
အဓ್ಯಾಯ ၂၄ တွင် နာရဒသည် ရှိဝနှင့် စတီကို ချီးမွမ်းသံများ ကြားပြီးနောက်၊ သူတို့၏ နောက်ဆက်တွဲ လီလာတော်နှင့် “အမြင့်မြတ်သော” ဂုဏ်သတင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ မေးမြန်းသည်။ ဗြဟ္မာသည် ဤဇာတ်ကြောင်းကို လောကီဂတိ—လောက၏ လမ်းစဉ်ကို ယူဆောင်ပြသသည့် ပုံစံ—အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သာမန်အကြောင်းရင်းမဟုတ်ဘဲ ဘုရားလီလာတော်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် စတီသည် ရှင်ကရာနှင့် ခွဲခွာခဲ့သည်ဟု ဆိုသူများရှိသော်လည်း၊ စာတမ်းက စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ် (ဝါဂ်-အရ္ထ) ကဲ့သို့ မခွဲမခွာနိုင်သော အတွင်းသဘောတရားတစ်ရပ်ကို ထပ်မံအတည်ပြု၍ အမှန်တကယ် ခွဲခွာမှုသည် ဒဿနအရ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ထို့ကြောင့် အဖြစ်အပျက်အားလုံးသည် သင်ကြားရေးအတွက် လောက၏ လမ်းစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဘုရားအလိုတော်နှင့် လီလာတော်ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ယဇ်ပွဲအကြောင်းကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းကာ၊ ဒက္ခ၏ သမီး စတီသည် ယဇ်ပွဲတွင် ရှိဝကို မလေးစားခြင်းနှင့် ရှမ္ဘူကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကို တွေ့မြင်သဖြင့် ထိုနေရာတွင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သည်; နောက်တစ်ဖန် ဟိမဝန္တ၌ ပါရဝတီအဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ တပဿာကြီးဖြင့် ရှိဝကို ရရှိပြီး မင်္ဂလာဆောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် စူတ၏ ဇာတ်ပြန်သို့ ပြန်လာပြီး နာရဒက ဗြဟ္မာ/ဝိဓာတೃထံမှ လောကီအကျင့်နှင့် အနက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပါယ်နှစ်မျိုးနှင့် ကိုက်ညီသည့် ရှိဝ–စတီ ဇာတ်ကြောင်းကို အသေးစိတ် ဆက်လက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကာ နောက်ပိုင်း အခန်းများအတွက် အစပြုသည်။
Verse 1
नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे प्रजानाथ महाप्राज्ञ कृपाकर । श्रावितं शंकरयशस्सतीशंकरयोः शुभम्
နာရဒ မိန့်တော်မူသည်—အို ဘြဟ္မာ၊ အို ဗိဓိ (ဖန်ဆင်းရှင်)၊ အို သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ မဟာပညာရှိ၍ ကရုဏာရှင်တော်—ရှင်ကရ၏ မင်္ဂလာရှိသော ဂုဏ်တော်ကောင်းကင်နှင့် စတီ–ရှင်ကရတို့၏ သုဘကာရိယာဇာတ်ကြောင်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားတော်မူပါ။
Verse 2
इदानीं ब्रूहि सत्प्रीत्या परं तद्यश उत्तमम् । किमकार्ष्टां हि तत्स्थौ वै चरितं दंपती शिवौ
ယခုအခါ စိတ်ရင်းမှန်သော ချစ်ခင်မှုဖြင့် ထိုအမြင့်ဆုံး အထူးကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်တော်ကို ပြောကြားတော်မူပါ။ အမှန်တကယ် ထိုနေရာ၌ သီဝနှင့် စတီ ဟူသော ဒေဝတားဇနီးမောင်နှံသည် မည်သို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသနည်း။ သူတို့၏ သန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြတော်မူပါ။
Verse 3
ब्रह्मोवाच । सतीशिवचरित्रं च शृणु मे प्रेमतो मुने । लौकिकीं गतिमाश्रित्य चिक्रीडाते सदान्वहम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ အို မုနိ၊ စတီနှင့် ရှိဝ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် ဇာတ်ကြောင်းကို ငါ့ထံမှ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် နားထောင်လော့။ လောကီအပြုအမူကို ခံယူကာ ထိုနှစ်ပါးသည် နေ့စဉ် အမြဲတမ်း အတူတကွ ကစားပျော်မြူးကြ၏။
Verse 4
ततस्सती महादेवी वियोगमलभन्मुने । स्वपतश्शंकरस्येति वदंत्येके सुबुद्धयः
ထို့နောက် အို မုနိ၊ မဟာဒေဝီ စတီသည် ခွဲခွာခြင်းကို ခံစားရ၏—မိမိ၏ အရှင် သင်္ကရာနှင့် ခွဲခွာခြင်းဟူ၍ ဉာဏ်ပညာရှိသူအချို့က ဆိုကြသည်။
Verse 5
वागर्थाविव संपृक्तौ शक्तोशौ सर्वदा चितौ । कथं घटेत च तयोर्वियोगस्तत्त्वतो मुने
စကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကဲ့သို့၊ သက္တိနှင့် ဣဿ (အီရှ) သည် အမြဲတမ်း ပေါင်းစည်းလျက်ရှိပြီး—နှစ်ပါးလုံးသည် သန့်ရှင်းသော ချိတ်တနာ (စိတ်သိ) ဖြစ်ကြသည်။ အို မုနိ၊ အမှန်တရားအရ သူတို့အကြား ခွဲခွာမှု မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။
Verse 6
लीलारुचित्वादथ वा संघटेताऽखिलं च तत् । कुरुते यद्यदीशश्च सती च भवरीतिगौ
သို့မဟုတ်လည်း၊ သူ၏ သာယာသော လီလာ (ကစားပွဲ) ကို နှစ်သက်ခြင်းကြောင့်ပင်၊ အရှင်သည် ဤအရာအားလုံးကို စုစည်းတည်ဆောက်နိုင်သည်။ အမြင့်ဆုံး အရှင် ဣဿ ပြုသမျှ—နှင့် စတီလည်း—နှစ်ပါးလုံးသည် ဘဝ (ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း) ၏ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းစဉ်အတိုင်း လှုပ်ရှားကြသည်။
Verse 7
सा त्यक्ता दक्षजा दृष्ट्वा पतिना जनकाध्वरे । शंभोरनादरात्तत्र देहं तत्याज संगता
အဲဒီနေရာမှာ၊ သူမ၏ ဖခင် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဈပွဲ၌၊ ဒက္ခ၏ သမီး စတီသည် မိမိအား အလေးမထားခြင်းကို မြင်၍၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ ခင်ပွန်း သမ္ဘူကို မလေးစားကြောင်းကို တွေ့မြင်သဖြင့်၊ ရည်ရွယ်ချက်ခိုင်မာစွာဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။
Verse 8
पुनर्हिमालये सैवाविर्भूता नामतस्सती । पार्वतीति शिवं प्राप तप्त्वा भूरि विवाहतः
တဖန် ဟိမဝန္တတောင်တန်း၌ ဟိမဝန္တ၏ သမီးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အမည်အားဖြင့် ထိုစတီပင် ဖြစ်၍ “ပါဝတီ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ တပဿာကို များစွာ ကျင့်ဆောင်ပြီးနောက် မင်္ဂလာအခမ်းအနားဖြင့် သခင် ရှီဝကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိ하였다။
Verse 9
सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणस्स तु नारदः । पप्रच्छ च विधातारं शिवाशिवमहद्यशः
စူတက ပြောသည်။ ဗြဟ္မာ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာနှင့် မင်္ဂလာမဟုတ်မှု နှစ်မျိုးနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ရှင်နာရဒသည် ဖန်ဆင်းရှင်ကို ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။
Verse 10
नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे मे वद विस्तरात् । शिवाशिवचरित्रं तद्भवाचारपरानुगम्
နာရဒက ပြောသည်။ “ဗိဿနု၏ တပည့်ဖြစ်သော မဟာဘုန်းတော်ရှင်၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) အရှင်၊ ရှီဝနှင့် စတီ၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်းကို၊ ထိုမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အကျင့်အကြံနှင့် စည်းကမ်းများအပါအဝင် အသေးစိတ် ပြောပြပါ။”
Verse 11
किमर्थं शंकरो जायां तत्याज प्राणतः प्रियाम् । तस्मादाचक्ष्व मे तात विचित्रमिति मन्महे
“အသက်ထက်ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးကို သခင် ရှင်ကရာက အဘယ်ကြောင့် စွန့်ပစ်ခဲ့သနည်း။ ထို့ကြောင့် အဖေကြီး၊ ကျွန်ုပ်အား ရှင်းပြပါ။ ဤအရာကို အံ့ဩဖွယ်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယူဆပါသည်။”
Verse 12
कुतोऽह्यध्वरजः पुत्रां नादरोभूच्छिवस्य ते । कथं तत्याज सा देहं गत्वा तत्र पितृक्रतौ
“ယဇ္ဉ၏ အရှင် ဒက္ခက သင်၏ သမီး၏ သခင် ရှီဝကို အဘယ်ကြောင့် မလေးစားခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် သူမသည် အဖေ၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် မည်သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သနည်း။”
Verse 13
ततः किमभवत्तत्र किमकार्षीन्महेश्वरः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रद्धायुक् तच्छुतावहम्
“ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ ဘာဖြစ်ခဲ့သနည်း၊ မဟေရှဝရ သည် ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း။ ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝ၍ ကြားနာလိုစိတ်ပြင်းထန်သော ကျွန်ုပ်အား အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ပြောပြပါ။”
Verse 14
ब्रह्मोवाच । शृणु तात परप्रीत्या मुनिभिस्सह नारद । सुतवर्य महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः
ဗြဟ္မာက ပြော၏—“ချစ်သား နာရဒ၊ မုနိတို့နှင့်အတူ အလွန်ပီတိဖြင့် နားထောင်လော့။ အို စူတတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ အို မဟာပညာရှိ၊ လမောက်တော်ဆင်သော သီဝ၏ သာသနာတော်ဇာတ်ကြောင်းကို ကြားနာလော့။”
Verse 15
नमस्कृत्य महेशानं हर्यादिसुरसेवितम् । परब्रह्म प्रवक्ष्यामि तच्चरित्रं महाद्भुतम्
မဟေရှာန ကို ဦးညွှတ်နမಸ್ಕာရပြု၍—ဟရီ (ဗိဿ္ဏု) နှင့် အခြားဒေဝတို့က ဆည်းကပ်ဝတ်ပြုသော အရှင်ကို—ယခု ငါသည် ပရဗြဟ္မန် အဖြစ်တော်နှင့် အလွန်အံ့ဖွယ်သော သာသနာတော်ဇာတ်ကြောင်းကို ကြေညာမည်။
Verse 16
सर्वेयं शिवलीला हि बहुलीलाकरः प्रभुः । स्वतंत्रो निर्विकारी च सती सापि हि तद्विधा
ဤအရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ရှိဝ၏ သာကာလီလာ ဖြစ်သည်။ လီလာအမျိုးမျိုး မရေမတွက် ဖော်ထုတ်တော်မူသော သခင်သည် လုံးဝ လွတ်လပ်၍ မပြောင်းလဲသူ ဖြစ်၏; စတီလည်း ထိုသဘောတရားတူညီ၏။
Verse 17
अन्यथा कस्समर्थो हि तत्कर्मकरणे मुने । परमात्मा परब्रह्म स एव परमेश्वरः
မဟုတ်လျှင် မုနိရေ၊ ထိုကိစ္စကို အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်နိုင်သူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်သော ရှိဝတော်တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်ဆုံး အရှင် (ပရမေရှဝရ) ဖြစ်၏။
Verse 18
यं सदा भजते श्रीशोऽहं चापि सकलाः सुराः । मुनयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सनकादयः
သရီရှ (ဝိષ્ણု) သည် အမြဲတမ်း ဘုရားပူဇော်သော အရှင်ကို—ကျွန်ုပ်လည်း နတ်တို့အားလုံးနှင့်အတူ—အမြဲလေးစားကိုးကွယ်၏။ မဟာတမ မုနိများနှင့် စိဒ္ဓများ၊ စနကာတို့မှအစ အစဉ်မပြတ် ပူဇော်သော အရှင်တော်လည်း ထိုအရှင်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 19
शेषस्सदा यशो यस्य मुदा गायति नित्यशः । पारं न लभते तात स प्रभुश्शंकरः शिवः
အို ချစ်လှစွာသောသူ၊ ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းတော်ကို နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဝမ်းမြောက်စွာ သီဆိုနေသော သေရှ (Shesha) ပင်လျှင် ကိုယ်တော်၏ အတိုင်းအတာကို မမီနိုင်ပေ။ ထိုအရှင်သည် သျှန်ကရ (Shankara) - သျှီဝ (Shiva) ဖြစ်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အရှင်သခင် ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 20
तस्यैव लीलया सर्वोयमिति तत्त्वविभ्रमः । तत्र दोषो न कस्यापि सर्वव्यापी स प्रेरकः
ကိုယ်တော်၏ မြင့်မြတ်သော ကစားကွက် (Lila) ကြောင့် "ဤအရာအားလုံးသည် (လွတ်လပ်သော) အမှန်တရားဖြစ်သည်" ဟူသော မိစ္ဆာအမြင် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထိုအထဲတွင် မည်သည့်သတ္တဝါမျှ အပြစ်မရှိပေ၊ အကြောင်းမူကား အရာခပ်သိမ်း၌ ပျံ့နှံ့တော်မူသော အရှင်သည် အလုံးစုံကို အတွင်းမှ လှုံ့ဆော်ပေးသူ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
Verse 21
एकस्मिन्समये रुद्रस्सत्या त्रिभुवने भवः । वृषमारुह्य पर्याटद्रसां लीलाविशारदः
တစ်ခါသော် ဘဝ (Bhava) - ရုဒြ (Rudra) သည် သတီ (Sati) နှင့်အတူ နွားလားဥဿဘကို စီးနင်း၍ လောကသုံးပါးကို လှည့်လည်တော်မူ၏။ ကိုယ်တော်သည် မြင့်မြတ်သော ကစားကွက်၌ မွေ့လျော်ကာ ထိုအံ့ဖွယ်ဖော်ပြချက်များတွင် အလွန်ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။
Verse 22
आगत्य दण्डकारण्यं पर्यटन् सागरांबराम् । दर्शयन् तत्र गां शोभां सत्यै सत्यपणः प्रभुः
ဒဏ္ဍက (Dandaka) တောသို့ ရောက်ရှိသောအခါ၊ မိမိ၏ ကတိစကား၌ တည်တော်မူသော အရှင်သည် သမုဒ္ဒရာကို အဝတ်တန်ဆာသဖွယ် ဝတ်ဆင်ထားသော မြေပြင်ပေါ်တွင် လှည့်လည်တော်မူလျက်၊ သတီအား ထိုပြည်၏ တင့်တယ်ခြင်းနှင့် အလှတရားတို့ကို ပြသတော်မူ၏။
Verse 23
तत्र रामं ददर्शासौ लक्ष्मणेनान्वितं हरः । अन्विष्यंतं प्रियां सीतां रावणेन हृता छलात्
ထိုနေရာ၌ ဟရ (ရှီဝ) သခင်သည် လက္ရှမဏနှင့်အတူရှိသော ရာမကို မြင်တော်မူ၏။ သူသည် လှည့်စားမှုဖြင့် ရာဝဏက ဖမ်းဆီးခေါ်ယူသွားသော ချစ်မြတ်နိုးသည့် စီတာကို ရှာဖွေနေ하였다။
Verse 24
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे रामपरीक्षावर्णनं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒ္ရသံဟိတာ၏ ဒုတိယပိုင်း စတီခဏ္ဍ၌ «ရာမ စမ်းသပ်ခြင်း၏ ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း ၂၄ ပြီးဆုံး၏။
Verse 25
समिच्छंतं च तत्प्राप्तिं पृच्छंतं तद्गतिं हृदा । कुजादिभ्यो नष्टधियमत्रपं शोकविह्वलम्
သူသည် သူမကို ရောက်ရှိတွေ့ဆုံလိုစိတ် ပြင်းပြနေပြီး၊ နှလုံးသားဖြင့် သူမ၏ လမ်းကြောင်းနှင့် နေရာအရပ်ကို မေးမြန်းနေ하였다။ သို့သော် ကုဇာတို့နှင့် အခြားသူများရှေ့တွင် စိတ်တည်ငြိမ်မှု ပျောက်ကွယ်ကာ၊ အရှက်မရှိသကဲ့သို့ ဒုက္ခထဲတွင် လှုပ်ရှား၍ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် မောဟိုက်နေ하였다။
Verse 26
सूर्यवंशोद्भवं वीरं भूपं दशरथात्मजम् । भरताग्रजमानंदरहितं विगतप्रभम्
သူသည် နေရောင်မျိုးဆက်မှ ပေါက်ဖွားသော ရဲရင့်သည့် မင်းတော်၊ ဒဿရထ၏ သားတော်၊ ဘရတ၏ အစ်ကိုကြီးကို မြင်လေ၏။ ယခုမူ ဝမ်းမြောက်ခြင်းကင်း၍ တင့်တယ်ရောင်ခြည်လည်း မှေးမှိန်သွား၏။
Verse 27
पूर्णकामो वराधीनं प्राणमत्स्म मुदा हरः । रामं भ्रमन्तं विपिने सलक्ष्मणमुदारधीः
အမြဲတမ်း ပြည့်စုံတော်မူသော ဟရ (သခင်ရှီဝ) သည် မင်္ဂလာပျော်ရွှင်မှုကြောင့်၊ မိမိပေးထားသော ကောင်းချီးတော်နှင့်အညီ ဦးညွှတ်ကန်တော့တော်မူ၏။ ထိုမြတ်နိုးသဘောရှိသော သခင်သည် တောအတွင်း လက္ခ္မဏနှင့်အတူ လှည့်လည်နေသော ရာမကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 28
जयेत्युक्त्वाऽन्यतो गच्छन्नदात्तस्मै स्वदर्शनम् । रामाय विपिने तस्मिच्छंकरो भक्तवत्सलः
“အောင်မြင်ပါစေ” ဟု မိန့်တော်မူကာ အခြားသို့ ဆက်လက်သွားရာတွင်၊ भक्तများကို ချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရသည် တောအတွင်း၌ ရာမအတွက် သူ၏ ကိုယ်တိုင်သော သာသနာမြင်ကွင်း (ဒർശန) ကို ထိုသူအား ပေးသနားတော်မူ၏။
Verse 29
इतीदृशीं सतीं दृष्ट्वा शिवलीलां विमोहनीम् । सुविस्मिता शिवं प्राह शिवमायाविमोहिता
စတီကို ထိုသို့သော အခြေအနေဖြင့် မြင်ရပြီး၊ စိတ်လှုပ်ရှားမောဟဖြစ်စေသော ရှီဝ၏ လီလာကို တွေ့မြင်သဖြင့်၊ အလွန်အံ့ဩကာ ရှီဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဝင်သွားသော နាងသည် သခင်ရှီဝအား ပြောဆိုလေ၏။
Verse 30
सत्युवाच । देव देव परब्रह्म सर्वेश परमेश्वर । सेवंते त्वां सदा सर्वे हरिब्रह्मादयस्सुराः
သတီက မိန့်တော်မူ၏— «အို နတ်တို့၏နတ်၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်၊ အမြင့်ဆုံး အရှင်တော်၊ ဟရီ(ဗိဿနု) နှင့် ဘြဟ္မာတို့မှ စ၍ နတ်တို့အားလုံးသည် အစဉ်အမြဲ သင့်ကို ပူဇော်ကာ ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်ကြ၏»။
Verse 31
त्वं प्रणम्यो हि सर्वेषां सेव्यो ध्येयश्च सर्वदा । वेदांतवेद्यो यत्नेन निर्विकारी परप्रभुः
သင်သည် အားလုံး၏ ဦးညွှတ်ပူဇော်ရန် အမှန်တကယ် ထိုက်တန်သူ၊ အစဉ်အမြဲ ဝတ်ပြုထမ်းဆောင်ရမည့်သူ၊ အမြဲတမ်း သမาธိဖြင့် စိတ်ထဲတွင် တည်စေသင့်သူ ဖြစ်၏။ ဝေဒാന്തအားဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ကာ သိမြင်ရသော၊ မပြောင်းလဲသော၊ အလွန်အထက်တန်းသော အရှင်တော် ဖြစ်၏။
Verse 32
काविमौ पुरुषौ नाथ विरहव्याकुलाकृती । विचरंतौ वने क्लिष्टौ दीनौ वीरौ धनुर्धरौ
အရှင်ဘုရား၊ ဤလူနှစ်ယောက်သည် ခွဲခွာရခြင်း၏ ဝေဒနာကြောင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ပင် စိတ်ပူပန်နေကြသည်။ တောထဲတွင် လှည့်လည်သွားလာရင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဒုက္ခရောက်နေကြပြီး၊ သူရဲကောင်း မြားကိုင်များဖြစ်သော်လည်း စိတ်ညစ်ညူးကာ ဆင်းရဲသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။
Verse 33
तयोर्ज्येष्ठं कंजश्यामं दृष्ट्वा वै केन हेतुना । सुदितस्सुप्रसन्नात्माऽभवो भक्त इवाऽधुना
သူတို့၏ အကြီးဆုံးကို—ကြာပန်းကဲ့သို့ မဲညိုရောင်ရှိသူကို—မြင်သောအခါ၊ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် စုဒိတသည် ချက်ချင်း စိတ်အတွင်း ငြိမ်းချမ်း၍ ဝမ်းမြောက်တောက်ပလာကာ၊ ထိုခဏတွင် ရှိဝဘုရား၏ ဘက္တ (သဒ္ဓါရှင်) တစ်ဦးကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသနည်း။
Verse 34
इति मे संशयं स्वामिञ्शंकर छेत्तुमर्हसि । सेव्यस्य सेवकेनैव घटते प्रणतिः प्रभो
ထို့ကြောင့် အရှင်တော်၊ ရှင်ကရာ (Śaṅkara) အရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏သံသယကို ဖျောက်ပေးရန် သင့်တော်ပါသည်။ အရှင်ဘုရား၊ ကိုးကွယ်ထိုက်သောအရှင်ထံသို့ အမှုထမ်းက ဦးချ၍ ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းသည် သင့်လျော်ပါသည်။
Verse 35
ब्रह्मोवाच । आदिशक्तिस्सती देवी शिवा सा परमेश्वरी । शिवमायावशीभूत्वा पप्रच्छेत्थं शिवं प्रभुम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ စတီဒေဝီသည် အာဒိ-ရှက္တိ၊ ရှီဝါ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာဒေဝီ ဖြစ်၏။ ရှီဝ၏ မာယာအာဏာအောက်သို့ ဝင်ရောက်သဖြင့် ထိုသို့ပင် အရှင်ရှီဝကို မေးမြန်းလေ၏။
Verse 36
तदाकर्ण्य वचस्सत्याश्शंकरः परमेश्वरः । तदा विहस्य स प्राह सतीं लीलाविशारदः
စတီ၏ စကားကို ကြားသော် ရှင်ကရာ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်တော်သည် ပြုံးရယ်လေ၏။ လီလာ၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သော သူသည် ထို့နောက် စတီအား မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 37
परमेश्वर उवाच । शृणु देवि सति प्रीत्या यथार्थं वच्मि नच्छलम् । वरदानप्रभावात्तु प्रणामं चैवमादरात्
ပရမေရှဝရ (သီဝ) မိန့်တော်မူသည်— «နားထောင်ပါ၊ ဒေဝီ စတီ၊ ချစ်ခင်နှစ်သက်သော စိတ်ဖြင့်။ ငါသည် အမှန်တရားကို လှည့်စားခြင်းမရှိဘဲ ပြောမည်။ ပေးအပ်ထားသော အာနိသင်ရှိသော ဝရဒာန်၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် ဤကဲ့သို့ ရိုသေစွာ ပဏာမပြုခြင်းကို အလေးအနက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်»။
Verse 38
रामलक्ष्मणनामानौ भ्रातरौ वीरसम्मतौ । सूर्यवंशोद्भवौ देवि प्राज्ञौ दशरथात्मजौ
ဒေဝီရေ၊ ရာမနှင့် လက္ခမဏ ဟူသော အမည်ရှိသော ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် သူရဲကောင်းအဖြစ် ချီးကျူးခံရသူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ နေမင်းမျိုးဆက် (စူရယဝంశ) မှ မွေးဖွားလာကာ ပညာရှိများ ဖြစ်၍ ဒသရထ၏ သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 39
गौरवर्णौ लघुर्बंधुश्शेषेशो लक्ष्मणाभिधः । ज्येष्ठो रामाभिधो विष्णुः पूर्णांशो निरुपद्रवः
ညီအငယ်သည် အရောင်ဖြူဝင်း၍ သေရှာ (Śeṣa) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကာ လက္ခ္မဏ (Lakṣmaṇa) ဟု ခေါ်ကြ၏။ အကိုအကြီး ရာမ (Rāma) ဟူသည် ဗိṣṇု (Viṣṇu) ဖြစ်၍ ဘုရားသဘော၏ အပြည့်အဝ အစိတ်အပိုင်း၊ အပြစ်ကင်း၍ အပူပင်ကင်းစင်၏။
Verse 40
अवतीर्णं क्षितौ साधुरक्षणाय भवाय नः । इत्युक्त्वा विररामाऽसौ शंभुस्मृतिकरः प्रभुः
“သူသည် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာပြီ” ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ ရှမ္ဘု (Śambhu/Śiva) ကို သတိရစေသော အရှင်သည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 41
श्रुत्वापीत्थं वचश्शम्भोर्न विशश्वास तन्मनः । शिवमाया बलवती सैव त्रैलोक्यमोहिनी
ရှမ္ဘု (Śambhu/Śiva) ထံမှ ထိုသို့သော စကားကို ကြားရသော်လည်း သူမ၏ စိတ်သည် မယုံကြည်နိုင်ခဲ့။ အကြောင်းမူကား ရှိဝ၏ မာယာ (Māyā) သည် အလွန်အင်အားကြီး၍ သုံးလောကကို မောဟစေသော အရာတည်း။
Verse 42
अविश्वस्तं मनो ज्ञात्वा तस्याश्शंभुस्सनातनः । अवोचद्वचनं चेति प्रभुलीलाविशारदः
သူမ၏စိတ်သည် မယုံကြည်သေးကြောင်း သိမြင်၍၊ အနန္တကာလရှိသော သမ္ဘူသည်—သခင်၏ လီလာတော်၌ ကျွမ်းကျင်သူ—ထိုအခါ သူမအား စကားတော်ကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 43
शिव उवाच । शृणु मद्वचनं देवि न विश्वसिति चेन्मनः । तव रामपरिक्षां हि कुरु तत्र स्वया धिया
ရှီဝမိန့်တော်မူသည်—“ဒေဝီ၊ ငါ၏စကားတော်ကို နားထောင်လော့။ သင်၏စိတ် မယုံကြည်သေးလျှင်၊ သင်၏ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရာမကို စမ်းသပ်ကြည့်လော့။”
Verse 44
विनश्यति यथा मोहस्तत्कुरु त्वं सति प्रिये । गत्वा तत्र स्थितस्तावद्वटे भव परीक्षिका
“ချစ်လှစွာသော စတီ၊ မောဟကို ပျက်စီးစေမည့်အရာကို လုပ်လော့။ ထိုနေရာသို့ သွား၍ ဗဋ္ဌပင်အောက်၌ ခဏတစ်လော နေထိုင်ကာ စမ်းသပ်စိစစ်သူ ဖြစ်လော့။”
Verse 45
ब्रह्मोवाच । शिवाज्ञया सती तत्र गत्वाचिंतयदीश्वरी । कुर्यां परीक्षां च कथं रामस्य वनचारिणः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်—ရှီဝ၏ အမိန့်တော်အရ စတီသည် ထိုနေရာသို့ သွားပြီး၊ အရှင်မ ဒေဝီသည် “တော၌ နေထိုင်သော ရာမကို ငါ ဘယ်လို စမ်းသပ်ရမလဲ” ဟု စဉ်းစား하였다။
Verse 46
सीतारूपमहं धृत्वा गच्छेयं रामसन्निधौ । यदि रामो हरिस्सर्वं विज्ञास्यति न चान्यथा
ကျွန်ုပ်သည် စီတာ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူ၍ ရာမ၏ရှေ့တော်သို့ သွားမည်။ ရာမသည် ဟရီဖြစ်၍ အရာအားလုံးကို အမှန်တကယ် သိရှိပါက အမှန်တရားအားလုံးကို ခွဲခြားသိမြင်မည်၊ အခြားမဟုတ်။
Verse 47
इत्थं विचार्य सीता सा भूत्वा रामसमीपतः । आगमत्तत्परीक्षार्थं सती मोहपरायणा
ဤသို့ စဉ်းစားပြီးနောက် စတီသည် စီတာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူကာ ရာမ၏ အနီးသို့ သွားလေ၏။ မောဟကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍ သူ့ကို စမ်းသပ်ရန် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 48
सीतारूपां सतीं दृष्ट्वा जपन्नाम शिवेति च । विहस्य तत्प्रविज्ञाय नत्वावोचद्रघूद्वहः
စီတာရုပ်ဖြင့်ရှိသော စတီကို မြင်၍ “ရှီဝ” ဟူသော နာမကို နူးညံ့စွာ ဂျပ်နေသည်ကို ကြားသော် ရာဂုဝంశ၏ အထွတ်အမြတ် ရာမသည် ပြုံး၍ အမှန်ကို သိမြင်ကာ သူမအား ဦးညွှတ်ပြီးနောက် ပြောဆိုလေ၏။
Verse 49
राम उवाच । प्रेमतस्त्वं सति ब्रूहि क्व शंभुस्ते नमोगतः । एका हि विपिने कस्मादागता पतिना विना
ရာမက ပြောသည်—“အို စတီ၊ မေတ္တာနှင့် အမှန်တရားဖြင့် ပြောပါ။ သင်၏ သမ္ဘူ (ရှီဝ) သည် ဘယ်သို့ သွားသနည်း။ အဘယ်ကြောင့် သင်သည် ခင်ပွန်းမပါဘဲ ဤတောထဲသို့ တစ်ယောက်တည်း လာရသနည်း?”
Verse 50
त्यक्त्वा स्वरूपं कस्मात्ते धृतं रूपमिदं सति । ब्रूहि तत्कारणं देवि कृपां कृत्वा ममोपरि
အို စတီ၊ သင်၏ မူလစစ်မှန်သော ရုပ်သဘောကို အဘယ်ကြောင့် စွန့်၍ ဤရုပ်ကို ခံယူထားသနည်း။ အို ဒေဝီ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြု၍ အကြောင်းရင်းကို ပြောပါ။
Verse 51
ब्रह्मोवाच । इति रामवचः श्रुत्वा चकितासीत्सती तदा । स्मृत्वा शिवोक्तं मत्वा चावितथं लज्जिता भृशम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ရာမ၏ စကားကို ကြားသော် စတီသည် ထိုခဏ၌ အံ့အားသင့်၍ တုန်လှုပ်သွား၏။ ရှိဝ၏ မိန့်တော်ကို သတိရကာ မလွဲမသွေ မှန်ကန်ကြောင်း သိသဖြင့် အလွန်အမင်း ရှက်ကြောက်လေ၏။
Verse 52
रामं विज्ञाय विष्णुं तं स्वरूपं संविधाय च । स्मृत्वा शिवपदं चित्ते सत्युवाच प्रसन्नधीः
ရာမသည် အမှန်တကယ် ဗိဿဏုဖြစ်ကြောင်း သိမြင်၍ သူ၏ အစစ်အမှန်သဘောကိုလည်း နားလည်သော်၊ စိတ်ထဲ၌ ရှိဝ၏ အမြင့်မြတ်သော ပဒကို သတိရကာ စိတ်အေးချမ်းလျက် အမှန်တရားကို ပြောဆို၏။
Verse 53
शिवो मया गणैश्चैव पर्यटन् वसुधां प्रभुः । इहागच्छच्च विपिने स्वतंत्रः परमेश्वरः
အရှင် ရှိဝ—အမြင့်မြတ်၍ အာဏာအပြည့်ရှိသော ပရမేశ్వర—သည် ကျွန်ုပ်နှင့် သူ၏ ဂဏများနှင့်အတူ မြေပြင်ကို လှည့်လည်နေတော်မူ၏။ ထိုအပြည့်အဝ လွတ်လပ်သော ပရမేశ్వరသည် ဤတောအတွင်းသို့ ဤနေရာသို့ ကြွလာတော်မူ၏။
Verse 54
अपश्यदत्र स त्वां हि सीतान्वेषणतत्परम् । सलक्ष्मणं विरहिणं सीतया श्लिष्टमानसम्
ထိုနေရာ၌ သူသည် သင်ကို မြင်တော်မူ၏—စီတာကို ရှာဖွေရန် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နေသော သင်ကို—လက္ခမဏနှင့်အတူ၊ ခွဲခွာခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းလျက်၊ စိတ်သည် စီတာတစ်ပါးတည်းကိုသာ ကပ်ငြိနေ၏။
Verse 55
नत्वा त्वां स गतो मूले वटस्य स्थित एव हि । प्रशंसन् महिमानं ते वैष्णवं परमं मुदा
သင့်အား ဦးချကန်တော့ပြီးနောက်၊ သူသည် ဗဋ္ဌပင်၏ အမြစ်သို့ သွားကာ ထိုနေရာ၌ တည်ငြိမ်စွာ နေထိုင်လျက်၊ ဝိෂ္ဏုသဘောတော်နှင့် တူသည့် သင့်အမြင့်မြတ် မဟိမကို ဝမ်းမြောက်စွာ ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 56
चतुर्भुजं हरिं त्वां नो दृष्ट्वेव मुदितोऽभवत् । यथेदं रूपममलं पश्यन्नानंदमाप्तवान्
လက်လေးဖက်ရှိသော ဟရိ (ဝိෂ္ဏု) အဖြစ် သင့်ကို မြင်လျှင်၊ သူသည် ချက်ချင်း ဝမ်းမြောက်လေ၏။ အညစ်အကြေးကင်း၍ မင်္ဂလာပြည့်စုံသော ဤရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကြည့်ရှုရာမှ အနန္ဒအပျော်အပါး အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ရရှိလေ၏။
Verse 57
तच्छ्रुत्वा वचनं शंभौर्भ्रममानीय चेतसि । तदाज्ञया परीक्षां ते कृतवत्य स्मि राघव
ရှမ္ဘု၏ မိန့်ခွန်းကို ကြားသော်၊ ငါသည် စိတ်၌ ရည်ရွယ်သည့် သံသယကို ထည့်သွင်းခဲ့၏။ ထိုအမိန့်တော်အတိုင်း၊ အို ရာဃဝ၊ သင့်ကို စမ်းသပ်ခြင်းကို ငါ ပြုလုပ်ခဲ့၏။
Verse 58
ज्ञातं मे राम विष्णुस्त्वं दृष्टा ते प्रभुताऽखिला । निःसशंया तदापि तच्छृणु त्वं च महामते
အို ရာမ၊ သင်သည် အမှန်တကယ် ဗိෂ္ဏု ဖြစ်ကြောင်း ငါ သိမြင်ပြီ။ သင်၏ အာဏာတော် အလုံးစုံကို ငါ မြင်တွေ့ပြီ။ သံသယ မရှိတော့သော်လည်း၊ အို မဟာမတေ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ။
Verse 59
कथं प्रणम्यस्त्वं तस्य सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कुरु निस्संशयां त्वं मां शमलं प्राप्नुहि द्रुतम्
«သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ထိုသူအား ဦးညွှတ်ပူဇော်ရန် သင့်တော်သနည်း။ ငါ့ရှေ့တွင် အမှန်တရားကို ပြောပါ။ ငါ့သံသယကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားပေးပါ; မဟုတ်လျှင် သင်သည် အပြစ်တင်ခြင်း (အပြစ်) ကို လျင်မြန်စွာ ခံရလိမ့်မည်»။
Verse 60
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या रामश्चोत्फुल्ललोचनः । अस्मरत्स्वं प्रभुं शंभुं प्रेमाभूद्धृदि चाधिकम्
ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်— ထိုမိန်းမ၏ စကားကို ကြားသော် ရာမ၏ မျက်လုံးတို့သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပန်းပွင့်သကဲ့သို့ တောက်ပလာ၏။ သူသည် မိမိ၏ အရှင် ရှမ္ဘု (ရှီဝ) ကို သတိရကာ နှလုံး၌ ပိုမိုကြီးမားသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 61
सत्या विनाज्ञया शंभुसमीपं नागमन्मुने । संवर्ण्य महिमानं च प्रावोचद्राघवस्सतीम्
အို မုနိ၊ စတျာ၏ ခွင့်ပြုချက် မရှိဘဲ ရာဃဝသည် ရှမ္ဘု၏ အနီးသို့ မသွားခဲ့။ ထို့နောက် ရှီဝ၏ မဟိမကို ဖော်ပြကာ စတီအား စကားဆို၏။
It references the Dakṣa-yajña crisis: Satī goes to her father’s sacrifice, confronts the dishonor toward Śiva/Śambhu, and abandons her body there; it also notes her later manifestation as Pārvatī in Himālaya and her marriage to Śiva after tapas.
The chapter treats separation as narrative appearance within līlā and laukikī gati; philosophically Śiva and Śakti remain inseparable (like word and meaning), so the story instructs devotees without implying ontological disunion.
Satī’s continuity across forms is emphasized: Satī as Dakṣa’s daughter, then re-manifesting as Pārvatī in Himālaya; Śiva is invoked through names Śaṅkara and Śambhu, underscoring his transcendent yet relational role.