दक्षस्य तपः तथा जगदम्बायाः प्रत्यक्षता — Dakṣa’s Austerities and the Direct Manifestation of Jagadambā

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् शंभुवर प्राज्ञ सम्यगुक्तं त्वयानघ । शिवाशिवचरित्रं च पावितं जन्म मे हितम्

နာရဒက မိန့်သည်— «အို ဗြဟ္မန်၊ သမ္ဘု၏ ဘက္တတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပညာရှိတော်၊ အပြစ်ကင်းရှင်းသူ၊ သင်သည် မှန်ကန်စွာ ဟောကြားလေပြီ။ ရှီဝနှင့် စတီ၏ ပဝါနသော ဇာတ်ကြောင်းကို ကြားနာခြင်းကြောင့် ငါ၏ မွေးဖွားခြင်းပင် သန့်စင်ကာ အကျိုးရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏»။

Verse 2

इदानीं वद दक्षस्तु तपः कृत्वा दृढव्रतः । कं वरं प्राप देव्यास्तु कथं सा दक्षजाऽभवत्

ယခု ပြောကြားပါ— ဒက္ခသည် ခိုင်မာသော ဝရတဖြင့် တပသ် ပြုလုပ်ပြီးနောက် မည်သည့် အရှင်ပေးသော အပေါင်းအပါး (ဗရ) ကို ရရှိသနည်း။ ထို့ပြင် ဒေဝီသည် ဒက္ခ၏ သမီးအဖြစ် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း။

Verse 3

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद धन्यस्त्वं मुनिभिर्भक्तितोखिलैः । यथा तेपे तपो दक्षो वरं प्राप च सुव्रतः

ဗြဟ္မာက ပြော၏—“နာရဒာ၊ နားထောင်လော့။ သင်သည် ကံကောင်းမြတ်သူ၊ ဘက္တိကြောင့် မုနိအပေါင်းတို့က လေးစားကြ၏။ ဒက္ခသည် သန့်ရှင်းသော ဝရတကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်း၍ တပသ်ကို မည်သို့ ကျင့်ကာ ဝရ (အပေးအမြတ်) ကို မည်သို့ ရရှိခဲ့သည်ကို ငါ ပြောမည်။”

Verse 4

मदाज्ञप्तस्सुधीर्दक्षस्समाधाय महाधिपः । अपाद्यष्टुं च तां देवीं तत्कामो जगदंबिकाम्

ငါ၏ အမိန့်တော်အရ၊ ပညာရှိ ဒက္ခ—မဟာအධိပတိ—သည် စိတ်ကို စုစည်း၍ သမာဓိတည်စေကာ၊ ထိုဆန္ဒကြောင့် ကမ္ဘာမိခင် ဂျဂဒမ္ဗိကာ ဒေဝီကို မိမိ၏ (သမီးအဖြစ်) ရယူလို၍ ကြိုးပမ်းရှာဖွေ၏။

Verse 5

क्षीरोदोत्तरतीरस्थां तां कृत्वा हृदयस्थिताम् । तपस्तप्तुं समारेभे द्रुष्टुं प्रत्यक्षतोम्बिकाम्

နို့ပင်လယ် (Kṣīroda) ၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ နေထိုင်သော အမိတော်ကို မိမိနှလုံးအတွင်း တည်စေပြီး၊ အမ္ဗိကာကို မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ရိုက်မြင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် တပဿာကို စတင်ကျင့်တော်မူ하였다။

Verse 6

दिव्यवर्षेण दक्षस्तु सहस्राणां त्रयं समाः । तपश्चचार नियतस्सं यतात्मा दृढव्रतः

ထို့နောက် ဒက္ခသည် သာသနာတော်၏ စည်းကမ်းတင်းကျပ်မှုအောက်တွင် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်၍ စိတ်ကို အတွင်းသို့ စုစည်းကာ ဝရတကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်းလျက်၊ ဒိဗ္ဗနှစ် သုံးထောင်တိုင်အောင် တပဿာကို ကျင့်တော်မူ하였다။

Verse 7

मारुताशी निराहारो जलाहारी च पर्णभुक् । एवं निनाय तं कालं चिंतयन्तां जगन्मयीम्

တစ်ခါတစ်ရံ လေကိုသာ အာဟာရပြု၍၊ တစ်ခါတစ်ရံ အစာလုံးဝ မစားဘဲ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရေကိုသာ မှီခို၍၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရွက်ပင်ရွက်ကိုသာ စားသုံးလျက်—စကြဝဠာ၏ အရုပ်အဖြစ်တော်မူသော စတီသည် ထိုကာလကို သခင်ရှီဝကို မပြတ်မလပ် သတိတရားဖြင့် စူးစမ်းစဉ်းစားကာ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။

Verse 8

दुर्गाध्यानसमासक्तश्चिरं कालं तपोरतः । नियमैर्बहुभिर्देवीमाराधयति सुव्रतः

သူမသည် ဒုရ္ဂါကို ဓ്യာနဖြင့် အလွန်စူးစိုက်ကာ ကာလရှည် တပသ်ကျင့်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသော ဝရတများ၌ တည်ကြည်လျက် စည်းကမ်းနှင့် အကျင့်အကြံ အမျိုးမျိုးဖြင့် မဟာဒေဝီကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလေသည်။

Verse 9

ततो यमादियुक्तस्य दक्षस्य मुनिसत्तम । जगदम्बा पूजयतः प्रत्यक्षमभवच्छिवा

ထို့နောက် မုနိမြတ်ရှင်၊ ယမနှင့် အခြားသီလဝိနယများဖြင့် ပြည့်စုံသော ဒက္ခသည် ဇဂဒမ္ဘာကို ပူဇော်နေစဉ်၊ သီဝါဒေဝီ (သီဝ၏ မဟာမယ်တော်) သည် သူ့ရှေ့တွင် မြင်သာသောပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားပေါ်လာ하였다။

Verse 10

ततः प्रत्यक्षतो दृष्ट्वा जगदम्बां जगन्मयीम् । कृतकृत्यमथात्मानं मेने दक्षः प्रजापतिः

ထို့နောက် စကြဝဠာမယ်တော်—ကမ္ဘာလောကအနှံ့ ပြန့်နှံ့တည်ရှိသော မဟာမယ်တော်—ကို မျက်စိဖြင့် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ပြီးနောက်၊ ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် မိမိဘဝရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံသွားပြီဟု ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ခံယူ하였다။

Verse 11

सिंहस्थां कालिकां कृष्णां चारुवक्त्रां चतुर्भुजाम् । वरदाभयनीलाब्जखड्गहस्तां मनोहराम्

ဒေဝီကို ကာလိကာအဖြစ် စိတ်တွင်သမားတော်ရမည်—အမဲရောင်ဖြစ်၍ ခြင်္သေ့ပေါ်တွင် ထိုင်နေကာ မျက်နှာလှပ၍ လက်လေးဖက်ရှိသည်။ ဆွဲဆောင်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ကောင်းချီးပေးသောလက်၊ အကြောက်ကင်းစေသောလက်၊ အပြာရောင်ကြာပန်းနှင့် ဓားကို ကိုင်ထားသည်။

Verse 12

आरक्तनयनां चारुमुक्तकेशीं जगत्प्रसूम् । तुष्टाव वाग्भिश्चित्राभिः सुप्रणम्याथ सुप्रभाम्

ထို့နောက် အလွန်လေးစားစွာ ဦးညွှတ်ပြီး၊ မျက်လုံးနီရောင်လေးဖြင့် တောက်ပကာ ဆံပင်လွတ်လပ်လှပ၍ စကြဝဠာမယ်တော်ဖြစ်သော ထိုတောက်ပသည့် ဒေဝီကို အံ့ဩဖွယ် မျိုးစုံသော ချီးမွမ်းစကားများဖြင့် ချီးကျူးတော်မူ하였다။

Verse 13

दक्ष उवाच । जगदेव महामाये जगदीशे महेश्वरि । कृपां कृत्वा नमस्तेस्तु दर्शितं स्ववपुर्मम

ဒက္ခက ပြောသည်— အို စကြဝဠာ၏ ဒေဝီ၊ အို မဟာမာယာ၊ အို လောကတို့၏ အရှင်မ၊ အို မဟေရှဝရီ။ ကရုဏာပြု၍ ကျွန်ုပ်၏ နမස්ကာရကို လက်ခံတော်မူ၏။ သင်၏ ကိုယ်ရုပ်ကို ကျွန်ုပ်အား ပြသတော်မူသဖြင့် သင့်အား ဦးညွှတ်နမ့်ချပါ၏။

Verse 14

प्रसीद भगवत्याद्ये प्रसीद शिवरूपिणम् । प्रसीद भक्तवरदे जगन्माये नमोस्तु ते

အို မူလဒေဝီမြတ်ရှင်၊ ကျေးဇူးတော်ပြုပါ။ ရှီဝ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော မိခင်မြတ်ရှင်၊ ကျေးဇူးတော်ပြုပါ။ भक्तတို့အား အပေးအလှူပေးသော မာယာ၊ လောကအနှံ့ပြန့်သော မိခင်တော်အား နမസ്കာရပါ၏။

Verse 15

ब्रह्मोवाच । इति स्तुता महेशानी दक्षेण प्रयतात्मना । उवाच दक्षं ज्ञात्वापि स्वयं तस्येप्सितं मुने

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူ၏—စိတ်နှလုံးတည်ကြည်၍ ကြိုးစားသော ဒက္ရှက ဤသို့ ချီးမွမ်းသော် မဟေရှာနီ (စတီ) သည်၊ အို မုနိ၊ ဒက္ရှကို ကောင်းစွာသိပြီးသားဖြစ်သော်လည်း သူလိုလားသည့်အရာကို ကိုယ်တိုင် ပြောကြားလေ၏။

Verse 16

देव्युवाच । तुष्टाहं दक्ष भवतस्सद्भक्त्या ह्यनया भृशम् । वरं वृणीष्व स्वाभीष्टं नादेयं विद्यते तव

ဒေဝီမိန့်တော်မူ၏—“အို ဒက္ရှ၊ သင်၏ ဤစင်ကြယ်သော भक्तိကြောင့် ငါ အလွန်ပင် ကျေနပ်နှစ်သက်၏။ သင်လိုသမျှအတိုင်း အပေးအလှူကို ရွေးချယ်လော့; သင့်အတွက် ငါမပေးနိုင်သည့် အရာမရှိ”။

Verse 17

ब्रह्मोवाच । जगदम्बावचश्श्रुत्वा ततो दक्षः प्रजापतिः । सुप्रहृष्टतरः प्राह नामं नामं च तां शिवाम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—ဇဂဒမ္ဘာ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းကာ၊ မင်္ဂလာရှိသော ထိုဒေဝီကို နာမည်ဖြင့် ထပ်တလဲလဲ ခေါ်၍ ပြောဆို하였다။

Verse 18

दक्ष उवाच । जगदम्बा महामाये यदि त्वं वरदा मम । मद्वचः शृणु सुप्रीत्या मम कामं प्रपूरय

ဒက္ခက ပြောသည်—“အို ကမ္ဘာမိခင်၊ အို မဟာမာယာ၊ သင်သည် ငါ့အတွက် အပေးအယူကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်ပါက၊ ငါ့စကားကို ကြည်နူးဝမ်းမြောက်စွာ နားထောင်၍ ငါ့ဆန္ဒကို ပြည့်စုံစေပါ။”

Verse 19

मम स्वामी शिवो यो हि स जातो ब्रह्मणस्तुतः । रुद्रनामा पूर्णरूपावतारः परमात्मनः

ကျွန်ုပ်၏အရှင်သည် ဗြဟ္မာက ချီးမွမ်းခဲ့သော ပေါ်ထွန်းလာသည့် ရှီဝဖြစ်တော်မူ၏။ အရှင်၏နာမသည် ရုဒ္ဒရ—ပရမအတ္တမန်၏ ပြည့်စုံကောင်းမွန်သော အဝတားဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 20

तवावतारो नो जातः का तत्पत्नी भवेदतः । तं मोहय महेशानमवतीर्य क्षितौ शिवे

“သင်၏အဝတားသည် မပေါ်ထွန်းသေးသဖြင့်၊ သူ၏ဇနီးဖြစ်မည့်သူ မည်သူရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်ပါ၊ အို မင်္ဂလာရှင်မ၊ သင်၏ဒေဝီအာနုဘော်ဖြင့် မဟေရှာန (ရှီဝ) ကို မောဟစေပါ။”

Verse 21

त्वदृते तस्य मोहाय न शक्तान्या कदाचन । तस्मान्मम सुता भूत्वा हरजायाभवाऽधुना

သင်မရှိလျှင် သူ့ကို မောဟစေနိုင်သော အင်အားတစ်စုံတစ်ရာ မရှိနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏သမီးဖြစ်လာပြီး ယခု ဟရ (ရှီဝ) ၏ဇနီးဖြစ်ပါ။

Verse 22

इत्थं कृत्वा सुलीला च भव त्वं हर मोहिनी । ममैवैष वरो देवि सत्यमुक्तं तवाग्रतः

“ဤသို့ ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ လီလာအလှတရားရှိသော ဒေဝီရေ၊ ဟရ (ရှီဝ) ကိုတောင် မိုဟ်စေတတ်သော မိုဟိနီ ဖြစ်ပါစေ။ ဤအပေးအယူကောင်းချီးသည် ဒေဝီရေ၊ ငါတစ်ဦးတည်းသာ ပေးနိုင်သော အရာဖြစ်၏; သင်၏ရှေ့တွင် ငါသည် အမှန်တရားကို ပြောခဲ့ပြီ” ဟု ဆို၏။

Verse 23

केवलं स्वार्थमिति च सर्वेषां जगतामपि । ब्रह्मविष्णुशिवानां च ब्रह्मणा प्रेरितो ह्यहम्

“‘ကိုယ့်အကျိုးအတွက်သာ’ ဟူသော အတွေးသည် လောကအားလုံး၌လည်း ထိုသဘောတရားပင် ဖြစ်၏။ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရှီဝတို့နှင့် ပတ်သက်၍ပင် ငါလည်း ဘြဟ္မာ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် လုပ်ဆောင်ရခြင်း ဖြစ်သည်” ဟု ဆို၏။

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य प्रजेशस्य वचनं जगदम्बिका । प्रत्युवाच विहस्येति स्मृत्वा तं मनसा शिवम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ပရဇာပတိ၏စကားကို ထိုသို့ကြားပြီးနောက်၊ ဇဂဒမ္ဗိကာသည် နူးညံ့သောအပြုံးဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားကာ၊ စိတ်အတွင်း၌ သီဝကို သတိရလျက်ရှိ၏။

Verse 25

देव्युवाच । तात प्रजापते दक्ष शृणु मे परमं वचः । सत्यं ब्रवीमि त्वद्भक्त्या सुप्रसन्नाखिलप्रदा

ဒေဝီမိန့်တော်မူသည်။ ချစ်သောကလေးရေ၊ ပရဇာပတိ ဒက္ခရှ်၊ ငါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးသောစကားကို နားထောင်လော့။ ငါသည် အမှန်တရားကို ပြော၏—သင်၏ ဘက္တိကြောင့် ငါသည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကျေနပ်ပြီး၊ ကရုဏာဖြင့် ကောင်းချီးအားလုံးကို ပေးသနားမည်။

Verse 26

अहं तव सुता दक्ष त्वज्जायायां महेश्वरी । भविष्यामि न संदेहस्त्वद्भक्तिवशवर्तिनी

အို ဒက္ခရှ်၊ ငါသည် သင်၏ သမီးအဖြစ် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည်—သင်၏ ဇနီးမှ မွေးဖွားလာသော မဟေရှ္ဝရီဖြစ်မည်။ သံသယမရှိ၊ အကြောင်းမှာ ငါသည် သင်၏ ဘက္တိကြောင့် လှုပ်ရှားတုံ့ပြန်သူဖြစ်၏။

Verse 27

तथा यत्नं करिष्यामि तपः कृत्वा सुदुस्सहम् । हरजाया भविष्यामि तद्वरं प्राप्य चानघ

ထို့ကြောင့် အလွန်ခက်ခဲသော တပဿာကို ပြုလုပ်ကာ အမှန်တကယ် ကြိုးစားမည်။ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ထိုကောင်းချီးကို ရပြီးနောက် ဟရ (သီဝ) ၏ မဟာမိဖုရား ဖြစ်မည်။

Verse 28

नान्यथा कार्यसिद्धिर्हि निर्विकारी च स प्रभुः । विधेर्विष्णोश्च संसेव्यः पूर्ण एव सदाशिवः

အခြားနည်းဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်အားလုံး မအောင်မြင်နိုင်ပါ၊ အကြောင်းမူကား ထိုသခင်သည် မပြောင်းလဲသူ ဖြစ်သည်။ ပြည့်စုံသော စဒါရှီဝ တစ်ပါးတည်းကိုပင် ဗိဓေ (ဗြဟ္မာ) နှင့် ဗိရှ္ဏု တို့ကပါ ရိုသေကာ ဆည်းကပ်ဝတ်ပြုရသည်။

Verse 29

अहं तस्य सदा दासी प्रिया जन्मनि जन्मनि । मम स्वामी स वै शंभुर्नानारूपधरोपि ह

ကျွန်မသည် အမြဲတမ်း သူ၏ ကျွန်မတော်လည်းကောင်း ချစ်မြတ်နိုးသူလည်းကောင်း ဖြစ်သည်၊ မွေးဖွားသမျှ မွေးဖွားတိုင်း။ ကျွန်မ၏ သခင်မှာ အမှန်တကယ် သမ္ဘု (Śambhu) ဖြစ်ပြီး၊ ပုံသဏ္ဌာန် မျိုးစုံကို ခံယူသော်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 30

वरप्रभावाद्भ्रुकुटेरवतीर्णो विधेस्म च । अहं तद्वरतोपीहावतरिष्ये तदाज्ञया

ထိုကောင်းချီး၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကျွန်မသည် ဖန်ဆင်းရှင် ဗြဟ္မာ၏ မျက်ခုံးမှ အမှန်တကယ် ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။ ထိုကောင်းချီးအတိုင်းပင်၊ သူ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် ကျွန်မလည်း ဤနေရာ၌ အဝတာရ ဖြစ်လာမည်။

Verse 31

गच्छ स्वभवनं तात मया ज्ञाता तु दूतिका । हरजाया भविष्यामि भूता ते तनयाचिरात्

ချစ်လှစွာသောကလေးရေ၊ မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားပါ။ သင်သည် သံတမန်အဖြစ် ယူဆောင်လာသော သတင်းကို ကျွန်မ နားလည်ပြီးပြီ။ အချိန်တန်လျှင် ကျွန်မသည် ဟရ (သီဝ) ၏ မိဖုရား ဖြစ်မည်၊ မကြာမီ သင်၏ သမီးလည်း ဖြစ်လာမည်။

Verse 32

इत्युक्त्वा सद्वचो दक्षं शिवाज्ञां प्राप्य चेतसि । पुनः प्रोवाच सा देवी स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम्

ထိုသို့ သစ္စာပြု၍ ကောင်းမွန်သောစကားများကို ဒက္ခရှာထံ ပြောပြီးနောက်၊ စိတ်အတွင်း၌ ရှိဝ၏ အမိန့်ကို လက်ခံရရှိသော ဒေဝီသည် ရှိဝဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မှတ်မိကာ ထပ်မံ၍ ပြောဆို하였다။

Verse 33

परन्तु पण आधेयो मनसा ते प्रजापते । श्रावयिष्यामि ते तं वै सत्यं जानीहि नो मृषा

သို့သော် ပရဇာပတိအရှင်၊ သင်၏စိတ်က ပဋိညာဉ်တစ်ရပ်ကို ခံယူထားပြီ။ ထိုအမှန်တရားကို သင်ကြားစေမည်—အမှန်ဟု သိပါ၊ မမှားမယွင်း။

Verse 34

यदा भवान् मयि पुनर्भवेन्मंदादरस्तपा । देहं त्यक्ष्ये निजं सत्यं स्वात्मन्यस्म्यथ वेतरम्

အို တပသီ၊ သင်သည် နောက်တစ်ဖန် ငါ့အပေါ် မေတ္တာမဲ့၍ အလေးမထားတော့သည့်အခါ၊ အမှန်တကယ် ငါသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်မည်။ ထိုအခါ ငါသည် မိမိအတ္တ၌ တည်မြဲမည်—မဟုတ်လျှင် အခြားသို့ ထွက်ခွာမည်။

Verse 35

एष दत्तस्तव वरः प्रतिसर्गं प्रजापते । अहं तव सुता भूत्वा भविष्यामि हरप्रिया

အို ပရဇာပတိအရှင်၊ ဤအပေးအလှူ (ဝရ) သည် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အလှည့်အပြောင်းတိုင်း၌ သင့်အား ပေးအပ်ထားသည်။ ငါသည် သင့်သမီးအဖြစ် မွေးဖွားလာ၍ ဟရ (ရှီဝ) ၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 36

ब्रह्मोवाच एवमुक्त्वा महेशानी दक्षं मुख्यप्रजापतिम् । अंतर्दधे द्रुतं तत्र सम्यग् दक्षस्य पश्यतः

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ ဒက္ခ (ပရာဇာပတိတို့အနက် အဓိက) ထံ မဟေရှာနီ (စတီ) မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ ဒက္ခက မျက်မြင်တင်နေစဉ်ပင် ထိုနေရာမှ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွား하였다။

Verse 37

अंतर्हितायां दुर्गायां स दक्षोपि निजाश्रमम् । जगाम च मुदं लेभे भविष्यति सुतेति सा

ဒုရ္ဂါမယ်တော် မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ဒက္ခလည်း မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွား၍ “သူမသည် ငါ၏ သမီးဖြစ်လာမည်” ဟု တွေးကာ အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်လေ၏။