Adhyaya 34
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 3427 Verses

उत्पातवर्णनम् / Description of Portents at Dakṣa’s Sacrifice

အဓ್ಯಾಯ ၃၄ တွင် ဘြဟ္မာသည် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞကွင်း၌ ဗီရဘဒ္ဒရနှင့် ရှိဝ၏ ဂဏများ လှုပ်ရှားလာစဉ် ပေါ်ပေါက်သော အုတ်ပါတ (မကောင်းသင်္ကေတများ) ကို ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် တုန်ခါ/ကြွက်သားတက်ခြင်းကဲ့သို့ မင်္ဂလာမရှိသင်္ကေတများ၊ ယဇ్ఞနေရာ၌ မြေငလျင်လှုပ်ခြင်း၊ နေ့လယ်ခင်းတွင် ကောင်းကင်အလွန်ထူးဆန်းခြင်း (နေမင်းအရောင်ပြောင်း၊ အလင်းဝိုင်းများစွာ)၊ မီးတောက်သကဲ့သို့ မိုးကြယ်ကျခြင်း၊ ကြယ်များ ကွေ့ကောက်၍ အောက်သို့ရွေ့ခြင်း၊ လင်းတ၊ မြေခွေးတို့၏ အော်သံကဲ့သို့ အန္တရာယ်သင်္ကေတများ၊ ဖုန်ထူသော လေပြင်း၊ လေဝဲနှင့် မီးတောက်ပစ္စည်းများ မိုးရွာသကဲ့သို့ ကျခြင်းတို့ကို စာရင်းပြုထားသည်။ ဤအရာများသည် ယဇ్ఞပျက်စီးမည်ကို ကြိုတင်သတိပေးပြီး ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်သည် ရိတု-ဓမ္မပျက်ယွင်းမှုကို ထင်ဟပ်ကြောင်း ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एवं प्रचलिते चास्मिन् वीरभद्रे गणान्विते । दुष्टचिह्नानि दक्षेण दृष्टानि विबुधैरपि

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—ဤသို့ ဗီရဘဒြာသည် သီဝ၏ ဂဏများနှင့်အတူ ထွက်ခွာလာသောအခါ ဒက္ခနှင့် တို့တော်များပင် ပျက်စီးခြင်းနီးကပ်လာမည့် အမင်္ဂလာလက္ခဏာများကို မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 2

उत्पाता विविधाश्चासन् वीरभद्रे गणान्विते । त्रिविधा अपि देवर्षे यज्ञविध्वंससूचकाः

အို သာသနာတော်မြတ်သော ဒေဝရ္ရှီ၊ ဂဏာများနှင့်အတူ ဝီရဘဒ္ဒရ ရောက်ရှိလာသော် အမျိုးမျိုးသော အပုတ်တား (အမင်္ဂလာနိမိတ်) များ ပေါ်ထွန်းလာ၏—သုံးမျိုးတိုင်တိုင်—ယဇ္ဉပွဲ ပျက်စီးမည်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြ၏။

Verse 3

दक्षवामाक्षिबाहूरुविस्पंदस्समजायत । नानाकष्टप्रदस्तात सर्वथाऽशुभसूचकः

ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ဘယ်မျက်စိ၊ လက်နှင့် ပေါင်တို့ တုန်ခါလာ၏။ အို ချစ်သူရေ၊ ထိုသည် အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသော အမင်္ဂလာနိမိတ်ဖြစ်၍ အရာရာ၌ မကောင်းသတင်းဆောင်၏။

Verse 4

भूकंपस्समभूत्तत्र दक्षयागस्थले तदा । दक्षोपश्यच्च मध्याह्ने नक्षत्राण्यद्भुतानि च

ထိုအခါ ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉနေရာ၌ မြေငလျင် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဒက္ခသည် နေ့လယ်တောင် ကြယ်များအတွင်း အံ့ဖွယ် မသဘာဝ လက္ခဏာများကို မြင်ရပြီး၊ ဓမ္မ ပျက်ယွင်းခြင်းနှင့် သခင်၏ မနှစ်သက်မှုကို ညွှန်ပြသော အမင်္ဂလာနိမိတ်များ ဖြစ်၏။

Verse 5

दिशश्चासन्सुमलिनाः कर्बुरोभूद्दिवाकरः । परिवेषसहस्रेण संक्रांतश्च भयंकरः

အရပ်မျက်နှာတို့သည် မသန့်မရှင်း၍ မိုးမွှန်လာကာ နေမင်းသည် အစက်အပြောက်ဖြစ်၍ မှိန်သွား၏။ အမင်္ဂလာဝိုင်းများ ထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ဝိုင်းရံလျက် ကြောက်မက်ဖွယ် နေကြတ်သကဲ့သို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်လာသည်—ဘေးအန္တရာယ်နီးကပ်လာမည့် အံ့ဩဖွယ် နိမိတ်တစ်ရပ်။

Verse 6

नक्षत्राणि पतंति स्म विद्युदग्निप्रभाणि च । नक्षत्राणामभूद्वक्रा गतिश्चाधोमुखी तदा

ထိုအခါ ကြယ်များသည် မိုးကြိုးနှင့် မီးတောက်ကဲ့သို့ တောက်ပလျက် ကျသွားသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ကြယ်စုများ၏ လမ်းကြောင်းသည် ကွေ့ကောက်ပျက်ယွင်းကာ လှုပ်ရှားမှုသည် အောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသွားသည်—ကမ္ဘာလောကစည်းကမ်း ရုန်းကန်ပြောင်းလဲသည့် အမင်္ဂလာနိမိတ်။

Verse 7

गृध्रा दक्ष शिरः स्पृष्ट्वा समुद्भूताः सहस्रशः । आसीद्गृध्रपक्षच्छायैस्सच्छायो यागमंडपः

လင်းတများသည် ဒက္ခ၏ ဖြတ်တောက်ထားသော ခေါင်းကို ထိမိသည့်အခါ ထောင်ပေါင်းများစွာ ပေါက်ဖွားထွက်ပေါ်လာ၏။ သူတို့၏ အတောင်အရိပ်ကြောင့် ယဇ္ဉမဏ္ဍပသည် ထူထဲသော အမင်္ဂလာအရိပ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။

Verse 8

ववाशिरे यागभूमौ क्रोष्टारो नेत्रकस्तदा । उल्कावृष्टिरभूत्तत्र श्वेतवृश्चिकसंभवा

ထို့နောက် ယဇ္ဉမြေ၌ မြွေခွေးတို့ အော်ဟစ်ကြ၍ မျက်စိမြင်ရာ၌ မကောင်းသော နိမိတ်များ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုနေရာတွင်လည်း အဖြူရောင် ကင်းမြီးကောက်မှ မွေးဖွားသကဲ့သို့ မီးလောင်သော ဥလ္ကာများ မိုးကဲ့သို့ ကျလာ၍—ယဇ္ဉကို နှောင့်ယှက်မည့် အဓမ္မ၏ ထကြွမှုကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသော ကြောက်မက်ဖွယ် လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။

Verse 9

खरा वाता ववुस्तत्र पांशुवृष्टिसमन्विताः । शलभाश्च समुद्भूता विवर्तानिलकंपिताः

ထိုနေရာတွင် ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်လာ၍ ဖုန်မိုးနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ပြင် ဆလဘ (ပိုးကျိုင်း) အုပ်စုကြီးများလည်း ပေါ်ထွက်လာကာ လေဝဲလေထန်၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် တုန်လှုပ်၍ လှည့်ပတ်မောင်းနှင်ခံရသည်။

Verse 10

रीतैश्च पवनै रूर्द्ध्वं स दक्षाध्वरमंडपः । दैवान्वितेन दक्षेण यः कृतो नूतनोद्भुतः

နတ်ဘုရားများနှင့်အတူ ဒက္ခ တည်ဆောက်ခဲ့သော ထိုအံ့ဖွယ်ကောင်းသော ယဇ်မဏ္ဍပ်အသစ်သည် ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းများကြောင့် အထက်သို့ လွင့်စင်ကာ ပျက်စီးသွားလေသည်။

Verse 11

वेमुर्दक्षादयस्सर्वे तदा शोणितमद्भुतम् । वेमुश्च मांसखण्डानि सशल्यानि मुहुर्मुहुः

ထို့နောက် ဒက္ခနှင့် အခြားသူများအားလုံးသည် အံ့ဖွယ်အသွေးများကို အန်ထုတ်ကြလေသည်။ အဖန်ဖန်လည်း သီဝနတ်မင်းအား ပြစ်မှားမိခြင်းကြောင့် ပျက်စီးခြင်း၏ ကြောက်မက်ဖွယ် လက္ခဏာအဖြစ် အသားတုံးများကို အန်ထုတ်ကြလေသည်။

Verse 12

सकंपाश्च बभूवुस्ते दीपा वातहता इव । दुःखिताश्चाभवन्सर्वे शस्त्रधाराहता इव

သူတို့အားလုံးသည် လေတစ်ချက်တိုက်ခတ်၍ မီးအိမ်တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ တုန်ယင်လာကြ၏။ ထို့ပြင် အားလုံးသည် လက်နက်၏ ထက်မြက်သော အစွန်းဖြင့် ဖြတ်ကျသကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းကြေကွဲလာကြ၏။

Verse 13

तदा निनादजातानि बाष्पवर्षाणि तत्क्षणे । प्रातस्तुषारवर्षीणि पद्मानीव वनांतरे

ထိုခဏတည်းက အော်ဟစ်သံများ ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့ မျက်ရည်မိုးသည် ချက်ချင်းရွာကျလာ၏။ မနက်အရုဏ်တွင် တောအတွင်းရှိ ကြာပန်းများက နှင်းရည်စက်စက်ကျသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 14

दक्षाद्यक्षीणि जातानि ह्यकस्माद्विशदान्यपि । निशायां कमलाश्चैव कुमुदानीव संगवे

ထို့နောက် ဒက္ခ၏ မျက်စိမှစ၍ မျက်စိအားလုံးသည် ချက်ချင်း ဖြူဖျော့၍ တောက်ပမှုမဲ့သွားကြ၏၊ အသက်အား စုပ်ယူခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ နေ့ခင်းတွင် ပွင့်တတ်သော ကြာမျက်နှာများလည်း ညအတွင်း ပိတ်၍ မှိန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ၊ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ကုမုဒပန်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 15

असृग्ववर्ष देवश्च तिमिरेणावृता दिशः । दिग्दाहोभूद्विशेषेण त्रासयन् सकलाञ्जनान्

ထို့နောက် ကြောက်မက်ဖွယ် နိမိတ်ဆိုးတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ သွေးမိုးရွာ၍ အရပ်မျက်နှာတို့သည် မှောင်မိုက်ခြင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ၊ အရပ်ရပ်၌ မီးလောင်ဒဟက အထူးပြင်းထန်၍ သတ္တဝါအားလုံးကို ကြောက်လန့်စေ၏။

Verse 16

एवं विधान्यरिष्टानि ददृशुर्विबुधादयः । भयमापेदिरेऽत्यंतं मुने विष्ण्वादिकास्तदा

ဤသို့သော မကောင်းသင်္ကေတများကို မြင်ကြသဖြင့် ဒေဝတားတို့နှင့် ကောင်းကင်သတ္တဝါတို့သည် အလွန်ကြောက်လန့်သွားကြ၏။ ထိုအခါ အို မုနိ၊ ဗိဿဏုနှင့် အခြားသူတို့တောင် ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် တုန်လှုပ်သွားကြ၏။

Verse 17

भुवि ते मूर्छिताः पेतुर्हा हताः स्म इतीरयन् । तरवस्तीरसंजाता नदीवेगहता इव

“အိုဟို၊ ငါတို့ သတ်ခံရပြီ!” ဟု အော်ဟစ်ကာ သူတို့သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ မူးလဲကျကြ၏—ရေကြီးလှိုင်းအင်အားကြောင့် ကမ်းနားရှိ သစ်ပင်များ လဲကျသကဲ့သို့။

Verse 18

पतित्वा ते स्थिता भूमौ क्रूराः सर्पा हता इव । कंदुका इव ते भूयः पतिताः पुनरुत्थिताः

လဲကျပြီးနောက် သူတို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ရက်စက်သော မြွေများ သတ်ခံရသကဲ့သို့ လဲနေကြ၏။ ထို့နောက် ထပ်မံ၍ ဘောလုံး ပြန်ခုန်သကဲ့သို့ လဲကျကာ ပြန်ထလာကြ၏။

Verse 19

ततस्ते तापसंतप्ता रुरुदुः कुररी इव । रोदनध्वनिसंक्रातोरुक्तिप्रत्युक्तिका इव

ထို့နောက် တပသ်၏ပူလောင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် သူတို့သည် ကုရရီငှက်ကဲ့သို့ ငိုကြွေးကြ၏။ သူတို့၏ငိုသံသည် အပြန်အလှန် အော်ဟစ်သံကဲ့သို့ လေထုတစ်လျှောက် တုန်ခါပျံ့နှံ့သွား၏။

Verse 20

सवैकुंठास्ततस्सर्वे तदा कुंठितशक्तयः । स्वस्वोपकंठमाकंठं लुलुठुः कमठा इव

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ ကောင်းကင်ဘုံများ (ဝိုင်ကుంఠာတို့) တွင် နေထိုင်နေကြသော်လည်း အင်အားများ ကုန်ခမ်း၍ မတတ်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိနေရာအနီးသို့ လဲကျကာ လည်ချောင်းထိ တိမ်မြုပ်သလို လဲလျောင်းနေကြပြီး အခွံထဲသို့ ဆုတ်ဝင်သွားသော လိပ်များကဲ့သို့ အားနည်းသွား၏။

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र संजाता चाशरीरवाक् । श्रावयत्यखिलान् देवान्दक्षं चैव विशेषतः

ထိုခဏ၌ ထိုနေရာတည်းမှာပင် ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာ၍ နတ်အားလုံးကြားစေရန် ကြေညာကာ ဒက္ခကို အထူးသဖြင့် ရည်ညွှန်းပြောဆို하였다။

Verse 22

आकाशवाण्युवाच । धिक् जन्म तव दक्षाद्य महामूढोसि पापधीः । भविष्यति महद्दुःखमनिवार्यं हरोद्भवम्

ကောင်းကင်အသံက ဆိုသည်— «ဒက္ခနှင့် ထိုကဲ့သို့သောသူတို့၏ မွေးဖွားခြင်းကို အရှက်တင်ပါစေ! သင်သည် အလွန်မိုက်မဲ၍ အပြစ်ပြည့်သော အမြင်ရှိ၏။ ဟရ (ရှီဝ) ကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာမည့် မလွဲမသွေသော မဟာဒုက္ခသည် ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်»။

Verse 23

हाहापि नोत्र ये मूढास्तव देवादयस्थिताः । तेषामपि महादुःखं भविष्यति न संशयः

«အို…အမလေး! သင်ဘက်၌ ရပ်တည်နေသော မိုက်မဲသူများ—နတ်တို့နှင့် အခြားသူများ—သူတို့လည်း မဟာဒုက္ခသို့ ကျရောက်မည်၊ သံသယမရှိ»။

Verse 24

ब्रह्मोवाच तच्छ्रुत्वाकाशवचनं दृष्ट्वारिष्टानि तानि च । दक्षः प्रापद्भयं चाति परे देवादयोपि ह

ဗြဟ္မာက ဆိုသည်— ကောင်းကင်မှ ကြေညာသံကို ကြားပြီး အမင်္ဂလာလက္ခဏာများကိုလည်း မြင်သဖြင့် ဒက္ခသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့သွားကာ အခြားနတ်များနှင့် ကောင်းကင်သားတို့လည်း ကြောက်ရွံ့ကြ၏။

Verse 25

वेपमानस्तदा दक्षो विकलश्चाति चेतसि । अगच्छच्छरणं विष्णोः स्वप्रभोरिंदिरापतेः

ထိုအခါ ဒက္ရှသည် တုန်လှုပ်ကာ စိတ်မတည်ငြိမ်လျက်၊ မိမိ၏ အရှင်တော်ဖြစ်သော ဗိෂ္ဏု—အင်္ဒိရာ (လက္ခမီ) ၏ ပတိ—ထံသို့ ခိုလှုံရာအဖြစ် သွားရောက်လေ၏။

Verse 26

सुप्रणम्य भयाविष्टः संस्तूय च विचेतनः । अवोचद्देवदेवं तं विष्णुं स्वजनवत्सलम्

ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ အလွန်နိမ့်ချစွာ ဦးချလိုက်သည်။ စိတ်မတည်ငြိမ်သော်လည်း ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ မိမိဘက်သား भक्त များကို အမြဲမေတ္တာထားသော देवदेव ဗိဿဏု ထံသို့ စကားဆို하였다။

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सती खंडे दुश्शकुनदर्शनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «မကောင်းသောနိမိတ်များကိုမြင်ခြင်း» ဟုအမည်ရသော အခန်း ၃၄ သည် သီရိ-ရှီဝ မဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်းအတွင်း၊ ဒုတိယ သံဟိတာဖြစ်သော ရုဒြ သံဟိတာနှင့် ၎င်း၏ ဒုတိယခွဲဖြစ်သော စတီ ခဏ္ဍ၌ အဆုံးသတ်သည်။

Frequently Asked Questions

The emergence of pervasive omens at Dakṣa’s sacrificial arena as Vīrabhadra and Śiva’s gaṇas advance—signals that the dakṣayajña is fated to be disrupted and ruined.

They portray ṛta (cosmic order) reacting to ritual-moral disorder: a yajña performed with pride and disrespect toward Śiva becomes cosmically unsustainable, and nature itself ‘speaks’ the impending correction.

Bodily inauspicious tremors in Dakṣa, earthquake at the yajña-site, midday astral anomalies, a discolored sun with many halos, falling fiery lights, abnormal star-movements, vultures and jackals at the arena, meteor-like showers, dust-storm winds, and swarming insects.