Adhyaya 37
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 3768 Verses

वीरभद्र–देवयुद्धवर्णनम् (Vīrabhadra and the Battle with the Devas)

အဓ್ಯಾಯ ၃၇ တွင် ဒက္ခယဇ္ဈနောက်ဆက်တွဲကို စစ်ရေးသဘောဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ပဋိပက္ခတိုးမြှင့်လာပုံကို ပြောရာတွင်၊ ဝီရဘဒ္ဒရသည် အန္တရာယ်ဖယ်ရှားသူ ရှင်ကရာကို နှလုံးထဲတွင် သတိရကာ ဒေဝရထားတက်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး လက်နက်များကို ပြင်ဆင်ပြီး ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်သည်။ ဝိෂ္ဏုက ပာဉ္စဇနျယ သင်္ခကို မှုတ်ကာ ယခင်က စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးခဲ့သော ဒေဝများကို ပြန်လည်စုရုံးစေသည်။ ထို့နောက် ရှိဝ၏ ဂဏများနှင့် လောကပာလ၊ ဝသု၊ အာဒိတျယတို့အကြား ကြောက်မက်ဖွယ် ဒွန္ဒွ-ယုဒ္ဓ (နှစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲ) များ ဖြစ်ပွားပြီး အော်ဟစ်သံများ တုန်လှုပ်စေသည်။ နန္ဒိန်သည် အိန္ဒြာနှင့် ရင်ဆိုင်ကာ အခြားကာကွယ်သူများလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဂဏခေါင်းဆောင်များနှင့် တိုက်ခိုက်ကြသည်။ တိုက်ပွဲတွင် နှစ်ဖက်လုံး၏ သတ္တိကို ထင်ဟပ်စေပြီး တစ်ဖက်တစ်ဖက် “သတ်ဖြတ်” သကဲ့သို့ ဖော်ပြခြင်းသည် ပုရာဏသဘောအရ ကောစမစ်အင်အားကို ပြသခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ရှိဝကို ကာကွယ်ရာ အားကိုးရာအဖြစ် သတိရခြင်းနှင့် ယဇ္ဈစည်းကမ်းကို ကာကွယ်ရန် ဒေဝအဆင့်ဆင့် စုရုံးခြင်း၊ ဂဏများသည် ရှိဝ၏ ပြုပြင်သည့် ဒဏ်ခတ်က怒၏ ကိရိယာဖြစ်ခြင်းကို အဓိကထားသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वीरभद्रोथ युद्धे वै विष्णुना स महाबलः । संस्मृत्य शंकरं चित्ते सर्वापद्विनिवारणम्

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်။ ဗိရဘဒ္ဒရသည် ဗိဿဏုနှင့် စစ်ပွဲတွင် အလွန်အင်အားကြီး၍ စိတ်နှလုံးအတွင်း၌ သင်္ကရကို သတိရလျက်—အပဒ်အန္တရာယ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသော ရှိဝကို အာရုံပြု하였다။

Verse 2

आरुह्य स्यंदनं दिव्यं सर्ववैरिविमर्दनः । गृहीत्वा परमास्त्राणि सिंहनादं जगर्ज ह

ရန်သူအားလုံးကို ချေမှုန်းနိုင်သော သူရဲကောင်းသည် တောက်ပသော ဒေဝရထားပေါ် တက်စီး၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ ခြင်္သေ့ဟောက်သံကဲ့သို့ ကြွေးကြော်လေ၏။

Verse 3

विष्णुश्चापि महाघोषं पांचजन्या भिधन्निजम् । दध्मौ बली महाशंखं स्वकीयान् हर्षयन्निव

ဗိဿနုဘုရားလည်း အင်အားကြီးမား၍ မိမိ၏ မဟာသင်္ခ «ပာဉ္စဇညာ» ကို ဖူးမှုတ်ကာ မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ကြီးမားသော အသံဟုန်းဟုန်း ထွက်စေပြီး မိမိ၏ အဖော်အပေါင်းတို့ကို ဝမ်းမြောက်အားပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 4

तच्छ्रुत्वा शंखनिर्ह्रादं देवा ये च पलायिताः । रणं हित्वा गताः पूर्वं ते द्रुतं पुनराययुः

သင်္ခသံဟုန်းဟုန်းကို ကြားသော် ယခင်က စစ်မြေပြင်ကို စွန့်၍ ထွက်ပြေးသွားသော ဒေဝတားတို့သည် အလျင်အမြန် ပြန်လည်ရောက်လာကြ၏။

Verse 5

वीरभद्र गणैस्तेषां लोकपालास्सवासवाः । युद्धञ्चक्रुस्तथा सिंहनादं कृत्वा बलान्विताः

ထို့နောက် ဝီရဘဒ္ဒရသည် ရုဒ္ရ၏ ဂဏများနှင့်အတူ လောကပာလများကို အင်္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့ပါဝင်လျက် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အင်အားပြည့်ဝစွာ စင်္ဟနာဒ်ကဲ့သို့ စစ်ဟစ်သံကို ထုတ်ကာ စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲကြ၏။

Verse 6

गणानां लोकपालानां द्वन्द्वयुद्धं भयावहम् । अभवत्तत्र तुमुलं गर्जतां सिंहनादतः

ထိုနေရာ၌ ရုဒ္ရ၏ ဂဏများနှင့် လောကပာလများအကြား ကြောက်မက်ဖွယ် ဒွန္ဒ္ဝယုဒ္ဓ စစ်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ စင်္ဟနာဒ်ကဲ့သို့ ဟစ်ကြွေးသံများကြောင့် စစ်မြေပြင်သည် ဆူညံတုန်လှုပ်သွား၏။

Verse 7

नन्दिना युयुधे शक्रोऽनलो वै वैष्णवास्तथा । कुबेरोपि हि कूष्माण्डपतिश्च युयुधे बली

ဣန္ဒြာသည် နန္ဒိနှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။ အဂ္နိ (အနလ) လည်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဗိෂ္ဏု၏ အနုယာယီများလည်း စစ်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။ ကုဗေရလည်း တိုက်ခိုက်ကာ ကူෂ္မာဏ္ဍတို့၏ အရှင် အင်အားကြီးသူလည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 8

तदेन्द्रेण हतो नन्दी वज्रेण शतपर्वणा

ထို့နောက် နန္ဒီသည် အိန္ဒြာက ရာအဆစ်ရှိသော ဝဇ္ရ မိုးကြိုးဖြင့် ထိုးနှက်၍ လဲကျသွား၏။

Verse 9

नन्दिना च हतश्शक्रस्त्रिशूलेन स्तनांतरे

ထို့နောက် အိန္ဒြာ (သက္ကရာ) ကို နန္ဒင်က တ్రిశူလ ဖြင့် ရင်ဘတ်အလယ်၊ နို့ကြားတွင် ထိုးဖောက်၍ လဲကျစေ၏။

Verse 10

बलिनौ द्वावपि प्रीत्या युयुधाते परस्परम् । नानाघातांश्च कुर्वंतौ नन्दिशक्रौ जिगीषया

အားကြီးသော သူနှစ်ဦးစလုံးသည် အပြန်အလှန် ချစ်ခင်သဘောဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အောင်မြင်လိုစိတ်ဖြင့် နန္ဒီနှင့် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) တို့သည် အမျိုးမျိုးသော ထိုးနှက်ချက်များကို အပြန်အလှန် ပြုကြ၏။

Verse 11

शक्त्या जघान चाश्मानं शुचिः परमकोपनः । सोपि शूलेन तं वेगाच्छितधारेण पावकम्

ထို့နောက် သုစိသည် အလွန်အမင်း ဒေါသထန်၍ ကျောက်ပစ်သကဲ့သို့ လှံတံသဏ္ဌာန်ရှိသော လက်နက်ဖြင့် မီးဘုရား (အဂ္နိ) ကို ထိုးနှက်၏။ မီးဘုရားလည်း ချက်ချင်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကာ အစွန်းထက်သော တ్రిశူလ ဖြင့် သူ့ကို အရှိန်ပြင်းပြင်း ထိုးနှက်၏။ ထိုသို့ သူတို့၏ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုသည် နတ်ဘုရားစစ်ပွဲအတွင်း ပြင်းထန်စွာ လှိုင်းထသွား၏။

Verse 12

यमेन सह संग्रामं महालोको गणाग्रणीः । चकार तुमुलं वीरो महादेवं स्मरन्मुदा

သီဝ၏ ဂဏာများ၏ အဓိကခေါင်းဆောင် မဟာလိုကသည် မဟာဒေဝကို ပျော်ရွှင်စွာ သတိရလျက် ယမမင်းနှင့် ကြမ်းတမ်း၍ ဆူညံသည့် စစ်ပွဲကို သူရဲကောင်းစွာ ဆင်နွှဲ하였다။

Verse 13

नैरृतेन समागम्य चंडश्च बलवत्तरः । युयुधे परमास्त्रैश्च नैरृतिं निबिडं वयन्

နైరృతနှင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် တွေ့ဆုံသော်၊ အင်အားပိုမိုကြီးမားလာသော ချဏ္ဍသည် အမြင့်မြတ်သော အာစတြာများကို ပစ်လွှတ်ကာ နైరృతပေါ်သို့ ထူထပ်မပြတ်သော တိုက်ခိုက်မှုကို ယက်ကာ ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်하였다။

Verse 14

वरुणेन समं वीरो मुंडश्चैव महाबलः । युयुधे परया शक्त्या त्रिलोकीं विस्मयन्निव

သူရဲကောင်း မုဏ္ဍသည် အင်အားကြီးမားလျက် ဝရုဏနှင့် တန်းတူစွာ တိုက်ခိုက်ပြီး အမြင့်မြတ်သော အာဏာကို ကိုင်စွဲကာ သုံးလောကလုံးကို အံ့သြစေသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။

Verse 15

वायुना च हतो भृंगी स्वास्त्रेण परमोजसा । भृंगिणा च हतो वायुस्त्रिशूलेन प्रतापिना

ဗာယုသည် အမြင့်ဆုံး အင်အားဖြင့် ပြည့်ဝသော ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ဖြင့် ဘೃင်္ဂီကို ချေမှုန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် သတ္တိရှိသော ဘೃင်္ဂီသည် တောက်လောင်သော တ్రిశူလဖြင့် ဗာယုကို ပြန်လည် ချေမှုန်း하였다။

Verse 16

कुबेरेणैव संगम्य कूष्मांडपतिरादरात् । युयुधे बलवान् वीरो ध्यात्वा हृदि महेश्वरम्

ကူဗေရနှင့် လေးစားစွာ ပေါင်းစည်းကာ ကူෂ္မာဏ္ဍတို့၏ အရှင်သည် အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်းအဖြစ် စိတ်အာရုံတည်ကြည်စွာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ အရင်ဆုံး မိမိနှလုံး၌ မဟေရှ్వర (သီဝ) ကို ဓ్యာနပြုခဲ့သည်။

Verse 17

योगिनीचक्रसंयुक्तो भैरवीनायको महान् । विदीर्य्य देवानखिलान्पपौ शोणितमद्भुतम्

ယောဂိနီတို့၏ စက်ဝိုင်းနှင့် ပေါင်းစည်းလျက်၊ ဘှဲရဝီတို့၏ မဟာခေါင်းဆောင်တော်သည် နတ်တို့အားလုံးကို ခွဲဖောက်ကာ အံ့ဩဖွယ် သွေးကို သောက်သုံး၏—ဤသည်မှာ သခင်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်သော်လည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော အာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေသည်။

Verse 18

क्षेत्रपालास्तथा तत्र बुभुक्षुः सुरपुंगवान् । काली चापि विदार्यैव तान्पपौ रुधिरं बहु

ထိုနေရာ၌ က္ရှေတရပာလတို့ဟူသော အင်အားကြီး နတ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် စစ်ပွဲအလိုဆန္ဒဖြင့် ဆာလောင်လာကြ၏။ ထို့နောက် ကာလီမယ်တော်လည်း သူတို့ကို ခွဲဖောက်ကာ သွေးကို အလွန်များစွာ သောက်သုံး၏။

Verse 19

अथ विष्णुर्महातेजा युयुधे तैश्च शत्रुहा । चक्रं चिक्षेप वेगेन दहन्निव दिशो दश

ထို့နောက် တောက်ပအလွန်ကြီးသော ဗိဿနုသည် ရန်သူဖျက်ဆီးသူအဖြစ် သူတို့နှင့် တိုက်ခိုက်၍ အရှိန်ပြင်းစွာ စက်ရကို ပစ်ချကာ တစ်ဆယ်မျက်နှာအရပ်တို့ကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေ၏။

Verse 20

क्षेत्रपालस्समायांतं चक्रमालोक्य वेगतः । तत्रागत्यागतो वीरश्चाग्रसत्सहसा बली

မိမိထံသို့ အရှိန်ပြင်းပြင်းဖြင့် လာသော စက်ရကို မြင်သော်၊ အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်း က္ရှေတ်ရပါလ သည် ချက်ချင်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၍ ရုတ်တရက် အားဖြင့် အရှေ့ဆုံးမှ ဖမ်းယူလိုက်သည်။

Verse 21

चक्रं ग्रसितमालोक्य विष्णुः परपुरंजयः । मुखं तस्य परामृज्य तमुद्गालितवानरिम्

စက်ရကို မျိုချထားသည်ကို မြင်သော်၊ ရန်သူမြို့တံခါးများကို အနိုင်ယူသူ ဗိဿဏုသည် သူ၏ပါးစပ်ကို နူးညံ့စွာ သုတ်ပေးပြီး ရန်သူကို စက်ရကို ပြန်အန်ထုတ်စေ하였다။

Verse 22

स्वचक्रमादाय महानुभावश्चुकोप चातीव भवैकभर्त्ता । महाबली तैर्युयुधे प्रवीरैस्सक्रुद्धनानायुधधारकोस्त्रैः

မိမိ၏ စက်ရကို ကိုင်ဆောင်၍ မဟာသတ္တိရှိသော အရှင်—ဘဝ၊ တစ်ပါးတည်းသော အုပ်စိုးရှင်—သည် အလွန်အမင်း ဒေါသထွက်လေ၏။ အင်အားကြီးမားသော သူသည် ဒေါသဖြင့် လက်နက်မျိုးစုံနှင့် အစတြာများကို ကိုင်ဆောင်ထားသော သူရဲကောင်းများနှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 23

चक्रे महारणं विष्णुस्तैस्सार्द्धं युयुधे मुदा । नानायुधानि संक्षिप्य तुमुलं भीमविक्रमम्

ထို့နောက် ဗိဿဏုသည် စစ်ပွဲကြီးကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍ သူတို့နှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်စွာ တိုက်ခိုက်하였다။ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို စုစည်းကာ ပစ်လွှတ်သဖြင့် တိုက်ပွဲသည် ဆူညံကြမ်းတမ်းလာပြီး ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာဗီရသတ္တိကို ထင်ရှားစေ하였다။

Verse 24

अथ ते भैरवाद्याश्च युयुधुस्तेन भूरिशः । नानास्त्राणि विमुंचंतस्संकुद्धाः परमोजसा

ထို့နောက် ဘဲရဝတို့နှင့် အခြားကြမ်းတမ်းသော အနုဂ္ဂဟများသည် အရေအတွက်များစွာဖြင့် သူနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။ အလွန်ဒေါသထွက်၍ အမြင့်ဆုံးသော အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်ကာ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို ပစ်လွှတ်하였다။

Verse 25

इत्थं तेषां रणं दृष्ट्वा हरिणातुलतेजसा । विनिवृत्य समागम्य तान्स्वयं युयुधे बली

ထိုသို့ ဟရီ (ဗိဿဏု) ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော တေဇောဓာတ်နှင့် သူတို့၏ စစ်ပွဲကို မြင်လျှင်၊ အင်အားကြီးသူသည် နောက်သို့ ပြန်လှည့်ကာ ထပ်မံ ရှေ့သို့ လာပြီး ကိုယ်တိုင်ပင် သူတို့ကို ဆန့်ကျင်၍ တိုက်ခိုက်하였다။

Verse 26

अथ विष्णुर्महातेजाश्चक्रमुद्यम्य मूर्च्छितः । युयुधे भगवांस्तेन वीरभद्रेण माधवः

ထို့နောက် မဟာတေဇောဓာတ်ဖြင့် တောက်ပသော ဗိဿဏုသည် စက္ကရကို မြှောက်တင်၍ စစ်ရူးသွပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။ ထိုအခါ ဘဂဝန် မာဓဝသည် ဗီရဘဒ္ဒရနှင့် တိုက်ခိုက်하였다။

Verse 27

तयोः समभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् । महावीराधिपत्योस्तु नानास्त्रधरयोर्मुने

အို မုနိရေ၊ ထိုနှစ်ဦးကြား၌ အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်လန့်စေသော စစ်ပွဲတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။ မဟာသူရဲတို့၏ စစ်ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးသည် အမျိုးမျိုးသော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်လျက် တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 28

विष्णोर्योगबलात्तस्य देवदेव सुदारुणाः । शङ्खचक्रगदाहस्ता असंख्याताश्च जज्ञिरे

အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ဗိဿဏု၏ ယောဂဗလအာနုဘော်ကြောင့် ထိုသူထံမှ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ဒေဝသတ္တဝါများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ပေါ်ပေါက်လာ၍ လက်၌ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါတို့ကို ကိုင်ဆောင်ကြ၏။

Verse 29

ते चापि युयुधुस्तेन वीरभद्रेण भाषता । विष्णुवत् बलवंतो हि नानायुधधरा गणाः

ဗီရဘဒြ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း သူတို့လည်း စစ်ထဲဝင်တိုက်ကြ၏။ အမျိုးမျိုးသော လက်နက်ကို ကိုင်ဆောင်သော ရှိဝ၏ ဂဏများသည် ဗိဿဏုကဲ့သို့ အင်အားကြီး၍ မကြောက်မရွံ့ တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 30

तान्सर्वानपि वीरोसौ नारायणसमप्रभान् । भस्मीचकार शूलेन हत्वा स्मृत्वा शिवं प्रभुम्

ထိုသူရဲကောင်းသည် အထွဋ်အမြတ် အရှင် သီဝကို သတိရလျက်၊ နာရာယဏနှင့်တူသကဲ့သို့ တောက်ပသော စစ်သည်တို့အားလုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီး သုံးချွန်လှံဖြင့် ပြာမှုန့်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေ၏။

Verse 31

ततश्चोरसि तं विष्णुं लीलयैव रणाजिरे । जघान वीरभद्रो हि त्रिशूलेन महाबली

ထို့နောက် စစ်မြေပြင်၌ မဟာဗလရှိသော ဗီရဘဒြသည် ကစားသကဲ့သို့သာ လွယ်လင့်တကူ ဗိဿဏု၏ ရင်ဘတ်ကို သုံးချွန်လှံဖြင့် ထိုးနှက်၏။

Verse 32

तेन घातेन सहसा विहतः पुरुषोत्तमः । पपात च तदा भूमौ विसंज्ञोभून्मुने हरिः

ထိုထိုးနှက်ချက်ကြောင့် ချက်ချင်း ထိခိုက်သွားသော ဟရီ—ဗိෂ္ဏု၊ လူတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသောသူ—သည် တစ်ခဏတည်း မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျ၍၊ အို မုနိ၊ သတိလစ်သွား하였다။

Verse 33

ततो यज्ञोद्भुतं तेजः प्रलयानलसन्निभम् । त्रैलोक्यदाहकं तीव्रं वीराणामपि भीकरम्

ထို့နောက် ယဇ္ဉမှ ထွက်ပေါ်လာသော တောက်ပသည့် တေဇောသည် ကမ္ဘာပျက်ကာလ၏ မီးကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ သုံးလောကကိုပင် လောင်ကျွမ်းစေနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်ကာ၊ သူရဲကောင်းတို့တောင် ကြောက်ရွံ့စေ하였다။

Verse 34

क्रोधरक्तेक्षणः श्रीमान् पुनरुत्थाय स प्रभुः । प्रहर्तुं चक्रमुद्यम्य ह्यतिष्ठत्पुरुषर्षभः

ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲနေသော ထင်ရှားမြတ်သော အရှင်သည် ပြန်လည်ထလာ၍၊ ချက်ကရကို ထိုးနှက်ရန် မြှောက်ကာ လူတို့အထဲ၌ နွားထီးကဲ့သို့ သတ္တိရှိသူသည် တိုက်ခိုက်ရန် အဆင်သင့် ရပ်တည်하였다။

Verse 35

तस्य चक्रं महारौद्रं काला दित्यसमप्रभम् । व्यष्टंभयददीनात्मा वीरभद्रश्शिवः प्रभुः

ထို့နောက် အရှင်ကြီး ဝီရဘဒ္ဒရ—ရှီဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင်၊ အာဏာရှင်အရှင်—သည် ကာလအဆုံး၏ နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် စက်ဝိုင်းလက်နက်ကို မတုန်မလှုပ် တားဆီးတော်မူ၏။

Verse 36

मुने शंभोः प्रभावात्तु मायेशस्य महाप्रभोः । न चचाल हरेश्चक्रं करस्थं स्तंभितं ध्रुवम्

အို မုနိ၊ မာယာကို အုပ်စိုးသော မဟာအရှင် သမ္ဘူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဟရီ၏ စက်ဝိုင်းလက်နက်သည် လက်ထဲတွင်ပင်ရှိသော်လည်း လုံးဝ မလှုပ်ရှားဘဲ တည်ငြိမ်ခိုင်မာစွာ တားဆီးခံရ၏။

Verse 37

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसहितायां द्वितीये सतीखंडे यज्ञविध्वं सवर्णनो नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယ ရုဒ္ရသံဟိတာအတွင်း၊ ဒုတိယခွဲဖြစ်သော စတီခဏ္ဍ၌ “ယဇ္ဉပျက်စီးခြင်း၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း သုံးဆယ်ခုနှစ် ပြီးဆုံး၏။

Verse 38

ततो विष्णुः स्तंभितो हि वीरभद्रेण नारद । यज्वोपमंत्रणमना नीरस्तंभनकारकम्

ထို့နောက် နာရဒာ၊ ဝီရဘဒ္ဒရက ဗိဿနုကို တကယ်ပင် မလှုပ်ရှားနိုင်အောင် တားဆီးထား하였다။ ယဇ္ဉပုရောဟိတ်များကို မန္တရဖြင့် ခေါ်ယူလိုသော စိတ်ရှိသော်လည်း တားဆီးချုပ်နှောင်နိုင်သော အစွမ်းသည် မအောင်မြင်တော့ပေ။

Verse 39

ततस्स्तंभननिर्मुक्तः शार्ङ्गधन्वा रमेश्वरः । शार्ङ्गं जग्राह स क्रुद्धः स्वधनुस्सशरं मुने

ထို့နောက် တားဆီးခြင်းမှ လွတ်မြောက်လာသော ရမေရှ္ဝရ (ဗိဿနု) သည် ရှာရင်္ဂဓနုကို ကိုင်ဆောင်သူဖြစ်၍ ဒေါသထွက်လာသည်၊ မုနီရေ။ ထို့နောက် သူ၏ ရှာရင်္ဂဓနုနှင့် မြားများကို ကိုင်ယူ하였다။

Verse 40

त्रिभिश्च धर्षितो बाणैस्तेन शार्ङ्गं धनुर्हरेः । वीरभद्रेण तत्तात त्रिधाभूत्तत्क्षणान्मुने

သူ၏မြှားသုံးစင်းဖြင့် ထိုးနှက်၍ အနိုင်ယူခံရသဖြင့် ဟရီ၏ «ရှာရင်ဂ» လေးသည်၊ ချစ်ရသူရေ၊ ထိုခဏတည်းမှာပင် ဝီရဘဒ္ဓရက မုနိရေ၊ သုံးပိုင်းကွဲသွား၏။

Verse 41

अथ विष्णुर्मया वाण्या बोधितस्तं महागणम् । असह्यवर्चसं ज्ञात्वा ह्यंतर्धातुं मनो दधे

ထို့နောက် ငါ၏စကားဖြင့် သတိပေးခံရသော ဗိဿဏုသည် ထိုမဟာဂဏကို နားလည်သိမြင်하였다။ သူ၏တောက်ပသောတေဇသည် မခံနိုင်အောင်ဖြစ်ကြောင်း သိသဖြင့် ဗိဿဏုသည် ပျောက်ကွယ်၍ မမြင်ရအောင် နေလိုစိတ်ချမှတ်하였다။

Verse 42

ज्ञात्वा च तत्सर्वमिदं भविष्यं सतीकृतं दुष्प्रसहं परेषाम् । गताः स्वलोकं स्वगणान्वितास्तु स्मृत्वा शिवं सर्वपतिं स्वतंत्रम्

စတီကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အနာဂတ်အရာအားလုံးကို သိမြင်ပြီး—အခြားသူတို့ မတားဆီးနိုင်သည့် အင်အားကြီးသောအမှုဖြစ်သဖြင့်—ထိုအတော်အပါးတို့သည် မိမိတို့၏အဖွဲ့များနှင့်အတူ မိမိတို့၏လောကသို့ ပြန်သွားကြသည်။ ထိုအခါ သူတို့သည် လွတ်လပ်အုပ်စိုးသော အရှင်ရှီဝ၊ အရာအားလုံး၏ အမြင့်ဆုံးသခင်ကို အမြဲအမှတ်ရနေကြသည်။

Verse 43

सत्यलोकगतश्चाहं पुत्र शोकेन पीडितः । अचिंतयं सुदुःखार्तो मया किं कार्यमद्य वै

စတျယလောကသို့ ရောက်သွားသော ငါသည် သားအတွက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းကြောင့် နှိပ်စက်ခံရ하였다။ အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်နေသဖြင့် “ယခု ငါ ဘာလုပ်သင့်သနည်း” ဟု ထပ်တလဲလဲ စဉ်းစားနေ하였다။

Verse 44

विष्णौ मयि गते चैव देवाश्च मुनिभिस्सह । विनिर्जिता गणैस्सर्वे ये ते यज्ञोपजीविनः

ဗိဿဏုနှင့် ငါတို့ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ မုနိတို့နှင့်အတူ ဒေဝတားတို့သည် ယဇ္ဉအပေါ် အားထားအသက်မွေးသူများဖြစ်သော ဂဏများကြောင့် အားလုံး လုံးဝ ရှုံးနိမ့်သွားကြသည်။

Verse 45

समुपद्रवमालक्ष्य विध्वस्तं च महामखम् । मृगस्वरूपो यज्ञो हि महाभीतोऽपि दुद्रुवे

မဟာအန္တရာယ်ကို မြင်၍ မဟာယဇ္ဉပွဲကြီး ပျက်စီးသွားသည်ကို တွေ့သောအခါ၊ ယဇ္ဉသည် မုဆိုးပုံစံမဟုတ်ဘဲ သမင်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူကာ အလွန်ကြောက်ရွံ့လျက် ထွက်ပြေးသွား하였다။

Verse 46

तं तदा मृगरूपेण धावंतं गगनं प्रति । वीरभद्रस्समादाय विशिरस्कमथाकरोत्

ထိုအခါ သမင်ရုပ်ဖြင့် မိုးကောင်းကင်သို့ ပြေးလွှားထွက်ပြေးသူကို မြင်သော် ဝီရဘဒ္ဒရက ဖမ်းဆီးယူကာ ခေါင်းဖြတ်၍ ခေါင်းမဲ့အဖြစ် ပြုလုပ်လေ၏။

Verse 47

ततः प्रजापतिं धर्मं कश्यपं च प्रगृह्य सः । अरिष्टनेमिनं वीरो बहुपत्रमुनीश्वरम्

ထို့နောက် ထိုသူရဲကောင်းသည် လေးစားစွာ ချဉ်းကပ်၍ ပရဇာပတိ ဓမ္မ (Prajāpati Dharma) နှင့် ကရှျပ (Kaśyapa) ကိုလည်းကောင်း၊ အရိဋ္ဌနေမိ (Ariṣṭanemi) နှင့် မုနီအရှင်ကြီး ဘဟုပတ္တရ (Bahupatra) ကိုလည်းကောင်း အတူတကွ ခေါ်ဆောင်သွား၏။

Verse 48

मुनिमांगिरसं चैव कृशाश्वं च महागणः । जघान मूर्ध्नि पादेन दत्तं च मुनिपुंगवम्

ထိုမဟာဂဏသည် မုနိ အင်္ဂိရသနှင့် ကೃၑာశွ ကိုလည်းကောင်း၊ မုနိအထူးမြတ် ဒတ္တ ကိုလည်းကောင်း ခြေဖြင့် ခေါင်းပေါ်တက်နင်းကာ ထိုးနှက်သတ်ပစ်하였다။

Verse 49

सरस्वत्याश्च नासाग्रं देवमास्तु तथैव च । चिच्छेद करजाग्रेण वीर भद्रः प्रतापवान्

ထို့နောက် အာနုဘောတန်ခိုးတောက်လောင်သော ဝီရဘဒ္ဒရသည် စရஸဝတီ၏ နှာခေါင်းဖျားကို လက်သည်းအဖျားတစ်ချက်ဖြင့် ဖြတ်တောက်၍၊ ထို့အတူ ဒေဝ အာஸ္တု ကိုလည်း လက်သည်းအမြှားဖြင့် ခုတ်ချလိုက်သည်။

Verse 50

ततोन्यानपि देवादीन् विदार्य पृथिवीतले । पातयामास सोयं वै क्रोधाक्रांतातिलोचनः

ထို့နောက် မျက်စိသုံးလုံးသည် အမျက်ဒေါသဖြင့် လုံးဝလွှမ်းမိုးခံရသော သူသည် အခြားဒေဝတားနှင့် ကောင်းကင်သတ္တဝါများကိုပါ ခွဲဖောက်ဖျက်ဆီးကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။

Verse 51

वीरभद्रो विदार्य्यापि देवान्मुख्यान्मुनीनपि । नाभूच्छांतो द्रुतक्रोधः फणिराडिव मंडितः

ဝီရဘဒ္ဒရသည် အထွတ်အမြတ်ဒေဝတားများနှင့် မုနိများကိုပါ ခွဲဖောက်ပြီးနောက်တောင် မငြိမ်သက်သေး; ဒေါသမြန်သူသည် နဂါးဘုရင်ကဲ့သို့ အလှဆင်ကာ ရပ်တည်လျက်—အဟင်ကာရဖြင့် ပြုသော ယဇ్ఞကို ချိုးဖျက်သန့်စင်စေသော ရုဒြ၏ မတားဆီးနိုင်သည့် အမျက်တရား၏ ပုံရိပ်ဖြစ်သည်။

Verse 52

वीरभद्रोद्धृतारातिः केसरीव वनद्विपान् । दिशो विलोकयामास कः कुत्रास्तीत्यनुक्षणम्

ဝီရဘဒြသည် ရန်သူများကို ဖမ်းဆီးနှိမ်နင်းပြီးနောက်၊ တောဆင်ရိုင်းများကို ရှာဖွေနေသော ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ အရပ်မျက်နှာအားလုံးကို ကြည့်ရှုကာ "ဘယ်သူရှိသလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ" ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ မေးမြန်းနေလေသည်။

Verse 53

व्यपोथयद्भृगुं यावन्मणिभद्रः प्रतापवान् । पदाक्रम्योरसि तदाऽकार्षीत्तच्छ्मश्रुलुंचनम्

တန်ခိုးကြီး မဏိဘဒ္ဒရသည် ဘೃဂုကို အကြာကြီး ထိုးနှက်ကာ ချေမှုန်းလေ၏။ ထို့နောက် ဘૃဂု၏ ရင်ဘတ်ပေါ် ခြေတင်၍ မုတ်ဆိတ်ကို အတင်းအကျပ် ဆွဲဖြုတ်လေ၏။

Verse 54

चंडश्चोत्पाटयामास पूष्णो दंतान् प्रवेगतः । शप्यमाने हरे पूर्वं योऽहसद्दर्शयन्दतः

ထို့နောက် ချန်ဍသည် အားပြင်းပြင်းဖြင့် ရှေ့တိုးကာ ပူရှန်၏ သွားများကို ဆွဲဖြုတ်လေ၏။ ယခင်က ဟရ (ရှီဝ) ကို ကဲ့ရဲ့နေစဉ် သွားပြ၍ ရယ်မောခဲ့သူပင် ဖြစ်သည်။

Verse 55

नन्दी भगस्य नेत्रे हि पातितस्य रुषा भुवि । उज्जहार स दक्षोक्ष्णा यश्शपंतमसूसुचत्

နန္ဒီသည် ဒေါသပြင်းထန်၍ ဘဂ၏ မျက်စိများကို ဆွဲထုတ်ကာ မြေပေါ်သို့ ပစ်ချလေ၏။ ထို့နောက် ဒက္ခ၏ ယဇ္ဈမီးဖြင့် ကျိန်စာဆိုနေသူကို မီးလောင်အောင် လောင်ကျွမ်းစေလေ၏။

Verse 56

विडंबिता स्वधा तत्र सा स्वाहा दक्षिणा तथा । मंत्रास्तंत्रास्तथा चान्ये तत्रस्था गणनायकैः

ထိုနေရာ၌ စွဝဓာသည် အရှက်ခွဲခံရလေ၏။ ထို့အတူ စွဝါဟာနှင့် ဒက္ခိဏာလည်း ဖြစ်ကြသည်။ မန္တရ၊ တန္တရနှင့် အခြား သာသနာရေး စည်းကမ်းများလည်း ဂဏနာယကများက ထိန်းချုပ်၍ အောက်မေ့ထားလေ၏။

Verse 57

ववृषुस्ते पुरीषाणि वितानाऽग्नौ रुषा गणाः । अनिर्वाच्यं तदा चक्रुर्गणा वीरास्तमध्वरम्

ဒေါသဖြင့် ထိုသူရဲကောင်း ဂဏများသည် ယဇ္ဈမဏ္ဍပအောက်ရှိ မီးထဲသို့ အညစ်အကြေးများကို မိုးရွာသကဲ့သို့ ချခဲ့ကြပြီး၊ ထိုခဏ၌ပင် ထိုယဇ္ဈကို မဖော်ပြနိုင်လောက်အောင် အညစ်အကြေးနှင့် အ乱အဆင် ဖြစ်စေခဲ့ကြသည်။

Verse 58

अंतर्वेद्यंतरगतं निलीनं तद्भयाद्बलात् । आनिनाय समाज्ञाय वीरभद्रेः स्वभूश्चुतम्

အတွင်းယဇ္ဉဝေဒိ (အလ္တာနေရာ) ထဲ၌ ပုန်းကွယ်နေသူကို ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် အင်အားဖြင့် ဆွဲထုတ်လာကြ၏—သီဝ၏ မြေဓာတ်/အင်အားမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဝီရဘဒ္ဒရက သိမြင်၍ ဖမ်းဆီးခဲ့သဖြင့်။

Verse 59

कपोलेऽस्य गृहीत्वा तु खड्गेनोपहृतं शिरः । अभेद्यमभवत्तस्य तच्च योगप्रभावतः

ဝီရဘဒ္ဒရက ပါးကို ဆုပ်ကိုင်ကာ ဓားဖြင့် ခေါင်းကို ခုတ်လှန်၏; သို့ရာတွင် ထိုခေါင်းသည် မခွဲမကွဲ မဖောက်မဖျက်နိုင်အောင် ဖြစ်သွားသည်—ယောဂသိဒ္ဓိ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 60

अभेद्यं तच्छिरो मत्वा शस्त्रास्त्रैश्च तु सर्वशः । करेण त्रोटयामास पद्भ्यामाक्रम्य चोरसि

ထိုခေါင်းသည် လက်နက်အမျိုးမျိုးနှင့် အာစတြာအားလုံးဖြင့်ပင် မဖောက်မဖျက်နိုင်ဟု သိမြင်သဖြင့်၊ ဝီရဘဒ္ဒရက ကိုယ်လက်ဖြင့် ချေမွရန် ကြိုးစားကာ ရင်ဘတ်ပေါ်သို့ ခြေထောက်နှစ်ဖက် တင်နင်း၏။

Verse 61

तच्छिरस्तस्य दुष्टस्य दक्षस्य हरवैरिणः । अग्निकुंडे प्रचिक्षेप वीरभद्रो गणाग्रणीः

ထို့နောက် သီဝ၏ ဂဏာတော်တို့၏ အရှေ့ဆုံးခေါင်းဆောင် ဝီရဘဒ္ဒရက၊ ဟရ (သီဝ) ၏ ရန်သူဖြစ်သော မကောင်းသော ဒက္ခ၏ ခေါင်းကို ယဇ္ဉမီးကန့်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်၏။

Verse 62

रेजे तदा वीरभद्रस्त्रिशूलं भ्रामयन्करे । क्रुद्धा रणाक्षसंवर्ताः प्रज्वाल्य पर्वतोपमाः

ထိုအခါ ဝီရဘဒ္ဒရသည် လက်ထဲ၌ တြိရှူလကို လှည့်ပတ်ကာ တောက်ပထင်ရှားလာ၏။ ဒေါသဖြင့် စစ်ပွဲအဆုရကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော အင်အားများသည် လောင်ကျွမ်းထွက်ပေါ်လာ၍၊ တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားကာ ကမ္ဘာပျက်ကပ်ဆန်သော ကြောက်မက်ဖွယ် အမျက်တရားဖြင့် တောက်လောင်လေ၏။

Verse 63

अनायासेन हत्वैतान् वीरभद्रस्ततोऽग्निना । ज्वालयामास सक्रोधो दीप्ताग्निश्शलभानिव

သူတို့ကို အားစိုက်စရာမလိုဘဲ သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ အမျက်ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဝီရဘဒြသည် သူတို့ကို မီးဖြင့် ရှို့မြှိုက်လိုက်ရာ၊ တောက်လောင်နေသော မီးလျှံထဲသို့ တိုးဝင်သွားသော ပိုးဖလံများကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 64

वीरभद्रस्ततो दग्धान्दृष्ट्वा दक्षपुरोगमान् । अट्टाट्टहासमकरोत्पूरयंश्च जगत्त्रयम्

ထို့နောက် ဝီရဘဒြသည် ဒက္ခနှင့် အခြားသူများကို ပြာဖြစ်သွားသည်ကို မြင်သောအခါ၊ လောကသုံးပါးလုံးကို တုန်ဟည်းသွားစေသော မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ရယ်မောလိုက်လေသည်။

Verse 65

वीरश्रिया वृतस्तत्र ततो नन्दनसंभवा । पुष्पवृष्टिरभूद्दिव्या वीरभद्रे गणान्विते

ထိုနေရာတွင် ဝီရဘဒြသည် သူရဲကောင်းဆန်သော တန်ခိုးအာနုဘော်များဖြင့် ဝန်းရံလျက်၊ သိဝ၏ ဂဏများနှင့်အတူ၊ နန္ဒနဥယျာဉ်မှ ဆင်းသက်လာသော နတ်ပန်းမိုးများဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို ခံရလေသည်။

Verse 66

ववुर्गंधवहाश्शीतास्सुगन्धास्सुखदाः शनैः । देवदुंदुभयो नेदुस्सममेव ततः परम्

ထို့နောက် မွှေးပျံ့သောရနံ့များကို ဆောင်ကြဉ်းပေးကာ ကြည်နူးမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သော အေးမြသော လေပြေညင်းများ တိုက်ခတ်လာသည်။ ထို့နောက်တွင် နတ်စည်တော်များသည် တပြိုင်နက်တည်း မြည်ဟည်းလာကြသည်။

Verse 67

कैलासं स ययौ वीरः कृतकार्य्यस्ततः परम् । विनाशितदृढध्वांतो भानुमानिव सत्वरम्

ထို့နောက် ထိုသူရဲကောင်းသည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြီးမြောက်သဖြင့် ကైలాసသို့ အလျင်အမြန် သွားလေ၏—ထွန်းလင်းသော နေမင်းက ထွက်ပေါ်လာသည်နှင့် အထူထပ်ဆုံး အမှောင်ကို ချက်ချင်း ဖျောက်ပစ်သကဲ့သို့။

Verse 68

कृतकार्यं वीरभद्रं दृष्ट्वा संतुष्टमा नसः । शंभुर्वीरगणाध्यक्षं चकार परमेश्वरः

တာဝန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်ခဲ့သော ဝီရဘဒ္ဒရကို မြင်၍ သမ္ဘူ—အမြတ်ဆုံး အရှင်—သည် အတွင်းစိတ်၌ ကျေနပ်နှစ်သက်ကာ သူ့ကို သူရဲကောင်း ဂဏများ၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၏။

Frequently Asked Questions

It depicts the battlefield escalation after Dakṣa’s sacrificial conflict: Vīrabhadra prepares for war, Viṣṇu sounds Pāñcajanya, the fleeing devas return, and duels erupt between Śiva’s gaṇas and the lokapālas/devas (including Nandin vs Indra).

It frames Śiva-smaraṇa as a protective and empowering act (apad-vinivāraṇa), implying that agency and victory derive from alignment with Śiva’s transcendent authority rather than from mere martial strength.

Vīrabhadra’s divine chariot and supreme weapons, Viṣṇu’s Pāñcajanya conch as a rallying signal, Indra’s vajra, and Śiva’s triśūla wielded by Nandin—each functioning as iconographic markers of cosmic jurisdiction.