Adhyaya 29
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 2964 Verses

दक्षयज्ञे सत्या अपमानबोधः — Satī Encounters Disrespect at Dakṣa’s Sacrifice

အဓ್ಯಾಯ ၂၉ တွင် သတီသည် ဒက္ခ၏ အလွန်ကြီးမားသော ယဇ္ဈာသို့ ရောက်လာသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝတား၊ အဆုရ၊ ရှင်သန်ဉာဏ်ရှိ ရိရှီများ စုဝေးနေသည့် ပူဇော်ပွဲအဝန်းအဝိုင်း၏ တင့်တယ်လှပမှုကို သတီမြင်ရပြီး တံခါးဝတွင် ယာဉ်မှဆင်းကာ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်သည်။ သို့သော် ကြိုဆိုမှုမှာ မညီမျှဘဲ မိခင် အသိခ္နီနှင့် အစ်မများက သင့်တော်သလို ဂုဏ်ပြုကြသော်လည်း ဒက္ခက အထင်အမြင်မပေးဘဲ တမင်တကာ လျစ်လျူရှုသည်။ အခြားသူများလည်း ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မသိမသာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် တိတ်ဆိတ်နေကြသည်။ သတီသည် မိဘများကို ဦးညွှတ်ကန်တော့သော်လည်း ဘုရားများအတွက် အပိုင်းအခြားများ ခွဲဝေထားပြီး ရှိဝအတွက် အပိုင်းမရှိသည်ကို မြင်သဖြင့် အလွန်နာကျင်သည်။ ထိုအချက်က အဓိက သဘောတရားနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အချက်အချာဖြစ်လာပြီး သတီ၏ ဒေါသတက်လာသည်။ သတီက ဒက္ခကို မေးခွန်းထုတ်ကာ လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို သန့်စင်ပေးသော သမ္ဘုကို ဘာကြောင့် မဖိတ်ကြားသနည်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝ ပူဇော်ပွဲသဘောတရားကို ရှင်းလင်းကာ ရှိဝသည် ယဇ္ဈာ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း၊ ဒက္ခိဏာနှင့် အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်သူကို သိမြင်သော အကောင်းဆုံးပညာရှင်ဖြစ်သဖြင့် သူမပါသော ယဇ္ဈာသည် မပြည့်စုံဟု သတ်မှတ်သည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ပူဇော်ပွဲ၏ အလှအပကြီးမားမှုသည် အမြင့်ဆုံး ဘုရားသဘောတရားကို မလေးစားလျှင် ချက်ချင်းကျိုးပဲ့သွားကြောင်း ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दाक्षायणी गता तत्र तत्र यज्ञो महाप्रभः । सुरासुरमुनीन्द्रादिकुतूहलसमन्वितः

ဗြဟ္မာမင်းက မိန့်တော်မူသည်မှာ- ဒက္ခာယနီ (သတီ) သည် ထိုနေရာသို့ ကြွသွား၏။ ထိုနေရာ၌ နတ်ဘုရားများ၊ အသူရာများနှင့် ရေနံ့သာရသေ့ကြီးများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုဖြင့် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ယဇ်ပူဇော်ပွဲကြီး ကျင်းပနေပါသည်။

Verse 2

स्वपितुर्भवनं तत्र नानाश्चर्यसमन्वितम् । ददर्श सुप्रभं चारु सुरर्षिगण संयुतम्

ထိုနေရာ၌ သူမသည် များစွာသောအံ့ဖွယ်ရာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော၊ တောက်ပလှပသော၊ နတ်ဘုရားများနှင့် နတ်ရသေ့များစွာ ခြံရံထားသော သူမ၏ဖခင်၏ စံအိမ်တော်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

Verse 3

द्वारि स्थिता तदा देवी ह्यवरुह्य निजासनात् । नन्दिनोऽभ्यंतरं शीघ्रमेकैवागच्छदध्वरम्

ထိုအခါ ဒေဝီသည် တံခါးဝ၌ ရပ်နေပြီး မိမိ၏ အာသနမှ ဆင်းလာကာ တစ်ယောက်တည်း အလျင်အမြန် နန္ဒိန်၏ အတွင်းဝင်း—ယဇ္ဉ၏ သန့်ရှင်းသော ပရိဝဏ်သို့ ဝင်ရောက်သွား하였다။

Verse 4

आगतां च सतीं दृष्ट्वाऽसिक्नी माता यशस्विनी । अकरोदादरं तस्या भगिन्यश्च यथोचितम्

စတီ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် ကောင်းမြတ်သိက္ခာရှိသော မိခင် အစိက္နီသည် ထိုက်တန်သည့် ဂုဏ်ပြုမှုနှင့် ချစ်ခင်ကြင်နာမှုကို ပြုခဲ့ပြီး၊ အစ်မညီမများလည်း သင့်လျော်သကဲ့သို့ ကြိုဆိုလက်ခံ하였다။

Verse 5

नाकरोदादरं दक्षो दृष्ट्वा तामपि किंचन । नान्योपि तद्भयात्तत्र शिवमायाविमोहितः

သူမကို မြင်သော်လည်း ဒက္ရှသည် အနည်းငယ်မျှပင် အလေးအနက်မပြု။ ထိုနေရာရှိ အခြားသူများလည်း သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် စတီကို ဂုဏ်ပြုမရဲကြ၊ ထိုအခါ ရှီဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်နေကြ하였다။

Verse 6

अथ सा मातरं देवी पितरं च सती मुने । अनमद्विस्मितात्यंतं सर्वलोक पराभवात्

ထို့နောက်၊ အို မုနိ၊ ဒေဝီ စတီသည် မိခင်နှင့် ဖခင်ကို ဦးညွှတ်ကန်တော့လေ၏။ သို့သော် လောကတို့ အလွန်အမင်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းကြောင့်၊ သူမ၏အံ့ဩမှု ပြင်းထန်ကာ အတွင်းစိတ် မပြေလည်သေးလေ၏။

Verse 7

भागानपश्यद्देवानां हर्यादीनां तदध्वरे । न शंभुभागमकरोत् क्रोधं दुर्विषहं सती

စတီသည် ထိုယဇ္ဉ၌ ဟရီတို့အပါအဝင် ဒေဝတားများက မိမိတို့အပိုင်းအခွဲကို ရရှိနေသည်ကို မြင်လေ၏။ သို့သော် သမ္ဘုအတွက် အပိုင်းမသတ်မှတ်ထားသဖြင့်၊ အရှင်ကို မလေးစားခြင်းကို မြင်ကာ စတီ၏ ဒေါသသည် မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်လာလေ၏။

Verse 8

सत्युवाच । तदा दक्षं दहन्तीव रुषा पूर्णा सती भृशम् । क्रूरदृष्ट्या विलोक्यैव सर्वानप्यपमानिता

သတီက ပြောသည်။ ထိုအခါ ဒေါသပြင်းထန်စွာ ပြည့်နှက်နေသော သတီသည် ဒက္ခကို မီးလောင်စေမည့်အလား စူးရှစွာ ကြည့်လိုက်သည်။ အပြစ်တင်စော်ကားခံရသဖြင့် ကြမ်းတမ်းသော မျက်စိဖြင့် အားလုံးကိုလည်း ကြည့်ရှုလိုက်သည်။

Verse 9

सत्युवाच । अनाहूतस्त्वया कस्माच्छंभुः परमशोभनः । येन पूतमिदं विश्वं समग्रं सचराचरम्

သတီက ပြောသည်။ “အလွန်တောက်ပမြင့်မြတ်သော သမ္ဘူကို သင်က ဘာကြောင့် မဖိတ်ခေါ်သနည်း။ လှုပ်ရှားသမျှ မလှုပ်ရှားသမျှ အားလုံးပါဝင်သော ဤကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးကို သန့်စင်ပူဇော်စေသူမှာ သူပင် ဖြစ်သည်။”

Verse 10

यज्ञो यज्ञविदां श्रेष्ठो यज्ञांगो यज्ञदक्षिणः । यज्ञकर्ता च यश्शंभुस्तं विना च कथं मखः

သူသည် ယဇ္ဉာတော်ပင် ဖြစ်၍ ယဇ္ဉာကို သိသူတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ရည်မှန်းချက် ဖြစ်သည်။ သူသည် ယဇ္ဉာ၏ အင်္ဂါလည်း ဖြစ်ပြီး သန့်ရှင်းသော ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) လည်း ဖြစ်သည်။ ယဇ္ဉာကို ဆောင်ရွက်သူလည်း သမ္ဘူတော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။ သူမရှိလျှင် မခ (ပူဇော်ပွဲ) မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 11

यस्य स्मरणमात्रेण सर्वं पूतं भवत्यहो । विना तेन कृतं सर्वमपवित्रं भविष्यति

အို! သူ့ကို သတိရခြင်းတစ်ခုပဲဖြင့် အရာအားလုံး သန့်စင်သွားသည်။ သို့သော် သူမပါဘဲ ပြုလုပ်သမျှ အကုန်လုံး မသန့်ရှင်းသို့ ကျရောက်လိမ့်မည်။

Verse 12

द्रव्यमंत्रादिकं सर्वं हव्यं कव्यं च यन्मयम् । शंभुना हि विना तेन कथं यज्ञः प्रवर्तितः

ပူဇော်ရာ ပစ္စည်းများ၊ မန္တရများနှင့် ဆက်စပ်သော အခမ်းအနားအားလုံး—ဒေဝတားတို့အတွက် ဟဗျ (havya) နှင့် ဘိုးဘွားတို့အတွက် ကဗျ (kavya) ပူဇော်ခြင်းတို့ပါ—အားလုံးသည် သူ့အတွင်း ပြည့်နှက်နေသည်။ ထို့ကြောင့် သမ္ဘူ (Śiva) မရှိဘဲ ယဇ္ဉ (ယဇ္ဉာ) သည် မည်သို့ စတင်၍ တည်တံ့နိုင်မည်နည်း။

Verse 13

किं शिवं सुरसामान्यं मत्याकार्षीरनादरम् । भ्रष्टबुद्धिर्भवानद्य जातोसि जनकाधम

အဘယ်ကြောင့် သာမန်ဒေဝတားများကဲ့သို့ဟု ထင်ကာ သာမန်ဒေဝတို့ထက် မြင့်မြတ်သော သီဝကို မလေးစားဘဲ အပြစ်တင်သနည်း။ ယနေ့ သင်၏ဉာဏ်ပျက်စီး၍ ဖခင်တို့အကြား အရှက်ရစရာ ဖြစ်လာပြီ။

Verse 14

विष्णुब्रह्मादयो देवा यं संसेव्य महेश्वरम् । प्राप्ताः स्वपदवीं सर्वे तं न जानासि रे हरम्

ဗိဿနု၊ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတို့သည် မဟေရှဝရကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆည်းကပ်ကာ မိမိတို့၏ မြင့်မြတ်သော အဆင့်အတန်းများကို ရရှိကြ၏။ သို့ရာတွင် သင်သည် ဟရ—ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ဖယ်ရှားသော အရှင်—ကို မသိမမြင်သေး။

Verse 15

एते कथं समायाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । तव यज्ञे विना शंभुं स्वप्रभुं मुनयस्तथा

ဗိဿနု၊ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတို့သည် သင်၏ ယဇ్ఞသို့ မည်သို့ ရောက်လာကြသနည်း။ ထို့ပြင် မုနိတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ အရှင် သမ္ဘု မပါဘဲ သင်၏ ယဇ్ఞသို့ မည်သို့ ရောက်လာကြသနည်း။

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानी विष्ण्वादीन्सकलान् प्रति । पृथक्पृथगवोचत्सा भर्त्सयंती भवात्मिका

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ဘဝါ၏ ရုပ်သဘောဖြစ်သော ပရမေရှာနီ (စတီ) သည် ဗိဿနုနှင့် အခြားဒေဝများအားလုံးကို တစ်ဦးချင်းစီ ခေါ်၍ ပြစ်တင်ဆုံးမ하였다။

Verse 17

सत्युवाच । हे विष्णो त्वं महादेवं किं न जानासि तत्त्वतः । सगुणं निर्गुणं चापि श्रुतयो यं वदंति ह

စတီက ပြောသည်။ “အို ဗိဿနု၊ မဟာဒေဝကို အမှန်တရားအရ မသိသေးသလော။ ဝေဒများသည် သူ့ကို သဂုဏ (ဂုဏ်သတ္တိရှိ) လည်းကောင်း၊ နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်သတ္တိကင်း) လည်းကောင်း ဟု ကြေညာကြ၏။”

Verse 18

यद्यपि त्वां करं दत्त्वा बहुवारं महेश्वरः । अशिक्षयत्पुरा शाल्वप्रमुखाकृतिभिर्हरे

အို ဟရိ (ဗိဿနု)၊ မဟေရှ္ဝရသည် အတိတ်ကာလ၌ သင့်လက်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆုပ်ကိုင်ကာ သင်ကြားလေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်—ရှာလ္ဝ စသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ယူဆောင်၍—သို့သော် ယခုကဲ့သို့ အခြေအနေက ပေါ်ပေါက်လာသေးသည်။

Verse 19

तदपि ज्ञानमायातं न ते चेतसि दुर्मते । भागार्थी दक्षयज्ञेस्मिन् शिवं स्वस्वामिनं विना

ထိုသိမြင်မှုတောင် သင်၏စိတ်ထဲ မဝင်သေးပါ၊ စိတ်မကောင်းသူရေ။ ဒက္ခယဇ္ဉ၌ သင်သည် အခွင့်အရေးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို လိုလားလျက်၊ သင်၏ကိုယ်ပိုင်သခင် အမှန်တကယ်သော မဟာသခင် ရှိဝကို ဖယ်ရှားထားသည်။

Verse 20

पुरा पंचमुखो भूत्वा गर्वितोऽसि सदाशिवम् । कृतश्चतुर्मुखस्तेन विस्मृतोसि तदद्भुतम्

အရင်က သင်သည် မျက်နှာငါးပါးဖြစ်ကာ စဒါရှီဝအပေါ် မာန်တက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် သင့်ကို မျက်နှာလေးပါးဖြစ်စေခဲ့သော်လည်း၊ ထိုအံ့ဖွယ်ကောင်းသော အမှုကို သင်မေ့လျော့နေပြီ။

Verse 21

इन्द्र त्वं किं न जानासि महादेवस्य विक्रमम् । भस्मी कृतः पविस्ते हि हरेण क्रूरकर्मणा

အို အိန္ဒြာ၊ မဟာဒေဝ၏ အင်အားကြီးမားမှုကို မသိသလော။ အမှန်တကယ် သင်၏ ဝဇ္ရ (မိုးကြိုးလက်နက်) သည် ကြမ်းတမ်း၍ မတားဆီးနိုင်သော လုပ်ရပ်ဖြင့် ဟရ (Hara) က မီးခိုးပြာအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 22

हे सुराः किन्न जानीथ महादेवस्य विक्रमम् । अत्रे वसिष्ठ मुनयो युष्माभिः किं कृतं त्विह

အို နတ်တို့၊ မဟာဒေဝ၏ အင်အားကြီးမားမှုကို မသိကြသလော။ အို မုနိ အတြီနှင့် ဝသိဋ္ဌ၊ ဤနေရာ၌ သင်တို့က အဘယ်အရာကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသနည်း။

Verse 23

भिक्षाटनं च कृतवान् पुरा दारुवने विभुः । शप्तो यद्भिक्षुको रुद्रो भवद्भिर्मुनिभिस्तदा

ယခင်က အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့သော အရှင်သည် ဒာရုဝန သစ်တော၌ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်း၏ သာသနာလီလာကို ပြုခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဘိက္ခုအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသော ရုဒြာကို သင်တို့ မုနိတို့က ကျိန်စာတင်ခဲ့ကြသည်။

Verse 24

शप्तेनापि च रुद्रेण यत्कृतं विस्मृतं कथम् । तल्लिंगेनाखिलं दग्धं भुवनं सचराचरम्

ရုဒြ၏ကျိန်စာအောက်တွင်ပင် ပြုလုပ်ခဲ့သောအရာကို မည်သို့မေ့လျော့နိုင်မည်နည်း။ ထိုလင်္ဂတော်ကြောင့် လှုပ်ရှားသမျှနှင့် မလှုပ်ရှားသမျှပါဝင်သော လောကတစ်လုံးလုံး မီးလောင်၍ အကုန်လုံးပျက်စီးသွား၏။

Verse 25

सर्वे मूढाश्च संजाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । मुनयोऽन्ये विना शंभुमागता यदिहाध्वरे

အားလုံးသည် မောဟဖြစ်ကုန်ကြ၏—ဗိෂ္ဏု၊ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပင်။ အခြားမုနိများလည်း ဤယဇ္ဉပွဲသို့ ရောက်လာကြသော်လည်း သမ္ဘု (သီဝ) မပါဘဲ လာကြ၏။

Verse 26

सर्वे वेदाश्च संभूताः सांगाश्शास्त्राणि वाग्यतः । योसौ वेदांतगश्शम्भुः कैश्चिज्ज्ञातुं न पार्यते

ထိုအရှင်ထံမှပင် ဝေဒအားလုံးသည် ပေါ်ပေါက်လာ၍ အင်္ဂများနှင့်အတူ ဝါဂ်မှ ပေါက်ဖွားသော သာသနာကျမ်းများလည်း ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ဝေဒာန္တ၏ အဆုံးတိုင်ရာ ဂိုလ်ဖြစ်သော သမ္ဘုကို အချို့သော သိသူတို့သည် အပြည့်အဝ မသိနိုင်ကြ။

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इत्यनेकविधा वाणीरगदज्जगदम्बिका । कोपान्विता सती तत्र हृदयेन विदूयता

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ အမျိုးမျိုးသောစကားဖြင့် ပြောပြီးနောက်၊ ဇဂဒမ္ဘိကာ (စတီ) သည် ဒေါသပြည့်ဝလျက် ထိုနေရာ၌ပင် နေခဲ့၏—နှလုံးသားအတွင်း၌ မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်နေ၏။

Verse 28

विष्ण्वादयोखिला देवा मुनयो ये च तद्वचः । मौनीभूतास्तदाकर्ण्य भयव्याकुलमानसाः

ထိုစကားကို ကြားသိသော်၊ ဗိဿဏုနှင့် အခြားသော နတ်တို့အားလုံး၊ မုနိတို့လည်း တိတ်ဆိတ်သွားကြ၏—ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် စိတ်နှလုံး တုန်လှုပ်၍ ပူပန်နေကြ၏။

Verse 29

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवाक्यवर्णनं नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः

ထိုသို့ဖြင့် ဂုဏ်မြတ်သော «ရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယစာအုပ် «ရုဒြ သံဟိတာ» ၏ ဒုတိယပိုင်း «စတီခဏ္ဍ» တွင် «စတီ၏စကားဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း (၂၉) သည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 30

दक्ष उवाच । तव किं बहुनोक्तेन कार्यं नास्तीह सांप्रतम् । गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे कस्मात्त्वं हि समागता

ဒက္ခက ပြော၏—“အများကြီးပြောနေခြင်း အကျိုးရှိသလား။ ယခုအခါ ဤနေရာ၌ သင်အတွက် လုပ်စရာမရှိ။ မင်္ဂလာရှိသောသူမ၊ သင်လိုသလို သွားလည်းသွား၊ နေလည်းနေ—အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ရောက်လာသနည်း?”

Verse 31

अमंगलस्तु ते भर्ता शिवोसौ गम्यते बुधैः । अकुलीको वेदबाह्यो भूतप्रेतपिशाचराट्

“သင်၏ခင်ပွန်း—ဤသီဝသည်—ပညာရှိတို့အမြင်၌ မင်္ဂလာမကောင်းသူဟု သတ်မှတ်ကြ၏။ သူသည် မျိုးရိုးစည်းကမ်းအပြင်ဘက်၌ ရှိ၍ ဝေဒသဘောတရားဆိုင်ရာ လူမှုစည်းမျဉ်းများကိုလည်း ကျော်လွန်ကာ၊ ဘူတ၊ ပရိတ်၊ ပိသာချတို့ကို အုပ်စိုးသော အရှင်ဖြစ်သည်” ဟုဆို၏။

Verse 32

तस्मान्नाह्वारितो रुद्रो यज्ञार्थं सुकुवेषभृत् । देवर्षिसंसदि मया ज्ञात्वा पुत्रि विपश्चिता

ထို့ကြောင့် ရုဒြာကို ယဇ္ဉအတွက် မဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြ၊ အခမ်းအနားနှင့် ကိုက်ညီသော မင်္ဂလာဝတ်စုံကို ဆင်မြန်းထားသော်လည်းပင်။ ပညာရှိသမီးရေ၊ နတ်များနှင့် ရှင်ရသီတို့၏ အစည်းအဝေး၌ ငါသည် ဤအကြောင်းကို ထင်ရှားစွာ သိမြင်ခဲ့သည်။

Verse 33

विधिना प्रेरितेन त्वं दत्ता मंदेन पापिना । रुद्रायाविदितार्थाय चोद्धताय दुरात्मने

ကံကြမ္မာ၏ အမိန့်ကြောင့် သင်ကို မိုက်မဲသော အပြစ်သားက ပေးအပ်ခဲ့သည်—သင့်အတွက် ရုဒြာထံသို့၊ သင့်လျော်ရာကို မသိသကဲ့သို့ ထင်မြင်ခံရပြီး မာနကြီး၍ စိတ်မကောင်းသူဟု သတ်မှတ်ခံရသူထံသို့။

Verse 34

तस्मात्कोपं परित्यज्य स्वस्था भव शुचिस्मिते । यद्यागतासि यज्ञेस्मिन् दायं गृह्णीष्व चात्मना

ထို့ကြောင့် ဒေါသကို စွန့်ပယ်၍ စိတ်တည်ငြိမ်နေပါ၊ သန့်ရှင်းသော အပြုံးရှိသူမရေ။ သင် ယဇ္ဉပွဲသို့ ရောက်လာပြီးဖြစ်သဖြင့် မိမိ၏ အခွင့်အရေးအပိုင်းကို ကိုယ်တိုင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ လက်ခံယူပါ။

Verse 35

ब्रह्मोवाच । दक्षेणोक्तेति सा पुत्री सती त्रैलोक्यपू जिता । निंदायुक्तं स्वपितरं दृष्ट्वासीद्रुषिता भृशम्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ဒက္ခက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် သုံးလောကလုံးက ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသော သူ၏သမီး သတီသည် မိမိအဖေ၏ အပြစ်တင်နိန္ဒာပြောဆိုမှုကို မြင်၍ ဒေါသပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 36

अर्चितयत्तदा सेति कथं यास्यामि शंकरम् । शंकरं द्रष्टुकामाहं पृष्टा वक्ष्ये किमुत्तरम्

“‘သူ့ကို ပူဇော်ပါ’ လို့ သူမက ပြောပေမယ့်၊ ငါက ရှင်ကရာထံ ဘယ်လို သွားရမလဲ။ ရှင်ကရာကို တွေ့မြင်ချင်လှသည်။ မေးမြန်းလာလျှင် ငါ ဘာပြန်ဖြေမလဲ။”

Verse 37

अथ प्रोवाच पितरं दक्षं तं दुष्टमानसम् । निश्श्वसंती रुषाविष्टा सा सती त्रिजगत्प्रसूः

ထို့နောက် လောကသုံးပါး၏ မိခင်ဖြစ်သော သတီသည် ပြင်းထန်စွာ သက်ပြင်းချလျက်၊ ဖြောင့်မတ်သော အမျက်ဒေါသဖြင့် စိတ်ယုတ်မာသော ဖခင် ဒက္ခအား မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 38

सत्युवाच । यो निंदति महादेवं निंद्यमानं शृणोति वा । तावुभौ नरकं यातौ यावच्चन्द्रदिवाकरौ

သတီက မိန့်တော်မူသည်မှာ- "မဟာဒေဝကို ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသူ သို့မဟုတ် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသည်ကို နားထောင်သူ နှစ်ဦးစလုံးသည် နေနှင့်လ တည်ရှိသရွေ့ ငရဲသို့ လားရမည်။"

Verse 39

तस्मात्त्यक्ष्याम्यहं देवं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । किं जीवितेन मे तात शृण्वंत्यानादरं प्रभोः

"ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဤခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်ပယ်၍ သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ ဝင်ပါမည်။ အို ချစ်လှစွာသော ဖခင်၊ ကျွန်ုပ်၏ အရှင်သခင် (သီဝ) အား မလေးစားမှုကို နားထောင်နေရလျှင် ကျွန်ုပ်၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည် အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း။"

Verse 40

यदि शक्तस्स्वयं शंभोर्निंदकस्य विशेषतः । छिंद्यात् प्रसह्य रसनां तदा शुद्ध्येन्न संशयः

တတ်နိုင်လျှင်—အထူးသဖြင့် သမ္ဘူ (ရှီဝဘုရား) ကို အပြစ်တင်စော်ကားသူအပေါ်—အတင်းအကျပ် လျှာကို ဖြတ်ပစ်သင့်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် သန့်စင်သွားမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 41

यद्यशक्तो जनस्तत्र निरयात्सुपिधाय वै । कर्णौ धीमान् ततश्शुद्ध्येद्वदंतीदं बुधान्वरान्

အကယ်၍ ထိုနေရာတွင် မတတ်နိုင်သူဖြစ်လျှင် ပညာရှိသည် နားကို အမှန်တကယ် ဖုံးကာ ထွက်ခွာသင့်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် သန့်စင်မည်ဟု ပညာရှင်အမြတ်ဆုံး ရှင်တော်များက ကြေညာကြသည်။

Verse 42

ब्रह्मोवाच । इत्थमुक्त्वा धर्मनीतिं पश्चात्तापमवाप सा । अस्मरच्छांकरं वाक्यं दूयमानेन चेतसा

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ ဓမ္မနည်းတရားကို ဆိုပြီးနောက် သူမသည် နောင်တရခြင်းကို ခံစားရသည်။ စိတ်နှလုံး ပူလောင်နာကျင်လျက် ရှင်သင်္ကရ (ရှီဝဘုရား) ၏ စကားကို သတိရလာသည်။

Verse 43

ततस्संकुद्ध्य सा दक्षं निश्शंकं प्राह तानपि । सर्वान्विष्ण्वादिकान्देवान्मुनीनपि सती ध्रुवम्

ထို့နောက် စတီသည် ဒေါသထန်လာ၍ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ဒက္ခကို ပြောကြားသကဲ့သို့ ထိုနေရာရှိ အားလုံးကိုလည်း ပြောကြား하였다။ အမှန်တကယ် ဗိဿနုမှစ၍ နတ်ဘုရားများနှင့် ရှင်ရသီများကိုပါ တည်ကြည်ခိုင်မာစွာ ပြောဆို하였다။

Verse 44

सत्युवाच । तात त्वं निंदकश्शंभोः पश्चात्तापं गमिष्यसि । इह भुक्त्वा महादुःखमंते यास्यसि यातनाम्

စတီက ပြောသည်။ «အဖေ၊ သမ္ဘူ (ရှီဝဘုရား) ကို အပြစ်တင်စော်ကားသောကြောင့် သင်သည် မလွဲမသွေ နောင်တရမည်။ ဤလောက၌ ကြီးမားသော ဒုက္ခကို ခံစားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒဏ်ခတ်ရာ နရကသို့ သွားရမည်»။

Verse 45

यस्य लोकेऽप्रियो नास्ति प्रियश्चैव परात्मनः । तस्मिन्नवैरे शर्वेस्मिन् त्वां विना कः प्रतीपकः

ဤလောက၌ မုန်းတီးသူ မရှိဘဲ၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမာတ္မန်) ၏ ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ခံရသူအတွက်—အလုံးစုံအပေါ် ရန်မရှိသော ရှရဝ (ရှီဝ) ထံ၌ သင်မှတပါး မည်သူက ဆန့်ကျင်နိုင်မည်နည်း။

Verse 46

महद्विनिंदा नाश्चर्यं सर्वदाऽसत्सु सेर्ष्यकम् । महदंघ्रिरजो ध्वस्ततमस्सु सैव शोभना

မဟာသူတော်တို့ကို အပြစ်တင်ပုတ်ခတ်ခြင်းသည် အံ့ဩစရာမဟုတ်—မမှန်ကန် မသန့်ရှင်းသူတို့အကြား၌ မနာလိုစိတ်နှင့် အမြဲတွဲလျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် မဟာသခင်၏ ခြေဖဝါးမှ ဖုန်မှုန့်ကြောင့် အမှောင်မိုက်ပျက်ကွယ်သွားသူတို့အတွက် ထိုအခြေအနေတင်ပင် သဒ္ဓါတည်ကြည်မှုကို ပိုမိုထင်ရှားစေသော အလှဆင်ဖြစ်လာသည်။

Verse 47

शिवेति द्व्यक्षरं यस्य नृणां नाम गिरेरितम् । सकृत्प्रसंगात्सकलमघमाशु विहंति तत्

လူတို့အတွက် “ရှီဝ” ဟူသော နှစ်အက္ခရာနာမကို တစ်ကြိမ်တည်းပင်—အလွတ်သဘော ဖြတ်သန်းစကားထဲကပင်—အသံထွက်မိလျှင် ထိုအသံထွက်ခြင်းက အပြစ်အားလုံးကို လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပစ်သည်။

Verse 48

पवित्रकीर्तितमलं भवान् द्वेष्टि शिवेतरः । अलंघ्यशासनं शंभुमहो सर्वेश्वरं खलः

ရှီဝကို ရန်လိုသူရေ—သူ၏ကိရ်တိသည် သန့်စင်၍ အညစ်အကြေးကင်းသော်လည်း သင်သည် မလွန်ဆန်နိုင်သော အမိန့်တော်ရှိသည့် သမ္ဘူ (Śambhu)၊ အရှင်အပေါင်း၏ အရှင်တော်ကိုပင် မုန်းတီးနေသေးသည်။ အို၊ သင်သည် အရှင်အားလုံးအပေါ် မနာလိုမုန်းတီးသည့် ဆိုးယုတ်သူပင်တည်း။

Verse 49

यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिसुनिषेवितम् । सर्वार्थदं ब्रह्मरसैः सर्वार्थिभिरथादरात्

သူ၏ ခြေဖဝါးကြာပန်းကို—မဟာသူတော်တို့၏ ပျားကဲ့သို့သော စိတ်တို့က အလွန်အမင်း ဆည်းကပ်ဝတ်ပြုလျက်—အကျိုးအမြတ်တန်ဖိုးရှိသမျှ ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပေးစွမ်းသည်။ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မရသ၏ အာနန္ဒကို မြည်းစမ်းသော ရှာဖွေသူအပေါင်းတို့သည် ထိုခြေဖဝါးကြာပန်းကို ဘက္တိဖြင့် ဂရုတစိုက် ရိုသေကြသည်။

Verse 50

यद्वर्षत्यर्थिनश्शीघ्रं लोकस्य शिवआदरात् । भवान् द्रुह्यति मूर्खत्वात्तस्मै चाशेषबंधवे

သီဝမြတ်စွာဘုရားအား ရိုသေလေးစားသောအားဖြင့် လောကရှိ တောင်းပန်တိုးလျှိုးသူတို့အား ဆုလာဘ်များကို လျင်မြန်စွာ ပေးသနားတော်မူသောကြောင့်၊ သင်သည် မိုက်မဲမှုကြောင့် လူခပ်သိမ်းတို့၏ ဆွေမျိုးနှင့် ကျေးဇူးရှင်ဖြစ်တော်မူသော ထိုအရှင်အား ရန်ငြိုးဖွဲ့နေပေသည်။

Verse 51

किंवा शिवाख्यमशिवं त्वदन्ये न विदुर्बुधाः । ब्रह्मादयस्तं मुनयस्सनकाद्यास्तथापरे

သို့မဟုတ်လျှင် သင်မှတစ်ပါး ပညာရှိတို့သည်ပင် သီဝဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော၊ မင်္ဂလာမရှိသောအရာအားလုံးထက် သာလွန်တော်မူသော ထိုအရှင်မြတ်ကို အမှန်တကယ် မသိကြကုန်။ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားသော နတ်မင်းများ၊ ရသေ့များနှင့် သနက အစရှိသော သူတို့သည်လည်း ထို့အတူပင် (ထိုအရှင်မြတ်ကို အပြည့်အဝ မသိကြကုန်)။

Verse 52

अवकीर्य जटाभूतैश्श्मशाने स कपालधृक् । तन्माल्यभस्म वा ज्ञात्वा प्रीत्यावसदुदारधीः

မိမိ၏ ကျစ်ဆံမြီးများတွင် ခစားနေသော နာမ်ဝိညာဉ်များအကြား သုသာန်၌ (ထိုပူဇော်သက္ကာများကို) ကြဲဖြန့်ပြီးနောက်၊ ဦးခေါင်းခွံကို ဆောင်တော်မူသော ထိုအရှင်မြတ်သည်—၎င်းတို့ကို မိမိ၏ ပန်းကုံးများနှင့် သန့်ရှင်းသော ပြာများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလျက်—မြင့်မြတ်သော စိတ်ထားဖြင့် ထိုနေရာတွင် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်တော်မူ၏။

Verse 53

ये मूर्द्धभिर्दधति तच्चरणोत्सृष्टमाराद् । निर्माल्यं मुनयो देवास्स शिवः परमेश्वरः

ကိုယ်တော်၏ခြေတော်မှ စွန့်ပစ်အပ်သော သန့်ရှင်းသော အကြွင်းအကျန်—နိရမာလျ—ကို ရသေ့များနှင့် နတ်မင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ဦးခေါင်းပေါ်၌ ရိုသေစွာ တင်ထားကြကုန်၏။ ထိုအရှင်မြတ်သည်သာလျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အရှင်သီဝမြတ်စွာဘုရား ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 54

प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्मचोदि तम् । वेदे विविच्य वृत्तं च तद्विचार्यं मनीषिभिः

ဝေဒက ညွှန်ကြားသော ကမ္မသည် နှစ်မျိုးရှိ၏—ပရဝတ္တိ (pravṛtti) နှင့် နိဝတ္တိ (nivṛtti)။ ဝေဒအရ အကျိုးသက်ရောက်ရာကို ခွဲခြားသိမြင်ပြီး ပညာရှိတို့သည် ထိုအရာကို စဉ်းစားကာ မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ရမည်၊ ထိုသို့ဖြင့် တာဝန်က သန့်စင်ခြင်း၏ လမ်းဖြစ်၍ နောက်ဆုံးတွင် ပတိ—သီဝ (Śiva) အောက်၌ မုက္ခသို့ ရောက်စေသည်။

Verse 55

विरोधियौगपद्यैककर्तृके च तथा द्वयम् । परब्रह्मणि शंभो तु कर्मर्च्छंति न किंचन

အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရဗြဟ္မန် ဖြစ်သော သမ္ဘု၌ ကర్మသည် လုံးဝ မကပ်နိုင်။ ဆန့်ကျင်သဘောလက္ခဏာများ၊ တပြိုင်နက်လုပ်ဆောင်မှု၊ တစ်ဦးတည်းသော ကర్తာ၊ သို့မဟုတ် ဒွိတသဘောဟူသမျှ—ဤအရာတို့သည် မည်သို့မျှ မသက်ဆိုင်။

Verse 56

मा वः पदव्यस्स्म पितर्या अस्मदास्थितास्सदा । यज्ञशालासु वो धूम्रवर्त्मभुक्तोज्झिताः परम्

ငါ့အဖေနှင့်အတူ သင်တို့ရပ်တည်နေသော အကျင့်လမ်းကြောင်း၌ မနေကြနှင့်။ သင်တို့၏ ယဇ္ဈာခန်းများတွင် သင်တို့သည် «မီးခိုးလမ်း» ကိုစားသုံးသူများ—အပြင်ပန်းအခမ်းအနားများကိုသာကပ်လျက်—ဖြစ်လာပြီး ထို့ကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော သီဝ (Śiva) ထံမှ လုံးဝကွာခွာပစ်ခံရသည်။

Verse 57

नोऽव्यक्तलिंगस्सततमवधूतसुसेवितः । अभिमानमतो न त्वं कुरु तात कुबुद्धिधृक्

သူသည် မဖော်ပြနိုင်သော လင်္ဂ (အဗျက်တလင်္ဂ) တစ်ခုတည်းကိုသာ အမှတ်အသားထားသူ မဟုတ်။ သူသည် အဝဓူတများ (လောကကိုစွန့်လွှတ်သော သာသနာ့သမားများ) က အမြဲကောင်းစွာ ဆောင်ရွက်ပူဇော်ခံရသူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ချစ်သားရေ၊ ဂုဏ်မာန်ကြောင့် မပြုလုပ်နှင့်—အဲဒီအဟင်္ကာရသည် မှားယွင်းသော ဉာဏ်၏ ရပ်တည်ချက်ပင်။

Verse 58

किंबहूक्तेन वचसा दुष्टस्त्वं सर्वथा कुधीः । त्वदुद्भवेन देहेन न मे किंचित्प्रयोजनम्

စကားများများပြောခြင်းက ဘာအကျိုးရှိမလဲ။ သင်သည် အလုံးစုံအနေဖြင့် ဆိုးယုတ်ပြီး ဉာဏ်လွဲသူ ဖြစ်သည်။ သင်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဤကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ငါ့အတွက် မည်သည့်အရာမျှ မလိုအပ်တော့။

Verse 59

तज्जन्म धिग्यो महतां सर्वथावद्यकृत्खलः । परित्याज्यो विशेषेण तत्संबंधो विपश्चिता

အဲဒီလို မွေးဖွားခြင်းကို စက်ဆုပ်စရာပင်။ အပြစ်တင်ထိုက်သော အမှုများကို အမြဲကျူးလွန်သော ဆိုးယုတ်သူသည် မဟာသူတော်ကောင်းများကိုပါ အရှက်ရစေသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် သူနှင့် ဆက်နွယ်မှု၊ ဆက်ဆံရေး အားလုံးကို အထူးသဖြင့် စွန့်ပစ်သင့်သည်။

Verse 60

गोत्रं त्वदीयं भगवान् यदाह वृषभध्वजः । दाक्षायणीति सहसाहं भवामि सुदुर्मनाः

နွားတံဆိပ်တော်ကို ထမ်းဆောင်တော်မူသော ကောင်းမြတ်သခင်—သီဝ—သည် သင့်ရဲ့ မျိုးရိုးကို ဆိုတော်မူပြီး ချက်ချင်းပင် ကျွန်မကို “ဒက္ရှာယဏီ (Dākṣāyaṇī)” ဟု ခေါ်တော်မူသောအခါ၊ ကျွန်မ၏နှလုံးသည် ချက်ချင်း အလွန်စိတ်မကောင်းဖြစ်ရသည်။

Verse 61

तस्मात्त्वदंगजं देहं कुणपं गर्हितं सदा । व्युत्सृज्य नूनमधुना भविष्यामि सुखावहा

ထို့ကြောင့် သင်၏အင်္ဂါများမှ မွေးဖွားလာသော ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အမြဲတမ်း အညစ်အကြေးသော အလောင်းကောင်ဟု ရှုတ်ချခံရ၏။ ယခု ငါသည် မလွဲမသွေ ထိုကိုယ်ကို စွန့်ပစ်မည်၊ ထိုကိုယ်ကို စွန့်ပြီးနောက် ငါသည် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းသူ ဖြစ်မည်။

Verse 62

हे सुरा मुनयस्सर्वे यूयं शृणुत मद्वचः । सर्वथानुचितं कर्म युष्माकं दुष्टचेतसाम्

အို နတ်တို့နှင့် မုနိအပေါင်းတို့၊ ငါ၏စကားကို နားထောင်ကြလော့။ သင်တို့၏ လုပ်ရပ်သည် မကောင်းသောစိတ်မှ ပေါက်ဖွားလာ၍ အစုံအလင် မသင့်လျော်လှ၏။

Verse 63

सर्वे यूयं विमूढा हि शिवनिंदाः कलिप्रियाः । प्राप्स्यंति दण्डं नियतमखिलं च हराद्ध्रुवम्

သင်တို့အားလုံးသည် အမှန်တကယ် မောဟဖြစ်ကြ၍၊ ရှိဝကို အပြစ်တင်သူများ၊ အဓမ္မ (ကလိ၏လမ်းစဉ်) ကို နှစ်သက်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ ဟရ (သခင်ရှိဝ) ထံမှ သင်တို့သည် သတ်မှတ်ထားသော ပြည့်စုံသည့် ဒဏ်ခတ်မှုကို မလွဲမသွေ ခံရမည်။

Verse 64

ब्रह्मोवाच । दक्षमुक्त्वाध्वरे तांश्च व्यरमत्सा सती तदा । अनूद्य चेतसा शम्भुमस्मरत्प्राणवल्लभम्

ဗြဟ္မာက ပြော၏။ ယဇ္ဉပွဲ၌ ဒက္ခနှင့် ထိုသူတို့အား ပြောပြီးနောက်၊ စတီသည် ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်သွား၏။ စိတ်ကို အတွင်းသို့ လှည့်ကာ၊ သူမသည် အသက်ရှူသကဲ့သို့ ချစ်မြတ်နိုးသော သမ္ဘု—သခင်ရှိဝကို နှလုံးသား၌ သတိရလေ၏။

Frequently Asked Questions

Satī’s arrival at Dakṣa’s yajña, her reception by family and assembly, and her confrontation over Dakṣa’s failure to honor Śiva and allot him a sacrificial share.

It articulates a Śaiva ritual theology: Śiva is the purifier and true agent of yajña; therefore, a sacrifice performed in pride and exclusion—without honoring Śiva—is structurally invalid, regardless of external magnificence.

Śiva is highlighted as Śambhu—the cosmic sanctifier—and as yajña’s internal principle (yajñavidāṃ śreṣṭha, yajñāṅga, yajñadakṣiṇā, yajñakartā), while Satī embodies righteous indignation against adharma within ritual space.