည် စန္ဓျာမှ အရုန္ဓတီဟူသော ပတိဝြတာ စံပြသို့ ပြောင်းလဲမှုကို တပသ်နှင့် ဘြဟ္မာ–ဝိෂ္ဏု–မဟေရှ ညွှန်ကြားချက်များအောက်တွင် အကြောင်းရင်းပြသကာ ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇanam) — “Narration of Sandhyā’s Austerity and Encounter with Śiva”
ဗြဟ္မာသည် ပညာရှိနားထောင်သူအား စန္ဓျာ၏ မဟာတပစ်အကြောင်း နားထောင်ခြင်း၏ သန့်စင်စွမ်းအားကို ဖော်ပြ၍ စုဆောင်းထားသော အပြစ်များကို ချက်ချင်းဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌ ပြန်သွားပြီးနောက် စန္ဓျာသည် တပစ်၏ အတွင်းသဘောနှင့် စည်းကမ်းကို နားလည်ကာ ဗြဟ္လ္လိုဟိတ မြစ်ကမ်း၌ အာသီတပစ် စတင်သည်။ ဝသိဋ္ဌ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မန္တရကို စာဓနာ၏ အဓိကကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုပြီး သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို တစ်စိတ်တစ်မြင့် သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သည်။ သမ္ဘူကို စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် တည်စေကာ ကတုရယုဂ အရွယ်ကြာမြင့်သည့် အချိန်တစ်လျှောက် ပြင်းထန်သော တပစ်ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ထိုတပစ်ကြောင့် ရှီဝသည် ကျေနပ်၍ မိမိရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစေကာ အတွင်းအပြင်နှင့် ကောင်းကင်၌ပါ ပေါ်ထွန်းပြသသည်။ စန္ဓျာ သာမန်သဘောတရားအတိုင်း ဓျာနာဖြင့် စိတ်ကူးထားသည့် ရုပ်ပုံအတိုင်းပင် ပေါ်လာခြင်းက ဓျာနာနှင့် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခြင်း၏ ဆက်နွယ်မှုကို အတည်ပြုသည်။ သာယာငြိမ်းချမ်း၍ ပြုံးနေသော သခင်ကို မြင်သော် စန္ဓျာသည် ဝမ်းမြောက်သော်လည်း ရိုသေကြောက်ရွံ့ကာ ဘယ်လို ချီးမွမ်းရမည်ကို စဉ်းစားပြီး မျက်စိပိတ်၍ အတွင်းသမာဓိတည်ကာ စတုတ္တရ သို့မဟုတ် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို လက်ခံရန် ပြင်ဆင်သည်။
संध्यायाः शुद्धिः सूर्यलोकप्रवेशश्च — Purification of Sandhyā and Her Entry into the Solar Sphere
အဓ್ಯಾಯ ၇ တွင် အဖြစ်အပျက်များကို ဆက်စပ်စွာ ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာသည် မုနိတစ်ပါးအား အပေးအယူ (ဗရ) ပေးပြီးနောက် မေဓာတိသီ နေထိုင်ရာသို့ ထွက်ခွာသည်။ သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် စန္ဓျာကို အခြားသူများ မသိမမြင်နိုင်သော်လည်း၊ တပသ်ကို သင်ကြားပေးခဲ့သော ဗြာဟ္မဏ-ဗြဟ္မစာရီကို သူမ သတိရလာသည်။ ထိုသင်ကြားမှုသည် ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) ၏ အမိန့်အောက်တွင် ဝသိဋ္ဌမှ ဆက်သွယ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဆရာကို စိတ်ထဲတွင် တည်မြဲစွာထားပြီး စန္ဓျာသည် ထိုဗြဟ္မစာရီအပေါ် ပတိတ്വ (ခင်ပွန်း-ဇနီးသဘော) ကို ယူဆကာ ဝိနယပညာ၊ လူမှုအခန်းကဏ္ဍနှင့် အတွင်းစိတ်ရည်ရွယ်ချက်တို့ ပေါင်းစည်းနေမှုကို ပြသည်။ မီးတောက်ထွန်းထားသော ယဇ్ఞကြီးတွင်လည်း မုနိများ မသိမမြင်ဘဲ၊ ရှီဝ၏ အလှူတော်ကြောင့်သာ မြင်ရပြီး ပူဇော်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သည်။ “ပူရိုဍာသ” ဖြင့် ဖွဲ့ထားသကဲ့သို့ ဆိုသော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ချက်ချင်း မီးလောင်ကာ၊ ရှီဝ၏ အမိန့်အရ မီးသည် သန့်စင်ကျန်ရစ်သမျှကို နေမဏ္ဍလသို့ သယ်ဆောင်သည်။ နေသည် ထိုပြောင်းလဲသည့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သုံးပိုင်းခွဲ၍ ပိတೃများနှင့် ဒေဝများ ကျေနပ်စေရန် တည်ထောင်ပေးသည်။ အပေါ်ပိုင်းသည် မနက်စန္ဓျာ ဖြစ်လာပြီး၊ အဓ್ಯಾಯသည် စန္ဓျာ၏ သုံးမျိုးပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ကမ္ဘာဗေဒ-ပူဇော်ရေး အဓိပ္ပါယ်ကို ဆက်လက် စနစ်တကျ ဖော်ထုတ်သည်။
वसन्तस्वरूपवर्णनम् — Description of the Form/Nature of Vasant(a)
အဓ್ಯಾಯ ၈ သည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ စူတက ပရဇာပတိ ဘြဟ္မာ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် နာရဒ၏ ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုကို ပြောပြသည်။ နာရဒက ဘြဟ္မာကို ကံကောင်းသော ဘက္တဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး သစ္စာတရားကို ဖော်ပြသူဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ သီဝနှင့် ဆက်နွယ်သော “ပဝိတရ” (သန့်စင်စေသော) အကြောင်းအရာကို ထပ်မံ တောင်းဆိုသည်။ ကာမဒေဝနှင့် သူ၏ အဖော်များ ပေါ်လာပြီး ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ သန္ဓျာ (ညနေချိန်) ရောက်လာသည့်အခါ ဘယ်လို တပဿာ သို့မဟုတ် လုပ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့၍ ဘာအကျိုးရလဒ် ဖြစ်ပေါ်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ထို့နောက် စူတက ဘြဟ္မာ၏ ဖြေကြားချက်သို့ ကူးပြောင်းပြီး၊ ဘြဟ္မာက နာရဒ၏ ဘက္တဂုဏ်ကို အသိအမှတ်ပြုကာ မင်္ဂလာရှိသော သီဝလီလာကို နားထောင်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ ဘြဟ္မာက သီဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ခဲ့ပြီး ရှမ်ဘူ၏ စကားသက်ရောက်မှုကြောင့် အတွင်းစဉ်းစားမှု ရှည်လျားခဲ့ကြောင်း၊ ထိုဖုံးကွယ်မှုအောက်တွင် သီဝါ (စတီ/သီဝ၏ သက္တိ) အပေါ် မနာလိုမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံကာ ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ခေါင်းစဉ်အရ နောက်ဆက်တွဲရှင်းလင်းချက်ကို “ဝသန္တ” ၏ သဘောသဘာဝ/ပေါ်ထွန်းမှုအဖြစ် စကြဝဠာပုံရိပ်ဖြင့် စီစဉ်ကာ သီဝ၏ ဖော်ပြလီလာအဖြစ် အဖြစ်အပျက်များကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသည်။
कामप्रभावः (कामा॑स्य प्रभाववर्णनम्) — The Power of Kāma and the (Ineffective) Attempt to Delude Śiva
အဓ್ಯಾಯ ၉ တွင် ဘြဟ္မာက မုနီရှ္ဝရအား မန్మထ (ကာမ) သည် အဖော်အပါများနှင့် ရှိဝ၏ နေရာသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် အံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို ပြောကြားသည်။ မောဟာကို ဖြစ်စေသူ ကာမသည် မိမိ၏ သဘာဝအာနုဘော်ကို ချဲ့ထွင်ကာ၊ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဝသန္တ (နွေဦး) ၏ ရာသီအာနုဘော် ပေါ်ထွန်း၍ သစ်ပင်များ ပန်းပွင့်တပြိုင်နက် ဖြစ်လာကာ လောကတစ်ဝှမ်း ဆန္ဒနှင့် အလှတရားကို တိုးမြှင့်စေသည်။ ကာမသည် ရတီနှင့်အတူ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သတ္တဝါများကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆွဲဆောင်ကာ သာမန် ဇီဝများအပေါ် အောင်မြင်သော်လည်း ရှိဝ (နှင့် ဂဏေရှ) ကို မလှည့်ဖြားနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကာမ၏ ကြိုးပမ်းမှုသည် ရှိဝအပေါ် အကျိုးမရှိကြောင်း ကြေညာခံရပြီး၊ သူသည် နောက်ဆုတ်ကာ ဘြဟ္မာထံ ပြန်သွား၍ နှိမ့်ချစွာ ဝန်ခံသည်။ ကာမ၏ စကားတွင် ရှိဝသည် ယောဂပရာယဏ ဖြစ်၍ မည်သည့် ကာမ သို့မဟုတ် အခြားအာနုဘော်မျှ မလှည့်ဖြားနိုင်ကြောင်း သဘောတရားကို ထုတ်ဖော်ကာ၊ ရှိဝ၏ ယောဂီစိတ်ဓာတ်၏ မဖောက်ဖျက်နိုင်မှုနှင့် ကာမ/မောဟာ၏ ကမ္ဘာလောကအာနုဘော်ကန့်သတ်ချက်ကို သင်ကြားသည်။
विष्णोर्दर्शनं स्तुतिश्च (Viṣṇu’s Manifestation and Brahmā’s Hymn)
အဓ್ಯಾಯ ၁၀ သည် နာရဒ၏ မေးခွန်းဖြင့် စတင်သော ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်ပြီး၊ ကာမဒေဝသည် မိမိ၏ အာရှရမသို့ အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပြန်သွားပြီးနောက် ဘာဖြစ်သနည်းကို ဘြဟ္မာထံ မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက မိမိအတွင်း၌ မာနကျဆင်း၍ အံ့ဩမှု ပေါ်လာကြောင်း၊ ရှင်ကရာ၏ သဘာဝသည် နိရ္ဝိကာရ (မပြောင်းလဲ)၊ ဇိတာတ္မာ (ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်)၊ ယောဂတတ်ပရ (ယောဂ၌ စူးစိုက်) ဖြစ်သဖြင့် သာမန် အိမ်ထောင်ရေးချည်နှောင်မှုကို ကျော်လွန်သကဲ့သို့ ထင်ရကြောင်း ပြောသည်။ ထိုသို့ စဉ်းစားနေစဉ် ဘြဟ္မာသည် ဟရီ/ဗိဿနုကို (ရှီဝ၏ အတ္တသဘောနှင့် တစ်ရပ်တည်းဟု ဆိုသော śivātmā) သဒ္ဓါဖြင့် ရှိခိုးကာ အကူအညီတောင်းသော စတုတ္ထာများကို ဆက်ကပ်သည်။ ဗိဿနုသည် ချက်ချင်း ဒർശန ပေးကာ လက်လေးလက်ရှိသော ရုပ်သဏ္ဍာန်၊ ကြာပန်းမျက်လုံး၊ ဂဒါကိုင်၊ အဝါရောင်ဝတ်စုံနှင့် ဘက္တပရိယ (ဘက္တကို ချစ်မြတ်နိုး) ဟူ၍ ထင်ရှားလာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဘက္တိနှင့် စတုတ္ထာတို့က ကရုဏာကို ခေါ်ဆောင်သည့် အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ရှီဝ၏ လောကလွန်သဘောနှင့် လောကဆက်ဆံမှုတို့၏ ပရဒေါက်ကို လီလာ၊ ရှက္တိ၊ ဓမ္မရည်ရွယ်ချက်တို့ဖြင့် ဖြေရှင်းကြောင်းကို ဆက်လက် ရှင်းပြသည်။
देवीयोगनिद्रास्तुतिḥ तथा चण्डिकायाः प्रादुर्भावः | Hymn to Devī Yogānidrā and the Manifestation of Caṇḍikā
ဤအধ্যာယတွင် နာရဒသည် ဗြဟ္မာအား ဗိဿ္ဏု ထွက်ခွာပြီးနောက် ဘာဖြစ်ခဲ့သနည်း၊ ထို့နောက် ဗြဟ္မာက ဘာလုပ်ခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဗြဟ္မာက ဒေဝီကို ဗဟုသဘောတရားအမည်များဖြင့် ချီးမွမ်းစတုတိပြုခဲ့ကြောင်း—ဗိဒ္ယာ–အဗိဒ္ယာသဘော၊ သုဒ္ဓာ၊ ပရဗြဟ္မရူပိဏီ၊ ဇဂဒ္ဓာထရီ၊ ဒုရ္ဂါ၊ ရှမ္ဘုချစ်သူ—ဟု ဖော်ပြသည်။ စတုတိတွင် ဒေဝီ၏ အလုံးစုံနေရာတွင်ရှိမှု၊ ကိုယ်တိုင်ထောက်ပံ့နိုင်မှု၊ တြိဒေဝ မိခင် (tridevajanani) ဖြစ်မှုနှင့် အမြင့်ဆုံးသိမြင်မှု–အနန္ဒ သဘော (citiḥ, paramānandā) နှင့် ပရမာတ်မာရူပ ဖြစ်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ထိုချီးမွမ်းမှုကြောင့် ယောဂနိဒြာ ဒေဝီသည် ဗြဟ္မာရှေ့တွင် ချန်ဒိကာအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာပြီး လက်လေးဖက်၊ စင်္ဟာစီး၊ အပေးအကူမုဒြာ၊ တောက်ပသော အလှဆင်များ၊ လကဲ့သို့မျက်နှာ၊ မျက်စိသုံးလုံးဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာက ပရဝృတ္တိ/နိဝృတ္တိ၊ စೃષ્ટိ/သ္ထိတိ စသည့် ကောသမစ်လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဆက်စပ်ကာ လှုပ်ရှား/မလှုပ်ရှား စကြဝဠာကို မောဟစေ၍ အုပ်ချုပ်သော အမြဲတမ်းသက္တိဟု ထပ်မံနမസ്കာရပြုသည်။ နောက်ပိုင်းကဗျာများတွင် ဒေဝီ၏ တုံ့ပြန်ချက်၊ ဗြဟ္မာ၏ တောင်းဆိုချက်နှင့် ကောသမစ်/ပူဇာဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဆက်လက်ဖော်ပြမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။
दक्षस्य तपः तथा जगदम्बायाः प्रत्यक्षता — Dakṣa’s Austerities and the Direct Manifestation of Jagadambā
အဓ್ಯಾಯ ၁၂ သည် နာရဒနှင့် ဘြဟ္မာတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ နာရဒက ဒက္ခသည် တင်းကျပ်သော ဝ్రတ (dṛḍha-vrata) နှင့် တပစ် (tapas) ကို ပြုလုပ်ပြီး မည်သို့ ကောင်းချီး (boon) ရခဲ့သနည်း၊ ထို့ပြင် မဟာမိခင် Jagadambā သည် ဒက္ခ၏ သမီး (Dakṣajā) အဖြစ် မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်းကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဒက္ခ၏ သာသနာတော်အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီသော ရည်ရွယ်ချက်၊ မိခင်ကို နှလုံးထဲတွင် တည်စေသော အာရုံစိုက်မှု (hṛdayasthitā) နှင့် Kṣīroda ပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းနားအနီး တပစ်ပြုရာနေရာကို ရှင်းပြသည်။ အဓ್ಯಾಯတွင် သုံးထောင် တိဗ္ဗနှစ် (divine years) ကြာသော အဆင့်လိုက် သာသနာကျင့်စဉ်ကို ဖော်ပြပြီး မာရုတာရှီ (လေဖြင့် အသက်ရှင်), နိရာဟာရ (အစာမစား), ဇလာဟာရ (ရေဖြင့်သာ), ပရဏဘုက် (ရွက်စား) စသည့် တင်းကျပ်မှုများ တိုးတက်လာကာ ယမ/နိယမ အထောက်အကူဖြင့် ဒုရ္ဂါ-ဓျာနကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မိခင်/Śivā သည် ပူဇော်သူ ဒက္ခရှေ့၌ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်း (pratyakṣa) လာပြီး ဒက္ခက မိမိရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံသွားပြီ (kṛtakṛtya) ဟု သိမြင်သည်။ ကျန်ပိုဒ်များတွင် ကောင်းချီး၏ စည်းကမ်းချက်များနှင့် မိခင်၏ ဆင်းသက်မှုကို ဒက္ခ၏ သမီးအဖြစ် သဘောတရားတင်ပြကာ လူ့ကြိုးပမ်းမှု (tapas) နှင့် ဘုရားကရုဏာ (anugraha) တို့၏ ဆက်စပ်မှုကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။
दक्षस्य प्रजावृद्ध्युपायः — Dakṣa’s Means for Increasing Progeny
အဓ್ಯಾಯ ၁၃ တွင် နာရဒသည် ဒက္ခ ပြန်လည်ပျော်ရွှင်စွာ အာရှရမ်သို့ သွားပြီးနောက် ဘာဖြစ်ခဲ့သနည်းဟု ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဒက္ခသည် မိမိညွှန်ကြားချက်အတိုင်း စိတ်ကူးစိတ်သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် မျိုးစုံသော ဖန်ဆင်းမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ သို့သော် ဖန်ဆင်းထားသော သတ္တဝါများကို ကြည့်ရာတွင် မျိုးပွားတိုးတက်မှု မရှိဘဲ မူလအတိုင်းသာ ရှိနေကြသည်ကို ဒက္ခတွေ့မြင်သည်။ ထို့ကြောင့် မျိုးဆက်တိုးပွားစေရန် လက်တွေ့ကျသော ဥပာယကို တောင်းခံသည်။ ဘြဟ္မာက သင့်လျော်သော ဇနီး—ပဉ္စဇနနှင့် ဆက်နွယ်သော လှပသည့် သမီး အသိက္နီ—ကို ယူကာ မৈထုနဓမ္မ (လိင်ဆက်ဆံ၍ မျိုးပွားခြင်း၏ ဓမ္မ) ဖြင့် ဖန်ဆင်းမှု ဆက်လက်ဖြစ်စေရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထိုအမိန့်ကို လိုက်နာလျှင် မင်္ဂလာရှိပြီး ရှီဝသည် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပေးမည်ဟု အလေးအနက် ပြောသည်။ ဒက္ခသည် လက်ထပ်ပြီး သားများကို မွေးဖွားကာ ဟရျရှွဝ မျိုးရိုးကို စတင်ဖွင့်လှစ်၍ ပရာဇာ-စရ္ဂ၏ အစပိုင်းကို တည်ထောင်သည်။
दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters (Genealogical Allocation)
အဓ್ಯಾಯ ၁၄ သည် ဗြဟ္မာက ပြောကြားသော မျိုးရိုးဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အခန်းဖြစ်ပြီး ဒက္ခ ပရာဇာပတိ၏ သားသမီးများနှင့် သူ၏ သမီးများကို ကမ္ဘာ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သူကြီးများထံ အိမ်ထောင်ချထားပုံကို အဓိကထားသည်။ ဗြဟ္မာသည် ရောက်လာ၍ ဒက္ခကို သက်သာစေကာ ပြေလည်စေပြီးနောက် ဒက္ခ၏ သမီး ၆၀ ယောက် မွေးဖွားလာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသမီးများကို ဓမ္မ၊ ကာရှျယပ၊ ဆိုမ/စန္ဒြ နှင့် အခြား ရှင်သန်သူရဟန်းများ၊ ဒေဝတာများထံ အိမ်ထောင်ချကာ သုံးလောကကို မျိုးဆက်ကွန်ယက်ဖြင့် တိုးပွားစေသည်။ ထို့ပြင် ကလ္ပအလိုက် ရှီဝါ/စတီ၏ အစဉ်အလာအဆင့်အတန်းကွာခြားနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ညွှန်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒက္ခသည် သမီးများမွေးပြီးနောက် ဂဂဒမ္ဘိကာ (ရှီဝါ/စတီ) ကို စိတ်ထဲတွင် ဘက္တိဖြင့် ထိန်းထားကာ နောက်လာမည့် ပူဇော်ပွဲအာဏာနှင့် ဒေဝီ၏ ရှိုင်ဝအတ္တလက္ခဏာကြား တင်းမာမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။
सतीचरिते पितृगृहे आशीर्वाद-वचनम् तथा यौवनारम्भः — Satī at her father’s house: blessings and the onset of youth
အဓ್ಯಾಯ ၁၅ တွင် ဒက္ခ၏အိမ်တွင်းရှိ စတီဇာတ်ကို ဘြဟ္မာ၏သက်သေခံပြောကြားချက်ဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် စတီကို ဖခင်အနီးတွင် ရပ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်မိကာ သုံးလောက၏ အနှစ်သာရဟု ချီးမွမ်းသည်။ ဒက္ခက ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒကို နမസ്കာရပြုသည့်အခါ စတီလည်း လောကဓလေ့ (lokalīlā) ကိုလိုက်နာ၍ ဘက်တိဖြင့် ဂုဏ်ပြုနမസ്കာရပြုသည်။ ပျပ်ဝပ်ပြီးနောက် ဒက္ခပေးသော မင်္ဂလာအာသနပေါ်တွင် စတီထိုင်နေပြီး ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒတို့လည်း ရှိနေသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာက ကောင်းချီးပေး၍ စတီလိုလားသူနှင့် သူမကိုလိုလားသူသည် သူမ၏ခင်ပွန်းဖြစ်မည်၊ ထိုသူမှာ အရာအားလုံးသိသော စကြဝဠာ၏အရှင် (သီဝ) ဖြစ်ပြီး အခြားဇနီးကို မယူ၊ မယူခဲ့၊ မယူမည့်သူဟု ဆိုသည်။ အချိန်တစ်ခဏနေရပြီး ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒတို့သည် ဒက္ခ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထွက်ခွာကြသည်။ ဒက္ခသည် ဝမ်းမြောက်သက်သာကာ သမီးကို အမြင့်မြတ်ဒေဝီဟု နားလည်လက်ခံလာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စတီ၏ ကိုယ်ခန္ဓာဘဝလမ်းကြောင်းကို ဖော်ပြ၍ ကလေးဘဝမှ ထွက်ကာ လူငယ်အစသို့ ဝင်ရောက်ပြီး တပဿ (tapas) နှင့် အတွင်းစိတ်ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် အလှတရား ပိုမိုတိုးပွားလာသည်ဟု ဆိုသည်။
देवर्षि-प्रश्नः तथा असुर-वध-हेतुनिवेदनम् | The Devas’ Petition and the Cause for Slaying Asuras
အဓ್ಯಾಯ ၁၆ တွင် ဘြဟ္မာက ပြောကြားသည်—ဟရီ (ဗိဿနု) နှင့် အခြားသူများ၏ စတုတိကို ကြားပြီးနောက် သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ နူးညံ့စွာ ရယ်မောတော်မူသည်။ ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿနုတို့သည် မဟာဒေဝီများနှင့်အတူ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် ရှီဝသည် ထိုက်တန်သည့် ဂုဏ်ပြုမှုများဖြင့် ကြိုဆိုကာ လာရောက်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို မေးတော်မူသည်။ ရုဒြာက ဒေဝတားနှင့် ရှင်ရသေများအား အမှန်တရားဖြင့် လာရောက်ရသည့် အကြောင်းနှင့် ဆောင်ရွက်ရမည့် ကိစ္စကို ပြောကြားရန် တိုက်တွန်းပြီး၊ ချီးမွမ်းမှုကြောင့် မိမိသည် လက်ခံလိုစိတ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဗိဿနု၏ အားပေးမှုဖြင့် ဘြဟ္မာက မစ်ရှင်ကို ရှင်းလင်းသည်—အနာဂတ်တွင် အဆုရများ ပေါ်ထွန်းလာမည်၊ ထိုသူတို့ကို တချို့ကို ဘြဟ္မာ၊ တချို့ကို ဗိဿနု၊ တချို့ကို ရှီဝက သတ်ဖြတ်ရမည်၊ အချို့ကိုတော့ ရှီဝ၏ ဝီရျ (သတ္တိ) မှ မွေးဖွားသော သားတော်က သတ်ဖြတ်ရမည်။ အဆုရအချို့သည် “မာယာ-ဝဓျ” ဖြစ်၍ သာမန်အားဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ဒေဝမာယာ/ยุทธနည်းဖြင့်သာ အနိုင်ယူရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဒေဝတို့၏ အကျိုးချမ်းသာနှင့် လောက၏ တည်ငြိမ်မှု (အဘယ) သည် ရှီဝ၏ ကရုဏာပေါ် မူတည်ပြီး၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အဆုရများ ပျက်စီးသဖြင့် ကမ္ဘာသည် မကြောက်မရွံ့ သာယာညီမျှမှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
नन्दाव्रत-समाप्तिः तथा शङ्करस्य प्रत्यक्ष-दर्शनम् (Completion of the Nandā-vrata and Śiva’s Direct Appearance)
အဓ್ಯಾಯ ၁၇ တွင် စတီ၏ နန္ဒာဝရတ (Nandā-vrata) ကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ပြီး အဆုံးသတ်သည့်အခါကို ဖော်ပြသည်။ နတ်များ၏ ချီးမွမ်းမှုနောက်၊ အာရှွိနလ (Āśvina) လ၏ သုက္လအဋ္ဌမီနေ့တွင် အစာရှောင်ကာ ပူဇော်ဝတ်ပြု၍ သမాధိဖြင့် အာရုံစိုက်သည်။ ဝရတ ပြည့်စုံသည့်အခါ ဟရ (Śiva) သည် ပရတျက္ခ (တန်းတင်ပေါ်ထွန်း) အဖြစ် ထင်ရှားလာပြီး—အလှပသော ဖြူဝင်းကိုယ်တော်၊ မျက်နှာငါးပါး မျက်စိသုံးပါး၊ လမင်းအလှဆင်၊ ပြာရောင်တောက်ပ၊ လက်လေးဖက်၊ တြိရှူလကိုင်၍ အဘယ/ပရသဒ မုဒြာပြု၊ ခေါင်းပေါ်တွင် ဂင်္ဂါတင်ထားသည့် ရုပ်လက္ခဏာများဖြင့် ဖော်ပြသည်။ စတီသည် ရိုသေသိမ်မွေ့စွာ ခြေတော်၌ ဦးချသည်။ သီဝသည် ဒက္ခ၏ သမီးဟု ခေါ်ကာ ဝရတကို နှစ်သက်ကြောင်း ပြောပြီး အတွင်းစိတ်ဆန္ဒကို သိနေသော်လည်း ပရသဒ (ပေးကမ်းခြင်း) အဖြစ် ဆုတောင်းချက်ကို ရွေးချယ်စေသည်ဟု ဗြဟ္မာ၏ ပြောကြားမှုက သီဝ၏ အာဏာတော်နှင့် သင်ကြားရေးရည်ရွယ်ချက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
सतीप्राप्तिविषये ब्रह्मरुद्रसंवादः | The Brahmā–Śiva Dialogue on Attaining Satī
အဓ್ಯಾಯ ၁၈ သည် အတွင်းအပြင် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ နာရဒသည် ရုဒြ၏ဘေးမှ ထွက်ခွာပြီးနောက် ဖြစ်ပျက်သမျှကို ဘြဟ္မာထံ မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဟိမဝတ်ဒေသ၌ မဟာဒေဝကို သွားတွေ့ရာတွင် ရှိဝ၏ အတွင်းစိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ သတီကို ရရှိလိုသည့် ဆန္ဒနှင့် သံသယများ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်နေသည်ကို မြင်ကြောင်း ပြောသည်။ ရှိဝသည် လောကီစကားပုံစံဖြင့် ဘြဟ္မာကို သတီအရေးအတွက် လုပ်ဆောင်ထားသည့် အဆင့်များကို မေးကာ ကာမဒေဝကြောင့် ဖြစ်သော ချစ်ခြင်းဒုက္ခကို သက်သာစေမည့် အကြောင်းပြန်ကို တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိဝက သတီတစ်ဦးတည်းကိုသာ မျက်နှာမူကြောင်း အခိုင်အမာဆိုပြီး အခြားရွေးချယ်စရာများကို ပယ်ချကာ မခွဲမခြားတည်းဟူသော အဘေဒကြောင့် သတီကို ရနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက လောကဓလေ့နှင့် ကိုက်ညီသည့် စကားဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်ကာ ရှိဝကို နှစ်သိမ့်ပြီး သတီသည် မိမိ၏ သမီးဖြစ်သဖြင့် ရှိဝထံ ပေးအပ်မည်ဟု အတည်ပြုကာ အိမ်ထောင်ရေးသည် ဘုရားသခင်တို့၏ အလိုတော်ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီးသားဟု ဆိုသည်။
विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम् (Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection)
အဓ್ಯಾಯ ၁၉ တွင် ပွဲတော်ဆန်သော အကြောင်းပြောနှင့် သာသနာတရားဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ကို ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာက ဒက္ခရှ၏ အလွန်ကြီးမားသော လက်ဆောင်ပေးကမ်းမှုများ—မင်္ဂလာအလှူတော်ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများနှင့် ဗြာဟ္မဏများထံ ဒါနများ—ကို ဟရ (ရှီဝ) အပေါ် စိတ်ကျေနပ်မှုဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ဂရုဍဓွဇ ဝိષ્ણုသည် လက္ခမီနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်စွာ ရောက်လာပြီး လက်အုပ်ချီကာ ရှီဝကို ဒေဝဒေဝ၊ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာဟု ချီးမွမ်းသည်။ ရှီဝကို သတ္တဝါတို့၏ ဖခင်ဟု ခေါ်ကာ စတီကို ကမ္ဘာလောက၏ မိခင်ဟု အတည်ပြုသည်။ ထိုသမီးတော်နှင့် သခင်တော်ကို လီလာ-အဝတာရ နှစ်ပါးဟု ဖော်ပြ၍ သာသနာတော်တည်မြဲသူတို့၏ ကောင်းကျိုးကို ထိန်းသိမ်းကာ မကောင်းသူတို့ကို တားဆီးကြောင်းကို စနာတန သြုတိသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီစေသည်။ ထို့နောက် ဝိષ્ણုက ဒေဝတားနှင့် လူသားတို့ကို အစဉ်ကာကွယ်ပေးရန်၊ သံသရာကို ဖြတ်သန်းသူတို့အား မင်္ဂလာကောင်းချီးပေးရန် တောင်းဆိုပြီး စတီအပေါ် မတရားကာမစိတ် မဖြစ်စေရန်—မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်းဖြင့်ပင်—ကာကွယ်တားမြစ်ချက်ကို ထည့်သွင်းတင်ပြသည်။ ရှီဝက “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟု ခွင့်ပြုကာ ဝိષ્ણုသည် မိမိနေရာသို့ ပြန်သွားပြီး ပွဲတော်များ စီစဉ်သော်လည်း အကြောင်းအရာကို လျှို့ဝှက်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂೃಹ്യဝိဓိနှင့် အဂ္နိကာရျ (မီးပူဇော်) စသည့် အိမ်တွင်းပူဇော်ပွဲလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖော်ပြကာ ဒဏ္ဍာရီဆန်သော သံတမန်ရေးနှင့် ရိုးရာပူဇော်မှု၏ တရားဝင်မှုကို တွဲဖက်ပြသသည်။
शिवानुकम्पा, ब्रह्मणो निर्भयत्वं च (Śiva’s Compassion and Brahmā’s Fearlessness)
အဓ್ಯಾಯ ၂၀ တွင် သင်္ကရသည် ဘြဟ္မာကို ထိခိုက်စေခြင်းမှ ရပ်တန့်ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြကာ ဘက္တများအပေါ် ရှီဝ၏ ကရုဏာနှင့် ဒေဝတများ၏ ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို အလေးပေးသည်။ နာရဒသည် ဘြဟ္မာအား နောက်ဆက်တွဲကို ပြောပြရန်နှင့် စတီ–ရှီဝ၏ အပြစ်ပျက်စီးစေသော သန့်စင်ကထာကို ထုတ်ဖော်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ ဒေဝတများနှင့် အစောင့်အရှောက်များသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ကာ သင်္ကရကို ချီးမွမ်း၍ အောင်ပွဲသံများ ထွက်ကြသည်။ ဘြဟ္မာက မင်္ဂလာသီချင်းများစွာ ဆုတောင်းချီးမွမ်းပြီးနောက် ရှီဝသည် ပျော်ရွှင်လီလာဖြင့် လူအများရှေ့တွင် ဘြဟ္မာအား မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်စေကာ ကိုယ့်ခေါင်းကို ထိရန် အမိန့်ပေးသည်။ အမိန့်နာခံသည့်အခါ ဗೃષabhadhvaja (နွားတင်တံဆိပ်) ဆိုင်ရာ ရှီဝရုပ်သဏ္ဍာန် ပေါ်ထွန်းလာပြီး အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝတများက မြင်တွေ့ကြသည်။ ဤကထာသည် ဘုရားအမိန့်နာခံမှု၊ ရှီဝ၏ အထက်မြတ်မှုကို အများရှေ့တွင် အတည်ပြုခြင်းနှင့် လီလာဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှု၊ မာနကို ဖျောက်ကာ ဓမ္မညီမျှမှု ပြန်လည်တည်စေခြင်းကို သင်ခန်းစာပေးသည်။
शिवसतीविवाहोत्तरलीला — Post‑marital Līlā of Śiva and Satī
အဓ್ಯಾಯ ၂၁ တွင် နာရဒက သီဝနှင့် သတီတို့၏ မင်္ဂလာပြီးနောက် ကောင်းမြတ်သော အကျင့်အပြုအမူများကို ထပ်မံမေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက မင်္ဂလာဇာတ်လမ်းမှ မင်္ဂလာပြီးနောက် ဖြစ်ရပ်များသို့ ပြောင်းလဲ၍ သီဝသည် မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ဂဏများနှင့်အတူ ပြန်သွားကာ သင့်လျော်သော bhavācāra ကို နှစ်သက်စွာ လိုက်နာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဗီရူပါက္ခ သည် ဒက္ရှာယဏီ (သတီ) ထံသို့ ချဉ်းကပ်၍ နန္ဒီ စသည့် အစေခံအုပ်စုများကို တောတောင်၊ ဂူနှင့် မြစ်ကမ်းစသည့် သဘာဝနေရာများမှ စုစည်းညွှန်ကြားကာ သတီကို ဗဟိုထား၍ ဂဏအဆင့်ဆင့်ကို ပြန်လည်စီမံသည်။ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာဖြစ်သော သီဝသည် လောကီယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုက်ညီသည့် စကားပြောပုံဖြင့် အစေခံများကို မိန့်ကြားကာ သာသနာတရား၏ အစီအစဉ်သည် သာမန်လောကီ စကားနှင့် လူမှုပုံစံများမှတဆင့်လည်း ထင်ရှားနိုင်ကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။
घनागमवर्णनम् / Description of the Monsoon’s Onset (Satī’s Address to Śiva)
အဓ್ಯಾಯ ၂၂ သည် ဘြဟ္မာ၏ ပြောကြားမှုဖြင့် စတင်ကာ နောက်တွင် စတီက သီဝအား တိုက်ရိုက် မိန့်ကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ အစတွင် မိုးတိမ်များရောက်လာသော ရာသီပြောင်းလဲမှု—ဂ္ဃနာဂမ/မိုးရာသီဝင်ရောက်မှု—ကို စာပေ၊ သာသနာရေး အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် စိတ်ခံစားမှုကို တိုးမြှင့်ရန် အသုံးပြုထားသည်။ စတီသည် သီဝကို ချစ်ခင်ရိုသေသည့် အမည်တော်များဖြင့် ခေါ်ကာ ဂရုတစိုက် နားထောင်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် မိုးရာသီ၏ သဘောသဘာဝကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—အရောင်စုံ မိုးတိမ်အစုများ၊ ပြင်းထန်သော လေတိုက်ခတ်မှု၊ မိုးကြိုးသံ၊ မိုးလျှပ်၊ နေ၊ လ တိမ်ဖုံးကာ နေ့ခင်းသည် ညကဲ့သို့ ဖြစ်လာခြင်းနှင့် တိမ်များက ကမ္ဘာကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ရွေ့လျားခြင်း။ သစ်ပင်များသည် လေထဲတွင် ကခုန်သကဲ့သို့ မြင်ရပြီး ကောင်းကင်သည် ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် လွမ်းဆွတ်မှု၏ မျက်နှာပြင်ဖြစ်လာသည်။ ဤရုပ်ပုံများသည် ဝီရဟ (ခွဲခွာလွမ်းဆွတ်မှု) နှင့် အတွင်းစိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ပြင်ပသို့ ထုတ်ဖော်ပြသသည်။ စတီခဏ္ဍ၏ အလုံးစုံဇာတ်လမ်းတွင် ဤမုန်တိုင်းဖော်ပြချက်သည် အနိမိတ်ဆန်သော မိတ်ဆက်နှင့် မူဒ်တည်ဆောက်သည့် အကြားကဏ္ဍဖြစ်ကာ ကိုင်လာသနှင့် စတီ၏ လာမည့် စိုးရိမ်ချက်များအပေါ် ရာသီစည်းချက် (ဋု) က ဆက်ဆံရေးနှင့် ဓမ္မရေး တင်းမာမှုများကို ထပ်တူညီစေကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။
सतीकृतप्रार्थना तथा परतत्त्वजिज्ञासा — Satī’s Prayer and Inquiry into the Supreme Principle
အဓ್ಯಾಯ ၂၃ တွင် ဘြဟ္မာက ပြောကြားသည်။ သင်္ကရာနှင့် အလွန်ကြာမြင့်သော ဒေဝကစားပွဲ (vihāra) ပြီးနောက် စတီသည် အတွင်းစိတ်ပြည့်ဝ၍ ဝိရာဂ (virāga) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သီးသန့်တွေ့ဆုံရာတွင် စတီသည် ရှိဝအား ပူဇော်ကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းသည်—ဒေဝဒေဝ၊ မဟာဒေဝ၊ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ၊ ဒုက္ခရောက်သူတို့၏ ကယ်တင်ရှင်ဟုလည်းကောင်း၊ ရဇ-သတ္တ-တမ သုံးဂုဏ်ကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ပုရုෂ၊ နိရ္ဂုဏနှင့် သဂုဏ နှစ်မျိုးလုံး၊ သက်သေတရား၊ မပြောင်းလဲသော အရှင်ဟုလည်းကောင်း။ ထို့နောက် စတီသည် သတ္တဝါတို့အကျိုးအတွက် «ပရံ တတ္တဝ» ကို သိမြင်စေမည့် သင်ခန်းစာကို တောင်းခံပြီး၊ ဇီဝသည် သံသရာဒုက္ခကို လွယ်ကူစွာ ကျော်ဖြတ်ကာ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်၍ သံသရာဝင် မဖြစ်တော့စေရန် မေးမြန်းသည်။
सती-शिवचरित्रप्रसङ्गः / The Account of Satī and Śiva’s Divine Conduct (Prelude to Detailed Narrative)
အဓ್ಯಾಯ ၂၄ တွင် နာရဒသည် ရှိဝနှင့် စတီကို ချီးမွမ်းသံများ ကြားပြီးနောက်၊ သူတို့၏ နောက်ဆက်တွဲ လီလာတော်နှင့် “အမြင့်မြတ်သော” ဂုဏ်သတင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ မေးမြန်းသည်။ ဗြဟ္မာသည် ဤဇာတ်ကြောင်းကို လောကီဂတိ—လောက၏ လမ်းစဉ်ကို ယူဆောင်ပြသသည့် ပုံစံ—အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သာမန်အကြောင်းရင်းမဟုတ်ဘဲ ဘုရားလီလာတော်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် စတီသည် ရှင်ကရာနှင့် ခွဲခွာခဲ့သည်ဟု ဆိုသူများရှိသော်လည်း၊ စာတမ်းက စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ် (ဝါဂ်-အရ္ထ) ကဲ့သို့ မခွဲမခွာနိုင်သော အတွင်းသဘောတရားတစ်ရပ်ကို ထပ်မံအတည်ပြု၍ အမှန်တကယ် ခွဲခွာမှုသည် ဒဿနအရ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ထို့ကြောင့် အဖြစ်အပျက်အားလုံးသည် သင်ကြားရေးအတွက် လောက၏ လမ်းစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဘုရားအလိုတော်နှင့် လီလာတော်ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ယဇ်ပွဲအကြောင်းကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းကာ၊ ဒက္ခ၏ သမီး စတီသည် ယဇ်ပွဲတွင် ရှိဝကို မလေးစားခြင်းနှင့် ရှမ္ဘူကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကို တွေ့မြင်သဖြင့် ထိုနေရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သည်; နောက်တစ်ဖန် ဟိမဝန္တ၌ ပါရဝတီအဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ တပဿာကြီးဖြင့် ရှိဝကို ရရှိပြီး မင်္ဂလာဆောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် စူတ၏ ဇာတ်ပြန်သို့ ပြန်လာပြီး နာရဒက ဗြဟ္မာ/ဝိဓာတೃထံမှ လောကီအကျင့်နှင့် အနက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပါယ်နှစ်မျိုးနှင့် ကိုက်ညီသည့် ရှိဝ–စတီ ဇာတ်ကြောင်းကို အသေးစိတ် ဆက်လက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကာ နောက်ပိုင်း အခန်းများအတွက် အစပြုသည်။
दिव्य-भवन-छत्र-निर्माणः तथा देवसमाह्वानम् (Divine Pavilion and Canopy; Summoning the Gods)
အဓ್ಯಾಯ ၂၅ တွင် ရာမက ဒေဝီအား အတိတ်ကဖြစ်ရပ်ကို ပြောပြသည်။ သမ္ဘူ (ရှီဝ) သည် မိမိ၏ ဒိဗ္ဗလောက၌ အထွတ်အထိပ် အခမ်းအနားကို စီစဉ်လိုသဖြင့် ဝိශ්ဝကರ್ಮာကို ခေါ်ယူကာ ကျယ်ဝန်းလှပသော ဘဝနာ၊ မြတ်သော စിംဟာသနာနှင့် အံ့ဖွယ် ဒိဗ္ဗချတ်ရ (ထီး) ကို တည်ဆောက်စေသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် စကြဝဠာအဖွဲ့အစည်းကို အမြန်စုဝေးစေ၍ အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝတားများ၊ စိဒ္ဓများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ နာဂများတို့ကို ခေါ်ယူသည်။ ဘြဟ္မာသည် သားများနှင့် ရှင်ရသီများနှင့်အတူ လာရောက်ပြီး ဒေဝီများနှင့် အပ္සරားများက ပူဇော်ပစ္စည်းနှင့် ပွဲတော်လိုအပ်ရာများကို သယ်ဆောင်လာသည်။ မင်္ဂလာကညာအုပ်စုများ (၁၆ နှင့် ၁၆) ကို ခေါ်ယူကာ ဝီဏာ၊ မৃদင်္ဂ စသည့် တေးဂီတဖြင့် ဥತ್ಸವအလှကို ပြုလုပ်သည်။ အဘိသေကအတွက် ဆေးမြက်နှင့် တီရ္ထရေများကို ကုမ္ဘ ၅ လုံး (pañcakumbha) တွင် ပြင်ဆင်ပြီး ဘြဟ္မဂိုဃ်သံ ကြီးမားစွာ ထွက်ပေါ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဟရီ (ဝိષ્ણု) ကို ဝိုင်ကွန်ဌမှ ခေါ်ယူရာ ရှီဝသည် ဘက္တိကြောင့် ပြည့်စုံပျော်ရွှင်ကာ ဒေဝတားတို့၏ ပူးပေါင်းကူညီမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
प्रयागे महत्समाजः — शिवदर्शनं दक्षागमनं च (The Great Assembly at Prayāga: Śiva’s Appearance and Dakṣa’s Arrival)
အဓ್ಯಾಯ ၂၆ တွင် ဘြဟ္မာသည် ပရယာဂ၌ စည်းကမ်းတကျ ကျင်းပသော အကြီးမားသော ယဇ္ဉပွဲ (အဓ္ဝရ) တစ်ခါကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ မဟာရိရှီများ၊ စိဒ္ဓများ၊ စနကာဒီ အစရှိသော ပုရောဟိတ်ရိရှီများ၊ ဒေဝတားများနှင့် ပရာဇာပတိများ—ဗေဒသိမြင်သူ၊ ဘြဟ္မဒർശီများ—တို့ စုဝေးကာ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော မဟာသမားတော်တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ဘြဟ္မာသည် အဖွဲ့အပါအဝင် ရောက်လာပြီး နိဂမ (ဗေဒ) နှင့် အာဂမ (ရှိုင်ဝ သာသနာတော်) တို့ကို ရုပ်သွင်ပြု၍ တောက်ပသော အာဏာတော်များအဖြစ် ဖော်ပြကာ သမ္မာကျမ်းရေစီးနှစ်ခု၏ ညီညွတ်မှုကို ပြသသည်။ အမျိုးမျိုးစုံလင်သော သမားတော်အတွင်း သာသနာပညာဆွေးနွေးပွဲ (ဉာဏဝါဒ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအချိန်တွင် သုံးလောကအကျိုးပြုရှင် သီဝသည် ဘဝါနီ၏ ဂဏများနှင့်အတူ ရောက်လာ၍ သမားတော်၏ အဆင့်အတန်းကို ပြန်လည်စီစဉ်စေသည်။ ဒေဝတား၊ စိဒ္ဓ၊ ရိရှီများနှင့် ဘြဟ္မာတိုင်အောင် နမස්ကာရပြု၍ သီဝကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ သီဝ၏ အမိန့်အတိုင်း မိမိတို့နေရာများတွင် ထိုင်ကာ ဒർശနကြောင့် စိတ်ကျေနပ်ကြသည်။ ထို့နောက် ပရာဇာပတိတို့၏ အရှင်တစ်ပါးဖြစ်သော ဒက္ခသည် တောက်ပ၍ အင်အားပြည့်စုံစွာ ရောက်လာကာ ဘြဟ္မာကို ဂါရဝပြု၍ ဘြဟ္မာ၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် ထိုင်ရာပေးခံရသည်။ စုဝေးလာသော သုရ-ရိရှီများက ဒက္ခကို ချီးမွမ်း၍ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကြသဖြင့် ယဇ္ဉအတွင်း မာန်မာန၊ အဆင့်အတန်းနှင့် သီဝကို ဂါရဝပြုရမည့် လိုအပ်ချက်တို့ကြား တင်းမာမှုများအတွက် အခြေခံကို ခင်းပေးသည်။
दक्षयज्ञे मुनिदेवसमागमः / The Gathering of Sages and Gods at Dakṣa’s Sacrifice
ဤအခန်းတွင် ဘြဟ္မာသည် ဒက္ခ၏ မဟာယဇ္ဉာကို ဖော်ပြကာ ဒေဝရ္ဿိများနှင့် မဟာရိရှီများကို တရားဝင်ဖိတ်ကြား၍ စုဝေးလာကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အဂஸ္တျ၊ ကာရှျပ၊ ဝာမဒေဝ၊ ဘ္ဟೃဂု၊ ဒဓီချိ၊ ဗျာသ၊ ဘာရဒ္ဝာဇ၊ ဂေါတမ စသည့် ရိရှီများ ပါဝင်လာခြင်းက ဝေဒိကဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆန်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ဒေဝတော်များနှင့် လောကပါလများလည်း ရောက်လာကြသော်လည်း ရှိဝ၏ မာယာအောက်တွင် ပါဝင်နေသကဲ့သို့ ဖော်ပြ၍ အပြင်ပန်းအလှအပအောက်တွင် မညီညာမှုတစ်ရပ် ရှိနေမည်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။ ဘြဟ္မာကို စတျယလောကမှ ခေါ်ယူကာ ဂုဏ်ပြုကြပြီး၊ ဗိෂ္ဏုကို ဝိုင်ကුණ္ဌမှ ဖိတ်ကြား၍ အဖော်အပါများနှင့် လာရောက်သဖြင့် အခမ်းအနားသည် ကမ္ဘာလောကတစ်လျှောက် ထင်ရှားလာသည်။ ဒက္ခသည် ရောက်လာသူများကို ဂုဏ်ပြုလက်ခံကာ တ္ဝஷ္ဍṛ ဖန်ဆင်းသည်ဟု ဆိုသော နတ်ဘုံအိမ်ရာများကို ပေးအပ်၍ ဧည့်ဝတ်ပြုမှု၏ ခမ်းနားမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ ဤဖော်ပြချက်သည် ယဇ္ဉာစည်းဝေး၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို တည်ဆောက်ပေးသကဲ့သို့ ရှိဝကို မအသိအမှတ်ပြုသည့် ဒက္ခ၏ အတွင်းစိတ်နှင့် နောက်တစ်ဆင့် ပျက်ကွက်မှုကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
दाक्षयज्ञप्रस्थान-प्रश्नः (Satī Inquires about the Departure for Dakṣa’s Sacrifice)
အဓ್ಯಾಯ ၂၈ တွင် ဘြဟ္မာ၏ဝတ္ထုကနေ စတင်သည်။ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ ဒေဝတားများနှင့် ရှိများ သွားကြစဉ် စတီသည် ဂန္ဓမာဒနတောင်၌ မဏ္ဍပအတွင်း အဖော်များနှင့် အပန်းဖြေကစားနေသည်။ ထိုအခါ စန္ဒြ (လ) ထွက်ခွာသွားသည်ကို မြင်၍ ယုံကြည်ရသော မိတ်ဆွေ ဗိဇယာကို ရိုဟိဏီထံ မေးမြန်းစေသည်။ ဗိဇယာသည် စန္ဒြထံ သင့်လျော်စွာ မေးမြန်းကာ ဒက္ခယဇ္ဉ၏ အခမ်းအနားနှင့် ခရီးထွက်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို သိလာပြီး စတီထံ ပြန်လည် အပြည့်အစုံ တင်ပြသည်။ စတီ (ကာလိကာဟုလည်း ခေါ်) သဘောကျမိ၍ “ဒက္ခက ငါ့အဖေ၊ ဝီရိဏီက ငါ့အမေ ဖြစ်လျှင် ငါ့ကို—ချစ်သမီးကို—ဘာကြောင့် မဖိတ်ကြားသနည်း” ဟု စဉ်းစားသည်။ ဖိတ်မခေါ်ခြင်းသည် ဒက္ခ၏ မလေးစားမှုကို ပြသကာ မိသားစု-ယဇ္ဉအာဏာနှင့် စတီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ရှိုင်ဝသစ္စာတို့ အကြား ထိပ်တိုက်ဖြစ်မည့် အကြောင်းရင်းကို တည်ဆောက်ပေးသည်။
दक्षयज्ञे सत्या अपमानबोधः — Satī Encounters Disrespect at Dakṣa’s Sacrifice
အဓ್ಯಾಯ ၂၉ တွင် သတီသည် ဒက္ခ၏ အလွန်ကြီးမားသော ယဇ္ဈာသို့ ရောက်လာသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝတား၊ အဆုရ၊ ရှင်သန်ဉာဏ်ရှိ ရိရှီများ စုဝေးနေသည့် ပူဇော်ပွဲအဝန်းအဝိုင်း၏ တင့်တယ်လှပမှုကို သတီမြင်ရပြီး တံခါးဝတွင် ယာဉ်မှဆင်းကာ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်သည်။ သို့သော် ကြိုဆိုမှုမှာ မညီမျှဘဲ မိခင် အသိခ္နီနှင့် အစ်မများက သင့်တော်သလို ဂုဏ်ပြုကြသော်လည်း ဒက္ခက အထင်အမြင်မပေးဘဲ တမင်တကာ လျစ်လျူရှုသည်။ အခြားသူများလည်း ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မသိမသာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် တိတ်ဆိတ်နေကြသည်။ သတီသည် မိဘများကို ဦးညွှတ်ကန်တော့သော်လည်း ဘုရားများအတွက် အပိုင်းအခြားများ ခွဲဝေထားပြီး ရှိဝအတွက် အပိုင်းမရှိသည်ကို မြင်သဖြင့် အလွန်နာကျင်သည်။ ထိုအချက်က အဓိက သဘောတရားနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အချက်အချာဖြစ်လာပြီး သတီ၏ ဒေါသတက်လာသည်။ သတီက ဒက္ခကို မေးခွန်းထုတ်ကာ လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို သန့်စင်ပေးသော သမ္ဘုကို ဘာကြောင့် မဖိတ်ကြားသနည်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝ ပူဇော်ပွဲသဘောတရားကို ရှင်းလင်းကာ ရှိဝသည် ယဇ္ဈာ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း၊ ဒက္ခိဏာနှင့် အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်သူကို သိမြင်သော အကောင်းဆုံးပညာရှင်ဖြစ်သဖြင့် သူမပါသော ယဇ္ဈာသည် မပြည့်စုံဟု သတ်မှတ်သည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ပူဇော်ပွဲ၏ အလှအပကြီးမားမှုသည် အမြင့်ဆုံး ဘုရားသဘောတရားကို မလေးစားလျှင် ချက်ချင်းကျိုးပဲ့သွားကြောင်း ပြသသည်။
सतीदेव्याः योगमार्गेण देहत्यागः — Satī’s Yogic Abandonment of the Body
အဓ್ಯಾಯ ၃၀ တွင် နာရဒနှင့် ဗြဟ္မာတို့၏ မေးမြန်း–ဖြေကြားမှုဖြင့် ဒက္ခ၏ အပြစ်တင်အရှက်ခွဲမှုနောက်ပိုင်း စတီ၏ အပြုအမူကို ဖော်ပြသည်။ စတီသည် မောနီဖြစ်၍ တိတ်ဆိတ်ကာ အတွင်းသို့ စိတ်ပြန်လှည့်ပြီး ācamanam ဖြင့် သန့်စင်ကာ ယောဂအာသနာထိုင်သည်။ ထို့နောက် ပရာဏ–အပါဏ ကို ထိန်းညှိညီမျှစေခြင်း၊ ဥဒါနကို လှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် နာဗိဒေသမှ အထက်သို့ အတွင်းစင်တာများတစ်ဆင့် စိတ်သတိကို တက်စေကာ ရှိဝကို တစ်ချက်တည်း သတိရစူးစိုက်ခြင်းတို့ကို နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းပြသည်။ ယောဂဓာရဏာနှင့် အတွင်းမီးအားဖြင့် စတီသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီး မိမိအလိုတော်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို မီးလောင်၍ ပြာဖြစ်စေသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဒေဝတများနှင့် သတ္တဝါများအကြား အံ့အားသင့်ကြောက်ရွံ့သံများ ပေါ်ထွက်ကာ “ရှမ္ဘု၏ အမြတ်နိုးဆုံးသူမည်သို့ အသက်စွန့်ရသနည်း၊ မည်သူ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့်နည်း” ဟူသော သာသနာရေးဆန်သော အရှုပ်တော်ပုံအဖြစ် ထင်ဟပ်သည်။ အဓ್ಯಾಯသည် နောက်ဆက်တွဲ သာမန်မဟုတ်သော အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်စေသည့် ဇာတ်လမ်းအလှည့်အပြောင်းဖြစ်သလို ယောဂ၏ အာဏာတော်နှင့် အဓမ္မအရှက်ခွဲမှု၊ ရိုးရာအဟင်္ကာရကို ဝေဖန်သည့် သင်ခန်းစာလည်း ဖြစ်သည်။
नभोवाणी-दक्ष-निन्दा तथा सती-माहात्म्य-प्रतिपादनम् / The Celestial Voice Rebukes Dakṣa and Proclaims Satī’s Greatness
အဓ್ಯಾಯ ၃၁ သည် ဒက္ခယဇ္ဈာဇာတ်ကြောင်းအတွင်း ဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာက ပြောကြားရာတွင် ယဇ္ဈာအခမ်းအနား ဆက်လက်ကျင်းပနေစဉ် မိုးကောင်းကင်မှ ကိုယ်မဲ့သံတော် (နဘော/ဗျိုမဝါဏီ) ပေါ်ထွက်၍ ဒက္ခကို ဒေဝတားများနှင့် စုဝေးသူများရှေ့တွင် တိုက်ရိုက်ပြောဆိုသည်။ ထိုသံတော်သည် ဒက္ခ၏ မတရားမှုနှင့် လိမ်လည်ဟန်ဆောင်မှုကို ပြစ်တင်ကာ ထိုအပြုအမူများသည် ဝိညာဉ်ရေး ပျက်စီးစေပြီး ဉာဏ်အမြင်ကို မောဟဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဒဓီချီနှင့် ဆိုင်ဝအမြင်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော အာဏာရှိအကြံဉာဏ်ကို မနာခံခြင်းကို ထောက်ပြပြီး၊ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက ယဇ္ဈာမှ ထွက်ခွာကာ ပြင်းထန်သော အပစ်ဒဏ်ကို ကြေညာပြီးနောက်တောင် ဒက္ခ၏ စိတ်မပြောင်းလဲသေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် သံတော်သည် သာသနာရေးအတည်ပြုချက်သို့ ပြောင်းလဲကာ စတီသည် အမြဲတမ်း ပူဇော်ထိုက်သူ၊ လောကသုံးပါး၏ မင်္ဂလာမိခင်၊ ရှင်ကရာ၏ အခြားတစ်ဝက် (အဓာင်္ဂဘဂိနီ) ဖြစ်ပြီး စည်းစိမ်၊ ကာကွယ်မှု၊ လိုရာဆု၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် နောက်ဆုံး ဘုက္တိနှင့် မုက္တိကို ပေးသနားသူဟု ကြေညာသည်။ ဤအခန်းသည် ဒက္ခ၏ မလေးစားမှုအပေါ် သာသနာ-ယဇ္ဈာဆိုင်ရာ တိတိကျကျ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထူထောင်ပြီး စတီကို မာဟေရှဝရီအဖြစ် မြှောက်တင်ကာ သူမ၏ ဂုဏ်သိက္ခာသည် လောကမင်္ဂလာနှင့် ဓမ္မနှင့် ယဇ္ဈာကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ပြသသည်။
व्योमवाणी-श्रवणं, गणानां शरणागमनं, सती-दाह-वृत्तान्तः — Hearing the Heavenly Voice; The Gaṇas Seek Refuge; Account of Satī’s Self-Immolation
အဓ್ಯಾಯ ၃၂ သည် ဒက္ခ၏ ယဇ်ပူဇော်ပွဲ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခအပြီး အကျိုးဆက်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ နာရဒသည် «ကောင်းကင်အသံ» (vyoma-gir) ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ ဒက္ခနှင့် အခြားသူများ ဘာလုပ်ခဲ့ကြသနည်း၊ ရှုံးနိမ့်သွားသော ရှီဝဂဏများ ဘယ်သို့ သွားကြသနည်းဟု ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဒေဝများနှင့် ပွဲတက်သူများသည် ကောင်းကင်အသံကြောင့် အံ့အားသင့်၍ တိတ်ဆိတ်ကာ မသိမသာဖြစ်နေကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘൃဂု၏ မန္တရအာနုဘော်ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့သော ဂဏဝီရများသည် ပြန်လည်စုစည်းကြပြီး အသက်ရှင်ကျန်သော ဂဏများသည် ရှီဝကို အားကိုးရာအဖြစ် ချဉ်းကပ်ကြသည်။ သူတို့က ဦးညွှတ်ကာ ဒက္ခ၏ မာန်မာန၊ စတီ၏ အရှက်ခွဲခံရမှု၊ ရှီဝ၏ ယဇ်ဝေစုကို ပယ်ချခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းသော စကားများနှင့် ဒေဝများ၏ မလေးစားမှုတို့ကို အပြည့်အစုံ တင်ပြကြသည်။ ထို့နောက် စတီသည် ရှီဝကို ဖယ်ထုတ်ထားသည်ကို မြင်၍ ဒေါသထွက်ကာ ဖခင်ကို ပြစ်တင်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကို မီးလောင်စေသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ရှက္တိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ရှီဝ၌ အားကိုးခြင်း၊ သာသနာတော်ကို စော်ကားခြင်း၏ အပြစ်ကြီးမှုနှင့် အဓမ္မယဇ်၏ ကမ္မ-ကောသမစ် အကျိုးဆက်များကို အလေးပေးသည်။
वीरभद्रस्य गमनप्रस्थानम् — Vīrabhadra’s Departure for Dakṣa’s Sacrifice
အဓ್ಯಾಯ ၃၃ တွင် ဒက္ခယဇ္ဉာဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်တိုးတက်စေပြီး၊ သီဝ၏ အမိန့်ရရှိသည်နှင့်တပြိုင်နက် သီဝ၏တပ်ဖွဲ့များ ချက်ချင်းလှုပ်ရှားလာပုံကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ဗီရဘဒ္ဒရသည် ပျော်ရွှင်စွာ နာခံ၍ မဟေရှဝရအား ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉာမဏ္ဍပ (မခ) သို့ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွားကြောင်း ပြောသည်။ သီဝသည် “ဂုဏ်တင့်တယ်မှုအတွက်” ဟုဆိုကာ ဂဏများ မရေမတွက်နိုင်အောင်ကို အဖော်အဖြစ် စေလွှတ်ပြီး၊ ရာဇဝင်တော်လှန်သည့် လှည့်လည်ပွဲနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မလွဲမသွေဖြစ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဂဏများသည် ဗီရဘဒ္ဒရ၏ ရှေ့နောက်တွင် စီတန်းကာ ရုဒ္ဒရသဘောရှိကြပြီး၊ ဗီရဘဒ္ဒရ၏ စစ်မက်ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် သီဝ၏ အလှဆင်ပုံစံဖြင့် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာတန်ခိုးပြည့်ဝသည်—လက်မောင်းကြီးများ၊ မြွေအလှဆင်များနှင့် ရထားစီးလျက်။ ထို့နောက် စီးနင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ကာကွယ်သူများကို စာရင်းပြုဖော်ပြကာ ခြင်္သေ့၊ အခြားကြမ်းတမ်းသတ္တဝါများ၊ ဆင်များ၊ ရေသတ္တဝါများနှင့် ပေါင်းစပ်သတ္တဝါများအထိ ပါဝင်သဖြင့် ဒဏ္ဍာရီဆန်သော စစ်ခရီးပွဲတော်အလှကို တည်ဆောက်သည်။ မင်္ဂလာလက္ခဏာများလည်း ပေါ်ထွက်လာပြီး—ဆန္ဒပြည့်ပင်များမှ ပန်းမိုးရွာသကဲ့သို့ ပန်းများကျလာကာ၊ ဂဏများက ချီးမွမ်းသီချင်းဆို၍ ပျော်ရွှင်စွာ ခရီးဆက်ကြသည်။ ဤအခန်းသည် သီဝ၏ အမိန့်မှ ယဇ္ဉာတွင် မကြာမီ ဖြစ်မည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုသို့ ကူးပြောင်းစေသော ချိတ်ဆက်ချက်ဖြစ်ပြီး၊ သီဝ၏ အာဏာ၊ ဂဏ-သက္တိ၏ စုပေါင်းတန်ခိုးနှင့် သီဝကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကြောင့် ရိုးရာယဇ္ဉာအပေါ် ကျရောက်မည့် အကျိုးဆက်များကို ထင်ရှားစေသည်။
उत्पातवर्णनम् / Description of Portents at Dakṣa’s Sacrifice
အဓ್ಯಾಯ ၃၄ တွင် ဘြဟ္မာသည် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကွင်း၌ ဗီရဘဒ္ဒရနှင့် ရှိဝ၏ ဂဏများ လှုပ်ရှားလာစဉ် ပေါ်ပေါက်သော အုတ်ပါတ (မကောင်းသင်္ကေတများ) ကို ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် တုန်ခါ/ကြွက်သားတက်ခြင်းကဲ့သို့ မင်္ဂလာမရှိသင်္ကေတများ၊ ယဇ్ఞနေရာ၌ မြေငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ နေ့လယ်ခင်းတွင် ကောင်းကင်အလွန်ထူးဆန်းခြင်း (နေမင်းအရောင်ပြောင်း၊ အလင်းဝိုင်းများစွာ)၊ မီးတောက်သကဲ့သို့ မိုးကြယ်ကျခြင်း၊ ကြယ်များ ကွေ့ကောက်၍ အောက်သို့ရွေ့ခြင်း၊ လင်းတ၊ မြေခွေးတို့၏ အော်သံကဲ့သို့ အန္တရာယ်သင်္ကေတများ၊ ဖုန်ထူသော လေပြင်း၊ လေဝဲနှင့် မီးတောက်ပစ္စည်းများ မိုးရွာသကဲ့သို့ ကျခြင်းတို့ကို စာရင်းပြုထားသည်။ ဤအရာများသည် ယဇ్ఞပျက်စီးမည်ကို ကြိုတင်သတိပေးပြီး ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်သည် ရိတု-ဓမ္မပျက်ယွင်းမှုကို ထင်ဟပ်ကြောင်း ပြသသည်။
दक्षस्य विष्णुं प्रति शरणागतिḥ — Dakṣa’s Appeal to Viṣṇu and the Teaching on Disrespect to Śiva
အဓ್ಯಾಯ ၃၅ တွင် ဒက္ခ (Dakṣa) သည် ယဇ္ဉာကို ကာကွယ်သူ ဗိဿနု (Viṣṇu) ထံ မိမိ၏ ယဇ္ဉာ မပျက်စီးစေရန် တောင်းပန်ကာ မိမိနှင့် သမာဓိရှိသူတို့ကို ကာကွယ်ပေးရန် ဆုတောင်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဒက္ခသည် ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ဗိဿနု၏ ခြေတော်၌ လဲကျ၍ ရှရဏာဂတိ ပြုသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဗိဿနုက ဒက္ခကို ထူထောင်ကာ ရှိဝ (Śiva) ကို သတိရ၍ ရှိဝ-တတ္တဝကို သိသူအဖြစ် ပြန်လည်ဟောကြားသည်။ ဟရီက ဒက္ခ၏ အခြေခံအပြစ်မှာ သင်္ကရာ (Śaṅkara) ကို အဝဇ္ဈာ—မလေးစားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ အရှင်ကို မလေးစားခြင်းသည် လုပ်ငန်းများကို အကျိုးမဲ့စေပြီး အန္တရာယ်များ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ မထိုက်တန်သူကို ဂုဏ်ပြု၍ ထိုက်တန်သူကို မဂုဏ်ပြုသောနေရာတွင် ဆင်းရဲမှု၊ သေဆုံးမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု သုံးပါး ပေါ်လာမည်ဟု အဖော်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ္ဉာအရေးအခင်းသည် ပူဇော်ပွဲအမှားမက၊ သဘောတရား-ကျင့်ဝတ် ပြောင်းပြန်မှုဖြစ်ပြီး ဝೃಷဓွဇ (Śiva) ကို ပြန်လည်ဂုဏ်ပြုရမည်ဟု သင်ကြားသည်။
देव-गण-समरः (Devas and Śiva’s Gaṇas Engage in Battle)
အဓ್ಯಾಯ ၃၆ တွင် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကွင်း၌ ဖြစ်ပွားသော အရေးအခင်းသည် ပွင့်လင်းစစ်ပွဲသို့ တိုးမြှင့်သွားပုံကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက အင်ဒြာသည် မာနကြီး၍ မလေးစားသဘောဖြင့် ဒေဝတားများကို စုစည်းကာ မိမိတို့၏ ဝါဟနာများပေါ်စီးလာကြသည်ဟု ဆိုသည် (အင်ဒြာ—အဲရာဝတ၊ ယမ—ကျွဲ၊ ကုဗေရ—ပုဿပက)။ သွေးထွက်ဒေါသထွက်နေသော ဒက္ခက ယဇ్ఞကြီးကို ဒေဝတားတို့၏ အင်အားပေါ် မူတည်၍ စတင်ထားပြီး သူတို့၏ အာဏာသည် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးရန် “ပရမာဏ” (အာဏာပိုင်အာမခံ) ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။ ထိုစကားကြောင့် ဒေဝတားများ စစ်ထဲသို့ တိုးဝင်ကာ ဒေဝစစ်တပ်နှင့် ရှိဝ၏ ဂဏများအကြား စစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသည်။ လောကပါလများ (အင်ဒြာ စသည်) ကို ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်နေကြသည်ဟု ဖော်ပြကာ သူတို့၏ ရန်လိုမှုသည် တရားမျှတကာကွယ်မှုမဟုတ်ဘဲ အဝိဇ္ဇာဟု သဘောတရားဆန်စွာ ရှင်းလင်းသည်။ လှံ၊ မြားနှင့် သင်္ခါ၊ ဒရမ်၊ ကက်တယ်ဒရမ်တို့၏ ဟုန်းဟုန်းသံများဖြင့် ယဇ్ఞကွင်းသည် စစ်မြေပြင်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး ရှိဝ၏ ရှိနေမှုမပါသော ယဇ్ఞက ကမ္ဘာလောကအနှောင့်အယှက်ကို ဖြစ်စေကြောင်း ပြသသည်။
वीरभद्र–देवयुद्धवर्णनम् (Vīrabhadra and the Battle with the Devas)
အဓ್ಯಾಯ ၃၇ တွင် ဒက္ခယဇ္ဈနောက်ဆက်တွဲကို စစ်ရေးသဘောဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ပဋိပက္ခတိုးမြှင့်လာပုံကို ပြောရာတွင်၊ ဝီရဘဒ္ဒရသည် အန္တရာယ်ဖယ်ရှားသူ ရှင်ကရာကို နှလုံးထဲတွင် သတိရကာ ဒေဝရထားတက်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး လက်နက်များကို ပြင်ဆင်ပြီး ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သည်။ ဝိෂ္ဏုက ပာဉ္စဇနျယ သင်္ခကို မှုတ်ကာ ယခင်က စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးခဲ့သော ဒေဝများကို ပြန်လည်စုရုံးစေသည်။ ထို့နောက် ရှိဝ၏ ဂဏများနှင့် လောကပာလ၊ ဝသု၊ အာဒိတျယတို့အကြား ကြောက်မက်ဖွယ် ဒွန္ဒွ-ယုဒ္ဓ (နှစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲ) များ ဖြစ်ပွားပြီး အော်ဟစ်သံများ တုန်လှုပ်စေသည်။ နန္ဒိန်သည် အိန္ဒြာနှင့် ရင်ဆိုင်ကာ အခြားကာကွယ်သူများလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဂဏခေါင်းဆောင်များနှင့် တိုက်ခိုက်ကြသည်။ တိုက်ပွဲတွင် နှစ်ဖက်လုံး၏ သတ္တိကို ထင်ဟပ်စေပြီး တစ်ဖက်တစ်ဖက် “သတ်ဖြတ်” သကဲ့သို့ ဖော်ပြခြင်းသည် ပုရာဏသဘောအရ ကောစမစ်အင်အားကို ပြသခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ရှိဝကို ကာကွယ်ရာ အားကိုးရာအဖြစ် သတိရခြင်းနှင့် ယဇ္ဈစည်းကမ်းကို ကာကွယ်ရန် ဒေဝအဆင့်ဆင့် စုရုံးခြင်း၊ ဂဏများသည် ရှိဝ၏ ပြုပြင်သည့် ဒဏ်ခတ်က怒၏ ကိရိယာဖြစ်ခြင်းကို အဓိကထားသည်။
दधीच-शाप-हेतु-वर्णनम् / The Cause of Dadhīca’s Curse (Explaining Viṣṇu’s Role at Dakṣa’s Sacrifice)
အဓ್ಯಾಯ ၃၈ တွင် ရှီဝကို မလေးစားသည့် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဈာတွင် ဟရီ (ဗိဿနု) ဘာကြောင့် သွားရောက်ပါဝင်ခဲ့သနည်းကို မေးခွန်း–အဖြေ ပုံစံဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ စူတာက နာရဒသည် ဘြဟ္မာ၏ အကြောင်းပြချက်ကို ကြားပြီး အံ့ဩကာ ဟရီ၏ ပါဝင်မှုနှင့် ရှီဝ၏ ဂဏများနှင့် တိုက်ခိုက်မှု၏ အကြောင်းရင်းကို တိတိကျကျ မေးမြန်းကြောင်း ပြောသည်။ နာရဒ၏ သံသယမှာ သမ္ဘု၏ ပျက်စီးစေသော အင်အားကြီးမားမှုကို သိနေသော်လည်း ရှီဝ၏ အစေခံများနှင့် စစ်ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်တော်သကဲ့သို့ ထင်ရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာက အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဗိဿနုသည် ရှေးက ရှင် ဒဓီချ၏ ရှာပကြောင့် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာမှ လွဲချော်သွားခဲ့ပြီး ထိုမောဟအောက်တွင် နတ်များနှင့်အတူ ဒက္ခယဇ္ဈာသို့ သွားခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ရှာပ၏ မူလကို စတင်ဖော်ပြကာ ရိုးရာမှတ်တမ်းတွင် ပါသော ဘုရင် က္ရှုဝနှင့် ဒဓီချ၏ နီးကပ်မှုကို မိတ်ဆက်သည်။ တပဿာနှင့် ဆက်စပ်သည့် အငြင်းပွားမှုတစ်ရပ်က လောကသုံးပါးတစ်လျှောက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အငြင်းပွားမှုကြီးသို့ ပြန့်နှံ့ပြီး ဝဏ္ဏများအနက် မည်သူက श्रेष्ठ ဖြစ်သနည်းဟူသော အငြင်းအခုံထိ ရောက်လာသည်။ ရှီဝဘက်တနှင့် ဝေဒသိ ဒဓီချက ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) ၏ အထက်မြတ်မှုကို အတည်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ဒက္ခယဇ္ဈာ၌ ဗိဿနု၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရှီဝကို သိသိသာသာ ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရှာပနှင့် သီလ–ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဓမ္မ၊ မာနနှင့် ဘက္တိ၏ သဘောတရားကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်ရန် အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။
दधीचाश्रमगमनम् — Viṣṇu’s Disguise and Dadhīca’s Fearlessness (Kṣu’s Request)
အဓ್ಯಾಯ ၃၉ တွင် ရှင်ဒဓီချာ၏ အာရှရမ်၌ ဖြစ်ပွားသော ဆွေးနွေးခန်းကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက က္ရှု မင်း၏ အရေးကိစ္စနှင့် ဆက်စပ်၍ တစ်ပါးသော ဒေဝတစ်ပါးက ဗြာဟ္မဏ ရုပ်ဖျက်ဖြင့် လာရောက်သည်ဟု ပြောသည်—ဤသည်မှာ ဒေဝ၏ ချလ (လျှို့ဝှက်ကွယ်ဝှက်မှု) ဖြစ်သည်။ လာရောက်သူမှာ ဗိဿနု (ဇနာဒန/ဟရီ) ဖြစ်ပြီး ဒဓီချာထံမှ ပရသဒ်/အပေးအယူတစ်ရပ်ကို တောင်းခံသည်။ ရှိဝဘက်တော်ကြီးဖြစ်သော ဒဓီချာသည် ရုဒြ၏ ကရုဏာနှင့် အတိတ်–ပစ္စုပ္ပန်–အနာဂတ် သုံးကာလ ဉာဏ်ကြောင့် ရုပ်ဖျက်ကို ချက်ချင်း သိမြင်ကာ ဖော်ထုတ်သည်။ သူသည် လှည့်စားမှုကို စွန့်၍ မူရင်းရုပ်ကို ထင်ရှားစေကာ သင်္ကရာ (ရှီဝ) ကို သတိရရန် ဗိဿနုအား ညွှန်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ဤဖြစ်ရပ်ကို ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် သမာဓိကို စမ်းသပ်ခြင်းဟု သတ်မှတ်ကာ ရှီဝကို ပူဇော်သတိရသူသည် ဒေဝများနှင့် ဒိုင်တျာများရှေ့တွင်ပင် မကြောက်မရွံ့ဟု ကြေညာပြီး စိုးရိမ်ချက်ရှိလျှင် အမှန်တကယ် ပြောရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ အဓ್ಯಾಯသည် က္ရှု၏ အကျိုးလိုလားသော လှည့်ကွက်စိတ် (khalabuddhi) နှင့် ရုဒြ၏ ပရသာဒမှ ပေါ်ထွန်းသော ဒဓီချာ၏ ဉာဏ်နှင့် အဘယကို နှိုင်းယှဉ်ပြကာ နောက်ပိုင်း ပရသဒ်ဆွေးနွေးမှုနှင့် သီလ–သဒ္ဓာ အဓိပ္ပါယ်များသို့ လမ်းဖွင့်ပေးသည်။
दक्षयज्ञोत्तरवृत्तान्तः (Post–Dakṣa-Yajña Developments and the Appeal to Viṣṇu)
အဓ್ಯಾಯ ၄၀ တွင် ဝီရဘဒ္ဒရနှင့် ရုဒ္ရဂဏများက ဒက္ခယဇ္ဉကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ဖြစ်ပွားသည့် အကျိုးဆက်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ နာရဒသည် ဝီရဘဒ္ဒရ ကိုင်လာသို့ ပြန်သွားပြီးနောက် ဘာဖြစ်ခဲ့သနည်းဟု ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက ရုဒ္ရတပ်ဖွဲ့ကြောင့် ရှုံးနိမ့်ဒဏ်ရာရသော ဒေဝများနှင့် မုနိများသည် ဘြဟ္မာလောကသို့ လာရောက်ကန်တော့၍ မိမိတို့ဒုက္ခကို အသေးစိတ်တင်ပြကြောင်း ပြောသည်။ ဒက္ခကို ‘သား’ ဟု သဘောထားသည့် အံ့အားသင့်ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ယဇ္ဉစနစ် ပျက်ကွက်မှုကြောင့် ဘြဟ္မာသည် ဒေဝလောကအကျိုးကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် အရေးပေါ်ကုထုံးကို စဉ်းစားပြီး ဒက္ခကို ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ ရပ်တန့်ခဲ့သော ယဇ္ဉကို ပြီးစီးစေရန် ဆုံးဖြတ်လိုသည်။ လွယ်ကူသော ဖြေရှင်းချက်မတွေ့သဖြင့် ဘြဟ္မာသည် ဗိဿနုကို ဘက်တော်မူကန်တော့၍ အချိန်မီ အကြံဉာဏ်ရပြီး ဒေဝများ၊ ရှင်သန်သူတော်များနှင့်အတူ ဗိဿနု၏ နေရာသို့ သွားကာ ချီးမွမ်းပူဇော်၍ အဓ္ဝရ ပြီးစီးစေရန်၊ ဒက္ခက ယဇ္ဉပြုသူအဖြစ် ပြန်လည်ရပ်တည်စေရန်နှင့် ဒေဝ-မုနိတို့ ကျန်းမာချမ်းသာရေး ပြန်ရစေရန် တောင်းပန်ကြသည်။
देवस्तुतिः—शिवस्य परब्रह्मत्वं, मायाशक्तिः, कर्मफलप्रदातृत्वं च (Devas’ Hymn: Śiva as Parabrahman, Māyā-Śakti, and Giver of Karmic Fruits)
အဓ್ಯಾಯ ၄၁ သည် ဗိဿနုနှင့် အခြားဒေဝတားတို့က မဟာဒေဝရှီဝအား ဆုတောင်းသီချင်း/မေးမြန်းချက်အဖြစ် တင်ပြသော သဘောတရားအလွန်နက်ရှိုင်းသည့် စတုတိ ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ရှီဝကို ဣရှ္ဝရ/ရှမ္ဘု ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မနတ်နှင့် ဝါစ (စကား) ထက်လွန်သော ပရဗြဟ္မန် ဟူ၍လည်းကောင်း အတည်ပြုကြသော်လည်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါများကို မောဟဖြစ်စေသော “ပရာမာယာ” ကို ရှီဝက မိမိလွတ်လပ်မှုဖြင့် အသုံးပြုခြင်းကိုလည်း ထောက်ပြကြသည်။ ရှီဝသည် မိမိ၏ ရှီဝရှက္တိဖြင့် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းထိန်းသိမ်းသူဖြစ်ကြောင်းကို ပင့်ကူအိမ်ယာ ဥပမာဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ပြင် လောကနှင့် ဝေဒဘောင် (စေတု) ကို တည်ထောင်သူ၊ ယဇ္ဉာ/ကရတု အစီအစဉ်ကို စတင်သူ၊ ကမ္မဖလ အားလုံးကို အမြဲပေးအပ်သူဟု ဖော်ပြသည်။ သဒ္ဓါရှိ၍ သုဒ္ဓဓမ္မကိုလိုက်နာသော ဝေဒပညာရှင်များနှင့် မနာလိုမောဟဖြစ်၍ ကြမ်းတမ်းစကားဖြင့် အခြားသူကို ထိခိုက်စေသူများကို နှိုင်းယှဉ်ကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ထိုသဘောဆိုးများကို တားဆီးပြုပြင်ပေးရန် ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကို တောင်းခံ၍ အဆုံးသတ်သည်။
दक्षयज्ञ-प्रसङ्गे देवतानां आश्वासनं तथा दण्डविधानम् | Consolation of the Devas and the Ordinance of Consequences in the Dakṣa-Yajña Episode
အဓ್ಯಾಯ ၄၂ သည် ဒက္ခယဇ္ဉ ဖြစ်ရပ်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ရှမ္ဘု (ရှီဝ) သည် ဘြဟ္မာနှင့် ဣရှ/ဣရှဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒေဝတားများ၊ ရှင်ရသီများ၏ တောင်းပန်ညှိနှိုင်းမှုကြောင့် စိတ်ငြိမ်သက်လာသည်ဟု ပြောသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် ဗိෂ္ဏုနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ကရုဏာနှင့် သတိပေးပြုပြင်လိုသော စိတ်ဖြင့် အားပေးနှစ်သိမ့်သည်။ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉကို ဖျက်ဆီးခြင်းသည် မတရားမုန်းတီးမှုကြောင့် မဟုတ်ဘဲ မာယာအောက်ရှိ ရန်လိုမှုနှင့် မောဟကြောင့် ဖြစ်လာသော ဓမ္မတရားအရ အကျိုးဆက်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြပြီး၊ အခြားသူကို ထိခိုက်စေခြင်း သို့မဟုတ် အရှက်ခွဲခြင်းကို မလိုက်နာသင့်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်သူများအတွက် အကျိုးဆက်နှင့် ရိုးရာပြန်လည်စီမံမှုများကို သတ်မှတ်သည်—ဒက္ခ၏ ခေါင်းကို ဆိတ်ခေါင်းသဏ္ဍာန်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း၊ မိတ္တရနှင့် ဆက်စပ်၍ ဘဂ၏ မြင်ကွင်းချို့ယွင်းခြင်း၊ ပူရှန်၏ သွားကျိုး၍ စားသောက်ပုံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ဘൃဂု၏ ဆိတ်မုတ်ဆိတ်ကဲ့သို့ အမှတ်အသားရခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အရှွင်နှစ်ပါးသည် ပူရှန်နှင့် ဆက်စပ်သော တာဝန်ရပြီး၊ အဓွရျု/ရစ်ဝစ် တာဝန်များကို ပြန်လည်ခွဲဝေကာ ရှီဝ၏ ကရုဏာအာဏာအောက်တွင် ယဇ္ဉအစီအစဉ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
भक्तिभेदाः—ज्ञानप्रधानभक्तेः प्रशंसा (Grades of Devotees and the Praise of Knowledge-Centered Devotion)
ဤအခန်းသည် ဒက္ခယဇ္ဈနောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်ကို အခြေခံထားသော စတီခဏ္ဍ၏ ဆွေးနွေးမှုကို ပိတ်သိမ်းကာ ဇာတ်လမ်းမှ သဘောတရားသင်ကြားမှုသို့ ပြောင်းလဲတင်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ရာမေရှ (ဗိဿနု)၊ ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတား၊ ရှိသီတို့က မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းသဖြင့် သမ္ဘူ ပျော်ရွှင်တော်မူကြောင်း ပြောသည်။ သမ္ဘူသည် မေတ္တာမျက်စိဖြင့် စုဝေးသူတို့ကို ကြည့်ကာ ဒက္ခကို တိုက်ရိုက်ဟောကြားသည်—ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်အဖြစ် လွတ်လပ်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်၍ “ဘက်တိတို့အပေါ် မူတည်” သည်ဟု။ ထို့နောက် ဘုရားပူဇော်သူကို ၄ မျိုး—အာရ္တ (ဒုက္ခရောက်သူ)၊ ဇိဇ္ဈာသု (အသိပညာရှာသူ)၊ အာရ္ထာရ္ထီ (အကျိုးအမြတ်ရှာသူ)၊ ဂျ္ဉာနီ (သိမြင်သူ)—ဟု ခွဲကာ ဂျ္ဉာနီကို အမြင့်ဆုံး၊ အချစ်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်သည်။ ဝေဒန္တ-श्रुति အခြေပြုသော အသိပညာနှင့် ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်းဖြင့်သာ ရှိဝကို ရောက်နိုင်ကြောင်း၊ အသိမရှိသူတို့သည် နားလည်မှုကန့်သတ်ဖြင့် ကြိုးစားကြောင်း ထပ်မံဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဝေဒဖတ်ခြင်း၊ ယဇ္ဈ၊ ဒါန၊ တပသ်တို့ကို ကမ္မအဖြစ်သာ လုပ်လျှင် ရှိဝသိမြင်မှု မရနိုင်ဟု အပြင်ပန်းအကျင့်များကို ဝေဖန်သည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ္ဈဖျက်ဆီးမှုကို ပူဇော်ပွဲအလွန်အကျွံကို သင်ခန်းစာပေးသည့်အဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ပြကာ ဂျ္ဉာနပါဝင်သော ဘက်တိဖြင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်။