Adhyaya 7
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 727 Verses

संध्यायाः शुद्धिः सूर्यलोकप्रवेशश्च — Purification of Sandhyā and Her Entry into the Solar Sphere

အဓ್ಯಾಯ ၇ တွင် အဖြစ်အပျက်များကို ဆက်စပ်စွာ ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာသည် မုနိတစ်ပါးအား အပေးအယူ (ဗရ) ပေးပြီးနောက် မေဓာတိသီ နေထိုင်ရာသို့ ထွက်ခွာသည်။ သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် စန္ဓျာကို အခြားသူများ မသိမမြင်နိုင်သော်လည်း၊ တပသ်ကို သင်ကြားပေးခဲ့သော ဗြာဟ္မဏ-ဗြဟ္မစာရီကို သူမ သတိရလာသည်။ ထိုသင်ကြားမှုသည် ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) ၏ အမိန့်အောက်တွင် ဝသိဋ္ဌမှ ဆက်သွယ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဆရာကို စိတ်ထဲတွင် တည်မြဲစွာထားပြီး စန္ဓျာသည် ထိုဗြဟ္မစာရီအပေါ် ပတိတ്വ (ခင်ပွန်း-ဇနီးသဘော) ကို ယူဆကာ ဝိနယပညာ၊ လူမှုအခန်းကဏ္ဍနှင့် အတွင်းစိတ်ရည်ရွယ်ချက်တို့ ပေါင်းစည်းနေမှုကို ပြသည်။ မီးတောက်ထွန်းထားသော ယဇ్ఞကြီးတွင်လည်း မုနိများ မသိမမြင်ဘဲ၊ ရှီဝ၏ အလှူတော်ကြောင့်သာ မြင်ရပြီး ပူဇော်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သည်။ “ပူရိုဍာသ” ဖြင့် ဖွဲ့ထားသကဲ့သို့ ဆိုသော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ချက်ချင်း မီးလောင်ကာ၊ ရှီဝ၏ အမိန့်အရ မီးသည် သန့်စင်ကျန်ရစ်သမျှကို နေမဏ္ဍလသို့ သယ်ဆောင်သည်။ နေသည် ထိုပြောင်းလဲသည့် ကိုယ်ခန္ဓာကို သုံးပိုင်းခွဲ၍ ပိတೃများနှင့် ဒေဝများ ကျေနပ်စေရန် တည်ထောင်ပေးသည်။ အပေါ်ပိုင်းသည် မနက်စန္ဓျာ ဖြစ်လာပြီး၊ အဓ್ಯಾಯသည် စန္ဓျာ၏ သုံးမျိုးပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ကမ္ဘာဗေဒ-ပူဇော်ရေး အဓိပ္ပါယ်ကို ဆက်လက် စနစ်တကျ ဖော်ထုတ်သည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वरं दत्त्वा मुने तस्मिन् शंभावंतर्हिते तदा । संध्याप्यगच्छत्तत्रैव यत्र मेधातिथिर्मुनिः

ဗြဟ္မာက ပြော၏—ထိုမုနိအား အပေးအယူကောင်းချီးကို ပေးပြီးနောက်၊ သမ္ဘူ (ရှိဝ) သည် မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ ထိုမုနိသည် ဆန္ဓျာဝန္ဒန (ညနေဝတ်ပြု) ကို ပြုလုပ်ရန် သွားပြီး၊ မေဓာတိထိ မုနိ ရှိရာ ထိုနေရာသို့ပင် ဆက်လက်သွားလေ၏။

Verse 2

तत्र शंभोः प्रसादेन न केनाप्युपलक्षिता । सस्मार वर्णिनं तं वै स्वोपदेशकरं तपः

ထိုနေရာ၌ သမ္ဘူ၏ ကရုဏာကြောင့် သူမကို မည်သူမျှ မသိမြင်နိုင်ခဲ့။ ထို့နောက် သူမသည် တပသ် (အာစတေရ) အကြောင်း ကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားပေးခဲ့သော ဗြဟ္မစာရိ ဝဏ္ဏိ (ကျောင်းသားပုံစံရှိ အာစကေတ) ကို သတိရလေ၏။

Verse 3

वसिष्ठेन पुरा सा तु वर्णीभूत्वा महामुने । उपदिष्टा तपश्चर्तुं वचनात्परमेष्ठिनः

အို မဟာမုနိ၊ ရှေးကာလ၌ သူမသည် ဗြဟ္မစာရိဏီအဖြစ် သာသနာတရားစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းသော မိန်းကလေးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပရမေဋ္ဌင် (ဗြဟ္မာ) ၏ အမိန့်အရ ဝသိဋ္ဌက သူမအား တပစ် (တပသ်) ကျင့်ရန် ညွှန်ကြား하였다။

Verse 4

तमेव कृत्वा मनसा तपश्चर्योपदेशकम् । पतित्वेन तदा संध्या ब्राह्मणं ब्रह्मचारिणम्

ထို့နောက် သန္ဓျာသည် တပစ်ကျင့်ရန် အကြံပေးသင်ကြားသူအဖြစ် သူ့ကိုသာ စိတ်ထဲတွင် တည်စေကာ၊ ထိုဗြဟ္မဏ ဗြဟ္မစာရိကို မိမိ၏ ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံ하였다။

Verse 5

समिद्धेग्नौ महायज्ञे मुनिभिर्नोपलक्षिता । दृष्टा शंभुप्रसादेन सा विवेश विधेः सुता

မဟာယဇ္ဉ၌ မီးတောက်ပြင်းထန်စွာ လောင်ကျွမ်းနေစဉ်၊ ဗြဟ္မာ၏ သမီးသည် မုနိများ မသိမသာ မီးလောင်ရာထဲ ဝင်ရောက်သွား하였다။ သို့သော် သမ္ဘူ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သူမ၏ အတွင်းအမှန်တရားနှင့် သာသနာလမ်းကြောင်းကို တကယ်တမ်း မြင်သိနိုင်ခဲ့သည်။

Verse 6

तस्याः पुरोडाशमयं शरीरं तत्क्षणात्ततः । दग्धं पुरोडाशगंधं तस्तार यदलक्षितम्

ထိုခဏ၌ပင် ပူဇော်သက္ကာရ မုန့် (puroḍāśa) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သူမ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် လောင်ကျွမ်းသွားခဲ့သည်။ ဖုတ်ထားသော မုန့်ရနံ့ကဲ့သို့ မွှေးကြိုင်သော ရနံ့သည် နေရာအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားသော်လည်း ၎င်း၏ အရင်းအမြစ်ကိုမူ မသိနိုင်ပေ။

Verse 7

वह्निस्तस्याः शरीरं तु दग्ध्वा सूर्यस्य मंडलम् । शुद्धं प्रवेशयामास शंभोरेवाज्ञया पुनः

သူမ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို လောင်ကျွမ်းစေပြီးနောက်၊ အဂ္ဂနိ (Agni) နတ်မင်းသည် ရှမ်ဘူ (Śambhu) ၏ အမိန့်တော်အရ သန့်စင်သော အနှစ်သာရကို နေမင်း၏ စက်ဝိုင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်စေခဲ့သည်။

Verse 8

सूर्यो त्र्यर्थं विभज्याथ तच्छरीरं तदा रथे । स्वकेशं स्थापयामास प्रीतये पितृदेवयोः

ထို့နောက် နေမင်းသည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာကို အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲ၍ ရထားပေါ်၌ တင်ထားပြီး၊ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) နှင့် ဒေဝတို့ စိတ်ချမ်းသာစေရန် မိမိ၏ ဆံပင်ကိုလည်း ထိုနေရာ၌ တင်ထား하였다။

Verse 9

तदूर्द्ध्वभागस्तस्यास्तु शरीरस्य मुनीश्वर । प्रातस्संध्याभवत्सा तु अहोरात्रादिमध्यगा

အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ သူမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ အပေါ်ပိုင်းသည် မနက်စန္ဓျာ (ပရားတး-စန္ဓျာ) ဖြစ်လာပြီး၊ နေ့နှင့်ည၏ အစနှင့် အလယ်ဆုံရာ၌ တည်သော သန့်ရှင်းသည့် ဆုံချက်ဖြစ်၏။

Verse 10

तच्छेषभागस्तस्यास्तु अहोरात्रांतमध्यगा । सा सायमभवत्संध्या पितृप्रीतिप्रदा सदा

ကျန်ရှိသော အပိုင်းသည် နေ့နှင့်ည ဆုံရာ စန္ဓျာ ဖြစ်လာသည်။ ထိုသည် ညနေစန္ဓျာ (သာယံ-စန္ဓျာ) အဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့အား အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်ချမ်းသာစေ၏။

Verse 11

सूर्योदयात्तु प्रथमं यदा स्यादरुणोदयः । प्रातस्संध्या तदोदेति देवानां प्रीतिकारिणी

နေထွက်မီ အနည်းငယ်ကာလ၌ အရုဏောဒယ (အရုဏ်ရောင်) ပထမအလင်း ပေါ်လာသောအခါ၊ မနက်စန္ဓျာသည် ထိုအချိန်၌ ထွန်းပေါ်လာ၍ ဒေဝတို့အား ပျော်ရွှင်ကျေနပ်စေသော ဝတ်ပြုမှု ဖြစ်သည်။

Verse 12

अस्तं गते ततः सूर्य्ये शोणपद्मनिभे सदा । उदेति सायं संध्यापि पितॄणां मोदकारिणी

အမြဲတမ်း ကြာနီပန်းကဲ့သို့သော နေမင်းကြီးသည် နစ်မြုပ်သွားသောအခါ၊ ညနေခင်းဆည်းဆာ (သန္ဓယ) ပေါ်လာ၏။ ၎င်းသည် ပီတရု (ဘိုးဘေးဝိညာဉ်များ) အတွက် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၏ အရင်းအမြစ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 13

तस्याः प्राणास्तु मनसा शंभुनाथ दयालुना । दिव्येन तु शरीरेण चक्रिरे हि शरीरिणः

ထို့နောက် ကရုဏာတော်ကြောင့် အရှင်သမ္ဘူနာထ (သီဝ) သည် စိတ်တော်၌ အလိုရှိတော်မူသဖြင့် သူမ၏ အသက်ရှူသံ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ၏။ အမှန်စင်စစ်၊ လူ့ဇာတိခံယူသောသူသည် နတ်ခန္ဓာဖြင့် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခဲ့သည်။

Verse 14

मुनेर्यज्ञावसाने तु संप्राप्ते मुनिना तु सा । प्राप्ता पुत्री वह्निमध्ये तप्तकांचनसुप्रभा

ရသေ့၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း ပြီးဆုံးသောအခါ၊ ထိုရသေ့သည် သူမကို သမီးအဖြစ် လက်ခံရရှိခဲ့သည်—သူမသည် ယဇ်မီးထဲမှ ပေါ်ထွက်လာပြီး အရည်ပျော်နေသော ရွှေ၏ တောက်ပမှုဖြင့် ထွန်းလင်းတောက်ပနေပါသည်။

Verse 15

तां जग्राह तदा पुत्रीं मुनुरामोदसंयुतः । यज्ञार्थं तान्तु संस्नाप्य निजक्रोडे दधौ मुने

ထို့နောက် ရသေ့သည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်လျက် ထိုသမီးကို ရင်ခွင်ထဲသို့ ပွေ့ပိုက်လိုက်၏။ အိုရသေ့၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအတွက် သူမကို ရေချိုးပေးပြီးနောက်၊ သူသည် သူမကို မိမိ၏ပေါင်ပေါ်တွင် တင်ထားလေသည်။

Verse 16

अरुंधती तु तस्यास्तु नाम चक्रे महामुनिः । शिष्यैः परिवृतस्तत्र महामोदमवाप ह

ထို့နောက် မဟာရသီသည် သူမအား «အရုန္ဓတီ» ဟူသော နာမတော်ကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုနေရာ၌ တပည့်များ ဝိုင်းရံလျက် ရသီကြီးသည် အလွန်မြတ်သော ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ခံစားတော်မူ၏။

Verse 17

विरुणद्धि यतो धर्मं सा कस्मादपि कारणात् । अतस्त्रिलोके विदितं नाम संप्राप तत्स्वयम्

အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့် သူမသည် ဓမ္မကို တားဆီးသဖြင့်၊ ထိုကြောင့်ပင် သူမကိုယ်တိုင် သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသည့် အမည်တစ်ခုကို ရရှိလာ하였다။

Verse 18

यज्ञं समाप्य स मुनिः कृतकृत्यभावमासाद्य संपदयुतस्तनया प्रलंभात् । तस्मिन्निजाश्रमपदे सह शिष्यवर्गैस्तामेव सततमसौ दयिते सुरर्षे

ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို ပြီးမြောက်စေပြီးနောက် ထိုမုနိသည် ကိစ္စအားလုံး ပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစားကာ စည်းစိမ်တိုးပွားလာ၏။ သမီး စတီ၏ မရပ်မနား တောင်းပန်မှုကြောင့် မိမိအာရှရမ်၌ တပည့်အစုနှင့်အတူ ထိုဒေဝီကိုသာ အစဉ်အမြဲ စောင့်ရှောက်ဝတ်ပြုလေ၏၊ အို ချစ်မြတ်နိုးရသူ၊ ဒေဝနှင့် ရှင်ရသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ။

Verse 19

अथ सा ववृधे देवी तस्मिन्मुनिवराश्रमे । चन्द्रभागानदीतीरे तापसारण्यसंज्ञके

ထို့နောက် ဒေဝီသည် ထိုမုနိမြတ်၏ အာရှရမ်၌ ကြီးထွားပွားပျိုး၍ ရွှင်လန်းတိုးတက်လာ၏။ ၎င်းသည် ချန္ဒြဘာဂါ မြစ်ကမ်းပေါ်၊ တပသီတို့၏ တောအဖြစ် နာမည်ကြီးသော တာပသာရဏ္ယ တောဝန်း၌ ဖြစ်၏။

Verse 20

संप्राप्ते पञ्चमे वर्षे चन्द्रभागां तदा गुणैः । तापसारण्यमपि सा पवित्रमकरोत्सती

ငါးနှစ်မြောက်သို့ ရောက်လာသောအခါ စတီသည် မိမိ၏ မြတ်သောဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ချန္ဒြဘာဂါ မြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ တပသီတို့၏ တောအာရှရမ်ကိုပါ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်စေခဲ့၏။

Verse 21

विवाहं कारयामासुस्तस्या ब्रह्मसुतेन वै । वसिष्ठेन ह्यरुंधत्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏုနှင့် မဟေရှဝရတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ သား ဝသိဋ္ဌနှင့် အရုန္ဓတီတို့အားဖြင့် သူမ၏ မင်္ဂလာပွဲကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်စေခဲ့ကြ၏။

Verse 22

तद्विवाहे महोत्साहो वभूव सुखवर्द्धनः । सर्वे सुराश्च मुनयस्सुखमापुः परं मुनो

ထိုမင်္ဂလာပွဲတွင် ပျော်ရွှင်မှုကို တိုးပွားစေသော မဟာပွဲတော်ကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ဒေဝတားအားလုံးနှင့် မုနိတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော သုခကို ရရှိကြ၏၊ အို မုနိ။

Verse 23

ब्रह्मविष्णुमहेशानां करनिस्सृततोयतः । सप्तनद्यस्समुत्पन्नाश्शिप्राद्यास्सुपवित्रकाः

ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏုနှင့် မဟေရှဝရတို့၏ လက်မှ စီးထွက်လာသော ရေမှ၊ ရှိပရာကို အစပြုသော အလွန်သန့်စင်စေသည့် သန့်ရှင်းမြစ် ခုနစ်စင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 24

अरुंधती महासाध्वी साध्वीनां प्रवरोत्तमा । वसिष्ठं प्राप्य संरेजे मेधातिथिसुता मुने

အို မုနိ၊ အရုန္ဓတီသည် မဟာသဒ္ဓဝီ၊ သီလမြင့်မား၍ သဒ္ဓဝီတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်၏။ မေဓာတိထိ၏ သမီးဖြစ်သော သူမသည် ဝသိဋ္ဌကို ရရှိပြီး မင်္ဂလာပေါင်းဖက်မှု၌ တောက်ပလင်းလက်ခဲ့၏။

Verse 25

यस्याः पुत्रास्समुत्पन्नाः श्रेष्ठाश्शक्त्यादयश्शुभाः । वसिष्ठं प्राप्य तं कांतं संरेजे मुनिसत्तमाः

သူမထံမှ သာလွန်မြတ်သော မင်္ဂလာရှိသည့် သားတော်များ—အထူးသဖြင့် ရှက္တိနှင့် အခြားသူတို့—မွေးဖွားလာ၏။ ချစ်ခင်ရသော ဝသိဋ္ဌကို ရရှိပြီး သူနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်လျက် နေထိုင်ခဲ့၏၊ အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး။

Verse 26

एवं संध्याचरित्रं ते कथितं मुनिसत्तम । पवित्रं पावनं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्

ဤသို့ပင်၊ မုနိအထွတ်အမြတ်ရေ၊ သင်အား သန္ဓျာပူဇာ၏ သန့်ရှင်းသော အကြောင်းအရာကို ပြောကြားပြီးပြီ—သန့်စင်၍ သန့်စင်စေကာ၊ ဒိဗ္ဗသဘောရှိ၍၊ တရားသင့်သော ဆန္ဒအလုံးစုံ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ဤကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျ ပူဇာခြင်းသည် အတွင်းသန့်စင်မှု (śuddhi) နှင့် ဘက္တိကို တိုးပွားစေ၍ အတ္တမကို ပတိ (ရှီဝ) ထံ ချဉ်းကပ်စေသည်။

Verse 27

य इदं शृणुयान्नारी पुरुषो वा शुभव्रतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

သုဘဝြတရှိသော မိန်းမဖြစ်စေ ယောက်ျားဖြစ်စေ ဤအကြောင်းကို နားထောင်သူသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိမည်; ဤတွင် သံသယ သို့မဟုတ် ထပ်မံစဉ်းစားရန် မလို။

Frequently Asked Questions

Sandhyā—by Śiva’s grace—enters the great yajña unnoticed, her ‘puroḍāśa-like’ body is burned by Agni, and she is conveyed into the Sun’s orb where her form is divided into three ritual-temporal functions.

Agni functions as a purifier and transformer, while the solar sphere represents cosmic ordering and illumination; together they encode the doctrine that divine command (Śiva’s ājñā) converts embodied/ritual substance into universal temporal-spiritual regulation.

A tripartite division associated with Sandhyā’s three temporal stations; the sample explicitly notes the upper portion becoming prātaḥ-sandhyā (morning twilight), with the chapter continuing to formalize the remaining portions.