Adhyaya 14
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 1458 Verses

दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters (Genealogical Allocation)

အဓ್ಯಾಯ ၁၄ သည် ဗြဟ္မာက ပြောကြားသော မျိုးရိုးဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အခန်းဖြစ်ပြီး ဒက္ခ ပရာဇာပတိ၏ သားသမီးများနှင့် သူ၏ သမီးများကို ကမ္ဘာ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သူကြီးများထံ အိမ်ထောင်ချထားပုံကို အဓိကထားသည်။ ဗြဟ္မာသည် ရောက်လာ၍ ဒက္ခကို သက်သာစေကာ ပြေလည်စေပြီးနောက် ဒက္ခ၏ သမီး ၆၀ ယောက် မွေးဖွားလာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသမီးများကို ဓမ္မ၊ ကာရှျယပ၊ ဆိုမ/စန္ဒြ နှင့် အခြား ရှင်သန်သူရဟန်းများ၊ ဒေဝတာများထံ အိမ်ထောင်ချကာ သုံးလောကကို မျိုးဆက်ကွန်ယက်ဖြင့် တိုးပွားစေသည်။ ထို့ပြင် ကလ္ပအလိုက် ရှီဝါ/စတီ၏ အစဉ်အလာအဆင့်အတန်းကွာခြားနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ညွှန်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒက္ခသည် သမီးများမွေးပြီးနောက် ဂဂဒမ္ဘိကာ (ရှီဝါ/စတီ) ကို စိတ်ထဲတွင် ဘက္တိဖြင့် ထိန်းထားကာ နောက်လာမည့် ပူဇော်ပွဲအာဏာနှင့် ဒေဝီ၏ ရှိုင်ဝအတ္တလက္ခဏာကြား တင်းမာမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे देवमुने लोकपितामह । तत्रागममहं प्रीत्या ज्ञात्वा तच्चरितं द्रुतम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ အို နတ်မုနိ၊ အို လောကတို့၏ အဘိုးကြီး—ထိုအချိန်အတွင်း ထိုအကြောင်းအရာကို လျင်မြန်စွာ သိရှိပြီးနောက် ဝမ်းမြောက်စိတ်ပြည့်ဝစွာဖြင့် ထိုနေရာသို့ ချက်ချင်း ရောက်လာခဲ့၏။

Verse 2

असांत्वयमहं दक्षं पूर्ववत्सुविचक्षणः । अकार्षं तेन सुस्नेहं तव सुप्रीतिमावहन्

«အရင်ကကဲ့သို့ သေချာမြင်တတ်သော ဉာဏ်ဖြင့် ဒက္ခကို ငါနှစ်သိမ့်ခဲ့၏။ ထိုကြောင့်ပင် မေတ္တာနွေးထွေးမှုကို တိုးပွားစေကာ သင်၏ အလွန်နှစ်သက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့၏»။

Verse 3

स्वात्मजं मुनिवर्यं त्वां सुप्रीत्या देववल्लभम् । समाश्वास्य समादाय प्रत्यपद्ये स्वधाम ह

အို မုနိတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး—ငါ၏ ကိုယ်ပိုင်သား—နတ်တို့ချစ်ခင်သူရေ။ မေတ္တာဖြင့် သင့်ကို နှစ်သိမ့်ကာ သင့်ကို ခေါ်ဆောင်ပြီးနောက် ငါသည် မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ပြန်လည်သွားရောက်ခဲ့၏။

Verse 4

ततः प्रजापतिर्दक्षोऽनुनीतो मे निजस्त्रियाम् । जनयामास दुहितॄस्सुभगाः षष्टिसंमिताः

ထို့နောက် ငါ၏ညှိနှိုင်းပေးခြင်းကြောင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်လာသော ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် မိမိ၏ ဇနီးမှတစ်ဆင့် ကံကောင်းမင်္ဂလာရှိသော သမီးတော် ခြောက်ဆယ်ပါးကို မွေးဖွားစေ၏။

Verse 5

तासां विवाहकृतवान्धर्मादिभिरतंद्रितः । तदेव शृणु सुप्रीत्या प्रवदामि मुनीश्वर

သူသည် မပျင်းမနာ အတည်တကျ ကြိုးစား၍ ဓမ္မနှင့် အခြား သာသနာရေး စည်းကမ်းများအတိုင်း သူမတို့၏ မင်္ဂလာပွဲများကို စီစဉ်ပေး하였다။ ယခု မုနိရှင်တို့၏ အရှင်ကြီး၊ ဝမ်းမြောက်သည့် စိတ်ဖြင့် ထိုအကြောင်းကို နားထောင်ပါ၊ ငါ ပြောပြမည်။

Verse 6

ददौ दश सुता दक्षो धर्माय विधिवन्मुने । त्रयोदश कश्यपाय मुनये त्रिनवेंदवे

ဒက္ခသည် သတ်မှတ်ထားသော ရိတုအတိုင်း ဆောင်ရွက်၍ သမီး ဆယ်ယောက်ကို မုနိ ဓမ္မအား ပေးအပ်하였다။ သမီး တစ်ဆယ့်သုံးယောက်ကို မုနိ ကശ്യပအား ပေး၍၊ သမီး နှစ်ဆယ့်ခုနစ်ယောက်ကို စောမ (လမင်းဘုရား) အား ပေး하였다။

Verse 7

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे पुत्री प्रदत्तवान् । तार्क्ष्याय चापरः कन्या प्रसूतिप्रसवैर्यतः

ဘူတာင်ဂိရသ်သည် ကೃရှာသွဝများထံ သမီးနှစ်ယောက်စီ ပေးအပ်하였다။ ထို့ပြင် ပရသူတီ၏ သားသမီးဆက်မှ မွေးဖွားလာသော အခြားသမီးတစ်ယောက်ကို တာရ္က္ရှျ (Tārkṣya) ထံ မင်္ဂလာဆောင်ပေး하였다။

Verse 8

त्रिलोकाः पूरितास्तन्नो वर्ण्यते व्यासतो भयात्

ထိုအလွန်ကြီးမားသော အဖြစ်အပျက်ကြောင့် သုံးလောကလုံး ပြည့်နှက်သွား하였다။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ အလွန်အကျယ်နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကို စိုးရိမ်၍ ဤနေရာတွင် အသေးစိတ် မဖော်ပြတော့။

Verse 9

केचिद्वदंति तां ज्येष्ठां मध्यमां चापरे शिवाम् । सर्वानन्तरजां केचित्कल्पभेदात्त्रयं च सत

အချို့က ထိုမင်္ဂလာဒေဝီကို အကြီးဆုံးဟု ခေါ်ကြသည်၊ အချို့က ရှီဝါကို အလယ်တန်းဟု ခေါ်ကြသည်။ အခြားသူများကတော့ အားလုံးနောက်ဆုံးမွေးဖွားသူဟု ဆိုကြသည်။ ကလ္ပာကွဲပြားမှုကြောင့် သုံးမျိုးလုံး မှန်ကန်သည်ဟု ယူဆကြ၏။

Verse 10

अनंतरं सुतोत्पत्तेः सपत्नीकः प्रजापतिः । दक्षो दधौ सुप्रीत्मा तां मनसा जगदम्बिकाम्

ထို့နောက် သမီးများ မွေးဖွားလာသောအခါ ပရဇာပတိ ဒက္ခသည် ဇနီးနှင့်အတူ အလွန်ပျော်ရွှင်ကြည်နူးကာ မိမိနှလုံးအတွင်း၌ ကမ္ဘာမိခင် ဂျဂဒမ္ဘိကာ ဒေဝီကို ချစ်ခင်ရိုသေစွာ ထိန်းသိမ်းမြတ်နိုးလေ၏။

Verse 11

अतः प्रेम्णा च तुष्टाव गिरा गद्गदया हि सः । भूयोभूयो नमस्कृत्य सांजलिर्विनयान्वितः

ထို့ကြောင့် ချစ်မြတ်နိုးမှုဖြင့် ပြည့်ဝကာ စိတ်လှုပ်ရှား၍ အသံတုန်တုန်ဖြင့် ရှီဝကို ချီးမွမ်းလေ၏။ ထို့ပြင် ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်နမස්ကာပြု၍ လက်အုပ်ချီကာ နှိမ့်ချမှုနှင့် ရပ်တည်လေ၏။

Verse 12

सन्तुष्टा सा तदा देवी विचारं मनसीति च । चक्रेऽवतारं वीरिण्यां कुर्यां पणविपूर्तये

ထိုအခါ ဒေဝီသည် အပြည့်အဝ ကျေနပ်တော်မူ၍ စိတ်အတွင်း၌ စဉ်းစားကာ—«ကံတော်သတ်မှတ်ထားသော သာသနာရေးရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် သူရဲကောင်းမျိုးရိုး၌ အဝတာရယူမည်» ဟု ဆုံးဖြတ်တော်မူ၏။

Verse 13

अथ सोवास मनसि दक्षस्य जगदम्बिका । विललास तदातीव स दक्षो मुनिसत्तम

ထို့နောက် လောကမိခင် (စတီ) သည် ဒက္ခ၏ စိတ်အတွင်း၌ နေထိုင်လျက် ထိုနေရာ၌ အလွန်တရာ လီလာကစားတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဒက္ခသည်—အို မုနိအမြတ်—အတွင်းစိတ်၌ ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်သွား၏။

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सती खण्डे सतीजन्म बाललीलावर्णनंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

ဤသို့ သန့်ရှင်းမြတ်သော ရှီဝမဟာပုရာဏ၌ ဒုတိယ ရုဒ္ရသံဟိတာအတွင်း၊ စတီခဏ္ဍ၌ «စတီ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ကလေးဘဝ ကစားပွဲများ ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း (၁၄) သည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 15

आविर्बभूवुश्चिह्नानि दोहदस्याखिलानि वै

အမှန်တကယ်ပင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် ဆန္ဒတောင့်တမှု (ဒိုဟဒ) ၏ လက္ခဏာအားလုံး ပေါ်လွင်ထင်ရှားလာ၏။

Verse 17

कुलस्य संपदश्चैव श्रुतेश्चित्तसमुन्नतेः । व्यधत्त सुक्रिया दक्षः प्रीत्या पुंसवनादिकाः

မျိုးရိုး၏ စည်းစိမ်တိုးပွားရေး၊ ဝေဒသဒ္ဒါအမိန့်များနှင့် ကိုက်ညီရေး၊ စိတ်ဓာတ်မြင့်မားရေးတို့အတွက် ဒက္ခ ပရဇာပတိသည် ပျော်ရွှင်စွာ ပုṃသဝန အစရှိသည့် မင်္ဂလာသံस्कारများကို စီစဉ်ကျင်းပ하였다။

Verse 18

उत्सवोतीव संजातस्तदा तेषु च कर्मसु । वित्तं ददौ द्विजातिभ्यो यथाकामं प्रजापतिः

ထိုအခါ ထိုကర్మပွဲအခမ်းအနားတို့တွင် ပွဲတော်ကြီးကဲ့သို့သော ပျော်ရွှင်သံယောဇဉ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့နောက် ပရဇာပတိ (ဒက္ခ) သည် ဒွိဇတို့အား မိမိတို့လိုသမျှအတိုင်း ဥစ္စာကို ပေးလှူလေ၏။

Verse 19

अथ तस्मिन्नवसरे सर्वे हर्यादयस्सुराः । ज्ञात्वा गर्भगतां देवीं वीरिण्यास्ते मुदं ययुः

ထို့နောက် ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဟရီ (ဗိဿဏု) စတင်၍ ဒေဝတားအားလုံးသည် ဒေဝီသည် ဝီရိဏီ၏ ဂರ್ಭ၌ ဝင်ရောက်နေပြီဟု သိမြင်ကြ၏။ ထိုသို့ သိကြသဖြင့် သူတို့သည် ရွှင်လန်းဝမ်းမြောက်ကြကာ၊ သဂုဏလောက၌ ရှီဝ၏ သာယာမင်္ဂလာသော အလိုတော် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 20

तत्रागत्य च सर्वे ते तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम् । लोकोपकारकरिणीं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः

ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြသော သူတို့အားလုံးသည် စကြဝဠာမိခင် «Jagadambikā» ကို ချီးမွမ်းကြ၏။ လောကတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အကျိုးပြုတော်မူသော မိခင်အား ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးချ၍ ပူဇော်ကြ၏။

Verse 21

कृत्वा ततस्ते बहुधा प्रशंसां हृष्टमानसाः । दक्षप्रजापतेश्चैव वीरिण्यास्स्वगृहं ययुः

ထို့နောက် သူတို့သည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် ချီးမွမ်းစကားများကို အမျိုးမျိုး ပြုကြပြီး၊ ထို့နောက် ဒက္ခ ပရာဇာပတိ၏ ဇနီး «ဝီရိဏီ» ၏ အိမ်သို့ သွားကြ၏။

Verse 22

गतेषु नवमासेषु कारयित्वा च लौकिकीम् । गतिं शिवा च पूर्णे सा दशमे मासि नारद

ကိုးလ ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ ရှီဝါ (စတီ) သည် လောကီသဘောအတိုင်း အခြေအနေကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေ၍ ပြည့်စုံစေ၏။ ဒသမလတွင်၊ အို နာရဒ၊ မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည် (အချိန်ပြည့်၍ မွေးဖွားခြင်း)။

Verse 23

आविर्बभूव पुरतो मातुस्सद्यस्तदा मुने । मुहूर्ते सुखदे चन्द्रग्रहतारानुकूलके

မုနိရေ၊ ထိုခဏတည်းက နាងသည် မိခင်၏ ရှေ့တွင် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ လကမ္ဘာ၊ ဂြိုဟ်များနှင့် ကြယ်များ အထောက်အကူပြုသည့် မင်္ဂလာနှင့် သုခပေးသော အချိန်၌ ဖြစ်၏။

Verse 24

तस्यां तु जातमात्रायां सुप्रीतोऽसौ प्रजापतिः । सैव देवीति तां मेने दृष्ट्वा तां तेजसोल्बणाम्

သို့သော် နန်းက မွေးဖွားချင်းတည်းက ပရဇာပတိ (ဒက္ခ) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်သွား၏။ တေဇောဖြင့် တောက်ပလင်းလက်နေသော နန်းကို မြင်၍ “ဤသူမသည် ဒေဝီတော်ပင်” ဟု ယုံမှတ်၏။

Verse 25

तदाभूत्पुष्पसद्वृष्टिर्मेघाश्च ववृषुर्जलम् । दिशश्शांता द्रुतं तस्यां जातायां च मुनीश्वर

ထို့နောက် ပန်းမိုးမြတ်တစ်ရပ် ကျလာ၍ မိုးတိမ်တို့ကလည်း ရေကို သွန်းလောင်းကြ၏။ မုနိရှင်အရှင်၊ သူမ မွေးဖွားသည့်ခဏ၌ အရပ်အနှံ့ ချက်ချင်း ငြိမ်းချမ်းသွား၏။

Verse 26

अवादयंत त्रिदशाश्शुभवाद्यानि खे गताः । जज्ज्वलुश्चाग्नयश्शांताः सर्वमासीत्सुमंगलम्

ကောင်းကင်၌ သွားလာသော ဒေဝတားတို့သည် မင်္ဂလာတူရိယာများကို တီးခတ်ကြ၏။ ယဇ္ဉာမီးတို့လည်း တောက်ပစွာ လောင်ကျွမ်းသော်လည်း ငြိမ်သက်တည်ငြိမ်၏။ အရာအားလုံး မင်္ဂလာပြည့်ဝ၍—ဤသည်မှာ သီဝ၏ ကရုဏာနှင့် သာသနာတော်ဖြစ်ရပ်၏ မှန်ကန်မှုကို ပြသသော သင်္ကေတဖြစ်၏။

Verse 27

वीरिणोसंभवां दृष्ट्वा दक्षस्तां जगदम्बिकाम् । नमस्कृत्य करौ बद्ध्वा बहु तुष्टाव भक्तितः

ဝီရီဏာမှ မွေးဖွားလာသော ကမ္ဘာမိခင် ဂဂဒမ္ဘိကာကို မြင်သော် ဒက္ခသည် သူမအား ဦးညွှတ်ကန်တော့၏။ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်း၍ ရိုသေစွာ အချိန်ကြာကြာ ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 28

दक्ष उवाच । महेशानि नमस्तुभ्यं जगदम्बे सनातनि । कृपां कुरु महादेवि सत्ये सत्यस्वरूपिणि

ဒက္ခက ပြောသည်– «အို မဟေရှာနီ၊ လောကမိခင် အနန္တတည်မြဲသူမ၊ သင့်အား နမസ്കာရပြုပါ၏။ အို မဟာဒေဝီ၊ အမှန်တရား၏ အမှန်တရားဖြစ်သော သင်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြုပါ»။

Verse 29

शिवा शांता महामाया योगनिद्रा जगन्मयी । या प्रोच्यते वेदविद्भिर्नमामि त्वां हितावहाम्

ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား နမস্কာရပြုပါ၏—ရှီဝါ၊ ငြိမ်းချမ်းသူ၊ မဟာမာယာ၊ ယောဂနိဒ္ဒရာ၊ လောကတစ်လုံးလုံးကို ဖြည့်ဆည်းထားသူ။ ဝေဒကို သိသူတို့က ကြေညာသော ထိုသူမကို ကျွန်ုပ်ကန်တော့ပါ၏၊ သူမသည် အားလုံးအတွက် ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသူဖြစ်၏။

Verse 30

यया धाता जगत्सृष्टौ नियुक्तस्तां पुराकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

လောကကို ထောက်တည်သော မဟေရှဝရီ အမြင့်မြတ်ဆုံး မိခင်တော်အား ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ အစကာလ၌ ဖန်ဆင်းရှင် ဓာတာ (ဗြဟ္မာ) ကို စကြဝဠာဖန်ဆင်းရေး တာဝန်အတွက် ခန့်အပ်စေသော အာနုဘော်သည် သင်၏ အာနုဘော်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 31

यया विष्णुर्जगत्स्थित्यै नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

သင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဗိဿဏုသည် စကြဝဠာကို ထိန်းသိမ်းရန် ခန့်အပ်ခံရပြီး၊ သင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုတာဝန်ကို အစဉ်မပြတ် ဆောင်ရွက်၏။ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟေရှဝရီ၊ လောကတို့၏ မိခင်ထောက်တည်ရှင်တော်အား ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။

Verse 32

यया रुद्रो जगन्नाशे नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

သင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ရုဒြသည် လောကတို့၏ ပျက်သိမ်းခြင်းအတွက် ခန့်အပ်ခံရပြီး၊ သင်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုကောစမစ်ကိစ္စကို အစဉ်မပြတ် ဆောင်ရွက်၏။ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟေရှဝရီ၊ လောကထောက်တည် မိခင်တော်အား ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။

Verse 33

रजस्सत्त्वतमोरूपां सर्वकार्यकरीं सदा । त्रिदेवजननीं देवीं त्वां नमामि च तां शिवाम्

ရဇတ်၊ သတ္တဝ၊ တမော ဟူသော သဘောသုံးပါးအဖြစ် ထင်ရှား၍ အလုပ်အားလုံးကို အမြဲတမ်း ပြီးမြောက်စေသော၊ သုံးပါးသော ဒေဝတားတို့၏ မိခင် ဒေဝီဖြစ်သော သီဝါမယ်တော်အား ငါ ဦးချ၍ နမස්ကာရပြု၏။

Verse 34

यस्त्वां विचिंतयेद्देवीं विद्याविद्यात्मिकां पराम् । तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च सदा करतले स्थिता

အို ဒေဝီ၊ ဗိဒ္ယာနှင့် အဗိဒ္ယာ၏ အတ္တသဘောဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး မယ်တော်ကို အမြဲတမ်း စိတ်တွင် ဆင်ခြင်သူအတွက်၊ ဘုဂ္ဂ (လောကီအာနန္ဒ) နှင့် မုတ်တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) တို့သည် လက်ဖဝါးပေါ်တွင် ရှိသကဲ့သို့ အမြဲတမ်း ရရှိနေ၏။

Verse 35

यस्त्वां प्रत्यक्षतो देवि शिवां पश्यति पावनीम् । तस्यावश्यं भवेन्मुक्तिर्विद्याविद्याप्रकाशिका

အို ဒေဝီ၊ သန့်စင်စေသော မင်္ဂလာရှိသည့် သီဝါရုပ်သဏ္ဌာန်ကို တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့သူသည် မုတ်တိကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။ အကြောင်းမူကား မယ်တော်သည် ဗိဒ္ယာနှင့် အဗိဒ္ယာကို ထွန်းလင်းပြသသူ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

Verse 36

ये स्तुवंति जगन्मातर्भवानीमंबिकेति च । जगन्मयीति दुर्गेति सर्वं तेषां भविष्यति

လောကမိခင်ကို «ဘဝာနီ», «အမ္ဗိကာ», «ဇဂန်မယီ», «ဒုရ္ဂါ» ဟု ခေါ်၍ ချီးမွမ်းသူတို့အတွက် အရာအားလုံးသည် မိခင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့် ပြည့်စုံအောင်မြင်လာမည်။

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इति स्तुता जगन्माता शिवा दक्षेण धीमता । तथोवाच तदा दक्षं यथा माता शृणोति न

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– ဉာဏ်ရှိသော ဒက္ခ္သက လောကမိခင် ရှီဝါ(စတီ) ကို ထိုသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ မိခင်တော်သည် ဒက္ခ္သအား စကားဆိုသော်လည်း သူသည် မိခင်၏စကားကို မနားထောင်သကဲ့သို့ အမှန်တကယ် မကြားမိခဲ့။

Verse 38

सर्वं मुमोह तथ्यं च तथा दक्षः शृणोतु तत् । नान्यस्तथा शिवा प्राह नानोतिः परमेश्वरी

ဒက္ခသည် မောဟအလွန်ကြီးစွာ ဖုံးလွှမ်းနေသော်လည်း ထိုသမ္မာတရားကို ကြားနာသင့်၏။ ထို့ကြောင့် အမြင့်မြတ်သော မဟာဒေဝီ ရှီဝါ (စတီ) က «အခြားလမ်းမရှိ၊ အခြားအကြံမရှိ» ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 39

देव्युवाच । अहमाराधिता पूर्वं सुतार्थं ते प्रजापते । ईप्सितं तव सिद्धं तु तपो धारय संप्रति

ဒေဝီမိန့်တော်မူသည်— «အို ပရာဇာပတိ၊ ယခင်က သားရရန်အတွက် သင်သည် ငါ့ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုခဲ့၏။ သင်လိုလားသည့် ရည်မှန်းချက်သည် ပြည့်စုံပြီးဖြစ်သဖြင့် ယခုမှစ၍ တပစ် (tapas) ကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းလော့»။

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तदा देवी दक्षं च निजमायया । आस्थाय शैशवं भावं जनन्यंते रुरोद सा

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ဒေဝီသည် မိမိ၏ ဒေဝမాయာဖြင့် ဒက္ခထံ ချဉ်းကပ်ကာ ကလေးငယ်၏ စိတ်အနေအထားကို ခံယူ၍ မိခင်ဘေး၌ ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 41

अथ तद्रोदनं श्रुत्वा स्त्रियो वाक्यं ससंभ्रमाः । आगतास्तत्र सुप्रीत्या दास्योपि च ससंभ्रमाः

ထို့နောက် ထိုစကားသံနှင့် ငိုသံကို ကြားသဖြင့် မိန်းမများသည် စိုးရိမ်လှုပ်ရှားကာ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် ချက်ချင်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။ အိမ်ဖော်မများပင်လည်း အလားတူ အလျင်အမြန် စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် ရောက်လာကြ၏။

Verse 42

दृष्ट्वासिक्नीसुतारूपं ननन्दुस्सर्वयोषितः । सर्वे पौरजनाश्चापि चक्रुर्जयरवं तदा

အဆိက္နီ၏သမီး စတီ၏ အလွန်တင့်တယ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်ကြသော် မိန်းမအားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ ထိုအခါ မြို့သူမြို့သားတို့လည်း “အောင်ပွဲ” ဟု ကြီးစွာသော အော်ဟစ်သံကို ထုတ်ကြ၏။

Verse 43

उत्सवश्च महानासीद्गानवाद्यपुरस्सरम् । दक्षोसिक्नी मुदं लेभे शुभं दृष्ट्वा सुताननम्

သီချင်းဆိုသံနှင့် တူရိယာတီးသံတို့ ဦးဆောင်သည့် မဟာပွဲတော်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားလေ၏။ သမီး၏ မင်္ဂလာမျက်နှာကို မြင်သော် ဒက္ခရှနှင့် အစိကနီတို့သည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းကြ၏။

Verse 44

दक्षः श्रुतिकुलाचारं चक्रे च विधिवत्तदा । दानं ददौ द्विजातिभ्योन्येभ्यश्च द्रविणं तथा

ထို့နောက် ဒက္ခရှသည် ဝేదသဒ္ဓာနှင့် မိမိမျိုးရိုးဓလေ့အတိုင်း ထုံးတမ်းအခမ်းအနားများကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်လေ၏။ ထို့ပြင် ဒွိဇာတိတို့နှင့် အခြားသူများထံသို့လည်း ငွေကြေးနှင့် ပစ္စည်းအလှူကို ပေးကမ်းလေ၏။

Verse 45

बभूव सर्वतो गानं नर्तनं च यथोचितम् । नेदुर्वाद्यानि बहुशस्सुमंगलपुरस्सरम्

ထို့နောက် အရပ်ရပ်တွင် သီချင်းသံများ ထွက်ပေါ်လာ၍ သင့်လျော်သော အကများလည်း ဖြစ်ပေါ်၏။ တူရိယာသံများသည် မင်္ဂလာကို ကြေညာသကဲ့သို့ ထပ်ခါထပ်ခါ မြည်ဟည်းကာ၊ ရှိဝဘုရားအား ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ရာမှ ပေါ်ထွန်းသော အတွင်းစိတ်ပျော်ရွှင်မှု၏ အပြင်လက္ခဏာ ဖြစ်၏။

Verse 46

अथ हर्यादयो देवास्सर्वे सानुचरास्तदा । मुनिवृन्दैः समागत्योत्सवं चक्रुर्यथाविधि

ထို့နောက် ဟရီနှင့် အခြားသော ဒေဝတားအားလုံးသည် မိမိတို့၏ အနုचरများနှင့်အတူ၊ မုနိအစုအဝေးများနှင့်လည်း ပေါင်းစည်းကာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ပွဲတော်ကို တရားဝင် ဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 47

दृष्ट्वा दक्षसुतामंबां जगतः परमेश्वरीम् । नेमुः सविनयास्सर्वे तुष्टुवुश्च शुभैस्तवैः

ဒက္ခ၏ သမီး အမ္ဘာကို—လောကအပေါင်း၏ အထွတ်အမြတ် မဟာဒေဝီကို—မြင်ကြသောအခါ၊ အားလုံးသည် ယဉ်ကျေးစွာ ဦးညွှတ်ကာ မင်္ဂလာရှိသော စတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 48

ऊचुस्सर्वे प्रमुदिता गिरं जयजयात्मिकाम् । प्रशशंसुर्मुदा दक्षं वीरिणीं च विशेषतः

ထို့နောက် အားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်လျက် “ဇယ! ဇယ!” ဟူသော အောင်ပွဲသံကို ကြွေးကြော်ကြပြီး၊ ပျော်ရွှင်စွာ ဒက္ခ (Dakṣa) ကို ချီးမွမ်းကာ အထူးသဖြင့် ဝီရိဏီ (Vīriṇī) ကို ထူးထူးခြားခြား ချီးကျူးကြ၏။

Verse 49

तदोमेति नाम चक्रे तस्या दक्षस्तदाज्ञया । प्रशस्तायास्सर्वगुणसत्त्वादपि मुदान्वितः

ထို့နောက် သူမ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဒက္ခ (Dakṣa) သည် သူမအား “အိုမာ” (Omā) ဟူသော အမည်ကို ပေးတော်မူ၏။ ဝမ်းမြောက်လျက် သူမကို ချီးမွမ်းကာ—ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိ အားလုံးဖြင့် ပြည့်စုံသော သူမ၏အတ္တသဘောကို ရွှင်လန်းစွာ ချီးကျူး၏။

Verse 50

नामान्यन्यानि तस्यास्तु पश्चाज्जातानि लोकतः । महामंगलदान्येव दुःखघ्नानि विशेषतः

ထို့နောက် လူထုအတွင်း၌ သူမ၏ အခြားအမည်များလည်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုအမည်တို့သည် မဟာမင်္ဂလာကို ပေးကာ အထူးသဖြင့် ဒုက္ခဝေဒနာကို ဖျောက်ဖျက်၏။

Verse 51

दक्षस्तदा हरिं नत्वा मां सर्वानमरानपि । मुनीनपि करौ बद्ध्वा स्तुत्वा चानर्च भक्तितः

ထို့နောက် ဒက္ခသည် ဟရီ (ဗိဿဏု) ကို ဦးညွတ်ကန်တော့ပြီး၊ ငါ့ကိုလည်းကောင်း၊ မသေမပျက်သော နတ်တို့အားလုံးကိုလည်းကောင်း ဦးညွတ်၏။ လက်အုပ်ချီ၍ မုနိတို့ကိုလည်း ကန်တော့ကာ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လေ၏။

Verse 52

अथ विष्ण्वादयस्सर्वे सुप्रशस्याजनंदनम् । प्रीत्या ययुस्वधामानि संस्मरन् सशिवं शिवम्

ထို့နောက် ဗိဿဏုနှင့် အခြားနတ်တို့အားလုံးသည် အာနန္ဒပေးသော အရှင်ကို အလွန်ချီးမွမ်းကြ၏။ ဝမ်းမြောက်စွာ မိမိတို့၏ နေရာအိမ်ရာများသို့ ပြန်သွားကြပြီး၊ အတွင်းစိတ်၌ သက္တိနှင့် အမြဲတကွရှိသော မင်္ဂလာရှင် သီဝကို သတိရလျက်ရှိကြ၏။

Verse 53

अतस्तां च सुतां माता सुसंस्कृत्य यथोचितम् । शिशुपानेन विधिना तस्यै स्तन्यादिकं ददौ

ထို့ကြောင့် မိခင်သည် သမီးအား သင့်တော်သလို သန့်စင်ပူဇော်ရေး အခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ကလေးကို နို့နှင့် အခြားအာဟာရတို့ကို သတ်မှတ်ထားသော ကလေးကျွေးနည်းအတိုင်း ပေးလေ၏။

Verse 54

पालिता साथ वीरिण्या दक्षेण च महात्मना । ववृधे शुक्लपक्षस्य यथा शशिकलान्वहम्

ဝီရိဏီနှင့် မဟာသတ္တိရှိသော ဒက္ခ္သတို့က ဂရုစိုက်စွာ ပြုစုလျက်၊ သူမသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ကြီးထွားလာ၏—လင်းလက်သော လဆန်းကာလတွင် လ၏အပိုင်းများ တဖြည်းဖြည်း တိုးလာသကဲ့သို့။

Verse 55

तस्यां तु सद्गुणास्सर्वे विविशुर्द्विजसत्तम । शैशवेपि यथा चन्द्रे कलास्सर्वा मनोहराः

အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ သူမ၌ ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိအားလုံး ဝင်ရောက်ကိန်းအောင်းခဲ့၏—လကလေးဖြစ်နေသော်လည်း စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် လ၏အဆင့်အပိုင်းများ အားလုံး ပါဝင်နေသကဲ့သို့။

Verse 56

आचरन्निजभावेन सखीमध्यगता यदा । तदा लिलेख भर्गस्य प्रतिमामन्वहं मुहुः

သတီသည် မိတ်သမီးများအလယ်တွင် မိမိသဘာဝအတိုင်း ပြုမူနေသည့်အခါတိုင်း၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဘ္ဟဂ္ဂ (သီဝ) ၏ ရုပ်ပုံကို ရေးဆွဲလေ၏။

Verse 57

यदा जगौ सुगीतानि शिवा बाल्योचितानि सा । तदा स्थाणुं हरं रुद्रं सस्मार स्मरशासनम्

သီဝါ (သတီ) သည် မိန်းကလေးအရွယ်နှင့် ကိုက်ညီသော သီချင်းချိုချိုများကို သီဆိုသည့်အခါတိုင်း၊ ထိုခဏ၌ပင် စ္ထာဏု—ဟရ—ရုဒြ—ကာမကို အပြစ်ပေးသည့် အရှင်ကို စိတ်တွင်းမှ သတိရလေ၏။

Verse 58

ववृधेतीव दंपत्योः प्रत्यहं करुणातुला । तस्या बाल्येपि भक्तायास्तयोर्नित्यं मुहुर्मुहुः

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ထိုလင်မယား၏ ကရုဏာအတိုင်းအတာသည် တိုးပွားလာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ကလေးဘဝကတည်းက သဒ္ဓါရှိသူမဖြစ်သဖြင့် သူတို့သည် သူမကို နူးညံ့စွာ စောင့်ရှောက်ကြင်နာမှုကို အမြဲတမ်း မကြာခဏ ပြသကြ၏။

Verse 59

सर्वबालागुणा क्रांतां सदा स्वालयकारिणीम् । तोषयामास पितरौ नित्यंनित्यं मुहुर्मुहुः

သူမသည် မိန်းကလေးမြင့်မြတ်တစ်ဦးနှင့် သင့်တော်သော အရည်အချင်းကောင်းများအားလုံးဖြင့် ပြည့်စုံ၍ မိမိအိမ်ထောင်ရေးတာဝန်များကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်သူဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မိဘနှစ်ပါးကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း မကြာခဏ ပျော်ရွှင်စေခဲ့၏။

Frequently Asked Questions

A genealogical event: Dakṣa generates sixty daughters and formally distributes them in marriage to Dharma, Kaśyapa, Soma (Candra), and other recipients—establishing the progenitive framework by which the three worlds become populated.

The chapter uses lineage and marriage as a symbolic cosmology: generative Śakti is apportioned into ordered channels (dharma/ṛta), while simultaneously marking Jagadambikā (Satī/Śivā) as a transcendent focal point beyond mere ritual genealogy.

Śivā/Satī is explicitly linked with Jagadambikā, and the text acknowledges kalpa-dependent variants in her placement (eldest/middle/otherwise), indicating a Purāṇic multi-recensional cosmology rather than a single fixed ordering.