Adhyaya 38
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 3863 Verses

दधीच-शाप-हेतु-वर्णनम् / The Cause of Dadhīca’s Curse (Explaining Viṣṇu’s Role at Dakṣa’s Sacrifice)

အဓ್ಯಾಯ ၃၈ တွင် ရှီဝကို မလေးစားသည့် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဈာတွင် ဟရီ (ဗိဿနု) ဘာကြောင့် သွားရောက်ပါဝင်ခဲ့သနည်းကို မေးခွန်း–အဖြေ ပုံစံဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ စူတာက နာရဒသည် ဘြဟ္မာ၏ အကြောင်းပြချက်ကို ကြားပြီး အံ့ဩကာ ဟရီ၏ ပါဝင်မှုနှင့် ရှီဝ၏ ဂဏများနှင့် တိုက်ခိုက်မှု၏ အကြောင်းရင်းကို တိတိကျကျ မေးမြန်းကြောင်း ပြောသည်။ နာရဒ၏ သံသယမှာ သမ္ဘု၏ ပျက်စီးစေသော အင်အားကြီးမားမှုကို သိနေသော်လည်း ရှီဝ၏ အစေခံများနှင့် စစ်ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်တော်သကဲ့သို့ ထင်ရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မာက အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဗိဿနုသည် ရှေးက ရှင် ဒဓီချ၏ ရှာပကြောင့် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာမှ လွဲချော်သွားခဲ့ပြီး ထိုမောဟအောက်တွင် နတ်များနှင့်အတူ ဒက္ခယဇ္ဈာသို့ သွားခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ရှာပ၏ မူလကို စတင်ဖော်ပြကာ ရိုးရာမှတ်တမ်းတွင် ပါသော ဘုရင် က္ရှုဝနှင့် ဒဓီချ၏ နီးကပ်မှုကို မိတ်ဆက်သည်။ တပဿာနှင့် ဆက်စပ်သည့် အငြင်းပွားမှုတစ်ရပ်က လောကသုံးပါးတစ်လျှောက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အငြင်းပွားမှုကြီးသို့ ပြန့်နှံ့ပြီး ဝဏ္ဏများအနက် မည်သူက श्रेष्ठ ဖြစ်သနည်းဟူသော အငြင်းအခုံထိ ရောက်လာသည်။ ရှီဝဘက်တနှင့် ဝေဒသိ ဒဓီချက ဗိပရ (ဗြာဟ္မဏ) ၏ အထက်မြတ်မှုကို အတည်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ဒက္ခယဇ္ဈာ၌ ဗိဿနု၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရှီဝကို သိသိသာသာ ဆန့်ကျင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရှာပနှင့် သီလ–ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဓမ္မ၊ မာနနှင့် ဘက္တိ၏ သဘောတရားကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်ရန် အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विधेरमितधीमतः । पप्रच्छ नारदः प्रीत्या विस्मितस्तं द्विजोत्तमः

စူတက ပြော၏—ဉာဏ်ပညာ အဆုံးမရှိသော ဝိဓီ (ဗြဟ္မာ) ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက်၊ မုနိတို့အထဲ အမြတ်ဆုံး နာရဒသည် ပျော်ရွှင်၍ အံ့ဩကာ လေးစားစွာ မေးမြန်းလေ၏။

Verse 2

नारद उवाच । शिवं विहाय दक्षस्य सुरैर्यज्ञं हरिर्गतः । हेतुना केन तद् ब्रूहि यत्रावज्ञाऽ भवत्ततः

နာရဒက ပြော၏—“ရှီဝကို လျစ်လျူရှု၍ ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) သည် ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞသို့ နတ်တို့နှင့်အတူ သွားခဲ့သည်။ ရှီဝကို မထီမဲ့မြင်မှု ပေါ်ပေါက်သော ထိုနေရာသို့ သွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ပြောပြပါ။”

Verse 3

जानाति किं स शंभुं नो हरिः प्रलयविक्रमम् । रणं कथं च कृतवान् तद्गणैरबुधो यथा

ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) သည် စကြဝဠာကို အဆုံးသတ်သည့် ပရလယ၏ အင်အားတော်ကဲ့သို့ သတ္တိရှိသော သမ္ဘူကို ဘယ်လို သိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ရှီဝ၏ ဂဏများနှင့် မသိနားမလည်သူကဲ့သို့ ဘယ်လို စစ်ပြိုင်ခဲ့သနည်း။

Verse 4

एष मे संशयो भूयांस्तं छिंधि करुणानिधे । चरितं ब्रूहि शंभोस्तु चित्तोत्साहकरं प्रभो

ကျွန်ုပ်၌ စိုးရိမ်သံသယကြီးတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာပါသည်—ကရုဏာ၏ သိုက်တော်ရှင်ရေ၊ ထိုသံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။ အရှင်ရေ၊ စိတ်ကို မြှောက်တင်၍ အားပေးသော သမ္ဘူ၏ သန့်ရှင်းသော လီလာတော်ကို မိန့်ကြားပါ။

Verse 5

ब्रह्मोवाच । द्विजवर्य शृणु प्रीत्या चरितं शशिमौलिनः । यत्पृच्छते कुर्वतश्च सर्वसंशयहारकम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— «အို ဒွိဇဝရျ (နှစ်ကြိမ်မွေး) အကောင်းဆုံးသူ၊ ချစ်မြတ်နိုးသဒ္ဓါဖြင့် လနဖူးတော်ဆောင် ရှိဝဘုရား၏ သန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိကို နားထောင်လော့။ သင်မေးမြန်းသမျှနှင့် သင်ပြုလုပ်နေသမျှအပေါ်ရှိ သံသယအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးလိမ့်မည်»။

Verse 6

दधीचस्य मुनेः शापाद्भ्रष्टज्ञानो हरिः पुरा । सामरो दक्षयज्ञं वै गतः क्षुवसहायकृत्

ရှေးကာလ၌ မုနိ ဒဓီချိ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှု ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် နတ်တို့နှင့်အတူ ဒက္ခ၏ ယဇ్ఞသို့ သွားကာ က္ရှုဝကို ကူညီသူအဖြစ် ယူဆောင်သွား하였다။

Verse 7

नारद उवाच । किमर्थं शप्तवान्विष्णुं दधीचो मुनिसत्तमः । कोपाकारः कृतस्तस्य हरिणा तत्सहायिना

နာရဒ မေးလျှောက်သည်— «အဘယ်ကြောင့် မုနိအမြတ် ဒဓီချိသည် ဗိဿနုကို ကျိန်စာချခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် ဟရီသည် မိမိ၏ မဟာမိတ်နှင့်အတူ အဘယ်ကြောင့် သူ့အပေါ် ဒေါသသဘောထားကို ထင်ရှားစေခဲ့သနည်း»။

Verse 8

ब्रह्मोवाच । समुत्पन्नो महातेजा राजा क्षुव इति स्मृतः । अभून्मित्रं दधीचस्य मुनीन्द्रस्य महाप्रभोः

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— «တောက်ပသော တေဇာကြီးဖြင့် ရှင်သန်ပေါ်ထွန်းလာသော ဘုရင်တစ်ပါးရှိ၍ က္ရှုဝဟု အမည်ရသည်။ ထိုဘုရင်သည် မဟာအာနုဘော်ရှိသော မုနိဣန္ဒြ ဒဓီချ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်လာ하였다»။

Verse 9

चिरात्तपःप्रसंगाद्वै वादः क्षुवदधीचयोः । महानर्थकरः ख्यातस्त्रिलोकेष्वभवत्पुरा

ရှေးကာလတုန်းက တပဿာအကျင့်၌ ကြာရှည်စွာ မူးမောနေမှုကြောင့် က္ရှုဝနှင့် မုနိ ဒဓီစတို့အကြား အငြင်းပွားမှု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုရန်ပွဲသည် သုံးလောကလုံးတွင် ကြီးမားသော အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေသောအဖြစ် နာမည်ကြီးလာခဲ့သည်။

Verse 10

तत्र त्रिवर्णतः श्रेष्ठो विप्र एव न संशयः । इति प्राह दधीचो हि शिवभक्तस्तु वेदवित्

ထိုအခြေအနေ၌ ဝဏ္ဏသုံးမျိုးအနက် ဗြာဟ္မဏသာ အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။ ဗေဒကိုသိမြင်၍ သီဝဘုရားကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဒဓီချိ မဟာမုနိက ဤသို့ မိန့်ကြား하였다။

Verse 11

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दधीचस्य महामुने । क्षुवः प्राहेति नृपतिः श्रीमदेन विमोहितः

မဟာမုနိ ဒဓီချိ၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ လောကီဂုဏ်သရေ နှင့် မာနကြောင့် မောဟဖြစ်နေသော မင်းကြီး က္ရှုဝ က ဤသို့ ပြောကြား하였다။

Verse 12

क्षुव उवाच । अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः । तस्मान्नृपो वरिष्ठो हि वर्णाश्रमपतिः प्रभुः

က္ရှုဝ မိန့်တော်မူသည်—«မင်းသည် လောကပာလ အရှစ်ပါး၏ အင်အားကို ကိုယ်ထည်အဖြစ် ဆောင်ထား၏။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းအုပ်ချုပ်သော အာဏာရှင်သခင် ဖြစ်သည်»။

Verse 13

सर्वदेवमयोराजा श्रुति प्राहेति तत्परा । महती देवता या सा सोहमेव ततो मुने

श्रုတိက မိန့်ကြားသည်မှာ—ဒေဝတားအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသော မင်းသည် အမြင့်ဆုံး သစ္စာတရား၌ အလုံးစုံ အပ်နှံထားသူ ဖြစ်သည်။ ထိုမဟာဒေဝတား—မည်သူမဆို—သည် «ငါသည် ထိုသူ (သီဝ) ဖြစ်၏» ဟူသော အတ္တမ-ဘောဓဖြင့် သိမြင်ရသည်၊ မုနိရေ။

Verse 14

तस्माद्विप्राद्वरो राजा च्यवनेय विचार्यताम् । नावमंतव्य एवातः पूज्योऽहं सर्वथा त्वया

ထို့ကြောင့်၊ ချျဝန၏သား (Cyavana’s son) အို၊ ကောင်းစွာ စဉ်းစားလော့—ဘုရင်တစ်ပါးပင်လျှင် ဘြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) ထက် နိမ့်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါ့ကို မထီမဲ့မြင် မပြုရ; မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သင်သည် ငါ့ကို အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 15

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुवस्य मुनिसत्तमः । श्रुतिस्मृतिविरुद्धं तं चुकोपातीव भार्गवः

ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်။ က္ရှုဝ၏ အမြင်ကို ကြားသိပြီးနောက် မုနိအထွဋ်အမြတ် ဘာရ္ဂဝသည် သြတိနှင့် စ္မෘတိတို့နှင့် ဆန့်ကျင်သဖြင့် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်လေ၏။

Verse 16

अथ क्रुद्धो महातेजा गौरवाच्चात्मनो मुने । अताडयत्क्षुवं मूर्ध्नि दधीचो वाममुष्टितः

ထို့နောက်၊ အို မုနိ၊ မဟာတေဇောဖြင့် တောက်ပသော ဒဓီစသည် ဒေါသထွက်လာ၍ မိမိဂုဏ်သိက္ခာ၏ အလေးအနက်ကြောင့် က္ရှုဝ၏ ခေါင်းပေါ်ကို ဘယ်လက်မုဋ္ဌိဖြင့် ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 17

वज्रेण तं च चिच्छेद दधीचं ताडितः क्षुवः । जगर्जातीव संक्रुद्धो ब्रह्मांडाधिपतिः कुधीः

ဒဓီစ၏ ထိုးနှက်မှုကို ခံရသော က္ရှုဝသည် ဝဇ္ရဖြင့် ဒဓီစကို ခွဲဖြတ်လေ၏။ ထို့နောက် ကမ္ဘာဏ္ဍ၏ အရှင်သည် ဒေါသကြောင့် စိတ်မိုက်မဲကာ ပြင်းထန်စွာ ဟိန်းဟောက်လေ၏။

Verse 18

पपात भूमौ निहतो तेन वज्रेण भार्गवः । शुक्रं सस्मार क्षुवकृद्भार्गवस्य कुलंधरः

ထိုဝဇ္ရဖြင့် ထိုးကျသဖြင့် ဘာရ္ဂဝသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျလေ၏။ ထို့နောက် ဘာရ္ဂဝမျိုးရိုးကို ပျက်စီးစေသူ ကုလန္ဓရသည် သုကြာ (Śukra) ကို သတိရ၍ ခေါ်ယူလေ၏။

Verse 19

शुक्रोथ संधयामास ताडितं च क्षुवेन तु । योगी दधीचस्य तदा देहमागत्य सद्रुतम्

ထို့နောက် သုကြက က္ရှုဝုက ထိုးနှက်၍ ပျက်စီးသွားသမျှကို ချက်ချင်း ပြန်လည်ပြုပြင်ကာ ပြန်တည်စေ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ယောဂီ ဒဓီချက ကိုယ်ခန္ဓာတော်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ ရောက်လာ၏။

Verse 20

संधाय पूर्ववद्देहं दधीचस्याह भार्गवः । शिवभक्ताग्रणीर्भृत्यं जयविद्याप्रवर्तकः

ဒဓီစ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ယခင်အတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီးနောက် ဘာဂဝက မိန့်ကြားသည်– «သူသည် ရှိဝဘုရား၏ ဘက္တများအနက် အထွဋ်အမြတ်၊ သစ္စာရှိသော အမှုထမ်း၊ အောင်မြင်မှုကို ပေးသော ဗိဒ္ဓာ(အောင်ဗိဒ္ဓာ)ကို စတင်ဖြန့်ပွားသူ ဖြစ်သည်»။

Verse 21

शुक्र उवाच । दधीच तात संपूज्य शिवं सर्वेश्वरं प्रभुम् । महामृत्युंजयं मंत्रं श्रौतमग्र्यं वदामि ते

ရှုကရ မိန့်တော်မူသည်– «ချစ်သား ဒဓီစာရေ၊ အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး သခင် ရှိဝကို သေချာစွာ ပူဇော်ပြီးနောက် ယခု ငါသည် မဟာမృတ்யုဉ္ဇယ မန္တရ—အထွဋ်အမြတ်သော ဝေဒိက(ရှ్రောတ) မန္တရကို သင့်အား ကြေညာမည်»။

Verse 22

त्र्यम्बकं यजामहे त्रैलोक्यं पितरं प्रभुम् । त्रिमंडलस्य पितरं त्रिगुणस्य महेश्वरम्

ကျွန်ုပ်တို့သည် သုံးမျက်စိရှင် တြျမ်ဗကကို ပူဇော်ကြသည်။ သူသည် သုံးလောက၏ အဖ၊ အရှင်၊ အုပ်စိုးရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။ သုံးမဏ္ဍလ၏ အဖ၊ သုံးဂုဏ၏ မဟေရှဝရ—အမြင့်မြတ်သော အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 23

त्रितत्त्वस्य त्रिवह्नेश्च त्रिधाभूतस्य सर्वतः । त्रिदिवस्य त्रिबाहोश्च त्रिधाभूतस्य सर्वतः

သူသည် သုံးတတ္တဝ (သုံးသဘောတရား) နှင့် သုံးသန့်ရှင်းမီးတို့၏ အရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။ အရာရာ၌ သုံးမျိုးသုံးပုံ အဖြစ် ပေါ်လွင်တော်မူ၏။ သုံးကောင်းကင်၏ အရှင်၊ သုံးလက်ရှင်လည်း ဖြစ်တော်မူ၍ နေရာတိုင်း၌ သုံးပုံသုံးသဏ္ဍာန်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူ၏။

Verse 24

त्रिदेवस्य महादेवस्सुगंधि पुष्टिवर्द्धनम् । सर्वभूतेषु सर्वत्र त्रिगुणेषु कृतौ यथा

မဟာဒေဝသည် တြိဒေဝတို့၏ အမြင့်ဆုံးအရှင်ဖြစ်၍ သင်းပျံ့သောဂုဏ်ရှိကာ အာဟာရနှင့် ကောင်းကျိုးကို တိုးပွားစေသူ ဖြစ်၏။ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း နေရာတိုင်း၌ တည်ရှိ၍ အရာရာကို လွှမ်းမိုးကာ တြိဂုဏ်အတွင်း၌ပင် ကိန်းဝပ်သကဲ့သို့၊ ပေါ်ထွန်းသော စೃષ્ટိ၌လည်း ထူထောင်တည်ရှိ၏။

Verse 25

इन्द्रियेषु तथान्येषु देवेषु च गणेषु च । पुष्पे सुगंधिवत्सूरस्सुगंधिममरेश्वरः

အင်္ဂါရုံများအတွင်း၌လည်းကောင်း၊ အခြားသတ္တဝါများအတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ဒေဝတားတို့နှင့် ဂဏာတို့အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ အမရတို့၏အရှင် ရုဒြာတော်သည် တည်ရှိတော်မူ၏။ ပန်း၌ အနံ့တည်သကဲ့သို့၊ အလင်းရောင်ရှိသော အမရေရှဝရသည် အရာအားလုံးအတွင်း၌ အနံ့ကဲ့သို့သော သုက္ခမသိမ်မွေ့အနှစ်သာရအဖြစ် တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 26

पुष्टिश्च प्रकृतेर्यस्मात्पुरुषाद्वै द्विजोत्तम । महदादिविशेषांतविकल्पश्चापि सुव्रत

နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသော ဗြာဟ္မဏ၊ ပုရုಷမှ ပရကృతိ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းနှင့် အာဟာရပံ့ပိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်သဖြင့်၊ မဟတ် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဉာဏ်) မှ စ၍ အထူးသီးသန့်သော သတ္တုအဆုံးတိုင်အောင် ကွဲပြားခြားနားမှုအလုံးစုံသည်လည်း သီးခြားအစဉ်အလာတစ်ရပ်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၏၊ ကောင်းမြတ်သော သစ္စာဝတရှိသူရေ။

Verse 27

विष्णोः पितामहस्यापि मुनीनां च महामुने । इन्द्रियस्य च देवानां तस्माद्वै पुष्टिवर्द्धनः

မဟာမုနိရေ၊ ဗိṣṇုအတွက်လည်းကောင်း၊ ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) အတွက်လည်းကောင်း၊ မုနိတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ဒေဝတားတို့နှင့် သူတို့၏ အင်္ဂါရုံများအတွက်လည်းကောင်း၊ ထိုအရှင်သည် အာဟာရနှင့် အင်အားကို တိုးပွားစေသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် အားလုံးအတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို တိုးမြှင့်ပေးသူ အမှန်တကယ် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 28

तं देवममृतं रुद्रं कर्मणा तपसापि वा । स्वाध्यायेन च योगेन ध्यानेन च प्रजापते

ပရဇာပတိရေ၊ ထိုဒေဝတမရသော ရုဒြာတော်ကို ကုသိုလ်ကမ္မဖြင့်လည်းကောင်း၊ တပသဖြင့်လည်းကောင်း၊ စွာဓျာယ (ဝေဒသင်ယူဖတ်ရှုခြင်း) ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ယောဂဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဓျာန (သမาธိ) ဖြင့်လည်းကောင်း ချဉ်းကပ်၍ သိမြင်ရမည်။

Verse 29

सत्येनान्येन सूक्ष्माग्रान्मृत्युपाशाद्भवः स्वयम् । वंधमोक्षकरो यस्मादुर्वारुकमिव प्रभुः

သစ္စာတရားနှင့် အတွင်းပိုင်းသိမ်မွေ့သောနည်းလမ်းများဖြင့်လည်း ဘဝ (သခင်ရှီဝ) ကိုယ်တိုင် သက်ရှိကာယကို သေမင်း၏ကြိုးပတ်မှ လွတ်မြောက်စေသည်။ ထိုအရှင်သည် ချည်နှောင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးသနားသူဖြစ်၍ ရင့်မှည့်သခွားသီးက သစ်ပင်ပင်စည်းမှ လွယ်ကူစွာ ခွာကျသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 30

मृतसंजीवनीमन्त्रो मम सर्वोत्तमः स्मृतः । एवं जपपरः प्रीत्या नियमेन शिवं स्मरन्

«မృతသံဇီဝနီ မန္တရသည် ငါ၏ အထူးကောင်းမြတ်ဆုံး မန္တရဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် ချစ်ခင်ရိုသေစိတ်ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ဂျပ်ပွားကာ သခင်ရှီဝကို အမြဲသတိရရမည်»။

Verse 31

जप्त्वा हुत्वाभिमंत्र्यैव जलं पिब दिवानिशम् । शिवस्य सन्निधौ ध्यात्वा नास्ति मृत्युभयं क्वचित्

ဂျပ်ပါနှင့် ဟိုးမ (မီးပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ပြီး မန္တရဖြင့် ရေကို အဘိမန်ထရ၍ သန့်စင်ကာ နေ့ညမပြတ် သောက်လော့။ ရှိဝ၏ နီးကပ်တော်မူရာ၌ သမ္မာဓိဖြင့် စိတ်တည်လျှင် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သေမင်းကြောက်ရွံ့မှု မရှိ။

Verse 32

कृत्वा न्यासादिकं सर्वं संपूज्य विधिवच्छिवम् । संविधायेदं निर्व्यग्रश्शंकरं भक्तवत्सलम्

န്യാസာ စသည့် အစပျိုးပူဇော်ရေးအခမ်းအနားများကို အကုန်လုံး ပြုလုပ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ရှိဝဘုရားကို တရားဝင်ပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် စိတ်မပျံ့နှံ့ဘဲ ဤဝရတကို ဆောင်ရွက်လော့—ဘက်တဝတ်ဆလ (ဘက်တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော) သင်္ကရကို ဗဟိုထား၍။

Verse 33

ध्यानमस्य प्रवक्ष्यामि यथा ध्यात्वा जपन्मनुम् । सिद्ध मन्त्रो भवेद्धीमान् यावच्छंभुप्रभावतः

ဤ(မန္တရ)အတွက် သမ္မာဓိအာရုံကို ယခု ငါကြေညာမည်။ ဤသို့ သမ္မာဓိဖြင့် စိတ်တည်ကာ ထို့နောက် မန္တရကို ဂျပ်ပါပြုလျှင်၊ ဉာဏ်ရှိသူ၏ မန္တရသည် ပြည့်စုံအောင်မြင်လာမည်—အရှင် သမ္ဘူ (ရှိဝ) ၏ ကရုဏာနှင့် အာနုဘော်ကြောင့်သာ။

Verse 34

हस्तांभोजयुगस्थकुंभयुगलादुद्धृत्यतोयं शिरस्सिंचंतं करयोर्युगेन दधतं स्वांकेभकुंभौ करौ । अक्षस्रङ्मृगहस्तमंबुजगतं मूर्द्धस्थचन्द्रस्रवत्पीयूषार्द्रतनुं भजे सगिरिजं त्र्यक्षं च मृत्युंजयम्

ကျွန်ုပ်သည် ဂိရိဇာနှင့်အတူရှိသော သုံးမျက်စိရှင် မృတျုဉ္ဇယ ရှီဝဘုရားကို ပူဇော်ပါ၏။ ကြာပန်းကဲ့သို့သော လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ရေခွက်နှစ်လုံးကို မြှောက်ကာ မိမိခေါင်းပေါ်သို့ ရေကို လောင်းချသည်။ အခြားလက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မိမိပေါင်ပေါ်တွင် တင်ထားသော ခွက်နှစ်လုံးကို ကိုင်ထားသည်။ မာလာ (ပုတီး) နှင့် ပန်းကွင်းကို ဆောင်ကာ သမင်ကို ကိုင်ထားပြီး ကြာပန်းထိုင်ရာ၌ ထိုင်တော်မူသည်။ ခေါင်းပေါ်ရှိ လမှ စီးဆင်းသော အမృతရည်ကြောင့် ကိုယ်တော်သည် စိုစွတ်တော်မူ၏။

Verse 35

ब्रह्मोवाच । उपदिश्येति शुक्रः स्वं दधीचिं मुनिसत्तमम् । स्वस्थानमगमत्तात संस्मरञ् शंकरं प्रभुम्

ဗြဟ္မာက ပြောတော်မူသည်။ ထိုသို့ မိမိ၏ တပည့်ဖြစ်သော မုနိအထူးမြတ် ဒဓီချိကို သင်ကြားပြီးနောက်၊ ချစ်သားရေ၊ သုကရသည် မိမိ၏ နေရာသို့ ပြန်သွားလေ၏။ သွားရာလမ်းတလျှောက်လုံး သင်္ကရ မဟာပရဘုကို အမြဲ သတိရနေ၏။

Verse 36

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दधीचो हि महामुनिः । वनं जगाम तपसे महाप्रीत्या शिवं स्मरन्

ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် မဟာမုနိ ဒဓီချိသည် ရွှင်လန်းသောစိတ်ဖြင့် သီဝဘုရားကို အမြဲသတိရကာ တပသ (အာစီတပ) ပြုရန် တောသို့ သွားလေ၏။

Verse 37

तत्र गत्वा विधानेन महामृत्युंजयाभिधम् । तं मनुं प्रजपन् प्रीत्या तपस्तेपे शिवं स्मरन्

ထိုနေရာသို့ ရောက်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း “မဟာမృత్యုဉ္ဇယ” ဟု ခေါ်သော မန္တရကို ချစ်မြတ်နိုးစွာ ထပ်တလဲလဲ ဂျပကာ တပသ ပြုလျက် သီဝဘုရားကို အစဉ်သတိရနေ၏။

Verse 38

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीयसतीखंडे क्षुवदधीचवादवर्णनं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် “သရီ ရှီဝ မဟာပုရာဏ” ၏ ဒုတိယစာအုပ်ဖြစ်သော ရုဒြသံဟိတာအတွင်း၊ ဒုတိယ စတီခဏ္ဍ၌ “ခ္စုဝနှင့် ဒဓီချိ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအကြောင်းဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရှိ သုံးဆယ်ရှစ်မြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 39

अथ शंभुः प्रसन्नात्मा तज्जपाद्भक्तवत्सलः । आविर्बभूव पुरतस्तस्य प्रीत्या महामुने

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်သည့် သမ္ဘူသည်၊ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်၍ ထိုဂျပကြောင့် လှုပ်ရှားကာ၊ မဟာမုနိရေ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် သူ၏ရှေ့တွင် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 40

तं दृष्ट्वा स्वप्रभुं शंभुं स मुमोद मुनीश्वरः । प्रणम्य विधिवद्भक्त्या तुष्टाव सुकृतांजलिः

မိမိ၏အရှင် သမ္ဘူကို မြင်သော် မုနိအရှင်ကြီးသည် အလွန်ပျော်မြူး၏။ ထုံးတမ်းအတိုင်း ဘက္တိဖြင့် ဦးချကာ လက်အုပ်ချီ၍ ဂုဏ်တော်ကို ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 41

अथ प्रीत्या शिवस्तात प्रसन्नश्च्यावनिं मुने । वरं ब्रूहीति स प्राह सुप्रसन्नेन चेतसा

ထို့နောက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကြောင့် သီဝသည် အလွန်နှစ်သက်တော်မူ၏။ မုနိရေ၊ စိတ်တည်ငြိမ်လုံးဝဖြင့် ချျာဝနကို မိန့်တော်မူသည်—“ပြောလော့၊ အလိုရှိသော ဝရကို ရွေးလော့” ဟု။

Verse 42

तच्छुत्वा शंभुवचनं दधीचो भक्तसत्तमः । सांजलिर्नतकः प्राह शंकरं भक्तवत्सलम्

သမ္ဘူ၏ မိန့်တော်မူချက်ကို ကြားသော် ဘက္တတို့အနက် အမြင့်ဆုံး ဒဓီချသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွတ်ကာ၊ ဘက္တများကို အမြဲချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရကို လျှောက်တင်လေ၏။

Verse 43

दधीच उवाच । देवदेव महादेव मह्यं देहि वरत्रयम् । वज्रास्थित्वादवध्यत्वमदीनत्वं हि सर्वतः

ဒဓီချာက ပြောသည်— «အို နတ်တို့၏ နတ်၊ အို မဟာဒေဝ (ရှီဝ)၊ ကျွန်ုပ်အား အပေးသုံးပါး ပေးသနားပါ— ကျွန်ုပ်၏ အရိုးများသည် ဝဇ္ဇရ (မိုးကြိုး) ကဲ့သို့ ခိုင်မာပါစေ၊ ကျွန်ုပ်သည် မထိခိုက်နိုင်သော အကာအကွယ်ရှိပါစေ၊ ထို့ပြင် မည်သည့်နည်းဖြင့်မဆို ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်း သို့မဟုတ် အကူအညီမဲ့ခြင်း မရှိပါစေ»။

Verse 44

ब्रह्मोवाच । तदुक्तवचनं श्रुत्वा प्रसन्नः परमेश्वरः । वरत्रयं ददौ तस्मै दधीचाय तथास्त्विति

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ပရမေရှဝရ (သီဝဘုရား) သဘောပျော်ရွှင်၍ ရှင်ဒဓီချာအား ဆုတောင်းသုံးပါးကို ပေးတော်မူကာ «အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်စေ» ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 45

वरत्रयं शिवात्प्राप्य सानंदश्च महामुनिः । क्षुवस्थानं जगामाशु वेदमार्गे प्रतिष्ठितः

သီဝဘုရားထံမှ သန့်ရှင်းသော ဆုတောင်းသုံးပါးကို ရရှိပြီးနောက် မဟာမုနိသည် အာနန္ဒဖြင့် ပြည့်ဝကာ ဝေဒမဂ္ဂ၌ တည်ကြည်လျက် က္ရှုဝ၏ နေရာသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်하였다။

Verse 46

ब्रह्मोवाच । प्राप्यावध्यत्वमुग्रात्स वज्रास्थित्वमदीनताम् । अताडयच्च राजेन्द्रं पादमूलेन मूर्द्धनि

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ထိုကြမ်းတမ်းသော အရှင်ထံမှ မသတ်နိုင်ခြင်း၊ မိုးကြိုးကဲ့သို့ ခန္ဓာတည်ကြည်ခြင်းနှင့် မလှုပ်ရှားသော မကြောက်ရွံ့မှုကို ရရှိပြီးနောက်၊ သူသည် ဘုရင်တို့၏ အရှင်ကို ခြေဖဝါးဖြင့် ခေါင်းပေါ်၌ ထိုးနှက်하였다။

Verse 47

क्षुवो दधीचं वज्रेण जघानोरस्यथो नृपः । क्रोधं कृत्वा विशेषेण विष्णुगौरवगर्वितः

အို မင်းကြီး၊ ထို့နောက် ဗိෂ္ဏု၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို အားကိုး၍ မာန်ထောင်နေသော က္ရှုဝသည် အထူးသဖြင့် ဒေါသထွက်ကာ မိုးကြိုး (vajra) ဖြင့် ရှင်ဒဓီချာ၏ ရင်ဘတ်ကို ထိုးနှက်하였다။

Verse 48

नाभून्नाशाय तद्वज्रं दधीचस्य महात्मनः । प्रभावात्परमेशस्य धातृपुत्रो विसिस्मिये

မဟာအတ္တမ ဒဓီချိမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဗဇ္ဇရသည် ဖျက်ဆီးမှုကို မဖြစ်စေခဲ့ပေ—ဤသည်မှာ ပရမေရှဝရ ရှိဝဘုရား၏ အလွန်အမင်း အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်၏။ ထိုကိုမြင်၍ ဓာတೃ၏ သားတော်သည် အံ့ဩသွားလေ၏။

Verse 49

दृष्ट्वाप्यवध्यत्वमदीनतां च वज्रस्य चात्यंतपरप्रभावम् । क्षुवो दधीचस्य मुनीश्वरस्य विसिस्मिये चेतसि धातृपुत्रः

မုနိဣရှဝရ ဒဓီချိ၏ မသတ်နိုင်သော အခြေအနေ၊ မလျော့မရဲ တည်ကြည်မှုကိုလည်းကောင်း၊ ဗဇ္ဇရ၏ အလွန်အမင်း အာနုဘော်ကိုလည်းကောင်း မြင်ပြီးနောက်တွင်ပင် ဓာတೃ၏ သားတော်သည် စိတ်အတွင်း၌ အံ့ဩလွန်စွာ ဖြစ်လေ၏။

Verse 50

आराधयामास हरिं मुकुन्दमिन्द्रानुजं काननमाशु गत्वा । प्रपन्नपालश्च पराजितो हि दधीचमृत्युंजयसेवकेन

သူသည် အလျင်အမြန် တောအတွင်းသို့ သွားကာ ဟရီ—မုကွန်ဒ၊ အိန္ဒြ၏ ညီတော်ကို ကိုးကွယ်ပူဇော်လေ၏။ သို့ရာတွင် “အလျှော့ပေးသူတို့၏ ကာကွယ်ရှင်” ဟု ခေါ်သောသူပင် မృత్యုဉ္ဇယ (ရှီဝ) ၏ စေဝက ဒဓီချိကြောင့် အမှန်တကယ် အနိုင်ယူခံရလေ၏—ရှီဝ၏ ကရုဏာသည် အခြားအရာအားလုံးထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။

Verse 51

पूजया तस्य सन्तुष्टो भगवान् मधुसूदनः । प्रददौ दर्शनं तस्मै दिव्यं वै गरुडध्वजः

သူ၏ ပူဇော်မှုကြောင့် ဘဂဝန် မဓုစူဒန—ဂရုဍဓွဇ (ဂရုဍတံခွန်တင်) သခင်သည် ကျေနပ်တော်မူ၍ ထိုပူဇော်သူအား မိမိ၏ ဒိဗ္ဗဒർശနကို ပေးတော်မူလေ၏။

Verse 52

दिव्येन दर्शनेनैव दृष्ट्वा देवं जनार्दनम् । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिः प्रणम्य गरुडध्वजम्

ဒိဗ္ဗဒർശနဖြင့် သခင် ဇနာရ္ဒနကို မြင်တော်မူပြီး၊ ဂရုဍတံခွန်တော်ရှိသော သခင်အား ဦးချကန်တော့ကာ၊ နှစ်သက်သင့်တော်သော စကားများဖြင့် ထိုဒေဝကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 53

सम्पूज्य चैवं त्रिदशेश्वराद्यैः स्तुतं देवमजेयमीशम् । विज्ञापयामास निरीक्ष्य भक्त्या जनार्दनाय प्रणिपत्य मूर्ध्ना

ထို့နောက် အင်ဒြာတို့ အပါအဝင် ဒေဝတားအကြီးအကဲများက ချီးမွမ်းသော မအနိုင်ယူနိုင်သည့် အရှင်ဘုရားကို ထိုသို့ပင် စုံလင်စွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဘက္တိဖြင့် ကြည့်ရှုကာ ခေါင်းကိုချ၍ ဂျနာရဒန (ဝိရှ္ဏု) ထံ မိမိ၏ တောင်းဆိုချက်ကို လျှောက်တင်၏။

Verse 54

राजोवाच । भगवन् ब्राह्मणः कश्चिद्दधीच इति विश्रुतः । धर्मवेत्ता विनीतात्मा सखा मम पुराभवत्

မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်— «အို အလေးအနက်ထားရသော ဆရာတော်၊ ဒဓီချ (Dadhīca) ဟူ၍ ကျော်ကြားသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးရှိ၏။ သူသည် ဓမ္မကို သိကျွမ်းသူ၊ စိတ်နှိမ့်ချသူ ဖြစ်ပြီး ယခင်က ငါ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ခဲ့၏»။

Verse 55

अवध्यस्सर्वदा सर्वैश्शंकरस्य प्रभावतः । तमाराध्य महादेवं मृत्युंजयमनामयम्

ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ၏ အာနုဘော်ကြောင့် လူသည် အားလုံးအပေါ် အမြဲမထိခိုက်နိုင်သူ ဖြစ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် အနာရောဂါကင်းသော မဟာဒေဝ—မృတျုဉ္ဇယ (Mṛtyuñjaya) မရဏကို အနိုင်ယူသူ—ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလော့။

Verse 56

सावज्ञं वामपादेन मम मूर्ध्नि सदस्यपि । ताडयामास वेगेन स दधीचो महातपाः

အစည်းအဝေးထိုင်နေစဉ်တောင် မဟာတပသ ဒဓီချသည် မထီမဲ့မြင်ဖြင့် ဘယ်ခြေဖြင့် ငါ၏ ခေါင်းကို လျင်မြန်စွာ ကန်ထိုးလေ၏။

Verse 57

उवाच तं च गर्वेण न बिभेमीति सर्वतः । मृत्युंजयाप्त सुवरो गर्वितो ह्यतुलं हरिः

သူသည် မာနကြီးစွာဖြင့် ထိုသူအား «ဘယ်ဘက်ကလာလာ ငါမကြောက်» ဟု ပြောလေ၏။ မရဏကို အနိုင်ယူသော အပေးအယူ (ဗရ) ကို ရရှိပြီးနောက် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဟရီ (Hari) သည် အလွန်အမင်း မာနထောင်လွှားလာ၏။

Verse 58

ब्रह्मोवाच । अथ ज्ञात्वा दधीचस्य ह्यवध्यत्वं महात्मनः । सस्मारास्य महेशस्य प्रभावमतुलं हरिः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—ထို့နောက် မဟာသတ္တိရှိသော ဒဓီစိသည် အမှန်တကယ် မထိခိုက်နိုင်သူဟု သိမြင်ပြီးနောက် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် မဟေရှ (သီဝ) ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာနုဘော်နှင့် တန်ခိုးတော်ကို သတိရလေ၏။

Verse 59

एवं स्मृत्वा हरिः प्राह क्षुवं विधिसुतं द्रुतम् । विप्राणां नास्ति राजेन्द्र भयमण्वपि कुत्रचित्

ဤသို့စဉ်းစားပြီးနောက် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် ဗိဓီ (ဗြဟ္မာ) ၏သား က္ရှုဝ ကို အလျင်အမြန် ပြောကြား하였다— «အို မင်းမြတ်တို့၏ မင်းမြတ်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် မည်သည့်နေရာတွင်မဆို အနည်းငယ်မျှ ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိပါ»။

Verse 60

विशेषाद्रुद्रभक्तानां भयं नास्ति च भूपते । दुःखं करोति विप्रस्य शापार्थं ससुरस्य मे

အို ဘုရင်မင်းမြတ်၊ ရုဒြ (ရှီဝ) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သောသူတို့အတွက် အထူးသဖြင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိပါ။ သို့ရာတွင် ဤဗြာဟ္မဏသည် ဒုက္ခခံနေရသည်—ကျွန်ုပ်၏ ယောက္ခမအပေါ် ကျိန်စာ ဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 61

भविता तस्य शापेन दक्षयज्ञे सुरेश्वरात् । विनाशो मम राजेन्द्र पुनरुत्थानमेव च

အို မင်းမြတ်၊ သူ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဒက္ရှ၏ ယဇ్ఞပွဲ၌ နတ်တို့၏ အရှင်က ကျွန်ုပ်ကို ဖျက်ဆီးမည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုနောက် ကျွန်ုပ်၏ ပြန်လည်ထမြောက်ခြင်းလည်း ရှိလိမ့်မည်။

Verse 62

तस्मात्समेत्य राजेन्द्र सर्वयज्ञो न भूयते । करोमि यत्नं राजेन्द्र दधीचविजयाय ते

ထို့ကြောင့် အို မင်းမြတ်တို့၏ မင်းမြတ်၊ အရာအားလုံးကို စုစည်းပြီးသော်လည်း ယဇ్ఞကို ပြည့်စုံအောင် မဆောင်ရွက်နိုင်တော့ပါ။ ထို့ကြောင့် အို မင်းမြတ်၊ သင်သည် ဒဓီချ ကို အနိုင်ရစေရန် ကျွန်ုပ် ကြိုးပမ်းမည်။

Verse 63

श्रुत्वा वाक्यं क्षुवः प्राह तथास्त्विति हरेर्नृपः । तस्थौ तत्रैव तत्प्रीत्या तत्कामोत्सुकमानसः

ထိုစကားကို ကြားသော် ဟရီ (Hari) ကို သဒ္ဓာရှိသော မင်းကြီး ခ္ရှုဝ (Kṣuva) က «အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ» ဟု ပြန်မိန့်၏။ စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ ထိုနေရာ၌ပင် ရပ်တည်နေကာ ထိုရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံရန် စိတ်အားထက်သန်လျက်ရှိ၏။

Frequently Asked Questions

The chapter explains Viṣṇu’s participation in Dakṣa’s yajña (where Śiva was disrespected) and the ensuing conflict context, attributing it to a prior curse by the sage Dadhīca.

It reframes divine actions through dharmic causality: even gods can be portrayed as operating under narrative constraints (śāpa) that symbolize lapses in discernment, underscoring that ritual without reverence invites disorder.

Nārada highlights Śiva’s pralayavikrama—his overwhelming, world-transforming power—implying that opposing Śiva or his gaṇas is irrational when Śiva’s supremacy is understood.