
အဓ್ಯಾಯ ၄၂ သည် ဒက္ခယဇ္ဉ ဖြစ်ရပ်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ရှမ္ဘု (ရှီဝ) သည် ဘြဟ္မာနှင့် ဣရှ/ဣရှဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒေဝတားများ၊ ရှင်ရသီများ၏ တောင်းပန်ညှိနှိုင်းမှုကြောင့် စိတ်ငြိမ်သက်လာသည်ဟု ပြောသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် ဗိෂ္ဏုနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ကရုဏာနှင့် သတိပေးပြုပြင်လိုသော စိတ်ဖြင့် အားပေးနှစ်သိမ့်သည်။ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉကို ဖျက်ဆီးခြင်းသည် မတရားမုန်းတီးမှုကြောင့် မဟုတ်ဘဲ မာယာအောက်ရှိ ရန်လိုမှုနှင့် မောဟကြောင့် ဖြစ်လာသော ဓမ္မတရားအရ အကျိုးဆက်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြပြီး၊ အခြားသူကို ထိခိုက်စေခြင်း သို့မဟုတ် အရှက်ခွဲခြင်းကို မလိုက်နာသင့်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်သူများအတွက် အကျိုးဆက်နှင့် ရိုးရာပြန်လည်စီမံမှုများကို သတ်မှတ်သည်—ဒက္ခ၏ ခေါင်းကို ဆိတ်ခေါင်းသဏ္ဍာန်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း၊ မိတ္တရနှင့် ဆက်စပ်၍ ဘဂ၏ မြင်ကွင်းချို့ယွင်းခြင်း၊ ပူရှန်၏ သွားကျိုး၍ စားသောက်ပုံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ဘൃဂု၏ ဆိတ်မုတ်ဆိတ်ကဲ့သို့ အမှတ်အသားရခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အရှွင်နှစ်ပါးသည် ပူရှန်နှင့် ဆက်စပ်သော တာဝန်ရပြီး၊ အဓွရျု/ရစ်ဝစ် တာဝန်များကို ပြန်လည်ခွဲဝေကာ ရှီဝ၏ ကရုဏာအာဏာအောက်တွင် ယဇ္ဉအစီအစဉ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । श्रीब्रह्मेशप्रजेशेन सदैव मुनिना च वै । अनुनीतश्शंभुरासीत्प्रसन्नः परमेश्वरः
ဗြဟ္မာကဆိုသည်—အမြဲတမ်း ဂုဏ်သရေရှိသော ဗြဟ္မေရှ၊ ဣရှ (ရုဒ္ရ) နှင့် ပရာဇာပတိ တို့က မုနိနှင့်အတူ ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်သဖြင့် အမြင့်ဆုံးအရှင် သမ္ဘု သည် ကြည်နူးနှစ်သက်၍ သနားကြင်နာလာ하였다။
Verse 2
आश्वास्य देवान् विष्ण्वादीन्विहस्य करुणानिधिः । उवाच परमेशानः कुर्वन् परमनुग्रहम्
ဗိဿနုတို့အစရှိသော ဒေဝတားများကို သက်သာစေပြီး နူးညံ့စွာ ပြုံးလျက် ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော ပရမေရှာန သခင်သည် အမြင့်ဆုံး ကရုဏာတော်ကို ပေးအပ်ကာ မိန့်ကြား하였다။
Verse 3
श्रीमहादेव उवाच । शृणुतं सावधानेन मम वाक्यं सुरोत्तमौ । यथार्थं वच्मि वां तात वां क्रोधं सर्वदासहम्
သီရိ မဟာဒေဝက မိန့်တော်မူသည်—“နတ်တို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးတို့၊ ငါ၏စကားကို သတိထား၍ နားထောင်ကြလော့။ ချစ်သားတို့၊ အမှန်တရားကို အမှန်အတိုင်း ငါပြောမည်—အကြောင်းမူကား သင်တို့၏ အမျက်ကို အစဉ်တစိုက် ခံနိုင်၍ ထိန်းချုပ်နိုင်သူမှာ ငါဖြစ်သည်။”
Verse 4
नाघं तनौ तु बालानां वर्णमेवानुचिंतये । मम मायाभिभूतानां दंडस्तत्र धृतो मया
«အပြစ်မဲ့သောကလေးတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အပြစ်ကို မစဉ်းစားပါ; သူတို့၏ မူလသဘာဝကိုသာ စဉ်းစား၏။ သို့ရာတွင် ငါ၏ မာယာကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရသူတို့အတွက် ထိန်းချုပ်ရန် ဒဏ်ခတ်မှုကို ထိုနေရာ၌ ငါတည်ထား၏»။
Verse 5
दक्षस्य यज्ञभंगोयं न कृतश्च मया क्वचित् । परं द्वेष्टि परेषां यदात्मनस्तद्भविष्यति
«ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞပျက်စီးမှုကို ငါသည် မည်သည့်အခါမျှ မလုပ်ခဲ့။ သို့ရာတွင် အမြင့်မြတ်သော အရှင်ကို မုန်းတီးသူသည် အခြားသူတို့အပေါ် ရည်ရွယ်သမျှ အကျိုးဆက်သည် မိမိကိုယ်ပေါ်သို့ ပြန်လှန်လာမည်»။
Verse 6
परेषां क्लेदनं कर्म न कार्यं तत्कदाचन । परं द्वेष्टि परेषां यदात्मनस्तद्भविष्यति
«အခြားသူတို့ကို နာကျင်စေသော အလုပ်ကို မည်သည့်အခါမျှ မလုပ်သင့်။ အခြားသူတို့အပေါ် ပို့လွှတ်သော အန္တရာယ် သို့မဟုတ် မုန်းတီးမှု၏ အကျိုးဆက်သည် မိမိကိုယ်ပေါ်သို့ပင် ပြန်လာမည်»။
Verse 7
दक्षस्य यज्ञशीर्ष्णो हि भवत्वजमुखं शिरः । मित्रनेत्रेण संपश्येद्यज्ञभागं भगस्सुरः
«ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞခေါင်းသည် ဆိတ်မျက်နှာပါသော ခေါင်းဖြစ်ပါစေ။ ထို့ပြင် ဘဂါ နတ်သည် မိတ္တရ၏ မျက်စိဖြင့်သာ ယဇ్ఞအပိုင်းကို မြင်နိုင်ပါစေ»။
Verse 8
पूषाभिधस्सुरस्तातौ दद्भिर्यज्ञसुपिष्टभुक् । याजमानैर्भग्नदंतस्सत्यमेतन्मयोदितम्
အချစ်တော်ရေ၊ ပူရှန် (Pūṣan) ဟုခေါ်သော ဒေဝတော်သည် ယဇမာနပုရောဟိတ်တို့ကြောင့် သွားကျိုးကာ၊ ယဇ္ဉာဟဝိစ်ကို ကြိတ်နယ်ပြီးမှသာ စားသုံးရ၏။ ဤသည်မှာ ငါပြောကြားသကဲ့သို့ အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်။
Verse 9
बस्तश्मश्रुर्भवेदेव भृगुर्मम विरोध कृत् । देवाः प्रकृतिसर्वांगा ये म उच्छेदनं ददुः
“ငါ့ကို ရန်ပြုခဲ့သော ဘೃဂု (Bhṛgu) သည် ဆိတ်မုတ်ဆိတ်နှင့် နှုတ်ခမ်းမွှေးကဲ့သို့ ဖြစ်ပါစေ။ ထို့ပြင် ပရကృతိ (Prakṛti) နှင့် ချည်နှောင်ထားသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများရှိပြီး ငါ့ကို ဖြတ်တောက်ပယ်ချခြင်း (အပယ်ခံ၊ အရှက်ခွဲခြင်း) ကို ပေးခဲ့သော ဒေဝတို့သည် ပျက်စီးခြင်းကို တွေ့ကြုံပါစေ။”
Verse 10
बाहुभ्यामश्विनौ पूष्णो हस्ताभ्यां कृतवाहकौ । भवंत्वध्वर्यवश्चान्ये भवत्प्रीत्या मयोदितम्
“အရှွိနီကုမာရ (Aśvinī-kumāra) နှစ်ပါးသည် သင်၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက် ဖြစ်ပါစေ။ ပူရှန် (Pūṣan) သည် သင်၏ အာဟာရပေးသူ ဖြစ်ပါစေ။ လက်များသည် ယဇ္ဉာကိရိယာများကို သယ်ဆောင်ကိုင်တွယ်သူ ဖြစ်ပါစေ။ အဓ္ဝရျု (Adhvaryu) ပုရောဟိတ်တို့နှင့် အခြား ရိတုအမှုထမ်းများလည်း သင်၏ အစေခံအဖြစ် ပေါ်ထွန်းပါစေ။ ဤကို သင်နှစ်သက်စေရန် ငါကြေညာသည်။”
Verse 11
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानो विरराम दयान्वितः । चराचरपतिर्देवः सम्राट् वेदानुसारकृत्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်– ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် ကရုဏာပြည့်ဝသော ပရမေရှာန (အမြင့်မြတ်သခင်) သည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သော ထိုဒေဝသမရတ်သည် ဝေဒတို့နှင့် ကိုက်ညီစွာသာ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။
Verse 12
तदा सर्व सुराद्यास्ते श्रुत्वा शंकरभाषितम् । साधुसाध्विति संप्रोचुः परितुष्टाः सविष्ण्वजाः
ထို့နောက် ဒေဝတို့နှင့် ကောင်းကင်သားတို့ အားလုံးသည် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ၏ မိန့်တော်ကို ကြားသိပြီး “ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏” ဟု ချီးမွမ်းကြကာ၊ ဗိෂ္ဏု (Viṣṇu) ၏ အနုယာယီများနှင့်အတူ အလွန်ပင် စိတ်ကျေနပ်ကြ၏။
Verse 13
ततश्शंभुं समामंत्र्य मया विष्णुस्सुरर्षिभिः । भूयस्तद्देवयजनं ययौ च परया मुदा
ထို့နောက် သမ္ဘူ (သီဝနတ်မင်း) ထံမှ ခွင့်ပန်ပြီးနောက် ဗိဿနိုးနတ်မင်းသည် ကျွန်ုပ်နှင့် နတ်ရသေ့များနှင့်အတူ နတ်တို့၏ ယဇ်ပူဇော်ပွဲသို့ အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် တစ်ဖန် ကြွမြန်းတော်မူခဲ့သည်။
Verse 14
एवं तेषां प्रार्थनया विष्णुप्रभृतिभिस्सुरैः । ययौ कनखलं शंभुर्यज्ञवाटं प्रजापतेः
ထိုသို့ဖြင့် ဗိဿနိုးနတ်မင်း ဦးဆောင်သော နတ်တို့၏ အလေးအနက် တောင်းပန်မှုကြောင့် သမ္ဘူသည် ပရာဇာပတိ (ဒက္ခ) ၏ ယဇ်ပူဇော်ရာနေရာဖြစ်သော ကနခလသို့ ကြွမြန်းတော်မူခဲ့သည်။
Verse 15
रुद्रस्तदा ददर्शाथ वीरभद्रेण यत्कृतम् । प्रध्वंसं तं क्रतोस्तत्र देवर्षीणां विशेषतः
ထို့နောက် ရုဒြသည် ထိုနေရာ၌ ဝီရဘဒြကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်—ယဇ်ပူဇော်ပွဲ၏ လုံးဝပျက်စီးခြင်းနှင့် အထူးသဖြင့် ထိုနေရာရှိ နတ်ရသေ့များ၏ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 16
स्वाहा स्वधा तथा पूषा तुष्टिर्धृतिः सरस्वती । तथान्ये ऋषयस्सर्वे पितरश्चाग्नयस्तथा
"သွာဟာ၊ သွဓာ၊ ပူၑာ၊ တုၑ္ဋိ၊ ဓၖတိ နှင့် သရသွတီ—ထို့ပြင် အခြားသော ရသေ့များအားလုံး၊ ပိတၖ (ဘိုးဘေးများ) နှင့် အဂ္ဂိနတ်များလည်း [ရှိနေကြသည်]။"
Verse 17
येऽन्ये च बहवस्तत्र यक्षगंधवर्राक्षसाः । त्रोटिता लुंचिताश्चैव मृताः केचिद्रणाजिरे
ထိုနေရာရှိ အခြားသော များစွာသော—ယက္ခများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ နှင့် ရက္ခိုသ်များ—သည် ချေမှုန်းခံရခြင်း၊ ဆွဲဖြဲခံရခြင်း နှင့် အချို့မှာ စစ်မြေပြင်တွင် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။
Verse 18
यज्ञं तथाविधं दृष्ट्वा समाहूय गणाधिपम् । वीरभद्रं महावीरमुवाच प्रहसन् प्रभुः
ထိုယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ထိုသို့ စီစဉ်ထားသည်ကို မြင်၍ သခင်သည် မိမိ၏ ဂဏာတို့၏ အကြီးအကဲ—မဟာသူရဲကောင်း ဗီရဘဒ္ဒရကို ခေါ်ယူကာ ပြုံးလျက် ပြောကြားတော်မူ၏။
Verse 19
वीरभद्र महाबाहो किं कृतं कर्म ते त्विदम् । महान्दंडो धृतस्तात देवर्ष्यादिषु सत्वरम्
အို ဗီရဘဒ္ဒရ မဟာလက်မောင်းရှင်၊ သင်ပြုလုပ်ခဲ့သော ဤကမ္မသည် အဘယ်နည်း။ ချစ်သောကလေးရေ၊ သင်သည် ဒေဝရိရှီတို့နှင့် အခြားသူတို့အပေါ် အလွန်ပြင်းထန်သော ဒဏ်ခတ်မှုကို အလျင်အမြန် ထူထောင်လိုက်ပြီ။
Verse 20
दक्षमानय शीघ्रं त्वं येनेदं कृतमीदृशम् । यज्ञो विलक्षणस्तात यस्येदं फलमीदृशम्
“ဤအရာကို ဤသို့ ဖြစ်စေခဲ့သူ ဒက္ရှကို အလျင်အမြန် ဒီကို ခေါ်လာပါ။ ချစ်သောကလေးရေ၊ ဤယဇ်ပူဇော်ပွဲသည် အလွန်ထူးခြားလှ၏၊ အကြောင်းမူကား ၎င်း၏ အကျိုးရလဒ်သည် ဤသို့ ဖြစ်လာခဲ့သောကြောင့်ပင်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 21
ब्रह्मोवाच । एवमुक्तश्शंकरेण वीरभद्रस्त्वरान्वितः । कबंधमानयित्वाग्रे तस्य शंभोरथाक्षिपत्
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—ဤသို့ ရှင်ကရာ၏ အမိန့်ကို ခံယူပြီးနောက် ဗီရဘဒ္ဒရသည် အလျင်အမြန်ဖြင့် ခေါင်းမဲ့ကိုယ်ထည်ကို ရှေ့သို့ ယူဆောင်လာကာ သမ္ဘူသခင်၏ ရှေ့၌ ချလိုက်၏။
Verse 22
विशिरस्कं च तं दृष्ट्वा शंकरो लोकशंकरः । वीरभद्रमुवाचाग्रे विहसन्मुनिसत्तम
ခေါင်းဖြတ်ခံရသူကို မြင်သော်လည်း လောကအပေါင်းအတွက် မင်္ဂလာပေးသူ သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ပြုံး၍ လူအများရှေ့တွင် ဝီရဘဒ္ဒရအား မိန့်တော်မူ၏။
Verse 23
शिरः कुत्रेति तेनोक्ते वीरभद्रोऽब्रवीत्प्रभुः । मया शिरो हुतं चाग्नौ तदानीमेव शंकर
သူက “ခေါင်းဘယ်မှာလဲ” ဟုမေးသောအခါ၊ အရှင် ဝီရဘဒ္ဒရက ပြောသည်—“အို ရှင်ကရာ၊ ငါသည် ယခုတင်ပဲ ထိုခေါင်းကို ယဇ္ဈမီးထဲသို့ ဟုတပူဇာ အဖြစ် ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။”
Verse 24
इति श्रुत्वा वचस्तस्य वीरभद्रस्य शंकरः । देवान् तथाज्ञपत्प्रीत्या यदुक्तं तत्पुरा प्रभुः
ဝီရဘဒ္ဒရ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ အရှင် ရှင်ကရာ (သခင်) သည် ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ယခင်က ပြောထားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ လုပ်ဆောင်ရန် ဒေဝတားတို့ကို အမိန့်ပေးတော်မူသည်။
Verse 25
विधाय कार्त्स्न्येन च तद्यदाह भगवान् भवः । मया विष्ण्वादयः सर्वे भृग्वादीनथ सत्वरम्
ဘုန်းတော်ကြီးသော ဘာဝ (သီဝ) မိန့်ကြားတော်မူသည့်အတိုင်း အပြည့်အစုံ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဗိဿနိုးမှစ၍ နတ်ဘုရားအားလုံးနှင့် ဘရိဂုမှစ၍ ရသေ့အားလုံးကို ချက်ချင်း ခေါ်ယူခဲ့သည်။
Verse 26
अथ प्रजापतेस्तस्य सवनीयपशोश्शिरः । बस्तस्य संदधुश्शंभोः कायेनारं सुशासनात्
ထို့နောက် သမ္ဘူ၏ ထူးမြတ်သော အမိန့်တော်ကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် သီဝ၏ ကိုယ်ပိုင်ခန္ဓာကိုယ်မှ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို အသုံးပြု၍ ထိုပရာဂျာပတိအား ယဇ်ကောင်ဖြစ်သော ဆိတ်ခေါင်းကို ဆက်စပ်ပေးခဲ့ကြသည်။
Verse 27
संधीयमाने शिरसि शंभुसद्दृष्टिवीक्षितः । सद्यस्सुप्त इवोत्तस्थौ लब्धप्राणः प्रजापतिः
ပြတ်တောက်သွားသော ဦးခေါင်းကို ပြန်လည်ဆက်စပ်လိုက်သောအခါ၊ သမ္ဘူ၏ မင်္ဂလာရှိသော ဂရုဏာတော်မျက်ဝန်းဖြင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာသော ပရာဂျာပတိသည် အိပ်ပျော်ရာမှ နိုးလာသကဲ့သို့ ချက်ချင်းထရပ်ကာ အသက်ရှူသံကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။
Verse 28
उत्थितश्चाग्रतश्शंभुं ददर्श करुणानिधिम् । दक्षः प्रीतमतिः प्रीत्या संस्थितः सुप्रसन्नधीः
ထ၍ ဒက္ခသည် မိမိရှေ့၌ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော ရှံဘု (Śambhu) ကို မြင်တွေ့하였다။ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် စိတ်နှလုံးပြည့်ဝကာ ဝမ်းမြောက်စွာ ရပ်တည်လျက်၊ ဉာဏ်သည် အလွန်တည်ငြိမ်သန့်ရှင်းနေ하였다။
Verse 29
पुरा हर महाद्वेषकलिलात्माभवद्धि सः । शिवावलोकनात्सद्यश्शरच्चन्द्र इवामलः
ယခင်က သူ၏နှလုံးသားသည် မဟာမုန်းတီးမှုကြောင့် မိုးတိမ်ကာလွှမ်းနေခဲ့သည်။ သို့သော် ရှိဝ (Śiva) ကို မြင်မြင်ချင်းပင် သူသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာ၍ ဆောင်းဦးကာလ၏ အပြစ်ကင်းသော လမင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သွား하였다။
Verse 30
भवं स्तोतुमना सोथ नाशक्नोदनुरागतः । उत्कंठाविकलत्वाच्च संपरेतां सुतां स्मरन्
ထို့နောက် ဘဝ (သီဝရှင်) ကို ချီးမွမ်းလိုသော်လည်း ချစ်မြတ်နိုးမှုကပ်ငြိမှုကြောင့် မချီးမွမ်းနိုင်ခဲ့။ မခံနိုင်သော လွမ်းဆွတ်တမ်းတမှုကြောင့် စိတ်ပျက်ကာ လောကမှ ကွယ်လွန်သွားသော သမီးကိုသာ အမြဲသတိရနေ하였다။
Verse 31
अथ दक्षः प्रसन्नात्मा शिवं लज्जासमन्वितः । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्
ထို့နောက် ဒက္ခသည် စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်း၍ ဝမ်းမြောက်သော်လည်း အရှက်တရားနှင့်အတူ၊ ဦးညွှတ်ပျပ်ဝပ်ကာ သီဝရှင်—လောကအားလုံးကို ချမ်းသာစေသော ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ကို ချီးမွမ်း하였다။
Verse 32
दक्ष उवाच । नमामि देव वरदं वरेण्यं महेश्वरं ज्ञाननिधिं सनातनम् । नमामि देवाधिपतीश्वरं हरं सदासुखाढ्यं जगदेकबांधवम्
ဒက္ခက ဆိုသည်– «အပေးအကူအညီပေးသော မဟာဒေဝ၊ အလွန်ထိုက်တန်စွာ ကိုးကွယ်ရသော မဟေရှဝရ၊ ထာဝရသော ဉာဏ်ရတနာသိုက်ကို ငါ ဦးညွှတ်ကန်တော့၏။ နတ်တို့၏ အုပ်စိုးရှင်အပေါ် အုပ်စိုးရှင် ဟရ (Hara) ကိုလည်း ငါ ကန်တော့၏—အမြဲတမ်း အာနန္ဒပြည့်ဝ၍ စကြဝဠာတစ်လောကလုံး၏ တစ်ဦးတည်းသော ဆွေမျိုးနှင့် အားကိုးရာဖြစ်တော်မူ၏»။
Verse 33
नमामि विश्वेश्वर विश्वरूपं पुरातनं ब्रह्मनिजात्मरूपम् । नमामि शर्वं भव भावभावं परात्परं शंकरमानतोमि
ကမ္ဘာလောက၏ အရှင် ဝိශ්ဝေရှဝရ (Viśveśvara) ကို ငါ ဦးချ၍ နမော်ပြု၏။ အလုံးစုံကမ္ဘာကိုယ်တော်တည်းဟူသော ရုပ်သဏ္ဍာန်၊ ရှေးအဟောင်းတော်၊ မိမိအတ္တသဘောသည် ဘြဟ္မန်ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ရှရဝ (Śarva)၊ ဘဝ (Bhava) — ဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် အရှိတရားတို့၏ အခြေခံတော်မူသော ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကိုလည်း ငါ နမော်ပြု၍ အလွန်အထက်တော်မူသော အထက်တော်ထက်လွန်သူအား ပူဇော်ကန်တော့၏။
Verse 34
देवदेव महादेव कृपां कुरु नमोस्तु ते । अपराधं क्षमस्वाद्य मम शंभो कृपानिधे
နတ်တို့၏နတ် မဟာဒေဝ၊ ကရုဏာပြုတော်မူပါ—နမော်တော်မူ၏။ အို ရှမ္ဘု၊ ကရုဏာ၏သမုဒ္ဒရာတော်၊ ယနေ့ ငါ၏အပြစ်အနာကို ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။
Verse 35
अनुग्रहः कृतस्ते हि दंडव्याजेन शंकर । खलोहं मूढधीर्देव ज्ञातं तत्त्वं मया न ते
အို ရှင်ကရ၊ ဒဏ္ဍာအဖြစ်အယောင်ဖြင့်ပင် သင်သည် ငါ့အား အနုဂ्रहပြုခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်။ အို ဘုရား၊ ငါသည် မကောင်းသူတစ်ယောက်၊ ဉာဏ်မိုက်သူတစ်ယောက်ဖြစ်၏; သင်၏ တတ္တဝ (tattva) အမှန်ကို ငါ မသိခဲ့ပါ။
Verse 36
अद्य ज्ञातं मया तत्त्वं सर्वोपरि भवान्मतः । विष्णुब्रह्मादिभिस्सेव्यो वेदवेद्यो महेश्वरः
ယနေ့ ငါသည် တတ္တဝ အမှန်ကို သိမြင်ပြီ—သင်သည် အရာအားလုံးထက် အမြင့်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ခံရ၏။ မဟာဒေဝ မဟေရှဝရသည် ဗိဿနု၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားနတ်တို့ကပင် ပူဇော်ဆည်းကပ်ရသူဖြစ်ပြီး၊ ဝေဒတို့ကပင် သိလို၍ ရှာဖွေသော အရှင်တော်ဖြစ်၏။
Verse 37
साधूनां कल्पवृक्षस्त्वं दुष्टानां दंडधृक्सदा । स्वतंत्रः परमात्मा हि भक्ताभीष्टवरप्रदः
သုတေသနသူတို့အတွက် သင်သည် ဆန္ဒပြည့်ပင် ကလ္ပဝೃက္ခ ဖြစ်တော်မူ၏; မကောင်းသူတို့အတွက် သင်သည် အမြဲ ဒဏ္ဍာကိုင်ဆောင်သူဖြစ်၏။ သင်သည် လုံးဝလွတ်လပ်သော ပရမात्मန် ဖြစ်တော်မူပြီး၊ भक्तတို့၏ အလိုတော်ကို ပြည့်စုံစေသော वरदान ပေးသနားသူဖြစ်၏။
Verse 38
विद्यातपोव्रतधरानसृजः प्रथमं द्विजा । आत्मतत्त्वं समावेत्तुं मुखतः परमेश्वरः
အို ဒွိဇာတို့၊ ပရမေရှွရသည် အရင်ဆုံး ဗေဒပညာ၊ တပသ၊ ဝရတတို့ကို ထမ်းဆောင်သူများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထိုသို့ဖြင့် အတ္တတတ္တဝ (ကိုယ်တိုင်၏ အမှန်တရား) ကို ကိုယ်တော်၏ မျက်နှာတော်မှ ထွက်သော အဖွင့်အဟပြု သင်ကြားချက်ဖြင့် မှန်ကန်စွာ သိမြင်နိုင်စေရန် ဖြစ်၏။
Verse 39
सर्वापद्भ्यः पालयिता गोपतिस्तु पशूनिव । गृहीतदंडो दुष्टांस्तान् मर्यादापरिपालकः
ကိုယ်တော်သည် အန္တရာယ်အပေါင်းမှ ကာကွယ်ပေးသော အကာအကွယ်ရှင်၊ သတ္တဝါတို့၏ အရှင်နှင့် ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်တော်မူ၏—နွားထိန်းက နွားများကို စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့။ စည်းကမ်းဒဏ်တံကို ကိုင်ဆောင်၍ မကောင်းသူတို့ကို ထိန်းချုပ်ကာ ဓမ္မနှင့် သတ်မှတ်ထားသော အကန့်အသတ်များကို ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။
Verse 40
मया दुरुक्तविशिखैः प्रविद्धः परमेश्वरः । अमरानतिदीनाशान् मदनुग्रहकारकः
ကျွန်ုပ်သည် ကြမ်းတမ်းသောစကား၏ မြားတံကဲ့သို့သော ချွန်ထက်မှုများဖြင့် ပရမေရှဝရကို ထိုးနှက်မိပါပြီ။ အလွန်ဒုက္ခရောက်သော ဒေဝတားတို့ကိုပင် ကူညီကာ အကျိုးပြုတော်မူသူ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ်လည်း ကရုဏာအနုဂ्रह ပေးတော်မူသူ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 41
स भवान् भगवान् शंभो दीनबंधो परात्परः । स्वकृतेन महार्हेण संतुष्टो भक्तवत्सल
အို သမ္ဘုဘုရားရှင်၊ ကိုယ်တော်သည် ဘဂဝန်၊ ဒုက္ခရောက်သူတို့၏ အားကိုးရာ မိတ်ဆွေ၊ အမြင့်ဆုံးထက်ပင် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်တော်မူ၏။ ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် ကိုယ်တိုင်လက်ဖြင့် ပြုလုပ်၍ ရိုးရိုးလေးပင်ဖြစ်စေ စိတ်ရင်းမှန်ကန်စွာ ဆက်ကပ်လျှင် ကိုယ်တော် ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။
Verse 42
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे दक्षदुःखनिराकरणवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ အတွင်း၊ ဒုတိယပိုင်း စတီခဏ္ဍ၌ «ဒက္ခ၏ ဝမ်းနည်းမှု ဖယ်ရှားခြင်းကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ သုံးဆယ်နှစ်မဟုတ်၊ လေးဆယ်နှစ်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 43
अथ विष्णुः प्रसन्नात्मा तुष्टाव वृषभध्वजम् । बाष्पगद्गदया वाण्या सुप्रणम्य कृतांजलिः
ထို့နောက် စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်းသွားသော ဗိဿနုသည် နွားအလံတင်သခင် (ရှီဝ) ကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ လက်အုပ်ချီ၍ အလွန်နိမ့်ချကန်တော့ကာ မျက်ရည်ကြောင့် အသံတုန်တုန်၊ ချိုင့်ချိုင့်ဖြင့် ပြောကြားလေ၏။
Verse 44
विष्णुवाच । महादेव महेशान लोकानुग्रहकारक । परब्रह्म परात्मा त्वं दीनबंधो दयानिधे
ဗိဿနုမိန့်တော်မူသည်— “အို မဟာဒေဝ၊ အို မဟေရှာန၊ လောကတို့ကို ကရုဏာဖြင့် ကယ်မတော်မူသော အရှင်။ သင်သည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် ဖြစ်တော်မူ၏။ အို အားနည်းသူတို့၏ မိတ်ဆွေ၊ အို ကရုဏာပင်လယ်ကြီး!”
Verse 45
सर्वव्यापी स्वैरवर्ती वेदवेद्ययशाः प्रभोः । अनुग्रहः कृतस्तेन कृताश्चासुकृता वयम्
အရှင်သည် အလုံးစုံတွင် ပျံ့နှံ့တော်မူ၍ လွတ်လပ်စွာ ဆောင်ရွက်တော်မူသကဲ့သို့၊ ဗေဒများက သိမြင်စေသော ဂုဏ်တော်ရှိတော်မူ၏။ ထိုအရှင်က ကရုဏာအနုဂ्रहကို ပေးတော်မူသဖြင့်၊ ယခင်က ကုသိုလ်နည်းပါးသော ကျွန်ုပ်တို့ပင်လျှင် သင့်တော်သူများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 46
दक्षोयं मम भक्तस्त्वां यन्निनिंद खलः पुरा । तत् क्षंतव्यं महेशाद्य निर्विकारो यतो भवान्
“ဤ ဒက္ခသည် ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တဖြစ်၏။ ယခင်က ထိုမကောင်းသူက သင်ကို အပြစ်တင်စော်ကားခဲ့သည်ကို—အို မဟေရှာ—ခွင့်လွှတ်တော်မူပါစေ။ အကြောင်းမူကား သင်သည် မပြောင်းလဲသော၊ အကျိုးတုံ့ပြန်မှုတို့မထိခိုက်သော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။”
Verse 47
कृतो मयापराधोपि तव शंकर मूढतः । त्वद्गणेन कृतं युद्धं वीरभद्रेण पक्षतः
အို ရှင်ကရာ၊ မိုက်မဲ၍ လမ်းလွဲနေသော်လည်း သင့်အပေါ် အပြစ်ကို ငါပြုမိပြီ။ သင့်ဘက်မှ သင်၏ ဂဏာတော်တို့က—ဗီရဘဒ္ဒရက ဦးဆောင်၍—စစ်ကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
Verse 48
त्वं मे स्वामी परब्रह्म दासोहं ते सदाशिव । पोष्यश्चापि सदा ते हि सर्वेषां त्वं पिता यतः
သင်သည် ငါ၏အရှင်၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်တော်၊ အို စဒါရှီဝ။ ငါသည် သင်၏ကျွန်တော်ဖြစ်၍ အစဉ် သင့်ကရုဏာဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခံရသူဖြစ်၏။ အကြောင်းမူ သင်သည် အားလုံး၏ အဖဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 49
ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । स्वतंत्रः परमात्मा त्वं परमेशो द्वयोव्ययः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်—အို နတ်တို့၏နတ် မဟာဒေဝ၊ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ အရှင်။ သင်သည် အမှန်တကယ် လွတ်လပ်အာဏာရှိသူ၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်တော်ဖြစ်၏။ သင်သည် အမြင့်ဆုံး အရှင်ဖြစ်ပြီး၊ နှစ်မျိုး (လောကလွန်နှင့် လောကတွင်း) အဖြစ် ထင်ရှားသော်လည်း မပျက်မယွင်း အနိစ္စမရှိသူဖြစ်၏။
Verse 50
मम पुत्रोपरि कृतो देवानुग्रह ईश्वर । स्वापमानमगणयन् दक्षयज्ञं समुद्धर
အို အရှင်၊ နတ်တို့၏ ကရုဏာအနုဂ्रहသည် ငါ၏သားအပေါ် သက်ရောက်လာပြီ။ သင့်အပေါ် ပြုခဲ့သော အရှက်ခွဲမှုကို မတွက်မခေါ်ဘဲ၊ ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကို ကယ်တင်၍ ပြန်လည်ထူထောင်ပေးပါ။
Verse 51
प्रसन्नो भव देवेश सर्वशापान्निराकुरु । सबोधः प्रेरकस्त्वं मे त्वमेवं विनिवारकः
အို နတ်တို့၏အရှင်၊ ကျေးဇူးတော်ပြု၍ ပျော်ရွှင်ကြည်နူးပါ။ ကျိန်စာအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးပါ။ သင်သည် ငါ့အတွက် နိုးကြားသော လမ်းညွှန်နှင့် အတွင်းမှ လှုံ့ဆော်သူဖြစ်၏; ထို့ကြောင့် ဤဘေးဒုက္ခတို့ကို တားဆီးနှိမ်နင်းနိုင်သူမှာ သင်တစ်ပါးတည်းသာ။
Verse 52
इति स्तुत्वा महेशानं परमं च महामुने । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनम्रीकृतमस्तकः
ဤသို့ မဟေရှာန—အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ကို ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ မဟာမုနိရေ၊ သူသည် လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို ပူးကပ်၍ အညံ့အလျော့ဖြင့် ခေါင်းငုံ့ကာ ရိုသေစွာ ရပ်နေ하였다။
Verse 53
अथ शक्रादयो देवा लोकपालास्सुचेतसः । तुष्टुवुः शंकरं देवं प्रसन्नमुखपंकजम्
ထို့နောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) နှင့် အခြား ဒေဝတားများ—လောကကို ကာကွယ်သော လောကပာလများ၊ စိတ်ကြည်လင်၍ ဘက်တိပြည့်ဝသူများ—သည် မျက်နှာပဒုမကဲ့သို့ သာယာငြိမ်းချမ်းသော သင်္ကရ (ရှင်ဝ) ကို ချီးမွမ်းကြ하였다။
Verse 54
ततः प्रसन्नमनसः सर्वे देवास्तथा परे । सिद्धर्षयः प्रजेशाश्च तुष्टुवुः शंकरं मुदा
ထို့နောက် စိတ်နှလုံး ငြိမ်းချမ်း၍ ဝမ်းမြောက်လာသော ဒေဝတားအားလုံးနှင့် အမြင့်မြတ်သူတို့လည်းကောင်း၊ စိဒ္ဓများ၊ ရှိများ၊ ပရဇေရှာများ (ပုရောဟိတ်မင်းများ) တို့နှင့်အတူ သင်္ကရကို ပျော်ရွှင်စွာ ချီးမွမ်းကြ하였다။
Verse 55
तथोपदेवनागाश्च सदस्या ब्राह्मणास्तथा । प्रणम्य परया भक्त्या तुष्टुवुश्च पृथक् पृथक्
ထို့အတူ အနီးကပ်အမှုထမ်း ဒေဝတားများနှင့် နာဂများ၊ ထို့ပြင် စုဝေးနေသော ဘြာဟ္မဏများလည်း အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘက်တိဖြင့် ဦးချကန်တော့ပြီးနောက်၊ တစ်ဦးချင်းစီ မိမိနည်းလမ်းအလိုက် (အရှင်ကို) ချီးမွမ်းကြ하였다။
It addresses the aftermath and settlement of the Dakṣa-yajña disruption, where Śiva calms the devas and formalizes consequences and ritual adjustments for key participants.
Śiva reframes the episode as dharmic correction: actions driven by māyā and hostility generate appropriate outcomes, while the Lord’s compassion restores cosmic and ritual equilibrium.
The chapter explains characteristic outcomes for figures such as Dakṣa (head replacement), Bhaga (impaired sight), Pūṣan (broken teeth/altered eating), and Bhṛgu (goat-like beard), along with reassigned ritual roles involving the Aśvins and officiants.