Adhyaya 6
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 661 Verses

संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇanam) — “Narration of Sandhyā’s Austerity and Encounter with Śiva”

ဗြဟ္မာသည် ပညာရှိနားထောင်သူအား စန္ဓျာ၏ မဟာတပစ်အကြောင်း နားထောင်ခြင်း၏ သန့်စင်စွမ်းအားကို ဖော်ပြ၍ စုဆောင်းထားသော အပြစ်များကို ချက်ချင်းဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌ ပြန်သွားပြီးနောက် စန္ဓျာသည် တပစ်၏ အတွင်းသဘောနှင့် စည်းကမ်းကို နားလည်ကာ ဗြဟ္လ္လိုဟိတ မြစ်ကမ်း၌ အာသီတပစ် စတင်သည်။ ဝသိဋ္ဌ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မန္တရကို စာဓနာ၏ အဓိကကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုပြီး သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို တစ်စိတ်တစ်မြင့် သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သည်။ သမ္ဘူကို စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် တည်စေကာ ကတုရယုဂ အရွယ်ကြာမြင့်သည့် အချိန်တစ်လျှောက် ပြင်းထန်သော တပစ်ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ထိုတပစ်ကြောင့် ရှီဝသည် ကျေနပ်၍ မိမိရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ထင်ရှားစေကာ အတွင်းအပြင်နှင့် ကောင်းကင်၌ပါ ပေါ်ထွန်းပြသသည်။ စန္ဓျာ သာမန်သဘောတရားအတိုင်း ဓျာနာဖြင့် စိတ်ကူးထားသည့် ရုပ်ပုံအတိုင်းပင် ပေါ်လာခြင်းက ဓျာနာနှင့် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခြင်း၏ ဆက်နွယ်မှုကို အတည်ပြုသည်။ သာယာငြိမ်းချမ်း၍ ပြုံးနေသော သခင်ကို မြင်သော် စန္ဓျာသည် ဝမ်းမြောက်သော်လည်း ရိုသေကြောက်ရွံ့ကာ ဘယ်လို ချီးမွမ်းရမည်ကို စဉ်းစားပြီး မျက်စိပိတ်၍ အတွင်းသမာဓိတည်ကာ စတုတ္တရ သို့မဟုတ် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို လက်ခံရန် ပြင်ဆင်သည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । सुतवर्य महाप्राज्ञ शृणु संध्यातपो महत् । यच्छ्रुत्वा नश्यते पापसमूहस्तत्क्षणाद्ध्रुवम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူ၏—အို စုတတို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ အို ဉာဏ်ကြီးမြတ်သူ၊ သန္ဓျာ (အလင်းမှောင်ဆုံဝတ်ပြု) ၏ မဟာတပသကို နားထောင်လော့။ ထိုအကြောင်းကို ကြားရုံနှင့်ပင် အပြစ်စုစုပေါင်းသည် ချက်ချင်းပျက်စီးသွားသည်ဟု အမှန်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 2

उपविश्य तपोभावं वसिष्ठे स्वगृहं गते । संध्यापि तपसो भावं ज्ञात्वा मोदमवाप ह

ဝသိဋ္ဌသည် မိမိ၏နေအိမ်သို့ ပြန်သွားသောအခါ၊ သန္ဓျာသည်လည်း တရားကျင့်ခြင်း၏ သဘောကို နားလည်သဘောပေါက်၍ ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 3

ततस्सानंदमनसो वेषं कृत्वा तु यादृशम् । तपश्चर्तुं समारेभे बृहल्लोहिततीरगा

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးရွှင်လန်းစွာဖြင့် လျောက်ပတ်သောအသွင်ကို ဆောင်၍ ဗြဟ္မလောဟိတမြစ်ကမ်းနား၌ ခြိုးခြံစွာကျင့်ကြံခြင်းကို စတင်လေ၏။

Verse 4

यथोक्तं तु वशिष्ठेन मंत्रं तपसि साधनम् । मंत्रेण तेन सद्भक्त्या पूजयामास शंकरम्

ဝသိဋ္ဌညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ထိုမန္တန်ကို ကျင့်စဉ်အဖြစ် လက်ခံကျင့်သုံး၍ စစ်မှန်သောကြည်ညိုခြင်းဖြင့် သျှန်ကရကို ပူဇော်လေ၏။

Verse 5

एकान्तमनसस्तस्याः कुर्वंत्या सुमहत्तपः । शंभौ विन्यस्तचित्ताया गतमेकं चतुर्युगम्

သူမသည် တိတ်ဆိတ်သော အထီးကျန်စိတ်ဖြင့် အလွန်ကြီးမားသော တပဿာကို ပြုလုပ်하였다။ စိတ်ကို သမ္ဘူ (သီဝဘုရား) ထံ၌ တည်မြဲစွာ ချထားသဖြင့် ယုဂလေးပါးတစ်ဝန်းလုံးသော ကာလတစ်စက်ဝိုင်း ကုန်လွန်သွား၏။

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे संध्याचरित्रवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယပိုင်းဖြစ်သော ရုဒြသံဟိတာ၌၊ ထို၏ ဒုတိယခွဲဖြစ်သည့် စတီခဏ္ဍအတွင်း “သန္ဓျာဝတ္တရား၏ ဖော်ပြချက်နှင့် အကြောင်းအရာ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 7

यद्रूपं चिंतयंती सा तेन प्रत्यक्षतां गतः

သတီသည် စိတ်ထဲ၌ သခင်ဘုရား၏ မည်သည့်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုမဆို ဉာဏ်စူးစိုက်၍ တွေးတောသကဲ့သို့၊ ထိုစူးစိုက်မှုကြောင့်ပင် သခင်ဘုရားသည် သူမရှေ့၌ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏။

Verse 8

अथ सा पुरतो दृष्ट्वा मनसा चिंतितं प्रभुम् । प्रसन्नवदनं शांतं मुमोदातीव शंकरम्

ထို့နောက် သူမသည် စိတ်ဖြင့် တွေးတောထားသော သခင်ဘုရားကို မျက်စိဖြင့် ရှေ့တော်၌ မြင်ရသဖြင့်—မျက်နှာတော် ကြည်နူးသဘော၊ အေးချမ်းတည်ငြိမ်သော ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ကို—အလွန်အမင်း ဝမ်းမြောက်လေ၏။

Verse 9

ससाध्वसमहं वक्ष्ये किं कथं स्तौमि वा हरम् । इति चिंतापरा भूत्वा न्यमीलयत चक्षुषी

ရိုသေကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ သူမက “ငါ ဘာပြောရမလဲ၊ ဟရ (ရှီဝ) ကို အမှန်တကယ် ဘယ်လို ချီးမွမ်းနိုင်မလဲ” ဟု စဉ်းစားနေ၍ စိတ်ပူပန်သည့် အတွေးထဲတွင် မျက်လုံးကို နူးညံ့စွာ ပိတ်လိုက်သည်။

Verse 10

निमीलिताक्ष्यास्तस्यास्तु प्रविश्य हृदयं हरः । दिव्यं ज्ञानं ददौ तस्यै वाचं दिव्ये च चक्षुषी

သူမ မျက်လုံးပိတ်သည့်အခါ ဟရ (ရှီဝ) သည် သူမ၏နှလုံးထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဒိဗ္ဗဉာဏ်ကို ပေးတော်မူပြီး ဒိဗ္ဗအသံနှင့် ဒိဗ္ဗမျက်စိ (အတွင်းမြင်) ကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူ하였다။

Verse 11

दिव्यज्ञानं दिव्यचक्षुर्दिव्या वाचमवाप सा । प्रत्यक्षं वीक्ष्य दुर्गेशं तुष्टाव जगतां पतिम्

သူမသည် ဒိဗ္ဗဉာဏ်၊ ဒိဗ္ဗမျက်စိနှင့် ဒိဗ္ဗအသံကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် ဒုရ္ဂေရှ (သခင်ရှီဝ) ကို မျက်မှောက်တင်မြင်ကာ လောကတို့၏ အရှင်ကို ချီးမွမ်းတော်မူ하였다။

Verse 12

संध्योवाच । निराकारं ज्ञानगम्यं परं यन्नैव स्थूलं नापि सूक्ष्मं न चोच्चम् । अंतश्चिंत्यं योगिभिस्तस्य रूपं तस्मै तुभ्यं लोककर्त्रे नमोस्तु

သန္ဓျာက ပြောသည်—အမြင့်မြတ်ဆုံးသခင်၊ ရုပ်မဲ့၍ သမ္မာဉာဏ်ဖြင့် သိနိုင်သော သင်သည် မကြမ်းမနု၊ မမြင့်မနိမ့်။ ယောဂီတို့သည် အတွင်းစိတ်၌ သင်၏ အမှန်ရূপကို ဆင်ခြင်ကြ၏။ လောကကို ဖန်ဆင်းထိန်းသိမ်းသော သင်ထံ နမಸ್ಕာရ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 13

सर्वं शांतं निर्मलं निर्विकारं ज्ञानागम्यं स्वप्रकाशेऽविकारम् । खाध्वप्रख्यं ध्वांतमार्गात्परस्तद्रूपं यस्य त्वां नमामि प्रसन्नम्

အရှင်ကြင်နာတော်မူသော သခင်၊ သင်၏ ရုပ်သဘောသည် အလုံးစုံ ငြိမ်းချမ်း၍ သန့်ရှင်းကင်းမဲ့၊ မပြောင်းလဲ။ သမ္မာဉာဏ်ဖြင့်သာ ရောက်နိုင်ပြီး ကိုယ်တိုင်တောက်ပကာ အမြဲမပြောင်းမလဲ။ အာကာသကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်း၍ အမိုက်လမ်း (အဝိဇ္ဇာ) ကို ကျော်လွန်သော သင်ကို ငါ နမস্কာရပြု၏။

Verse 14

एकं शुद्धं दीप्यमानं तथाजं चिदानंदं सहजं चाविकारि । नित्यानंदं सत्यभूतिप्रसन्नं यस्य श्रीदं रूपमस्मै नमस्ते

မင်္ဂလာသုခနှင့် သာယာဝပြောမှုကို ပေးသနားတော်မူသော အရှင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်အား နမස්ကာရပါ၏။ အရှင်သည် တစ်ပါးတည်း၊ သန့်ရှင်း၍ ကိုယ်တိုင်တောက်ပ၊ မမွေးဖွားသောသူ; အသိဉာဏ်နှင့် အာနန္ဒ၏ သဘာဝ; ကိုယ်တိုင်တည်ရှိ၍ မပြောင်းလဲ; ထာဝရအာနန္ဒတော်တည်း၊ သစ္စာနှင့် ဘူတိ (သန့်ရှင်းသောတန်ခိုး) ကြောင့် ကြည်နူးပျော်ရွှင်တော်မူ၏။

Verse 15

विद्याकारोद्भावनीयं प्रभिन्नं सत्त्वच्छंदं ध्येयमात्मस्वरूपम् । सारं पारं पावनानां पवित्रं तस्मै रूपं यस्य चैवं नमस्ते

သန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ဓာဉာဏ် ပေါ်ထွန်းခြင်းဖြင့် သိမြင်ရသော၊ ကွဲပြား၍ အလွန်လွန်ကဲသော၊ သတ္တဝါသတ္တဝ (sattva) သန့်စင်၍ သစ္စာနှင့် ကိုက်ညီသော၊ အတ္တ၏ အနှစ်သာရအဖြစ် သမ္မတိ (dhyāna) ပြုရန် သင့်တော်သော ထိုအရှင်၏ အရုပ်သဘောတော်ကို ဦးညွှတ်ပါ၏။ ထိုအရှင်သည် အနှစ်သာရ၊ ကမ်းတစ်ဖက်၊ သန့်စင်သူတို့၏ သန့်စင်သူ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းတော်မူသူ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 16

यत्त्वाकारं शुद्धरूपं मनोज्ञं रत्नाकल्पं स्वच्छकर्पूरगौरम् । इष्टाभीती शूलमुंडे दधानं हस्तैर्नमो योगयुक्ताय तुभ्यम्

ယောဂ၌ တည်မြဲတော်မူသော သင့်အား ဦးညွှတ်ပါ၏—အလွန်သန့်ရှင်း၍ စိတ်နှလုံးကို ဆွဲဆောင်သော ရုပ်သဘောတော်၊ ရတနာကဲ့သို့ တန်ဆာဆင်လျက်၊ ကြည်လင်သော ကပ်ပူရ် (camphor) ဖြူဝင်းမှုဖြင့် တောက်ပတော်မူ၏။ လက်တော်များဖြင့် လိုရာဆုတောင်းကို ပေးသနားသော အမူရာ၊ ကြောက်ရွံ့မှုဖယ်ရှားသော မုဒြာ၊ သုံးခွ (triśūla) နှင့် ခေါင်းခွံကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသော သင့်အား နမောပါ၏။

Verse 17

गगनं भूर्दिशश्चैव सलिलं ज्योतिरेव च । पुनः कालश्च रूपाणि यस्य तुभ्यं नमोस्तु ते

ကောင်းကင်၊ မြေပြင်၊ အရပ်ဒిశများ၊ ရေများနှင့် အလင်း၏ သဘောတရားတို့သည် သင့်၏ အပိုင်ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အချိန်ကာလနှင့် ရုပ်သဘောအမျိုးမျိုးလည်း သင့်၏ အပိုင်ဖြစ်၏။ အရှင်ဘုရား၊ သင့်အား ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 18

प्रधानपुरुषौ यस्य कायत्वेन विनिर्गतौ । तस्मादव्यक्तरूपाय शंकराय नमोनमः

ပဓာန (မူလသဘာဝ) နှင့် ပုရုရှ (သိမြင်သဘော) တို့သည် သင့်၏ ကိုယ်တော်မှ ထွက်ပေါ်လာကြ၏။ ထို့ကြောင့် အမမြင်ရသော ရုပ်သဘောတော်ရှိသည့် သင်္ကရာ (Śaṅkara) အရှင်အား နမောနမော—ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 19

यो ब्रह्मा कुरुते सृष्टिं यो विष्णुः कुरुते स्थितिम् । संहरिष्यति यो रुद्रस्तस्मै तुभ्यं नमोनमः

ဖန်ဆင်းခြင်းကို ဗြဟ္မာအဖြစ် ပြုတော်မူသူ၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ဗိဿနုအဖြစ် ပြုတော်မူသူ၊ အဆုံး၌ ရုဒြအဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းယူမည့်သူ—ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံး သခင်တော်၊ ကိုယ်တော်အား နမောနမः၊ ထပ်တလဲလဲ ဦးညွှတ်ပါ၏။

Verse 20

नमोनमः कारणकारणाय दिव्यामृतज्ञानविभूतिदाय । समस्तलोकांतरभूतिदाय प्रकाशरूपाय परात्पराय

အကြောင်းရင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူသော သီဝအား နမောနမः။ ဒိဗ္ယ အမရ ဉာဏ်နှင့် ဗိဘူတိ (အာနုဘော်) ကို ပေးသနားတော်မူသူ၊ လောကအပေါင်းတို့၌ တည်ရှိမှုနှင့် ကောင်းကျိုးကို ပေးတော်မူသူ၊ အလင်းရောင်သဘောရှိသော သတိဉာဏ်တော်၊ အထက်ဆုံးထက် အထက်ဆုံးဖြစ်တော်မူသူအား နမောနမः။

Verse 21

यस्याऽपरं नो जगदुच्यते पदात् क्षितिर्दिशस्सूर्य इंदुर्मनौजः । बर्हिर्मुखा नाभितश्चान्तरिक्षं तस्मै तुभ्यं शंभवे मे नमोस्तु

အဘယ်သူ၏ ခြေတော်မှ ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံး—မြေ၊ အရပ်ဒిశများ၊ နေ၊ လ၊ နှင့် စိတ်၏ အသက်ဓာတ်—ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုကြသနည်း။ မျက်နှာတော်သည် ယဇ်ပလ္လင်၏ သန့်ရှင်းသော မီးဖြစ်၍၊ နာဗိတော်အနီးသည် အာကာသအလယ်ဖြစ်၏။ ထိုမင်္ဂလာရှင် သမ္ဘုအား၊ ကိုယ်တော်တည်းသာလျှင် ကျွန်ုပ်၏ နမောရှိပါစေ။

Verse 22

त्वं परः परमात्मा च त्वं विद्या विविधा हरः । सद्ब्रह्म च परं ब्रह्म विचारणपरायणः

ကိုယ်တော်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်တော်မူ၍၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်တော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ဟရ (Hara) အို—ကိုယ်တော်သည် မျိုးစုံသော ဝိဒ္ယာ (သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာ) ဖြစ်တော်မူ၏။ ကိုယ်တော်သည် စစ်မှန်သော ဘြဟ္မန်နှင့် အလွန်အမြင့် ဘြဟ္မန်ဖြစ်၍၊ တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို ခွဲခြားသိမြင်ရာ၌ အမြဲတမ်း အားထုတ်တော်မူ၏။

Verse 23

यस्य नादिर्न मध्यं च नांतमस्ति जगद्यतः । कथं स्तोष्यामि तं देवं वाङ्मनोगोचरं हरम्

ဤလောကကြီးသည် ထွက်ပေါ်လာရာ အရှင်၌ အစမရှိ၊ အလယ်မရှိ၊ အဆုံးမရှိ။ စကားနှင့် စိတ်တောင် မရောက်နိုင်သော ဟရ (Hara) ဘုရားကို ငါ မည်သို့ လုံလောက်စွာ ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။

Verse 24

यस्य ब्रह्मादयो देव मुनयश्च तपोधनाः । न विप्रण्वंति रूपाणि वर्णनीयः कथं स मे

ဗြဟ္မာနှင့် အခြားသော ဒေဝတားတို့၊ တပဓန မုနိတို့ပင်လျှင် ထိုအရှင်၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ပြည့်စုံစွာ မသိနိုင်ကြ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ငါက မည်သို့ လုံလောက်စွာ ချီးမွမ်းဖော်ပြနိုင်မည်နည်း။

Verse 25

स्त्रिया मया ते किं ज्ञेया निर्गुणस्य गुणाः प्रभो । नैव जानंति यद्रूपं सेन्द्रा अपि सुरासुराः

အရှင်ဘုရား၊ ဂုဏ်တို့ကို ကျော်လွန်သော သင်၏ “ဂုဏ်” များကို ငါ—မိန်းမတစ်ယောက်—မည်သို့ သိနိုင်မည်နည်း။ အင်္ဒြာပါဝင်သည့် ဒေဝနှင့် အသူရတို့ပင် သင်၏ အမှန်တရားရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မသိကြ။

Verse 26

नमस्तुभ्यं महेशान नमस्तुभ्यं तमोमय । प्रसीद शंभो देवेश भूयोभूयो नमोस्तु ते

မဟေရှာန အရှင်ဘုရား၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ တမောမယ—အမှောင် (တမസ്) ကိုပါ လွှမ်းမိုးတော်မူသော အရှင်ဘုရား၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ သမ္ဘု၊ ဒေဝေရှ၊ ကျေးဇူးပြု၍ သနားတော်မူပါ။ ထပ်ခါထပ်ခါ သင့်အား နမောပါ၏။

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्यास्संस्तुतः परमेश्वरः । सुप्रसन्नतरश्चाभूच्छंकरो भक्तवत्सलः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ သူမ၏စကားကို ကြားနာ၍ ချီးမွမ်းခံရသဖြင့်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးအရှင်—ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရာ—သည် ပိုမိုကြည်နူးပျော်ရွှင်၍ ကရုဏာတော် ပိုမိုပြည့်ဝလာတော်မူ၏။

Verse 28

अथ तस्याश्शरीरं तु वल्कलाजिनसंयुतम् । परिच्छन्नं जटाव्रातैः पवित्रे मूर्ध्नि राजितैः

ထို့နောက် သူမ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် သစ်ခေါက်အဝတ်နှင့် သမင်အရေဖြင့် ဝတ်ဆင်ထားပြီး၊ မျက်နှာခေါင်းပေါ်တွင် သန့်စင်စေသော သင်္ကေတသန့်ရှင်းမှု တောက်ပလျက်၊ ဇဋာဆံပင်အစုကြီးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၏။

Verse 29

हिमानीतर्जितांभोजसदृशं वदनं तदा । निरीक्ष्य कृपयाविष्टो हरः प्रोवाच तामिदम्

ထို့နောက် ဟရ (Hara) သည် နှင်းခဲအေးကြောင့် ညှိုးနွမ်းသွားသကဲ့သို့ ကြာပန်းတူသော သူမ၏ မျက်နှာကို မြင်၍ ကရုဏာဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ ဤစကားတို့ကို ပြောတော်မူ၏။

Verse 30

महेश्वर उवाच । प्रीतोस्मि तपसा भद्रे भवत्याः परमेण वै । स्तवेन च शुभप्राज्ञे वरं वरय सांप्रतम्

မဟေရှွရက မိန့်တော်မူသည်—“မင်္ဂလာရှိသောသူမ၊ သင်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တပဿာနှင့် သင်၏ ချီးမွမ်းသီချင်းကြောင့် ငါသည် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၏။ ကောင်းမြတ်သော ဉာဏ်ပညာရှိသူမ၊ ယခုဤခဏ၌ပင် ဆုတောင်းတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့။”

Verse 31

येन ते विद्यते कार्यं वरेणास्मिन्मनोगतम् । तत्करिष्ये च भद्रं ते प्रसन्नोहं तव व्रतैः

ဤဆုတောင်းဖြင့် ပြီးမြောက်စေလိုသော သင်၏ စိတ်ထဲရှိ ရည်ရွယ်ချက် မည်သည့်အရာမဆို ငါ ပြည့်စုံစေမည်။ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ သင်၏ ဝရတ (သစ္စာကတိ) နှင့် အကျင့်အကြံများကြောင့် ငါ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၏။

Verse 32

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य प्रसन्नमनसस्तदा । संध्योवाच सुप्रसन्ना प्रणम्य च मुहुर्मुहुः

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ မဟေရှ၏ ကြင်နာသက်သာ၍ စိတ်ငြိမ်းချမ်းသော မနောကို ကြားသိပြီးနောက်၊ သန္ဓျာသည် အလွန်ပီတိဖြစ်ကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးချကန်တော့လျက် ပြောဆို하였다။

Verse 33

संध्योवाच । यदि देयो वरः प्रीत्या वरयोग्यास्म्यहं यदि । यदि शुद्धास्म्यहं जाता तस्मात्पापान्महेश्वर

သန္ဓျာက ပြောသည်။ “သင်၏ ကြင်နာမေတ္တာကြောင့် ကောင်းချီးတစ်ပါး ပေးမည်ဆိုလျှင်၊ ငါသည် ကောင်းချီးခံယူရန် သင့်တော်သူဖြစ်ပါက၊ ငါသည် သန့်ရှင်းစွာ မွေးဖွားလာသူဖြစ်ပါက၊ အို မဟေရှ್ವರ၊ ငါ့ကို အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်စေပါ။”

Verse 34

यदि देव प्रसव्रोऽसि तपसा मम सांप्रतम् । वृतस्तदायं प्रथमो वरो मम विधीयताम्

အို ဘုရားရှင်၊ ယခုအခါ ကျွန်ုပ်၏ တပသ်ကြောင့် သင်သည် အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်အပေါ် သဘောထားကောင်းလျှင်၊ ကျွန်ုပ်ရွေးချယ်သော ပထမဆုံး အပေးအယူ (ဝရ) ကို ပေးသနားတော်မူပါ။

Verse 35

उत्पन्नमात्रा देवेश प्राणिनोस्मिन्नभः स्थले । न भवंतु समेनैव सकामास्संभवंतु वै

အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ဤ ကောင်းကင်ဒေသ၌ သတ္တဝါတို့ မွေးဖွားလာသည့်အခါ တူညီသကဲ့သို့ မဖြစ်စေပါနှင့်။ အလိုဆန္ဒရှိသူတို့သည် မိမိတို့၏ ဆန္ဒနှင့် ကမ္မအလေ့အထအတိုင်း မွေးဖွားလာကြပါစေ။

Verse 36

यद्धि वृत्ता हि लोकेषु त्रिष्वपि प्रथिता यथा । भविष्यामि तथा नान्या वर एको वृतो मया

“လောကသုံးပါးတွင် ဖြစ်ပျက်ပုံအတိုင်း နာမည်ကြီးသကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်လည်း ထိုအတိုင်း ဖြစ်လာမည်၊ အခြားမဟုတ်။ ဤဝရတစ်ပါးတည်းကိုသာ ကျွန်ုပ် ရွေးချယ်ထားသည်။”

Verse 37

सकामा मम सृष्टिस्तु कुत्रचिन्न पतिष्यति । यो मे पतिर्भवेन्नाथ सोपि मेऽतिसुहृच्च वै

ကာမဆန္ဒမှ ပေါက်ဖွားသော ငါ၏အလိုဆန္ဒသည် မည်သည့်နေရာ၌မျှ မပျက်စီးမည်မဟုတ်။ အို အရှင်၊ ငါ၏ခင်ပွန်းဖြစ်လာသူသည်လည်း ငါ၏အနီးကပ်ဆုံး၊ အချစ်ဆုံး မိတ်ဆွေဖြစ်မည်။

Verse 38

यो द्रक्ष्यति सकामो मां पुरुषस्तस्य पौरुषम् । नाशं गमिष्यति तदा स च क्लीबो भविष्यति

ငါ့ကို ကာမဆန္ဒဖြင့် ကြည့်မြင်သော ယောက်ျားမည်သူမဆို၊ ထိုအခါ သူ၏ယောက်ျားသတ္တိနှင့် အားမာန်သည် ပျက်စီးသွားပြီး၊ သူသည် အင်ပေါ့တန် ဖြစ်လာမည်။

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्यश्शंकरो भक्तवत्सलः । उवाच सुप्रसन्नात्मा निष्पापायास्तयेरिते

ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော ရှင်ကရာသည် အလွန်ကြည်နူးသောနှလုံးဖြင့် အပြစ်ကင်းသူမ၏စကားအပေါ် တုံ့ပြန်၍ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 40

महेश्वर उवाच । शृणु देवि च संध्ये त्वं त्वत्पापं भस्मतां गतम् । त्वयि त्यक्तो मया क्रोधः शुद्धा जाता तपःकरात्

မဟေရှဝရက မိန့်တော်မူသည်။ «နားထောင်ပါ၊ ဒေဝီ။ ဤသန္ဓျာအခိုက်အတန့်မြတ်၌ သင်၏အပြစ်သည် ပြာဖြစ်သွားပြီ။ သင့်အပေါ်ရှိ ငါ၏ဒေါသကို ငါပယ်ချပြီးပြီ; သင်၏တပဿာအာနုဘော်ကြောင့် သင်သည် သန့်စင်လာပြီ»။

Verse 41

यद्यद्वृतं त्वया भद्रे दत्तं तदखिलं मया । सुप्रसन्नेन तपसा तव संध्ये वरेण हि

«အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ သင်ရွေးချယ်ခဲ့သော အပေးအယူ (ဗရ) အားလုံးကို ငါက အပြည့်အဝ ပေးအပ်ပြီးပြီ။ သင်၏ အလွန်တည်ငြိမ်သော တပဿာနှင့် သန္ဓျာ၏ အာနုဘော်၊ ထိုဗရ၏ အစွမ်းကြောင့်ပင်»။

Verse 42

प्रथमं शैशवो भावः कौमाराख्यो द्वितीयकः । तृतीयो यौवनो भावश्चतुर्थो वार्द्धकस्तथा

အခြေအနေ ပထမသည် ကလေးငယ်အရွယ် ဖြစ်၏။ ဒုတိယကို ကလေးဘဝ (ကောမာရ) ဟု ခေါ်၏။ တတိယသည် လူငယ်ဘဝ ဖြစ်ပြီး စတုတ္ထသည် အိုမင်းဘဝ ဖြစ်၏။

Verse 43

तृतीये त्वथ संप्राप्ते वयोभागे शरीरिणः । सकामास्स्युर्द्वितीयांतो भविष्यति क्वचित् क्वचित्

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့သည် အသက်အရွယ် တတိယအဆင့်သို့ ရောက်လာသောအခါ ကာမဆန္ဒဖြင့် မောင်းနှင်ခံရတတ်ကြ၏။ အချို့အခါတွင် ဒုတိယအဆင့်၏ နောက်ပိုင်းတောင် ထိုသို့ ဖြစ်လာတတ်သည်။

Verse 44

तपसा तव मर्यादा जगति स्थापिता मया । उत्पन्नमात्रा न यथा सकामास्स्युश्शरीरिणः

«သင်၏ တပဿ (အတိအကျ အာစကေသ) ကြောင့်၊ သင်၏ သင့်လျော်သော စည်းကမ်းတရားကို ငါသည် လောက၌ တည်ထောင်ခဲ့၏—ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့သည် မွေးဖွားချင်းချင်း ကာမဆန္ဒဖြင့် ချက်ချင်း မမောင်းနှင်ခံရစေရန်»။

Verse 45

त्वं च लोके सतीभावं तादृशं समवाप्नुहि । त्रिषु लोकेषु नान्यस्या यादृशं संभविष्यति

«သင်လည်း ဤလောက၌ စတီဘဝ (Satī-bhāva) အလားတူကို ရရှိလိမ့်မည်။ လောကသုံးပါး၌ ထိုကဲ့သို့သော သဘာဝနှင့် ဂုဏ်မြတ်မှုသည် အခြားမိန်းမတစ်ဦး၌ မပေါ်ပေါက်နိုင်»။

Verse 46

यः पश्यति सकामस्त्वां पाणिग्राहमृते तव । स सद्यः क्लीबतां प्राप्य दुर्बलत्वं गमिष्यति

«ကာမဆန္ဒဖြင့် မောင်းနှင်ခံရသူတစ်ဦးက သင်၏ တရားဝင်လက်ထပ်ပွဲ (လက်ကိုင်ပွဲ) မရှိဘဲ သင့်ကို ကြည့်ရှုလျှင်၊ ထိုသူသည် ချက်ချင်း အင်အားမဲ့၍ လိင်အင်အားပျက်ကွက်ကာ အားနည်းခြင်းသို့ ကျရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 47

पतिस्तव महाभागस्तपोरूपसमन्वितः । सप्तकल्पांतजीवी च भविष्यति सह त्वया

အို ကံကောင်းမြတ်သူရေ၊ သင်၏ခင်ပွန်းသည် တပသ (တပဿ) ၏ရုပ်သဘောဖြင့် ပြည့်စုံလိမ့်မည်။ ကလ္ပ ခုနှစ်ခေတ်အဆုံးတိုင်အောင် အသက်ရှင်၍ သင်နှင့်အတူတကွ နေလိမ့်မည်။

Verse 48

इति ते ये वरा मत्तः प्रार्थितास्ते कृता मया । अन्यच्च ते वदिष्यामि पूर्वजन्मनि संस्थितम्

“ထို့ကြောင့် မင်းက ငါ့ထံ တောင်းခံခဲ့သော အပေးအယူများကို ငါက ပေးအပ်ပြီးပြီ။ ထို့ပြင် မင်း၏ အရင်ဘဝ၌ တည်ရှိခဲ့သည့် အရာကိုလည်း ငါ ပြောပြမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 49

अग्नौ शरीत्यागस्ते पूर्वमेव प्रतिश्रुतः । तदुपायं वदामि त्वां तत्कुरुष्व न संशयः

“သင်သည် သင်၏ခန္ဓာကိုယ်ကို မီးထဲ၌ စွန့်လွှတ်ရန် ကတိပြုပြီးဖြစ်၏။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် နည်းလမ်းကို ယခု ငါပြောပြမည်—သံသယမရှိဘဲ အတိအကျ လိုက်နာဆောင်ရွက်လော့။”

Verse 50

स च मेधातिथिर्यज्ञे मुने द्वादशवार्षिके । कृत्स्नप्रज्वलिते वह्नावचिरात् क्रियतां त्वया

အို အရှင်မြတ်၊ ဤတစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ယဇ်ပူဇော်ပွဲ၌၊ အရပ်ရပ်မှ တောက်လောင်နေသော ယဇ်မီးထဲသို့ မေဓာတိထိက သင့်ကို မဆိုင်းမတွ ပူဇော်ပါစေသတည်း။

Verse 51

एतच्छैलोपत्यकायां चंद्रभागानदीतटे । मेधातिथिर्महायज्ञं कुरुते तापसाश्रमे

ဤတောင်၏ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်း၊ ခန္ဒြဘာဂါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တပသအာရှရမ်တွင် ရှင်မေဓာတိသီသည် မဟာယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်နေ၏။

Verse 52

तत्र गत्वा स्वयं छंदं मुनिभिर्न्नोपलक्षिता । मत्प्रसादाद्वह्निजाता तस्य पुत्री भविष्यसि

အဲဒီနေရာသို့ သွား၍ မိမိဆန္ဒအတိုင်း ယဇ္ဉအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လော့၊ မုနိတို့ မသိမမြင်နိုင်အောင်။ ငါ၏ကရုဏာကြောင့် မီးမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး သူ၏သမီး ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 53

यस्ते वरो वाञ्छनीयः स्वामी मनसि कश्चन । तं निधाय निजस्वांते त्यज वह्नौ वपुः स्वकम्

«သင်၏နှလုံး၌ လိုလားတောင့်တသော သခင်၊ ချစ်မြတ်နိုးရသော အရှင်ကို မိမိအတွင်းစိတ်၌ တည်မြဲစွာ ထားပြီး၊ သင်၏ကိုယ်ကို သန့်ရှင်းသော မီးယဇ္ဉထဲသို့ ပစ်ချလော့»။

Verse 54

यदा त्वं दारुणं संध्ये तपश्चरसि पर्वते । यावच्चतुर्युगं तस्य व्यतीते तु कृते युगे

သင်သည် တောင်ပေါ်၌ သန့်ရှင်းသော သံဓျာကာလ (မိုးလင်းနှင့် မိုးချုပ်) တွင် ပြင်းထန်သော တပဿာကို ကျင့်သော်၊ ယုဂလေးပါး၏ ကာလအလျား ပြည့်စုံကာ လွန်သွားသည့်အခါ—ကൃതယုဂ၌ သတ်မှတ်ထားသော အကျိုးရလဒ်သည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်။

Verse 55

त्रेतायाः प्रथमे भागे जाता दक्षस्य कन्यका । वाक्पाश्शीलसमापन्ना यथा योग्यं विवाहिताः

ထရေတာယုဂ၏ ပထမပိုင်း၌ ဒက္ခ၏ သမီးများ မွေးဖွားလာကြ၏။ သူတို့သည် စကားပြောပညာ၊ ရှက်ကြောက်သိက္ခာနှင့် ကောင်းမွန်သော အကျင့်သီလတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သင့်လျော်သကဲ့သို့ ထုံးတမ်းအတိုင်း သင့်တော်သော ခင်ပွန်းများနှင့် လက်ထပ်ပေးခံရကြ၏။

Verse 57

तन्मध्ये स ददौ कन्या विधवे सप्तविंशतिः । चन्द्रोऽन्यास्संपरित्यज्य रोहिण्यां प्रीतिमानभूत् । तद्धेतोर्हि यदा चन्द्रश्शप्तो दक्षेण कोपिना । तदा भवत्या निकटे सर्वे देवास्समागताः

သူတို့အနက် ဒက္ခသည် သမီး ၂၇ ယောက်ကို လမင်းနှင့် လက်ထပ်ပေး၏။ သို့သော် လမင်းသည် အခြားသူတို့ကို ပယ်ချကာ ရိုဟိဏီကိုသာ အထူးချစ်ခင်လေ၏။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဒေါသထန်သော ဒက္ခက လမင်းကို ကျိန်စာချသော်၊ အို ဒေဝီ၊ သင်၏ အနီး၌ ဒေဝတားအားလုံး စုဝေးလာကြ၏။

Verse 58

न दृष्टाश्च त्वया संध्ये ते देवा ब्रह्मणा सह । मयि विन्यस्तमनसा खं च दृष्ट्वा लभेत्पुनः

အို သံဓျာ၊ ဗြဟ္မာနှင့်အတူ ထိုဒေဝတားတို့ကို သင် မမြင်ရသေး။ စိတ်ကို အပြည့်အဝ ငါ့အပေါ် တင်ထား၍ ကောင်းကင်ကို ငါ၏ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အကျယ်အဝန်းအဖြစ် မြင်လျှင်၊ သူတို့ကို ထပ်မံ ရရှိမြင်တွေ့လိမ့်မည်။

Verse 59

चंद्रस्य शापमोक्षार्थं जाता चंद्रनदी तदा । सृष्टा धात्रा तदैवात्र मेधातिथिरुपस्थितः

ထို့နောက် လမင်း၏ ကျိန်စာအလေးအနက်မှ လွတ်မြောက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ “ချန္ဒြနဒီ” ဟု အမည်ရသော မြစ်သည် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဖန်ဆင်းရှင် ဓာတೃက မေဓာတိသီကိုလည်း ဖန်ဆင်းကာ ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာစေ၏။

Verse 60

तपसा सत्समो नास्ति न भूतो न भविष्यति । येन यज्ञस्समारब्धो ज्योतिष्टोमो महाविधिः

တပသ (အာစကေသ) နှင့် တူညီသော ကုသိုလ်မရှိ—အတိတ်ကလည်း မရှိခဲ့၊ အနာဂတ်တွင်လည်း မရှိမည်—အကြောင်းမှာ တပသကြောင့် စည်းကမ်းကြီးမားသော ဂျျောတိဿ္ဌောမ ယဇ္ဉကို အောင်မြင်စွာ စတင်၍ လည်ပတ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 61

तत्र प्रज्वलितो वह्निस्तस्मिन्त्यज वपुः स्वकम् । सुपवित्रा त्वमिदानीं संपूर्णोस्तु पणस्तव

ထိုနေရာ၌ မီးတောက်လောင်နေ၏; ထိုမီးထဲသို့ မိမိ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လော့။ ယခု သင်သည် အပြည့်အဝ သန့်စင်ပြီ—သင်၏ သစ္စာကတိ (ပဏ) သည် ပြည့်စုံစွာ အောင်မြင်ပါစေ။

Verse 62

एतन्मया स्थापितन्ते कार्यार्थं भो तपस्विनि । तत्कुरुष्व महाभागे याहि यज्ञे महामुनेः । तस्याहितं च देवेशस्तत्रैवांतरधीयत

အို တပသ္ဝိနီ မိန်းမ၊ လုပ်ဆောင်ရမည့်ကိစ္စအတွက် ငါသည် သင့်အတွက် ဤအရာကို စီမံထားသည်။ ထို့ကြောင့် အို မဟာဘဂေ၊ ထိုအတိုင်း ပြုလုပ်၍ မဟာမုနိ၏ ယဇ္ဉပွဲသို့ သွားလော့။ သူမအတွက် အကျိုးရှိသောစကားကို ပြောကြားပြီးနောက် ဒေဝတို့၏အရှင် ရှိဝသည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွား၏။

Frequently Asked Questions

Sandhyā undertakes prolonged mantra-guided tapas (per Vasiṣṭha’s instruction) at the Bṛhallohita riverbank, after which Śiva (Śaṅkara/Śambhu) is pleased and manifests directly before her.

It encodes the Śaiva principle that sustained dhyāna with mantra and devotion can culminate in pratyakṣa-darśana: the deity’s manifestation corresponds to the devotee’s stabilized inner visualization, validated by grace.

Śiva is said to reveal his own form ‘within and without’ and ‘in the sky,’ emphasizing omnipresence while still granting a concrete, perceivable theophany to the devotee.