
အဓ್ಯಾಯ ၃၆ တွင် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကွင်း၌ ဖြစ်ပွားသော အရေးအခင်းသည် ပွင့်လင်းစစ်ပွဲသို့ တိုးမြှင့်သွားပုံကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက အင်ဒြာသည် မာနကြီး၍ မလေးစားသဘောဖြင့် ဒေဝတားများကို စုစည်းကာ မိမိတို့၏ ဝါဟနာများပေါ်စီးလာကြသည်ဟု ဆိုသည် (အင်ဒြာ—အဲရာဝတ၊ ယမ—ကျွဲ၊ ကုဗေရ—ပုဿပက)။ သွေးထွက်ဒေါသထွက်နေသော ဒက္ခက ယဇ్ఞကြီးကို ဒေဝတားတို့၏ အင်အားပေါ် မူတည်၍ စတင်ထားပြီး သူတို့၏ အာဏာသည် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးရန် “ပရမာဏ” (အာဏာပိုင်အာမခံ) ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။ ထိုစကားကြောင့် ဒေဝတားများ စစ်ထဲသို့ တိုးဝင်ကာ ဒေဝစစ်တပ်နှင့် ရှိဝ၏ ဂဏများအကြား စစ်ကြီး ဖြစ်ပွားသည်။ လောကပါလများ (အင်ဒြာ စသည်) ကို ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်နေကြသည်ဟု ဖော်ပြကာ သူတို့၏ ရန်လိုမှုသည် တရားမျှတကာကွယ်မှုမဟုတ်ဘဲ အဝိဇ္ဇာဟု သဘောတရားဆန်စွာ ရှင်းလင်းသည်။ လှံ၊ မြားနှင့် သင်္ခါ၊ ဒရမ်၊ ကက်တယ်ဒရမ်တို့၏ ဟုန်းဟုန်းသံများဖြင့် ယဇ్ఞကွင်းသည် စစ်မြေပြင်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး ရှိဝ၏ ရှိနေမှုမပါသော ယဇ్ఞက ကမ္ဘာလောကအနှောင့်အယှက်ကို ဖြစ်စေကြောင်း ပြသသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । इन्द्रोऽपि प्रहसन् विष्णुमात्मवादरतं तदा । वज्रपाणिस्सुरैस्सार्द्धं योद्धुकामोऽभवत्तदा
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုအခါ မိမိအယူအဆနှင့် ဆွေးနွေးခြင်း၌ မျောနေသော ဗိဿနုကို အိန္ဒြာသည် ရယ်မောလျက်၊ ဝဇ္ရပာဏိဖြစ်သော သူသည် နတ်တို့နှင့်အတူ တိုက်ခိုက်လိုစိတ် ပြင်းပြလာ하였다။
Verse 2
तदेन्द्रो गजमारूढो बस्तारूढोऽनलस्तथा । यमो महिषमारूढो निरृतिः प्रेतमेव च
ထို့နောက် အိန္ဒြာသည် ဆင်ပေါ်စီး၍၊ အဂ္နိသည် ဆိတ်အထီးပေါ်စီး၏။ ယမသည် ကျွဲပေါ်စီးပြီး၊ နိရ္ဋိသည်လည်း သေကောင်ကဲ့သို့သော ပရေတာပေါ်စီး၏။
Verse 3
पाशी च मकरारूढो मृगारूढो स्सदागतिः । कुबेरः पुष्पकारूढस्संनद्धोभूदतंद्रितः
ပာရှီ (ကြိုးကွင်း) ကို ကိုင်ဆောင်သော ဝရုဏ (Varuṇa) သည် မကရာ (makara) ပေါ် စီးနင်းလာ၏။ အမြဲလျင်မြန်သော လေဒေဝ (Vāyu) သည် သမင်ပေါ် စီးနင်း၏။ ကုဗေရ (Kubera) သည် ပုဿပက (Puṣpaka) ကောင်းကင်ရထားပေါ် ထိုင်လျက် လက်နက်စုံတပ်ဆင်ပြီး သတိမလျော့ဘဲ စောင့်ကြည့်နေ하였다။
Verse 4
तथान्ये सुरसंघाश्च यक्षचारणगुह्यकाः । आरुह्य वाहनान्येव स्वानि स्वानि प्रतापिनः
ထို့အတူ အခြားသော ဒေဝတားအဖွဲ့များနှင့်အတူ ယက္ခ (Yakṣa) များ၊ ချာရဏ (Cāraṇa) များ၊ ဂုဟျက (Guhyaka) များပါဝင်သော အင်အားကြီးသူတို့သည် မိမိမိမိ၏ ယာဉ်များပေါ်သို့ တက်စီးကြ하였다။
Verse 5
तेषामुद्योगमालोक्य दक्षश्चासृङ्मुखस्तथा । तदंतिकं समागत्य सकलत्रोऽभ्यभाषत
သူတို့၏ အားထုတ်ပြင်ဆင်မှုကို မြင်သော် ဒက္ခ (Dakṣa) လည်း စိတ်လှုပ်ရှားဒေါသကြောင့် မျက်နှာနီလာ၏။ ထို့နောက် အနီးသို့ ချဉ်းကပ်ကာ အဖွဲ့တစ်စုလုံးကို စကားပြော하였다။
Verse 6
दक्षौवाच । युष्मद्बलेनैव मया यज्ञः प्रारंभितो महान् । सत्कर्मसिद्धये यूयं प्रमाणास्स्युर्महाप्रभाः
ဒက္ခက ပြော၏ — «သင်တို့၏ အင်အားကိုသာ အားထား၍ ငါသည် ဤမဟာယဇ္ဉကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤသဒ္ဓမ္မကర్మ အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးရန် သင်တို့ မဟာတေဇရှိသူတို့သည် သက်သေခံအာဏာပိုင်အဖြစ် ရပ်တည်၍ အတည်ပြုပါစေ»။
Verse 7
ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा दक्षवचनं सर्वे देवास्सवासवाः । निर्ययुस्त्वरितं तत्र युद्धं कर्तुं समुद्यताः
ဗြဟ္မာက ပြော၏ — ဒက္ခ၏ စကားကို ကြားသော် အင်ဒြာနှင့်တကွ နတ်တို့အားလုံးသည် ထိုနေရာသို့ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာကြ၍ ထိုနေရာ၌ပင် စစ်ပွဲဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ တက်ကြွလာကြသည်။
Verse 8
अथ देवगणाः सर्वे युयुधुस्ते बलान्विताः । शक्रादयो लोकपाला मोहिताः शिवमायया
ထို့နောက် အင်အားပြည့်ဝသော နတ်အစုအဝေးအားလုံး စစ်ပွဲတွင် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အင်္ဒြာတို့ အပါအဝင် လောကပာလများသည် ရှီဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကြ၏။
Verse 9
देवानां च गणानां च तदासीत्समरो महान् । तीक्ष्णतोमरनाराचैर्युयुधुस्ते परस्परम्
ထိုအခါ ဒေဝတားတို့နှင့် သီဝ၏ ဂဏာများအကြား စစ်ပွဲကြီးတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ချွန်ထက်သော လှံတံများနှင့် သံမြှားများဖြင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 10
नेदुश्शंखाश्च भेर्य्यश्च तस्मिन् रणमहोत्सवे । महादुंदुभयो नेदुः पटहा डिंडिमादयः
ထိုစစ်ပွဲမဟာပွဲတော်အတွင်း သင်္ခါများနှင့် ဘဲရီစည်များ မြည်ဟည်းကြ၏။ မဟာဒုန္ဒုဘီ စစ်စည်ကြီးများလည်း ဟုန်းဟုန်းမြည်ကာ ပဋဟာ၊ ဍိဏ္ဍိမာ စည်တို့နှင့် အခြားတူရိယာများပါ တပြိုင်နက်တည်း ထွက်သံလှုပ်ရှား၏။
Verse 11
तेन शब्देन महता श्लाघ्मानास्तदा सुराः । लोकपालैश्च सहिता जघ्नुस्ताञ्छिवकिंकरान्
ထိုအသံကြီးကြောင့် ဒေဝတားတို့သည် စိတ်ဓာတ်တက်ကြွကာ ရဲရင့်လာ၏။ လောကပါလများနှင့်အတူ သီဝ၏ အစေခံဂဏာတို့ကို ထိုးနှက်၍ ချေမှုန်းကြ၏။
Verse 12
इन्द्राद्यैर्लोकपालैश्च गणाश्शंभो पराङ्मुखाः । कृत्ताश्च मुनिशार्दूल भृगोर्मंत्रबलेन च
အို မုနိတို့အနက် ကျားကဲ့သို့ ထူးချွန်သူရေ၊ သမ္ဘူ (သီဝ) ၏ ဂဏာများသည် အိန္ဒြာနှင့် အခြား လောကပါလများကြောင့် နောက်ဆုတ်သွားကြ၏။ ထို့ပြင် ဘೃဂု၏ မန္တရအာနုဘော်ကြောင့်လည်း ခုတ်ဖြတ်ကာ ချေမှုန်းခံရကြ၏။
Verse 13
उच्चाटनं कृतं तेषां भृगुणा यज्वना तदा । यजनार्थं च देवानां तुष्ट्यर्थं दीक्षितस्य च
ထိုအခါ ယဇ္ဉပူဇာကို ဆောင်ရွက်သော ပုရောဟိတ် ဘೃဂု (Bhṛgu) သည် သူတို့အပေါ် ထုတ်ပယ်ခြင်း (expulsion) အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်하였다။ ဒါသည် နတ်တို့၏ ယဇ္ဉပူဇာ ဆက်လက်ဖြစ်စေရန်နှင့် ဒိက္ခာခံထားသော ယဇ္ဉပိုင်ရှင် စိတ်ကျေနပ်စေရန် ဖြစ်သည်။
Verse 14
पराजितान्स्वकान्दृष्ट्वा वीरभद्रो रुषान्वितः । भूतप्रेतपिशाचांश्च कृत्वा तानेव पृष्ठतः
မိမိတပ်ဖွဲ့များ ရှုံးနိမ့်နေသည်ကို မြင်သော် ဝီရဘဒ္ဒရသည် ဒေါသအပြည့်ဖြင့် ထိုရန်သူတို့ကိုပင် ဘူတ၊ ပရေတ၊ ပိသာချာ အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ မိမိနောက်သို့ လိုက်ပါစေ하였다။
Verse 15
वृषभस्थान् पुरस्कृत्य स्वयं चैव महाबलः । महात्रिशूलमादाय पातयामास निर्जरान्
နွားပေါ်စီးသူတို့ကို ရှေ့တန်းတွင် တင်ထားပြီး၊ မဟာအားကြီးသော သူကိုယ်တိုင် မဟာတရိရှူလကို ကိုင်ဆောင်ကာ အမရနတ်တို့ကို လှဲချသတ်နှိမ်하였다။
Verse 16
देवान्यक्षान् साध्यगणान् गुह्यकान् चारणानपि । शूलघातैश्च सर्वे गणा वेगात् प्रजघ्निरे
ထို့နောက် ရှိဝ၏ ဂဏများအားလုံးသည် တရိရှူလထိုးချက်များဖြင့် လျင်မြန်စွာ ဒေဝ၊ ယက္ခ၊ သာဓျဂဏ၊ ဂုဟျက နှင့် ခါရဏတို့ကိုပါ ထိုးနှက်သတ်နှိမ်하였다။
Verse 17
केचिद्द्विधा कृताः खड्गैर्मुद्गरैश्च विपोथिताः । अन्यैश्शस्त्रैरपि सुरा गणैर्भिन्नास्तदाऽभवन्
ဒေဝအချို့ကို ဓားဖြင့် နှစ်ပိုင်းဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး၊ အချို့ကို မုဒ္ဂရ (တုတ်ကြီး) ဖြင့် ကြိတ်ချေခဲ့သည်။ အခြားလက်နက်များဖြင့်လည်း ထိုးနှက်ခံရကာ ထိုအခါ နတ်တို့သည် ရှိဝ၏ ဂဏများကြောင့် ပျက်စီးကွဲပြားသွား하였다။
Verse 18
एवं पराजितास्सर्वे पलायनपरायणाः । परस्परं परित्यज्य गता देवास्त्रिविष्टपम्
ထို့ကြောင့် နတ်တော်တို့အားလုံး ရှုံးနိမ့်၍ ထွက်ပြေးရန်သာ စိတ်ထားကာ အချင်းချင်း စွန့်ပစ်ပြီး တ్రိဝိଷ္ဋပ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ပြန်လည်သွားကြ၏။
Verse 19
केवलं लोकपालास्ते शक्राद्यास्तस्थुरुत्सुकाः । संग्रामे दारुणे तस्मिन् धृत्वा धैर्यं महाबलाः
လောကကိုကာကွယ်သော နတ်တော်များ—သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) နှင့် အခြားတို့သာ—စိတ်လှုပ်ရှား၍ သတိပြုကာ ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်ကြ၏။ ကြမ်းတမ်းသော စစ်ပွဲ၌ အင်အားကြီးသူတို့သည် သတ္တိနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းထားကြ၏။
Verse 20
सर्वे मिलित्वा शक्राद्या देवास्तत्र रणाजिरे । बृहस्पतिं च पप्रच्छुर्विनयावनतास्तदा
ထို့နောက် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ဦးဆောင်သော နတ်တော်အားလုံးသည် ထိုစစ်မြေပြင်၌ စုဝေးကြ၏။ ထိုအခါ ယဉ်ကျေးစွာ ဦးညွှတ်ကာ မိမိတို့၏ ဆရာ ဘృဟஸပတိ ကို ဘာလုပ်သင့်သည်ကို မေးမြန်းကြ၏။
Verse 21
लोकपाला ऊचुः । गुरो बृहस्पते तात महाप्राज्ञ दयानिधे । शीघ्रं वद पृच्छतो नः कुतोऽ स्माकं जयो भवेत्
လောကပာလတို့က ဆိုကြသည်—“အို ဂုရု ဘృဟஸပတိ၊ ချစ်ခင်ရသော အဖေတော်၊ အလွန်ပညာရှိသူ၊ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာတော်၊ ကျွန်ုပ်တို့ မေးမြန်းသည့်အတိုင်း မြန်မြန် ပြောပါ—ဘယ်အကြောင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ အောင်ပွဲ ရနိုင်မည်နည်း?”
Verse 22
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां स्मृत्वा शंभुं प्रयत्नवान् । बृहस्पतिरुवाचेदं महेन्द्रं ज्ञानदुर्बलम्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—သူတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဘృဟஸပတိ သည် အားထုတ်ကာ သမ္ဘု (ရှီဝ) ကို သတိရလျက် ဉာဏ်အင်အား လျော့နည်းသွားသော မဟိန္ဒြာ (အိန္ဒြာ) ထံသို့ ဤအကြံဉာဏ်ကို ပြောကြား၏။
Verse 23
बृहस्पतिरुवाच । यदुक्तं विष्णुना पूर्वं तत्सर्वं जातमद्य वै । तदेव विवृणोमीन्द्र सावधानतया शृणु
ဗြဟ္စပတိက မိန့်တော်မူသည်။ «အရင်က ဗိဿဏုမိန့်ခဲ့သမျှ အားလုံး ယနေ့မှာ တကယ်ဖြစ်ပေါ်လာပြီ။ အဲဒီအကြောင်းကိုပဲ ငါ အင်ဒြာသို့ ရှင်းပြမည်—သတိပြု၍ နားထောင်လော့»။
Verse 24
अस्ति यक्षेश्वरः कश्चित् फलदः सर्वकर्मणाम् । कर्तारं भजते सोपि न स्वकर्त्तुः प्रभुर्हि सः
ယက္ခတို့၏ အရှင်တစ်ပါး ရှိ၏၊ အလုပ်ကံအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးတော်မူသူ။ သို့သော် ထိုအရှင်တောင် အမြင့်မြတ်သော ကရ್ತာ (လုပ်ဆောင်သူ) ကိုပင် ဘုရားဝတ်ပြု၏၊ အကြောင်းမူကား မိမိ၏ လုပ်ဆောင်မှုအပေါ် အပြည့်အဝ လွတ်လပ်သူ မဟုတ်သေးသဖြင့်။
Verse 25
अमंत्रौषधयस्सर्वे नाभिचारा न लौकिकाः । न कर्माणि न वेदाश्च न मीमांसाद्वयं तथा
မန္တရားအခြေပြု ဆေးဝါးနှင့် ကုထုံးအားလုံး မထိရောက်တော့သည်။ မန္တလေးအဘိချာရ (အဘိဓာန်မဟုတ်) မဟုတ်၊ လောကီလှည့်ကွက်များလည်း မအောင်မြင်။ ယဇ္ဉကံများလည်း မဟုတ်၊ ဝေဒများတောင် မဟုတ်၊ မီမಾಂသာ နှစ်မျိုးလည်း ထိုနေရာ၌ မကူညီနိုင်။
Verse 26
अन्यान्यपि च शास्त्राणि नानावेदयुतानि च । ज्ञातुं नेशं संभवंति वदंत्येवं पुरातनाः
အခြားသော သာသနာကျမ်းများလည်း ဝေဒများစွာနှင့် သင်ကြားချက်မျိုးစုံ ပါဝင်သော်လည်း ဣရှ (သီဝ) ကို အမှန်တကယ် သိမြင်နိုင်ခြင်း မရှိကြ။ ဤသို့ပင် ရှေးပဝေသဏာတို့က ဆိုကြသည်။
Verse 27
न स्वज्ञेयो महेशानस्सर्ववेदायुतेन सः । भक्तेरनन्यशरणैर्नान्यथेति महाश्रुतिः
မဟေရှာန (သီဝဘုရား) ကို ဝေဒများကို မရေမတွက်နိုင်အောင် ကျွမ်းကျင်သော်လည်း အမှန်တကယ် မသိနိုင်။ မဟာသုတ္တံက ဘက္တိကိုသာ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာအဖြစ် ယုံကြည်သော ဘက္တများသာ ထိုသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ကြေညာသည်—အခြားနည်းမရှိ။
Verse 28
शांत्या च परया दृष्ट्या सर्वथा निर्विकारया । तदनुग्रहतो नूनं ज्ञातव्यो हि सदाशिवः
အမြင့်ဆုံးသော ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် အပြောင်းအလဲမရှိသော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မြင်ကွင်းအားဖြင့်၊ ထိုသခင်၏ ကရုဏာတော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်သာ—စဒာရှီဝကို အမှန်တကယ် သိမြင်ရ၏။
Verse 29
परं तु संवदिष्यामि कार्याकार्य विवक्षितौ । सिध्यंशं च सुरेशान तं शृणु त्वं हिताय वै
ယခုတော့ လုပ်သင့်သည်နှင့် မလုပ်သင့်သည်တို့ကို ရည်ရွယ်သည့်အတိုင်း ထပ်မံရှင်းပြမည်။ အို နတ်တို့၏အရှင်၊ အောင်မြင်မှုရစေသော ထိရောက်သည့်နည်းလမ်းကို သင်၏အကျိုးအတွက် နားထောင်လော့။
Verse 30
त्वमिंद्र बालिशो भूत्वा लोकपालैः सदाद्य वै । आगतो दक्ष यज्ञं हि किं करिष्यसि विक्रमम्
အို အိန္ဒြာ၊ သင်သည် ကလေးဆန်၍ မိုက်မဲသွားကာ လောကပာလတို့နှင့်အတူ ယနေ့ ဒက္ခယဇ္ဉသို့ ရောက်လာ၏။ ဒီမှာ သင် ဘယ်လို သတ္တိပြုလုပ်ရပ်ကို လုပ်မည်ဟု ထင်သနည်း။
Verse 31
एते रुद्रसहायाश्च गणाः परमकोपनाः । आगता यज्ञविघ्नार्थं तं करिष्यंत्यसंशयम
ဤဂဏများသည် ရုဒြ၏ အစေခံနှင့် မဟာမိတ်များဖြစ်၍ အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်ကြ၏။ ယဇ္ဉကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေရန် လာကြပြီး၊ သံသယမရှိဘဲ ထိုအနှောင့်အယှက်ကို ဖြစ်စေကြလိမ့်မည်။
Verse 32
सर्वथा न ह्युपायोत्र केषांचिदपि तत्त्वतः । यज्ञविघ्नविनाशार्थ सत्यं सत्यं ब्रवीम्यहम्
ဤအမှု၌ အနှစ်သာရအားဖြင့် မည်သူ့အတွက်မျှ အခြားနည်းလမ်း မရှိပါ။ ယဇ్ఞ၏ အတားအဆီးများကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် ငါကြေညာသည်—ဤသည်မှာ သစ္စာ၊ သစ္စာတကယ် ဖြစ်၏။
Verse 33
ब्रह्मोवाच । एवं बृहस्पतेर्वाक्यं श्रुत्वा ते हि दिवौकसः । चिंतामापेदिरे सर्वे लोकपालास्सवासवाः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ဗြဟ္စပတိ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ကောင်းကင်နေ ဒေဝတားတို့အားလုံးသည် အိန္ဒြာနှင့် လောကပာလတို့ပါဝင်ကာ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းကြီးစွာ ခံစားကြရ၏။
Verse 34
ततोब्रवीद्वीरभद्रो महावीरगणैर्वृतः । इन्द्रादीन् लोकपालांस्तान् स्मृत्वा मनसि शंकरम्
ထို့နောက် မဟာဗီရဂဏာများဖြင့် ဝန်းရံထားသော ဝီရဘဒ္ဒရသည် စကားဆို၏။ သူသည် စိတ်ထဲ၌ သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို အောက်မေ့ကာ အိန္ဒြာနှင့် အခြား လောကပာလတို့ကိုလည်း သတိရလျက် ပြောဆို하였다။
Verse 35
वीरभद्र उवाच । सर्वे यूयं बालिशत्वादवदानार्थमागताः । अवदानं प्रयच्छामि आगच्छत ममांतिकम्
ဝီရဘဒ္ဒရက မိန့်ဆိုသည်။ “သင်တို့အားလုံးသည် မိုက်မဲမှုကြောင့် အပြစ်ဒဏ်ကို ရှာဖွေလာကြ၏။ ထိုဒဏ်ကို ငါပေးမည်—ငါ့အနီးသို့ လာကြလော့။”
Verse 36
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे विष्णुवीरभद्रसम्वादो नाम षट्त्रिंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယ သံဟိတာဖြစ်သော ရုဒ္ရသံဟိတာအတွင်း၊ ဒုတိယ အပိုင်း စတီခဏ္ဍ၌ «ဗိဿဏုနှင့် ဝီရဘဒ္ဒရ၏ ဆွေးနွေးပွဲ» ဟူသော အခန်း ၃၆ ပြီးဆုံး၏။
Verse 37
हे सुरासुरसंघाहीहैत यूयं हे विचक्षणाः । अवदानानि दास्यामि आतृप्त्याद्यासतां वराः
ဩ ပညာရှိတို့—ဒီနေရာတွင် စုဝေးလာသော ဒေဝနှင့် အဆုရ အဖွဲ့အစည်းတို့၊ နားထောင်ကြလော့။ မကျေနပ်မှုတို့ကို ဖယ်ရှားပေးပြီး စိတ်ကို ပြည့်ဝစေသော သန့်ရှင်းမြတ်သော အတ္ထုပ္ပတ္တိများကို ငါ ပြောပြမည်၊ အကောင်းဆုံးတို့ရေ။
Verse 38
ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा सितैर्बाणैर्जघानाथ रुषान्वितः । निखिलांस्तान् सुरान् सद्यो वीरभद्रो गणाग्रणीः । तैर्बाणैर्निहतास्सर्वे वासवाद्याः सुरेश्वराः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည် — ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ရှီဝဂဏများ၏ အရှေ့ဆောင် ဗီရဘဒ္ဒရသည် ဒေါသပြင်းထန်လျက် အဖြူရောင်တောက်ပသော မြားများဖြင့် ထိုဒေဝတို့အားလုံးကို ချက်ချင်းပင် ထိုးခတ်လေ၏။ ထိုမြားများကြောင့် ဝါသဝ (အိန္ဒြ) မှစ၍ ဒေဝအရှင်တို့အားလုံး သေဆုံးကြ၏။
Verse 39
पलायनपरा भूत्वा जग्मुस्ते च दिशो दश । गतेषु लोकपालेषु विद्रुतेषु सुरेषु च । यज्ञवाटोपकंठं हि वीरभद्रोगमद्गणैः
ထွက်ပြေးလိုစိတ်ကြီးမားလာ၍ သူတို့သည် ဒిశတစ်ဆယ်သို့ ခွဲခွာပြေးလွှားကြ၏။ လောကပာလများ ထွက်ခွာသွားပြီး ဒေဝတို့လည်း ကြောက်လန့်ကာ ပြေးလွှားသွားသည့်အခါ၊ ဗီရဘဒ္ဒရသည် မိမိ၏ ဂဏများနှင့်အတူ ယဇ္ဉဝါဋ၏ အနီးအနားသို့ တိုးဝင်လာ၏။
Verse 40
तदा ते ऋषयस्सर्वे सुभीता हि रमेश्वरम् । विज्ञप्तुकामास्सहसा शीघ्रमूचुर्नता भृशम्
ထိုအခါ ရှိသမျှ ရှင်ရသီတို့သည် အလွန်ကြောက်ရွံ့ကာ ဦးညွှတ်နက်နက်ပြု၍၊ မိမိတို့၏ နိမ့်ချသော တောင်းပန်ချက်ကို တင်ပြလိုသဖြင့် ရာမေရှွရထံသို့ ချက်ချင်း မြန်မြန်ပြောကြ၏။
Verse 41
ऋषय ऊचुः । देवदेव रमानाथ सर्वेश्वर महाप्रभो । रक्ष यज्ञं हि दक्षस्य यज्ञोसि त्वं न संशयः
ရသီတို့က ဆိုကြသည်– «ဒေဝဒေဝ၊ ရမာနာထ (လက္ခမီ၏ အရှင်)၊ စကြဝဠာအရှင်၊ မဟာပရဘု—ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉကို ကာကွယ်ပါ။ အမှန်တကယ် သင်ကိုယ်တိုင်ပင် ယဇ္ဉ (သန့်ရှင်းသော ပူဇော်ပွဲ) ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိပါ»။
Verse 42
यज्ञकर्मा यज्ञरूपो यज्ञांगो यज्ञरक्षकः । रक्ष यज्ञमतो रक्ष त्वत्तोन्यो न हि रक्षकः
သင်သည် ယဇ္ဉကမ္မ၊ ယဇ္ဉရုပ်၊ ယဇ္ဉအင်္ဂါနှင့် ယဇ္ဉကိုကာကွယ်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဤယဇ္ဉကို ကာကွယ်တော်မူပါ—ကာကွယ်တော်မူပါ၊ သင်တော်မူခြင်းမှတပါး အခြားကာကွယ်သူ မရှိပါ။
Verse 43
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषामृषीणां वचनं हरिः । योद्धुकामो भयाद्विष्णुर्वीरभद्रेण तेन वै
ဗြဟ္မာက ပြောတော်မူသည်—ရိရှီတို့၏ အကြံဉာဏ်စကားများကို ကြားသိပြီးနောက် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် တိုက်ခိုက်လိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း၊ ထို ဝီရဘဒြာကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဗိဿနုသည် သတိထား၍ တကယ်ပင် ထိန်းချုပ်နေ하였다။
Verse 44
चतुर्भुजस्सुसनद्धो चक्रायुधधरः करैः । महाबलोमरगणैर्यज्ञवाटात्स निर्ययौ
လက်လေးဖက်ရှိ၍ ကာကွယ်ရေးအပြည့်အစုံ ဝတ်ဆင်ကာ လက်များတွင် စက်ရအာယုဓ (စက်ရ) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ထိုအင်အားကြီးသူသည် အမရဂဏများနှင့်အတူ ယဇ္ဉဝါဋမှ ထွက်ခွာလာ하였다။
Verse 45
वीरभद्रः शूलपाणिर्नानागणसमन्वितः । ददर्श विष्णुं संनद्धं योद्धुकामं महाप्रभुम्
ဝီရဘဒြာသည် သုံးခွား (သူလ) ကို ကိုင်ဆောင်၍ ဂဏများစွာနှင့်အတူ ရှိနေကာ၊ အပြည့်အဝ လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး တိုက်ခိုက်လိုစိတ်ရှိသော မဟာတေဇရှင် ဗိဿနုကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 46
तं दृष्ट्वा वीरभद्रोभूद्भ्रुकुटीकुटिलाननः । कृतांत इव पापिष्ठं मृगेन्द्र इव वारणम्
သူကို မြင်သည်နှင့် ဝီရဘဒြာ၏ မျက်နှာသည် မျက်ခုံးချိုး၍ ကြမ်းတမ်းသွား하였다။ ထိုအပြစ်အကြီးဆုံးသူထံသို့ ကൃതာန္တ (သေမင်း) ကဲ့သို့ တိုးဝင်ကာ၊ ခြင်္သေ့မင်းက ဆင်ကို ဝင်တိုက်သကဲ့သို့ ချဉ်းကပ်하였다။
Verse 47
तथाविधं हरिं दृष्ट्वा वीरभद्रो रिमर्दनः । अवदत्त्वरितः क्रुद्धो गणैर्वीरैस्समावृतः
ဟရီကို ထိုသို့သောအခြေအနေဖြင့် မြင်လျှင် ရန်သူဖျက်ဆီးသူ ဝီရဘဒြ သည် ဒေါသထွက်ကာ အမိန့်ကို လျင်မြန်စွာ ထုတ်ပြန်၍ သူရဲကောင်း ဂဏများ ဝိုင်းရံလျက် ရှေ့သို့ ချီတက်လာ၏။
Verse 48
वीरभद्र उवाच । रेरे हरे महादेव शपथोल्लंघनं त्वया । कथमद्य कृतं चित्ते गर्वः किमभवत्तव
ဝီရဘဒြက ပြော၏— “ဟေး ဟရာ၊ မဟာဒေဝ! သင်သည် မိမိ၏ သစ္စာကတိကို ချိုးဖောက်လိုက်ပြီ။ ယနေ့ မည်သို့ ဤသို့ ပြုလုပ်နိုင်သနည်း။ သင်၏ စိတ်ထဲ၌ မည်သို့သော မာန ထလာသနည်း။”
Verse 49
तव श्रीरुद्रशपथोल्लंघने शक्तिरस्ति किम् । को वा त्वमसिको वा ते रक्ष कोस्ति जगत्त्रये
သင်သည် သီရိ ရုဒြ၏ သစ္စာကတိကို ချိုးဖောက်နိုင်သော အင်အား တကယ်ရှိသလော။ သင်သည် အမှန်တကယ် မည်သူနည်း၊ သင်၏ ကာကွယ်သူသည် လောကသုံးပါး၌ မည်သူရှိသနည်း။
Verse 50
अत्र त्वमागतः कस्माद्वयं तन्नैव विद्महे । दक्षस्य यज्ञपातात्त्वं कथं जातोसि तद्वद
သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဤနေရာသို့ လာရသနည်း။ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ အမှန်တကယ် မသိကြပါ။ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉပျက်စီးမှုမှ သင်သည် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း။ ထိုအကြောင်းကို ပြောပြပါ။
Verse 51
दाक्षायण्याकृतं यच्च तन्न दृष्टं किमु त्वया । प्रोक्तं यच्च दधीचेन श्रुतं तन्न किमु त्वया
ဒက္ခ၏ သမီး (စတီ) ပြုလုပ်ခဲ့သမျှကို သင် မမြင်ခဲ့သလော။ ထို့ပြင် ရှင်ဒဓီချိ ပြောကြားခဲ့သမျှကို သင် မကြားခဲ့သလော။
Verse 52
त्वञ्चापि दक्षयज्ञेस्मिन्नवदानार्थमागतः । अवदानं प्रयच्छामि तव चापि महाभुज
“သင်သည်လည်း သင်၏ ခွဲတမ်းရရှိရန် ဒက္ခ၏ ယဇ်ပူဇော်ပွဲသို့ ရောက်ရှိလာပြီ။ အို လက်ရုံးတော် အားကြီးသောသူ၊ ငါသည် သင့်အား ယဇ်ပူဇော်မှု၏ ဝေစုကိုလည်း ပေးသနားမည်။”
Verse 53
वक्षो विदारयिष्यामि त्रिशूलेन हरे तव । कस्तवास्ति समायातो रक्षकोद्य ममांतिकम्
“အို ဟရိ၊ ငါသည် ငါ၏ သုံးဂွလှံဖြင့် သင့်ရင်ဘတ်ကို ခွဲပစ်မည်။ ငါ့အနီးတွင် ရပ်နေသော သင့်ကို ကာကွယ်ပေးမည့်သူ ယနေ့ မည်သူရှိသနည်း။”
Verse 54
पातयिष्यामि भूपृष्ठे ज्वालयिष्यामि वह्निना । दग्धं भवंतमधुना पेषयिष्यामि सत्वरम्
“ငါသည် သင့်ကို မြေပြင်ပေါ်သို့ ပစ်ချမည်၊ မီးဖြင့် ရှို့မြိုက်မည်။ သင် မီးလောင်ကျွမ်းသွားသောအခါ၊ ငါသည် ယခုပင် သင့်ကို နှောင့်နှေးခြင်းမရှိဘဲ ချေမှုန်းပစ်မည်။”
Verse 55
रेरे हरे दुराचार महेश विमुखाधम । श्रीमहारुद्रमाहात्म्यं किन्न जानासि पावनम्
ဟေ ဟရီ၊ စိတ်ယုတ်မာသူရေ! မဟေရှာကို မျက်နှာလွှဲသွားသော အနိမ့်ကျသူရေ—သန့်စင်ပေးသော သာသနာတော်မြတ် «မဟာရုဒြ» ၏ မဟိမာနှင့် ဂုဏ်တော်ကို မသိသေးသလော?
Verse 56
तथापि त्वं महाबाहो योद्धुकामोग्रतः स्थितः । नेष्यामि पुनरावृत्तिं यदि तिष्ठेस्त्वमात्मना
သို့သော်လည်း မဟာဗာဟုရေ—တိုက်ခိုက်လိုစိတ်ဖြင့် ငါ့ရှေ့၌ ရပ်နေသဖြင့်—ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ဒီမှာတည်နေမယ်ဆိုရင် မင်းကို နောက်ပြန်လှည့်ပြန်ခွင့် မပေးတော့ဘူး။
Verse 57
ब्रह्मोवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वीरभद्रस्य बुद्धिमान् । उवाच विहसन् प्रीत्या विष्णुस्त्र सुरेश्वरः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ဝီရဘဒြ၏ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော သခင် ဗိဿနု—ဒေဝတို့အကြား အရှင်မင်း—သည် ချစ်ခင်ကြင်နာသည့် ပီတိဖြင့် ပြုံးလျက် ပြောဆိုလေ၏။
Verse 58
विष्णुरुवाच । शृणु त्वं वीरभद्राद्य प्रवक्ष्यामि त्वदग्रतः । न रुद्रविमुखं मां त्वं वद शंकरसेवकम्
ဗိဿနုက ပြောသည်။ “နားထောင်ကြလော့၊ ဝီရဘဒြနှင့် အခြားသူတို့။ သင်တို့ရှေ့တွင် ငါပြောမည်။ ငါကို ရုဒြမှ မျက်နှာလွှဲသူဟု မခေါ်ကြနှင့်; ငါကို သင်္ကရာကို ဆည်းကပ်သော အစေခံဟု သိမှတ်ကြလော့။”
Verse 59
अनेन प्रार्थितः पूर्वं यज्ञार्थं च पुनः पुनः । दक्षेणाविदितार्थेन कर्मनिष्ठेन मौढ्यतः
ယခင်က အဓိပ္ပါယ်အမှန်ကို မသိသော ဒက္ခသည် ကర్మပူဇာ၌ တင်းကျပ်စွာ တည်နေ၍ မောဟကြောင့် ယဇ్ఞအတွက် ရှိဝကို ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်ခဲ့သည်။
Verse 60
अहं भक्तपराधीनस्तथा सोपि महेश्वरः । दक्षो भक्तो हि मे तात तस्मादत्रागतो मखे
«ငါသည် ငါ့ကို ကိုးကွယ်သောသူတို့အပေါ် မူတည်နေသူ ဖြစ်၏။ မဟေရှ္ဝရလည်း ထိုသို့ပင်။ ချစ်သားရေ၊ ဒက္ခသည် ငါ့၏ ဘက္တ ဖြစ်သဖြင့် ထို့ကြောင့် ဤယဇ్ఞသို့ ငါလာခဲ့သည်»။
Verse 61
शृणु प्रतिज्ञां मे वीर रुद्रकोपसमुद्भव । रुद्रतेजस्स्वरूपो हि सुप्रतापालयंप्रभो
အို သူရဲကောင်း၊ ရုဒြ၏ ဒေါသမှ ပေါ်ပေါက်လာသူရေ၊ ငါ၏ သစ္စာကတိကို နားထောင်လော့။ သင်သည် ရုဒြ၏ မီးတောက်တေဇော၏ အနှစ်သာရပင် ဖြစ်၍ အလွန်တန်ခိုးကြီးသော အရှင်၊ အာနုဘော်၏ နေရာတော် ဖြစ်သည်။
Verse 62
अहं निवारयामि त्वां त्वं च मां विनिवारय । तद्भविष्यति यद्भावि करिष्येऽहं पराक्रमम्
“ငါသည် သင့်ကို တားဆီးမည်၊ သင်လည်း ငါ့ကို တားဆီးလော့။ ဖြစ်လာမည့် ကံကြမ္မာအတိုင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်လိမ့်မည်; သို့သော် ငါသည် မဟာသတ္တိဖြင့် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်မည်။”
Verse 63
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तवति गोविन्दे प्रहस्य स महाभुजः । अवदत्सुप्रसन्नोस्मि त्वां ज्ञात्वास्मत्प्रभोः प्रियम्
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ ဂోవိန္ဒက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် လက်မောင်းကြီးသူသည် ပြုံးရယ်ကာ «ငါသည် အလွန်ပင် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်၏၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အရှင် (သီဝ) အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရသူဟု သိမြင်ခဲ့ပြီ» ဟု ပြန်ဆို၏။
Verse 64
ततो विहस्य सुप्रीतो वीरभद्रो गणाग्रणीः । प्रश्रयावनतोवादीद्विष्णुं देवं हि तत्त्वतः
ထို့နောက် ဂဏာတို့၏ အကြီးအကဲ ဗီရဘဒ္ဒရသည် ပျော်ရွှင်စွာ ရယ်မောကာ၊ နှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်လျက် သစ္စာတရားအတိုင်း သခင်ဗိဿနုကို မိန့်ကြား၏။
Verse 65
वीरभद्र उवाच । तव भावपरीक्षार्थमित्युक्तं मे महाप्रभो । इदानीं तत्त्वतो वच्मि शृणु त्वं सावधानतः
ဗီရဘဒ္ဒရက မိန့်သည်။ «အို မဟာအရှင်၊ သင်၏ အတွင်းစိတ်ရည်ရွယ်ချက်ကို စမ်းသပ်ရန်သာ ငါ ထိုသို့ ပြောခဲ့သည်။ ယခုမူ အမှန်တရားကို တကယ်တမ်း ပြောမည်—သတိထား၍ နားထောင်လော့»။
Verse 66
यथा शिवस्तथा त्वं हि यथा त्वं च तथा शिवः । इति वेदा वर्णयंति शिवशासनतो हरे
«သီဝကဲ့သို့ပင် သင်လည်း ထိုသို့ဖြစ်၏၊ သင်ကဲ့သို့ပင် သီဝလည်း ထိုသို့ဖြစ်၏» ဟု ဝేదများက ကြေညာကြသည်—သီဝ၏ အမိန့်တော်အရ၊ ဟရိယာ၊ အမြင့်ဆုံးအရှင်၏ အနှစ်သာရတစ်ရပ်တည်းကို ဖော်ပြလျက်။
Verse 67
शिवाज्ञया वयं सर्वे सेवकाः शंकरस्य वै । तथापि च रमानाथ प्रवादोचितमादरात्
ရှီဝ၏ အမိန့်တော်အရ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် သင်္ကရာ၏ အစေခံများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော်လည်း အို လက္ရှ္မီ၏ အရှင်၊ လူအများရှေ့တွင် ပြောဆိုသင့်သည့် စကားသဘောကို လေးစား၍ ဤသို့ ပြောရခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 68
ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वीरभद्रस्य सोऽच्युतः । प्रहस्य चेदं प्रोवाच वीरभद्रमिदं वचः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ဗီရဘဒ္ဒရ၏ စကားကို ကြားသော် မလွဲမသွေ အရှင် (ဗိဿနု) သည် ပြုံးရယ်ကာ ထို့နောက် ဗီရဘဒ္ဒရအား ဤစကားကို ဆို하였다။
Verse 69
विष्णुरुवाच । युद्धं कुरु महावीर मया सार्द्धमशंकितः । तवास्त्रैः पूर्यमाणोहं गमिष्यामि स्वमाश्रमम्
ဗိဿနုက ပြောသည်။ «အို မဟာသူရဲကောင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ငါနှင့်အတူ စစ်တိုက်လော့။ သင်၏ လက်နက်မြားတို့ဖြင့် ငါ့ကို ဖိနှိပ်လျက်ရှိသော်လည်း ငါသည် ပြန်လည် ဆုတ်ခွာကာ မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ သွားမည်»။
Verse 70
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा हि विरम्यासौ सन्नद्धोभूद्रणाय च । स्वगणैर्वीरभद्रोपि सन्नद्धोथ महाबलः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် သူသည် ခဏရပ်နားကာ စစ်ပွဲအတွက် လက်နက်ကိရိယာ အပြည့်အစုံ တပ်ဆင်하였다။ အင်အားကြီးသော ဗီရဘဒ္ဒရလည်း မိမိ၏ အဖွဲ့အစုများနှင့်အတူ လက်နက်တပ်ဆင်하였다။
The chapter narrates the outbreak of battle at Dakṣa’s yajña: Indra and the devas assemble with their vāhanas and engage Śiva’s gaṇas, turning the sacrificial setting into a full-scale war.
It interprets the devas’ aggression as delusion produced by Śiva’s māyā—an assertion that even high gods can act in ignorance when disconnected from Śiva, and that the conflict serves a corrective cosmic purpose.
The text highlights the lokapālas and major devas through their emblems and vāhanas (elephant, buffalo, makara, aerial vimāna), marking their functional domains while contrasting their assembled power with the superior agency of Śiva’s gaṇas.