संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇana) — “Account of Sandhyā’s Story”

Verse 1

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणो मुनिसत्तमः । स मुदोवाच संस्मृत्य शंकरं प्रीतमानसः

စူတက ပြောသည်။ ဗြဟ္မာ၏စကားကို ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက်၊ မုနိတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးသူသည် စိတ်နှလုံးပီတိဖြင့် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို သတိရကာ ဝမ်းမြောက်စွာ ပြောဆို၏။

Verse 2

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे महाभाग विष्णुशिष्य महामते । अद्भुता कथिता लीला त्वया च शशिमौलिनः

နာရဒက ပြောသည်— “အို ဗြဟ္မာ၊ အို ဖန်ဆင်းရှင် ဝိဓေ၊ အို မဟာကံကောင်းသူ၊ အို ဗိဿနု၏ တပည့် မဟာပညာရှိ၊ လမောက်တော်ဆောင် သီဝရှင်၏ အံ့ဩဖွယ် လီလာကို သင်က အမှန်တကယ် ရှင်းပြခဲ့ပြီ” ဟု။

Verse 3

गृहीतदारे मदने हृष्टे हि स्वगृहे गते । दक्षे च स्वगृहं याते तथा हि त्वयि कर्तरि

ကာမဒေဝ (မဒန) သည် မိမိတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ပြီး ဝမ်းမြောက်လျက် မိမိအိမ်ရာသို့ ပြန်သွားသောအခါ၊ ဒက္ခလည်း မိမိအိမ်သို့ ပြန်သွားသောအခါ—ထိုနည်းတူပင် အို လုပ်ဆောင်သူ အရှင် (သီဝ)၊ ဖြစ်ပျက်သမျှ၏ နောက်ကွယ်တွင် အာဏာရှင် အဖြစ် သင်သည် တည်ရှိနေ၏။

Verse 4

मानसेषु च पुत्रेषु गतेषु स्वस्वधामसु । संध्या कुत्र गता सा च ब्रह्मपुत्री पितृप्रसूः

စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားတော်တို့သည် မိမိတို့၏ နေရာနေအိမ်သို့ ထွက်ခွာသွားကြပြီးနောက် ဘြဟ္မာသည် စဉ်းစားလေ၏—“ဘြဟ္မာ၏ သမီးတော်၊ ပိတೃတို့၏ မိခင် စန္ဓျာသည် ဘယ်သို့ သွားလေသနည်း?”

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखण्डे संध्याचरित्रवर्णनो नाम पंचमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝမဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယ ရုဒြသံဟိတာအတွင်း၊ ဒုတိယ အပိုင်းဖြစ်သော စတီခဏ္ဍ၌ «စန္ဓျာဇာတ်ကြောင်းဖော်ပြခြင်း» ဟု အမည်ရ ပဉ္စမ အခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 6

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मपुत्रश्च धीमतः । संस्मृत्य शंकरं सक्त्या ब्रह्मा प्रोवाच तत्त्ववित्

စူတက ပြောသည်။ ထိုစကားတို့ကို ကြားနာပြီးနောက် ဗြဟ္မာ၏ ဉာဏ်ပညာရှိသော သား (နာရဒ) သည် အတွင်းစွမ်းအားဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်ကာ ရှင်ကရာကို သတိရလေ၏။ ထို့နောက် သစ္စာတရားကို သိမြင်သော ဗြဟ္မာသည် ပြောကြားတော်မူ၏။

Verse 7

ब्रह्मोवाच । शृणु त्वं च मुने सर्वं संध्यायाश्चरितं शुभम् । यच्छ्रुत्वा सर्वकामिन्यस्साध्व्यस्स्युस्सर्वदा मुने

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူ၏—အို မုနိ၊ သန္ဓျာ၏ မင်္ဂလာပြည့်ဝသော အတ္ထုပ္ပတ္တိကို အကုန်လုံး နားထောင်လော့။ ထိုကို ကြားနာလျှင် အို မုနိ၊ ဆန္ဒအမျိုးမျိုးရှိသော မိန်းမတို့သည် အမြဲတမ်း သီလသမာဓိတည်ကြည်၍ သဒ္ဓါခိုင်မာလာကြမည်။

Verse 8

सा च संध्या सुता मे हि मनोजाता पुराऽ भवत् । तपस्तप्त्वा तनुं त्यक्त्वा सैव जाता त्वरुंधती

“ထို သန္ဓျာသည် အမှန်တကယ် ငါ၏ သမီးဖြစ်၏၊ အရင်က ငါ၏ စိတ်မှ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ သူမသည် တပသကို ကျင့်ပြီးနောက် ထိုကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ၊ ကိုယ်တိုင်ပင် သန့်ရှင်းသီလရှိသော အရုန္ဓတီ အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာ၏။”

Verse 9

मेधातिथेस्सुता भूत्वा मुनिश्रेष्ठस्य धीमती । ब्रह्मविष्णुमहेशानवचनाच्चरितव्रता

မေဓာတိထိ မုနိအထွဋ်အမြတ်၊ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသူ၏ သမီးအဖြစ် ဖြစ်လာပြီး၊ ဗြဟ္မာ၊ ဗိෂ္ဏု နှင့် မဟေရှာန (ရှီဝ) တို့၏ မိန့်တော်မူချက်အတိုင်း သစ္စာတည်ကြည်စွာ ဝရတ (vrata) ကို ကျင့်ဆောင်하였다။

Verse 10

वव्रे पतिं महात्मानं वसिष्ठं शंसितव्रतम् । पतिव्रता च मुख्याऽभूद्वंद्या पूज्या त्वभीषणा

သူမသည် ဝရတကောင်းကြီးဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသော မဟာအတ္တမ ဝသိဋ္ဌကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်하였다။ ထို့နောက် ပတိဝရတာတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ဖြစ်လာ၍ ရိုသေကန်တော့ပူဇော်ထိုက်သူ ဖြစ်ကာ၊ အာధ్యાત્મिक အင်အားကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်တန်ခိုးရှိ하였다။

Verse 12

नारद उवाच । कथं तया तपस्तप्तं किमर्थं कुत्र संध्यया । कथं शरीरं सा त्यक्त्वाऽभवन्मेधातिथेः सुता । कथं वा विहितं देवैर्ब्रह्मविष्णुशिवैः पतिम् । वसिष्ठं तु महात्मानं संवव्रे शंसितव्रतम्

နာရဒက ပြောသည်– «သူမသည် တပဿာကို မည်သို့ကျင့်သုံးခဲ့သနည်း၊ မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်အတွက်နည်း၊ သန့်ရှင်းသော သန္ဓျာ (အချိန်/နေရာဆုံချက်) မည်သည့်အခါ၌နည်း။ သူမသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို မည်သို့စွန့်လွှတ်၍ မေဓာတိထိ၏ သမီးဖြစ်လာသနည်း။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ ရှိဝတို့ နတ်များက သူမအတွက် ခင်ပွန်းကို မည်သို့သတ်မှတ်ပေးသနည်း၊ ထို့ကြောင့် ကတိဝတ်ကောင်းကြီးဖြင့် ကျော်ကြားသော မဟာအတ္မာ ဝသိဋ္ဌကို သူမရွေးချယ်ခဲ့သနည်း?»

Verse 13

एतन्मे श्रोष्यमाणाय विस्तरेण पितामह । कौतूहलमरुंधत्याश्चरितं ब्रूहि तत्त्वतः

အို ပိတామဟ (အဘိုးကြီး) ရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် ကြားလိုစိတ်ပြင်းပြနေသဖြင့်၊ အရုန္ဓတီ၏ အံ့သြဖွယ် အကြောင်းအရာကို အမှန်တရားနှင့် ကိုက်ညီအောင် အသေးစိတ် ပြောပြပါလော့။

Verse 14

ब्रह्मोवाच । अहं स्वतनयां संध्यां दृष्ट्वा पूर्वमथात्मनः । कामायाशु मनोऽकार्षं त्यक्त्वा शिवभयाच्च सा

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– «အရင်က ငါ၏ကိုယ်ပိုင်သမီး စန္ဓျာကို မြင်သောအခါ၊ ငါ့စိတ်—အို အလှည့်မကောင်း—သည် လျင်မြန်စွာ ကာမသို့ ဆွဲငင်ခံရ၏။ သို့သော် သူမသည် ရှီဝ၏ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ထိုအခြေအနေကို စွန့်လွှတ်ကာ နောက်ဆုတ်သွား၏»။

Verse 15

संध्यायाश्चलितं चित्तं कामबाणविलोडितम् । ऋषीणामपि संरुद्धमानसानां महात्मनाम्

စန္ဓျာအချိန် (ညနေခင်း) တွင် ကာမ၏ မြားတံတို့က လှုပ်ရှားကာ လှန်လှောသဖြင့်၊ အတွင်းစိတ်ကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်ထားသော မဟာအတ္တရှိ ရှင်ရသီတို့၏ စိတ်ပင် မတည်ငြိမ်နိုင်သည်။

Verse 16

भर्गस्य वचनं श्रुत्वा सोपहासं च मां प्रति । आत्मनश्चलितत्वं वै ह्यमर्यादमृषीन्प्रति

ဘရ္ဂ၏ စကားကို—ငါ့အပေါ် လှောင်ပြောင်သံနှင့်—ကြားသော် ငါ့စိတ်၌ တည်ငြိမ်မှု လှုပ်ရှားယိုင်ယွင်းလာသည်ကို သိမြင်၍၊ ဥပဒေသမတော်သကဲ့သို့ ရှင်ရသီတို့ကို ဆက်ဆံနေကြသည်ကိုလည်း တွေ့မြင်하였다။

Verse 17

कामस्य तादृशं भावं मुनिमोहकरं मुहुः । दृष्ट्वा संध्या स्वयं तत्रोपयमायातिदुःखिता

ကာမ၏ ထိုသို့သော အခြေအနေကို—မုနိတို့ကိုပင် မောဟစေနိုင်သည့်အရာကို—အကြိမ်ကြိမ် မြင်တွေ့သဖြင့်၊ စန္ဓျာသည် ကိုယ်တိုင် စိတ်နာကျင်ဝမ်းနည်းလျက် ထိုနေရာသို့ လာကာ ခိုလှုံကာကွယ်မှုကို တောင်းခံ하였다။

Verse 18

ततस्तु ब्रह्मणा शप्ते मदने च मया मुने । अंतर्भूते मयि शिवे गते चापि निजास्पदे

ထို့နောက် မုနိမြတ်ရေ၊ ကာမဒေဝသည် ဘြဟ္မာ၏ ကျိန်စာနှင့် ငါ၏ ကျိန်စာကိုလည်း ခံရပြီးနောက် ငါ့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ ထိုအခါ ငါ—ရှီဝ—သည် မိမိ၏ နေရာအရင်းသို့ ပြန်လည်သွား၏။

Verse 19

आमर्षवशमापन्ना सा संध्या मुनिसत्तम । मम पुत्री विचार्यैवं तदा ध्यानपराऽभवत्

မုနိအမြတ်ရေ၊ ဒေါသအာရုံကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရသော စန္ဓျာသည် ဤသို့ စဉ်းစားလေ၏။ ထို့နောက် ငါ၏ သမီးသည် တရားထိုင်ခြင်း၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်သွားလေ၏။

Verse 20

ध्यायंती क्षणमेवाशु पूर्वं वृत्तं मनस्विनी । इदं विममृशे संध्या तस्मिन्काले यथोचितम्

စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော သတီသည် အရင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ခဏလေး အလျင်အမြန် စူးစမ်းတွေးတော၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် သင့်လျော်၍ မှန်ကန်သည့် အရာကို လုပ်ရန် အတွေးအခေါ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်လေ၏။

Verse 21

संध्योवाच । उत्पन्नमात्रां मां दृष्ट्वा युवतीं मदनेरितः । अकार्षित्सानुरागोयमभिलाषं पिता मम

သန္ဓျာက ပြောသည်— «ငါ မွေးဖွားလာသည့် ခဏတည်းကပင်၊ ကာမဒေဝ (အလိုဆန္ဒ၏ နတ်)၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ငါ့အဖေသည် ငါကို မိန်းမပျိုအဖြစ် မြင်ကာ ချစ်မောမှုနှင့် ရောနှောသော လိုလားတမ်းတမှုက သူ့ကို ဖမ်းဆီးသွား하였다»။

Verse 22

पश्यतां मानसानां च मुनीनां भावितात्मनाम् । दृष्ट्वैव माममर्यादं सकाममभवन्मनः

စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး အတွင်းသဘောကို စူးစမ်းသည့် မုနိများက ကြည့်နေကြသော်လည်း၊ ငါ မသင့်လျော်စွာ အကန့်အသတ်မဲ့ ပြုမူသည်ကို မြင်သည့် ခဏတည်းကပင် သူတို့၏ စိတ်သည် လိုလားတမ်းတမှုဖြင့် လှုပ်ရှားသွား하였다။

Verse 24

फलमेतस्य पापस्य मदनस्स्वयमाप्तवान् । यस्तं शशाप कुपितः शंभोरग्रे पितामहः

ကာမ (မဒန) ကိုယ်တိုင်သည် ဤအပြစ်ရှိသော လုပ်ရပ်၏ အကျိုးကို ခံစားခဲ့ရ၏။ အကြောင်းမူကား ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) သည် သမ္ဘု (သီဝ) ၏ ရှေ့မှောက်တွင် အမျက်ထွက်ကာ သူ့အား ကျိန်စာတိုက်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 26

यन्मां पिता भ्रातरश्च सकाममपरोक्षतः । दृष्ट्वा चक्रुस्स्पृहां तस्मान्न मत्तः पापकृत्परा

ငါ့ကို မျက်မြင်တန်းမြင်သောအခါ အဖေနှင့် အစ်ကိုများသည် လောကီကာမတဏှာကြောင့် လိုလားတပ်မက်စိတ်ဖြင့် ငါ့ကို ကြည့်ရှုလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါထက် ပို၍ အပြစ်ကြီးသူ မရှိ။

Verse 27

ममापि कामभावोभूदमर्यादं समीक्ष्य तान् । पत्या इव स्वकेताते सर्वेषु सहजेष्वषि

သူတို့က မစည်းကမ်းမရှိဘဲ ပြုမူနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ငါ့အတွင်း၌ပင် ကာမစိတ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သူတို့ကို ငါ့ခင်ပွန်းများကဲ့သို့ ထင်မှတ်ကာ အဖော်အားလုံးထံသို့ စိတ်အတွင်း လိုလားယိမ်းယိုင်သွားသည်။

Verse 28

करिष्यारम्यस्य पापस्य प्रायश्चित्तमहं स्वयम् । आत्मानमग्नौ होष्यामि वेदमार्गानुसारत

«ငါပြုမည့် အပြစ်အတွက် ပရాయశ္စိတ္တကို ငါကိုယ်တိုင် ဖြစ်စေမည်။ ဝေဒသတ်မှတ်သော လမ်းစဉ်အတိုင်း သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ ငါ့ကိုယ်ကို ပူဇော်အပ်မည်»။

Verse 29

किं त्वेकां स्थापयिष्यामि मर्यादामिह भूतले । उत्पन्नमात्रा न यथा सकामास्स्युश्शरीरिणः

သို့သော် ငါသည် ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် စည်းကမ်းတစ်ခုကို တည်ထောင်မည်—ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့သည် မွေးဖွားသည့်ခဏမှစ၍ ကာမတဏှာနှင့် အာရုံပျော်ရွှင်မှုလိုက်စားခြင်းကြောင့် မလှုပ်ရှားစေကြရန်။

Verse 30

एतदर्थमहं कृत्वा तपः परम दारुणम् । मर्यादां स्थापयिष्यामि पश्चात्त्यक्षामि जीवितम्

«ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် ငါသည် အလွန်ပြင်းထန်၍ ကြမ်းတမ်းသော တပစ်ကို ကျင့်မည်။ ဓမ္မ၏ စည်းကမ်းနယ်နိမိတ်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ငါသည် ဤအသက်ကို စွန့်လွှတ်မည်»။

Verse 31

यस्मिञ्च्छरीरे पित्रा मे ह्यभिलाषस्स्वयं कृतः । भातृभिस्तेन कायेन किंचिन्नास्ति प्रयोजनम्

ဤကိုယ်ခန္ဓာကိုပင်—အဖေက ကိုယ်တိုင် ဆန္ဒတပ်မက်မှုကို ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော ကိုယ်ခန္ဓာကို—ညီအစ်ကိုတို့အကြား ဤကိုယ်ခန္ဓာ (သို့) ထိုကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် မူတည်သော အသက်တာ၌ ငါ့အတွက် အကျိုးရှိရာ ဘာရှိသနည်း။

Verse 32

मया येन शरीरेण तातेषु सहजेषु च । उद्भावितः कामभावो न तत्सुकृतसाधनम्

ငါ့ကိုယ်ခန္ဓာကြောင့်ပင်—သဘာဝအားဖြင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူတို့အကြားတောင် ဆန္ဒတပ်မက်မှု၏ အာရုံကာမစိတ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်—ထိုကဲ့သို့သောအရာသည် ပုဏ္ဏ (puṇya) ရရှိစေသော ကုသိုလ်လမ်းကြောင်း မဟုတ်ချေ။

Verse 33

इति संचित्य मनसा संध्या शैलवरं ततः । जगाम चन्द्रभागाख्यं चन्द्रभागापगा यतः

ဤသို့ စိတ်ထဲတွင် ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ သန္ဓျာသည် ထိုအလွန်မြတ်သော တောင်မှ ထွက်ခွာကာ ချန္ဒြဘာဂါဟု ခေါ်သော နေရာသို့ သွားလေ၏—ချန္ဒြဘာဂါ မြစ်စီးဆင်းရာ အရပ်ဖြစ်သည်။

Verse 34

अथ तत्र गतां ज्ञात्वा संध्यां गिरिवरं प्रति । तपसे नियतात्मानं ब्रह्मावोचमहं सुतम्

ထို့နောက် သန္ဓျာသည် ထိုနေရာသို့ သွား၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်၍ တပသ်ကျင့်ရန် အာရုံစိုက်နေသည်ကို သိသောအခါ၊ ဘြဟ္မာသည် ငါ့ကို—သူ၏သား—စကားဆိုလေ၏။

Verse 35

वशिष्ठं संयतात्मानं सर्वज्ञं ज्ञानयोगिनम् । समीपे स्वे समासीनं वेदवेदाङ्गपारगम्

အနီးတွင် ဝသိဋ္ဌသည် ထိုင်နေ၏—စိတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ ဉာဏယောဂ၌ တည်မြဲသော ယောဂီ—အနီးကပ် ထိုင်လျက်၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့ကို ပြည့်စုံစွာ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 36

ब्रह्मोवाच । वसिष्ठ पुत्र गच्छ त्वं संध्यां जातां मनस्विनीम् । तपसे धृतकामां च दीक्षस्वैनां यथा विधि

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– «ဝသိဋ္ဌ၏ သားရေ၊ စိတ်ခိုင်မာ၍ ဆုံးဖြတ်တည်ကြည်လာသော သန္ဓျာထံ သွားလော့။ တပစ် (တပသ်) ကို ရွေးချယ်ကာ အာသီတိဖြင့် တည်မြဲသူမကို သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း ဒိက္ခာပေး၍ တပစ်အတွက် စတင်စေပါ»။

Verse 37

मंदाक्षमभवत्तस्याः पुरा दृष्ट्वैव कामुकान् । युष्मान्मां च तथात्मानं सकामां मुनिसत्तम

အရှင်မြတ် မုနိအထွဋ်အမြတ်ရေ၊ ယခင်က ကာမလိုလားမှုဖြင့် မူးယစ်နေသူတို့ကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် သူမ၏ မျက်လုံးအကြည့်သည် ငုံ့ကျသွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် သင်၊ ကျွန်ုပ်နှင့် သူမကိုယ်တိုင်ကိုပါ ကာမအလိုဆန္ဒနှင့် ထိတွေ့နေသေးသည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့သည်။

Verse 38

अभूतपूर्वं तत्कर्म पूर्व मृत्युं विमृश्य सा । युष्माकमात्मनश्चापि प्राणान्संत्यक्तुमिच्छति

ထိုအမှုကို မကြုံဖူးသည့်အရာဟု စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး၊ မသေမီကတည်းက သေခြင်းကိုလည်း ကြိုတင်စဉ်းစားထားပြီးနောက်၊ ယခုမူ သူမသည် မိမိ၏ အသက်ရှူကို စွန့်လွှတ်လိုသည်—သင်တို့၏ ကိုယ်တိုင်တို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်၏။

Verse 39

समर्यादेषु मर्यादां तपसा स्थापयिष्यति । तपः कर्तुं गता साध्वी चन्द्रभागाख्यभूधरे

စည်းကမ်းကိုလေးစားသူတို့အကြား သန့်ရှင်းသော အစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သာဓုမ စတီသည် တပဿာဖြင့် မှန်ကန်သော အကန့်အသတ်ကို တည်ထောင်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်하였다။ ထို့ကြောင့် တပဿာပြုရန် ချန္ဒြဘာဂါ (Chandrabhāgā) ဟုခေါ်သော တောင်သို့ သွားလေ၏။

Verse 40

न भावं तपसस्तात सानुजानाति कंचन । तस्माद्यथोपदेशात्सा प्राप्नोत्विष्टं तथा कुरु

ချစ်သောသူရေ၊ အခြားသူ၏ တပဿာ၏ အတွင်းစိတ်ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အကျိုးကို မည်သူမျှ တကယ်တမ်း အတည်ပြု သို့မဟုတ် သတ်မှတ်၍ မရနိုင်။ ထို့ကြောင့် သင်ကို သင်ကြားထားသည့်အတိုင်း တိတိကျကျ လုပ်ဆောင်ပါ၊ သူမ၏ ဆန္ဒပြည့်စုံစေရန်။

Verse 41

इदं रूपं परित्यज्य निजं रूपांतरं मुने । परिगृह्यांतिके तस्यास्तपश्चर्यां निदर्शयन्

အို မုနိ၊ သူသည် ဤရုပ်ကို စွန့်၍ မိမိ၏ အခြားရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ၊ သူမအနီးတွင် နေပြီး တပဿာ၏ စည်းကမ်းတကျ အင်အားကို ပြသ하였다—အာစကေဇာဖြင့် ရှိဝလမ်းစဉ်ကို ထင်ရှားစေကာ၊ အတ္တကို ရှိဝ၏ ကျေးဇူးတော်သို့ ရင့်ကျက်စေ၏။

Verse 42

इदं स्वरूपं भवतो दृष्ट्वा पूर्वं यथात्र वाम् । नाप्नुयात्साऽथ किंचिद्वै ततो रूपांतरं कुरु

ဤနေရာ၌ အရင်ကပင် သင်၏ဤရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မြင်ပြီးသားဖြစ်သဖြင့် ယခု ထပ်မံမြင်လည်း အသစ်တစ်စုံတစ်ရာ မရနိုင်တော့; ထို့ကြောင့် အခြားရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ပါးကို ဆောင်ယူပါ။

Verse 43

ब्रह्मोवाच नारदेत्थं वसिष्ठो मे समाज्ञप्तो दयावता । यथाऽस्विति च मां प्रोच्य ययौ संध्यांतिकं मुनिः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—“အို နာရဒ၊ ကရုဏာရှိသော ဝသိဋ္ဌက ဤသို့ပင် ငါ့ကို အမိန့်ပေးညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ‘ဒီလိုပဲ ဖြစ်စေ’ ဟု ငါ့အား ပြောပြီးနောက် ထိုရသီသည် ဆန္ဓျာကర్మ (ညနေဝတ်ပြု) ကို ဆောင်ရွက်ရန် ထွက်ခွာသွား하였다။”

Verse 44

तत्र देवसरः पूर्णं गुणैर्मानससंमितम् । ददर्श स वसिष्टोथ संध्यां तत्तीरगामपि

ထိုနေရာ၌ သူသည် ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သန့်ရှင်းသော မာနသ သရောဝရနှင့် တူညီသကဲ့သို့သော နတ်ရေကန်တစ်ကန်ကို မြင်တွေ့하였다။ ထို့နောက် ဝသိဋ္ဌသည် ရေကန်ကမ်းတလျှောက် သွားလာနေသော ဆန္ဓျာဒေဝီ (ညနေခင်း၏ နတ်မ) ကိုလည်း မြင်하였다။

Verse 45

तीरस्थया तया रेजे तत्सरः कमलोज्ज्वलम् । उद्यदिंदुसुनक्षत्र प्रदोषे गगनं यथा

ကမ်းပေါ်တွင် ရပ်နေသော သူမကြောင့် ကြာပန်းတောက်ပသော ထိုရေကန်သည် ထွန်းလင်းလာ하였다—ညနေချိန်၌ လတက်လာပြီး ကြယ်စုလှပများဖြင့် ကောင်းကင်တောက်ပသကဲ့သို့။

Verse 46

मुनिर्दृष्ट्वाथ तां तत्र सुसंभावां स कौतुकी । वीक्षांचक्रे सरस्तत्र बृहल्लोहितसंज्ञकम्

ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်ဝသော သူမကို မြင်သော် မုနိသည် အံ့ဩစိတ်ဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်လှည့်ကာ «ဗြဟလ္လိုဟိတ» ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 47

चन्द्रभागा नदी तस्मात्प्राकाराद्दक्षिणांबुधिम् । यांती सा चैव ददृशे तेन सानुगिरेर्महत्

ထိုကာရံမှ «စန္ဒြဘာဂါ» မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ ပင်လယ်သို့ စီးဆင်း၏။ စီးသွားစဉ် သူမသည် ပတ်ဝန်းကျင်တောင်တန်းများနှင့်အတူ ကျယ်ဝန်းမြင့်မြတ်သော မြင်ကွင်းကို မြင်တွေ့하였다။

Verse 48

निर्भिद्य पश्चिमं सा तु चन्द्रभागस्य सा नदी । यथा हिमवतो गंगा तथा गच्छति सागरम्

အနောက်ဘက်သို့ လမ်းဖောက်ထွက်ကာ ချန္ဒြဘာဂါ မြစ်သည် ဆက်လက်စီးဆင်း၏။ ဟိမဝတ်မှ ပေါက်ဖွားသော ဂင်္ဂါမြစ်က ပင်လယ်သို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ သူမလည်း ပင်လယ်သို့ သွားရောက်စီးဆင်းသည်။

Verse 49

तस्मिन् गिरौ चन्द्रभागे बृहल्लोहिततीरगाम् । संध्यां दृष्ट्वाथ पप्रच्छ वसिष्ठस्सादरं तदा

ချန္ဒြဘာဂါဟု ခေါ်သော ဒေသရှိ ထိုတောင်ပေါ်တွင် ဝသိဋ္ဌသည် ဗြဟလ္လိုဟိတ မြစ်ကမ်းမှ ဆန္ဓျာ လာရောက်နေသည်ကို မြင်၏။ ထို့နောက် လေးစားစွာဖြင့် သူမကို မေးမြန်း하였다။

Verse 50

वशिष्ठ उवाच । किमर्थमागता भद्रे निर्जनं त्वं महीधरम् । कस्य वा तनया किं वा भवत्यापि चिकीर्षितम्

ဝသိဋ္ဌက မေးသည်– «အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမ၊ အဘယ်ကြောင့် ဤတိတ်ဆိတ်သော တောင်သို့ လာရောက်သနည်း။ သင်သည် မည်သူ၏ သမီးနည်း၊ ထို့ပြင် သင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အဘယ်နည်း»။

Verse 51

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं वद गुह्यं न चेद्भवेत् । वदनं पूर्णचन्द्राभं निश्चेष्टं वा कथं तव

ဤအကြောင်းကို ကျွန်ုပ် ကြားလိုပါသည်—လျှို့ဝှက်ထားရမည့်အရာ မဟုတ်လျှင် ပြောပြပါ။ လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပသော သင်၏မျက်နှာသည် အဘယ်ကြောင့် လှုပ်ရှားမှုမရှိ၊ အမူအရာမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်နေသနည်း။

Verse 52

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वशिष्ठस्य महात्मनः । दृष्ट्वा च तं महात्मानं ज्वलंतमिव पावकम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—မဟာအတ္တမ ဝသိဋ္ဌ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ထိုမြတ်သော ရှင်ရသီကို မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် (သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့လေးစား၍ အာရုံစိုက်နားထောင်ကြသည်)။

Verse 53

शरीरधृग्ब्रह्मचर्यं विलसंतं जटाधरम् । सादरं प्रणिपत्याथ संध्योवाच तपोधनम्

ဗြဟ္မစရိယ ဝတ်ကို တောက်ပစွာ ထိန်းသိမ်း၍ ဇဋာဆံပင်ကို ဆောင်ထားကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်သည့် တပသီကို မြင်သော် စန္ဓျာသည် တပဓန—တပ၏ خز خز خز (အတိတ်) မဟုတ်—တပ၏ خز خز? (treasure-house) ဖြစ်သော ထိုသူအား လေးစားစွာ ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် ပြောလေသည်။

Verse 54

संध्योवाच । यदर्थमागता शैलं सिद्धं तन्मे निबोध ह । तव दर्शनमात्रेण यन्मे सेत्स्यति वा विभो

စန္ဓျာက ပြောသည်—«အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ ဤစိဒ္ဓိပြည့်စုံသော တောင်သို့ သင်လာရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ကျွန်ုပ်အား ထင်ရှားစွာ ပြောပြပါ။ သင်ကို မြင်ရုံသာဖြင့် ကျွန်ုပ်အတွက် မည်သည်က ပြည့်စုံလာမည်နည်း၊ အို ဝိဘု?»

Verse 55

तपश्चर्तुमहं ब्रह्मन्निर्जनं शैलमागता । ब्रह्मणोहं सुता जाता नाम्ना संध्येति विश्रुता

«အို ဗြဟ္မန်၊ တပသကို ကျင့်ရန် လူသူကင်းသော တောင်သို့ ကျွန်ုပ်လာခဲ့ပါသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဘြဟ္မာ၏ သမီးအဖြစ် မွေးဖွားလာပြီး ‘စန္ဓျာ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ထင်ရှားပါသည်»။

Verse 56

यदि ते युज्यते सह्यं मां त्वं समुपदेशय । एतच्चिकीर्षितं गुह्यं नान्यैः किंचन विद्यते

သင်အတွက် သင့်လျော်၍ လက်ခံနိုင်ပါက ကျွန်ုပ်ကို အပြည့်အဝ သင်ကြားပေးပါ။ ဤအလိုဆန္ဒသည် လျှို့ဝှက်သောအရာဖြစ်၍ အခြားသူများ မသိကြပါ။

Verse 57

अज्ञात्वा तपसो भावं तपोवनमुपाश्रिता । चिंतया परिशुष्येहं वेपते हि मनो मम

တပဿ၏ အနှစ်သာရကို မသိဘဲ တပောဝန၌ ခိုလှုံလာခဲ့သည်။ သို့သော် စိုးရိမ်ပူပန်သော အတွေးကြောင့် ဤနေရာတွင် ငါ ခြောက်သွေ့သွားပြီး စိတ်သည် တကယ်ပင် တုန်လှုပ်နေသည်။

Verse 58

ब्रह्मोवाच । आकर्ण्य तस्या वचनं वसिष्ठो ब्रह्मवित्तमः । स्वयं च सर्वकृत्यज्ञो नान्यत्किंचन पृष्टवान्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ဗသိဋ္ဌသည် ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍၊ ကိုယ်တိုင်လည်း တာဝန်နှင့် ရိတုအကျင့်အဝတ်အားလုံးကို ကျွမ်းကျင်သဖြင့် အခြားမေးခွန်း မမေးတော့ချေ။

Verse 59

अथ तां नियतात्मानं तपसेति धृतोद्यमाम् । प्रोवाच मनसा स्मृत्वा शंकरं भक्तवत्सलम्

ထို့နောက် သူမသည် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထား၍ တပဿာကျင့်ရန် အ दृঢ়ဆုံး ဆုံးဖြတ်ထားသည်ကို မြင်သော် ဒက္ခသည်—အတွင်းစိတ်ဖြင့် ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရကို သတိရပြီးနောက်—စကားဆို၏။

Verse 60

वसिष्ठ उवाच । परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः । परमः परमाराध्यः शम्भुर्मनसि धार्यताम्

ဗသိဋ္ဌမိန့်သည်– အလွန်တောက်ပသော တေဇောဓာတ်အမြင့်ဆုံး၊ တပဿာအမြင့်ဆုံး၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အလွန်အာရాధနာခံထိုက်သော ရှမ္ဘုကို စိတ်ထဲ၌ ထိန်းသိမ်းထားကြလော့။

Verse 61

धर्मार्थकाममोक्षाणां य एकस्त्वादिकारणम् । तमेकं जगतामाद्यं भजस्व पुरुषोत्तमम्

ဓမ္မ၊ အတ္ထ၊ ကာမ၊ မောက္ခတို့၏ မူလအကြောင်းရင်းတစ်ပါးတည်းဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှကိုသာ ကိုးကွယ်ပူဇော်လော့—လောကအားလုံး၏ မူလတစ်ပါးတည်းသော အရင်းအမြစ်တော်ဖြစ်၏။

Verse 62

मंत्रेणानेन देवेशं शम्भुं भज शुभानने । तेन ते सकला वाप्तिर्भविष्यति न संशयः

မျက်နှာလှပသူမေ၊ ဤမန္တရဖြင့် ဒေဝတို့၏အရှင် သမ္ဘူ (Śambhu) ကို ကိုးကွယ်ပူဇော်လော့။ ထိုမန္တရကြောင့် သင်သည် အပြည့်အဝ ပြည့်စုံခြင်းနှင့် လိုအင်ဆန္ဒအလုံးစုံကို မသံသယဘဲ ရရှိလိမ့်မည်။

Verse 63

ॐ नमश्शंकरायेति ओंमित्यंतेन सन्ततम् । मौनतपस्याप्रारंम्भं तन्मे निगदतः शृणु

"Om—obeisance to Śaṅkara" ဟူသော ဂါထာကို "Om" ဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ အမြဲမပြတ် ရွတ်ဆိုပါ။ ယခုအခါ စိတ်ဝိညာဉ်သည် သီဝနတ်မင်း၏ ကျေးဇူးတော်ကို ခံယူရန် ထိုက်တန်စေမည့် ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း အကျင့် (mauna-tapas) စတင်ပုံကို ငါပြောပြမည်၊ နားထောင်လော့။

Verse 64

स्नानं मौनेन कर्तव्यं मौनेन हरपूजनम् । द्वयोः पूर्णजलाहारं प्रथमं षष्ठकालयोः

ရေချိုးခြင်းကို ဆိတ်ဆိတ်နေလျက် ပြုလုပ်ရမည်၊ ဟာရ (သီဝ) နတ်မင်းအား ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း ဆိတ်ဆိတ်နေလျက် ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုအချိန်နှစ်ခုလုံးတွင် ရေကိုသာ အပြည့်အဝ သုံးဆောင်ရမည်။

Verse 65

तृतीये षष्ठकाले तु ह्युपवासपरो भवेत् । एवं तपस्समाप्तौ वा षष्ठे काले क्रिया भवेत्

တတိယအဆင့်တွင်၊ ခြောက်ကြိမ်မြောက် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်၌ အစာရှောင်ခြင်းကို ပြုရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ခြိုးခြံချွေတာခြင်း အကျင့်ပြီးဆုံးသောအခါ၊ ခြောက်ကြိမ်မြောက် အချိန်၌လည်း ဝတ်ပြုမှုကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 66

एवं मौनतपस्याख्या ब्रह्मचर्यफलप्रदा । सर्वाभीष्टप्रदा देवि सत्यंसत्यं न संशयः

ဤသို့ပင်၊ ဒေဝီမယ်တော်၊ “မောနတပ” ဟုခေါ်သော တိတ်ဆိတ်ခြင်း၏ တပဿာသည် ဘြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း) ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ လိုလားသမျှ အလိုတော်အားလုံးကိုလည်း ပေးတတ်၏။ ဤသည်မှာ သစ္စာ—သစ္စာတကယ်—သံသယမရှိ။

Verse 67

एवं चित्ते समुद्दिश्य कामं चिंतय शंकरम् । स ते प्रसन्न इष्टार्थमचिरादेव दास्यति

ဤသို့ စိတ်ကို ထိုသဘောဖြင့် တည်စေ၍ လောကီကာမဆန္ဒကို ချန်ထားကာ၊ ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကို သတိတရ စဉ်းစားပါ။ သူသည် သင့်အပေါ် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လာသောအခါ၊ သင်လိုလားသော အလိုတော်ကို မကြာမီပင် ပေးတော်မူလိမ့်မည်။

Verse 68

ब्रह्मोवाच । उपविश्य वसिष्ठोथ संध्यायै तपसः क्रियाम् । तामाभाष्य यथान्यायं तत्रैवांतर्दधे मुनिः

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူ၏—ထို့နောက် ဝသိဋ္ဌသည် ထိုင်ချ၍ သန္ဓျာ (အလင်းမှောင်ဆုံဝတ်ပြု) ကို တပသဖြင့် ပြည့်ဝသော အကျင့်အထုံးအတိုင်း ဆောင်ရွက်လေ၏။ ထိုအကျင့်ကို စည်းကမ်းတကျ (သူမအား) သင်ကြားပြီးနောက် မုနိသည် ထိုနေရာမှပင် ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။