Dharmaranya Khanda
Dharmaranya Mahatmya
This section is anchored in the sacred landscape associated with Vārāṇasī (Kāśī) and the named forest-region Dharmāraṇya. It presents the area as a densely sacralized tīrtha-field served by major deities (Brahmā, Viṣṇu, Maheśa), directional guardians, divine mothers, and celestial beings, thereby situating local topography within pan-Indic cosmological governance. The narrative also encodes a social-religious ecology: communities of learned brāhmaṇas, ritual performance, śrāddha offerings, and merit-transfer doctrines are tied to the place’s identity.
Adhyayas in Dharmaranya Mahatmya
40 chapters to explore.
Adhyaya 1
धर्मारण्यकथाप्रस्तावः (Prologue to the Dharmāraṇya Narrative)
ບົດທີ 1 ເປີດກອບການສະຫຼອງປູຣານະທີ່ Naimiṣa-kṣetra ເມື່ອ Śaunaka ແລະບັນດາລະສີອື່ນໆ ຕ້ອນຮັບ Sūta (Lomaharṣaṇa) ແລະຂໍເລື່ອງລາວອັນບໍລິສຸດ ເພື່ອຊຳລະບາບທີ່ສະສົມມາດົນ. Sūta ເລີ່ມດ້ວຍຄຳອະນຸໂມທະນາແລະການນະມັດສະການ ພ້ອມປະກາດຈະອະທິບາຍຜົນສູງສຸດຂອງ tīrtha ພາຍໃຕ້ພຣະກະລຸນາເທວະ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຖືກຊ້ອນເປັນຊັ້ນທີສອງ: Dharma (Yama/ Dharmarāja) ໄປຍັງສະພາຂອງ Brahmā ແລະເຫັນສະພາອັນຄອບຄຸມຈັກກະວານ ມີເທວະ, ລະສີ, ພຣະເວດ ແລະຫຼັກການທີ່ຖືກປະກອບເປັນບຸກຄົນ. Vyāsa ໄດ້ກ່າວ “Dharmāraṇya-kathā” ວ່າເປັນກະຖາອັນມີບຸນ, ກວ້າງໃຫຍ່ ແລະໃຫ້ຜົນຕໍ່ dharma-artha-kāma-mokṣa. ເມື່ອກັບສູ່ Saṃyaminī, Dharma ຕ້ອນຮັບ Nārada ຜູ້ປະຫລາດໃຈທີ່ເຫັນຍະມະມີໃຈອ່ອນໂຍນ ແລະຊື່ນບານ. ຍະມະອະທິບາຍວ່າການຟັງ Dharmāraṇya-kathā ເຮັດໃຫ້ໃຈປ່ຽນ ແລະມີອານຸພາບຊຳລະບາບ ແມ່ນແຕ່ບາບຫນັກຕາມສຳນວນຂອງຄຳພີ. ທ້າຍບົດ Nārada ໄປຍັງໂລກມະນຸດ (ສະພາຂອງ Yudhiṣṭhira) ແລະຊີ້ວ່າການບັນຍາຍຕໍ່ໄປຈະກ່ຽວກັບກຳເນີດ, ການຄຸ້ມຄອງ, ລຳດັບເວລາ, ເຫດການກ່ອນໜ້າ, ຜົນໃນອະນາຄົດ ແລະສະຖານະຂອງ tīrtha ເປັນການນຳເຂົ້າຢ່າງມີໂຄງສ້າງຕໍ່ພູມສາດສັກສິດ ແລະຈັນຍາທຳ.
Adhyaya 2
Dharmāraṇya-Māhātmya: Vārāṇasī’s Sacred Forest, Merit of Death, and Ancestral Rites
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການສັນລະເສີນອັນວິຈິດຂອງພຣະວະຍາສະຕໍ່ ກາສີ/ວາຣານາສີ ແລະແນະນຳ «ທັມມາຣັນຍະ» ເປັນປ່າສັກສິດອັນສູງສຸດໃນພູມທັດນັ້ນ. ການບັນຍາຍຍົກສະຖານະຄວາມສັກສິດໂດຍລາຍນາມຜູ້ຕິດຕາມທິບແລະກຶ່ງທິບ—ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ພຣະມະເຫສະ, ພຣະອິນທຣະ, ໂລກະປາລ/ທິກປາລ, ມາຕຣີ, ສິວະ-ສັກຕິ, ຄັນທັຣວະ ແລະ ອັບສະຣາ—ຊີ້ວ່າເປັນສະຖານທີ່ອຸດົມດ້ວຍພິທີກຳ ແລະຖືກບູຊາຢູ່ເສມອ. ຕໍ່ມາເນື້ອເລື່ອງເຂົ້າສູ່ທາງພົ້ນທຸກ: ສັດທັງຫຼາຍຕັ້ງແຕ່ແມງໄມ້ຈົນເຖິງສັດຊັ້ນສູງ ຖ້າສິ້ນຊີວິດໃນທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບມຸກຕິອັນໝັ້ນຄົງ ແລະໄປສູ່ ວິສນຸໂລກ ພ້ອມການລຳດັບຜົນບຸນແບບຟະລະສຣຸຕິ. ຍັງສອນພິທີຖວາຍ «ປິນດະ» ດ້ວຍຢະວະ, ເຂົ້າ, ງາ, ນ້ຳມັນເນີຍ, ໃບບິລວະ, ຫຍ້າດູຣວາ, ນ້ຳຕານກ້ອນ ແລະນ້ຳ ເພື່ອຊ່ວຍກູ້ສາຍບັນພະບຸລຸດຕາມຈຳນວນຊົນຊັ້ນແລະວົງສາ. ບົດນີ້ຍັງພາບປ່າທີ່ກົມກຽວ—ຕົ້ນໄມ້ ເຄືອ ນົກ ແລະຄວາມບໍ່ຢ້ານກົວແມ່ນແຕ່ລະຫວ່າງສັດທີ່ເປັນຄູ່ອະຄາດ—ເປັນຮູບພາບຂອງສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ສອດຄ່ອງກັບທັມ. ມີພຣາຫມະນະຜູ້ມີອຳນາດທັງຄຳສາບແລະພອນ ແລະຊຸມຊົນພຣາຫມະນະນັກຮຽນວິເທດທີ່ຮັກສາວິນັຍ. ທ້າຍສຸດ ຢຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງກຳເນີດ: ເມື່ອໃດ ແລະເພາະຫຍັງຈຶ່ງສ້າງທັມມາຣັນຍະ, ເຫດໃດຈຶ່ງເປັນຕີຣຖະໃນໂລກ, ແລະການຕັ້ງຖິ່ນຖານພຣາຫມະນະ (ລວມ 18,000) ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ເພື່ອປູທາງໃຫ້ການອະທິບາຍຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 3
Dharmarāja’s Tapas in Dharmāraṇya and the Devas’ Attempted Distraction (धर्मारण्ये धर्मराजतपः–देवव्याकुलता–अप्सरःप्रेषणम्)
ວະຍາສະໄດ້ນໍາເລື່ອງພູຣານະອັນກ່າວວ່າ ການໄດ້ຟັງເປັນການຊໍາລະຈິດໃຈ. ໃນຍຸກເຕຣຕາ ທໍາມະຣາຊ (ຕໍ່ມາເອີ້ນວ່າ ຢຸທິສຖິຣະ) ບໍາເພັນຕະປະສະຢ່າງຮຸນແຮງຢູ່ທໍາມາຣັນຍະເປັນເວລາຍາວນານ ຮ່າງກາຍຜອມແຫ້ງ ນິ່ງສະຫງົບ ແລະດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍລົມຫາຍໃຈອັນນ້ອຍ ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການຄວບຄຸມຕົນຢ່າງສູງ. ເທວະທັງຫຼາຍຫວັ່ນກົວອໍານາດຈາກຕະປະສະ ແລະກັງວົນວ່າຈະກະທົບຕໍ່ອິນທຣະ ຈຶ່ງໄປຫາພຣະສິວະທີ່ໄກລາສ. ພຣະພຣະຫມານໍາສະຕຸຕິຍາວ ຍົກຍ້ອງພຣະສິວະວ່າເກີນຄໍາຈໍາກັດ ເປັນແສງພາຍໃນຂອງໂຍຄີ ເປັນພື້ນຖານແຫ່ງຄຸນສາມ ແລະເປັນກາຍສາກົນທີ່ໂລກເກີດຂຶ້ນ. ພຣະສິວະປອບໃຈວ່າ ທໍາມະຣາຊບໍ່ແມ່ນພະຍຸຄຸກຄາມ ແຕ່ອິນທຣະຍັງບໍ່ສະຫງົບ ແລະເອີ້ນປຶກສາ. ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິແນະນໍາວ່າ ເທວະບໍ່ອາດຕ້ານຕະປະສະໂດຍກົງ ແລະຄວນສົ່ງອັບສະຣາ. ອິນທຣະຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ໄປທໍາມາຣັນຍະ ໃຊ້ດົນຕີ ລໍາຟ້ອນ ແລະທ່າທາງຢົ່ວຍວນເພື່ອລົບກວນສະມາທິ. ບົດເລື່ອງພາໄປສູ່ການພັນນາປ່າແລະອາສຣົມອັນອຸດົມ—ດອກໄມ້ ສຽງນົກ ແລະສັດຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງສັນຕິ. ອັບສະຣາວັດທະນີບັນເລງວີນາ ແລະຟ້ອນຢ່າງປະນີດ ເຮັດໃຫ້ຈິດຂອງທໍາມະຣາຊຫວັ່ນໄຫວຊົ່ວຄາວ. ຢຸທິສຖິຣະຈຶ່ງຖາມວ່າ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທໍາມະຈະຖືກກວນ; ວະຍາສະຈຶ່ງສອນເຕືອນວ່າ ການກະທໍາບໍ່ຮອບຄອບນໍາໄປສູ່ຄວາມຕົກຕໍ່າ ແລະກາມະເປັນກົນໄກແຫ່ງມາຍາອັນແຮງ ອາດກັດກິນຄຸນທໍາ—ຕະປະສະ ທານ ເມດຕາ ການສໍາລວມ ການສຶກສາ ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຄວາມຖ່ອມຕົນ—ຖ້າບໍ່ຮູ້ທັນ.
Adhyaya 4
Dharmāraṇya Māhātmya: Varddhanī–Dharma Dialogue, Śiva’s Boons, and the Institution of Dharmavāpī
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີຫຼາຍສຽງ ກ່ຽວກັບຕະປະສະຍາ (austerity), ຄວາມກັງວົນຂອງເທວະດາ, ແລະການທຳໃຫ້ສະຖານທີ່ເປັນສິ່ງສັກສິດ. ວະຍາສະເປີດເລື່ອງວ່າ ການຟັງເລື່ອງນີ້ຊ່ວຍລົບຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ທູດຂອງຍະມະ ໂດຍອະທິບາຍເຈດຈຳນົງທາງທຳມະຂອງ ທັມມະ/ຍະມະ. ໃນປ່າ ທັມມະ/ຍະມະພົບອັບສະຣາ ວັດທະນີ ຖາມຕົວຕົນ ແລະປະທານພອນ; ນາງເຜີຍວ່າ ອິນທຣະສົ່ງນາງມາ ເນື່ອງຈາກຢ້ານວ່າຕະປະສະຍາຂອງທັມມະຈະສັ່ນຄອນລະບຽບໂລກ. ເພາະພໍໃຈໃນຄວາມສັດຈິງແລະພັກຕິ ທັມມະຈຶ່ງໃຫ້ພອນໃຫ້ນາງມີຄວາມໝັ້ນຄົງໃນໂລກຂອງອິນທຣະ ແລະສ້າງຕີຣຖະ (tīrtha) ຕາມຊື່ນາງ ພ້ອມຂໍ້ປະຕິບັດ 5 ຄືນ ແລະກ່າວວ່າບຸນຈາກການບູຊາ/ສະດຸດສະຫຼອງທີ່ນັ້ນບໍ່ໝົດສິ້ນ. ຕໍ່ມາ ທັມມະປະຕິບັດຕະປະສະຍາຢ່າງຮຸນແຮງ ຈົນເທວະດາທັງຫຼາຍໄປຂໍໃຫ້ພຣະສິວະເຂົ້າແຊກແຊງ. ພຣະສິວະມາຮອດ ຊົມເຊີຍຕະປະສະຍາ ແລະປະທານພອນ; ທັມມະຂໍໃຫ້ດິນແດນນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນສາມໂລກວ່າ “ທັມມາຣັນຍະ” ແລະໃຫ້ມີຕີຣຖະທີ່ປະທານມຸກຕິແກ່ສັດທັງປວງ ຮວມທັງສັດບໍ່ແມ່ນມະນຸດ. ພຣະສິວະຢືນຢັນຊື່ ແລະສັນຍາການປະທັບຂອງລິງຄະ (Viśveśvara/Mahāliṅga). ຈາກນັ້ນເລື່ອງຂະຫຍາຍໄປສູ່ຄຳແນະນຳພິທີ: ອານຸພາບການລະລຶກແລະບູຊາ Dharmeśvara, ການສ້າງ Dharmavāpī, ສູດອາບນ້ຳແລະຕັຣປະນະແກ່ຍະມະ, ການຮັກສາໂລກແລະປ້ອງກັນຄວາມທຸກ, ເວລາສຣາດທະ (amāvāsyā, saṅkrānti, ຄຣາສ) ແລະຟະລະສຣຸຕິທ້າຍທີ່ຮັບຮອງບຸນສູງ ແລະການໄປສູ່ສະຖານສູງຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Adhyaya 5
सदाचार-शौच-सन्ध्या-विधि (Ethical Conduct, Purity, and Sandhyā Procedure)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາສອນທຳ ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ພຣະວຽສະ ອະທິບາຍເຖິງ sadācāra (ຄວາມປະພຶດດີ) ເປັນຮາກຖານຂອງທຳ ແລະຄວາມເຈຣິນ. ພຣະວຽສະ ຈັດລຳດັບຊັ້ນຂອງສັດ ແລະຄຸນຄ່າຕ່າງໆ ຈົນເຖິງການຍົກຍ້ອງວິຊາຂອງພຣາຫມັນ ແລະຈິດໃຈທີ່ມຸ່ງສູ່ພຣະພຣົມ (brahma-tatparatā) ເປັນສິ່ງສູງສຸດ. sadācāra ຖືກນິຍາມວ່າເປັນຮາກຂອງທຳ ທີ່ປາສຈາກຄວາມຊັງ ແລະຄວາມຍຶດຕິດ; ການປະພຶດຜິດນຳໄປສູ່ການຕຳນິຂອງສັງຄົມ ໂລກໄພ ແລະອາຍຸສັ້ນລົງ. ຕໍ່ມາເປັນວິນັຍປະຕິບັດ: ຝຶກ yama ແລະ niyama (ຄວາມຈິງ, ອະຫິງສາ, ການສຳລວມ, ຄວາມສະອາດ, ການສຶກສາ, ການອົດອາຫານ), ຊະນະສັດຕູໃນໃຈ (kāma, krodha, moha, lobha, mātsarya) ແລະສະສົມທຳທີລະນ້ອຍ. ພຣະຄຳພີເນັ້ນວ່າຄົນເກີດຄົນດຽວ ຕາຍຄົນດຽວ ແລະມີແຕ່ທຳເທົ່ານັ້ນທີ່ຕິດຕາມໄປຫຼັງຄວາມຕາຍ. ຊ່ວງທ້າຍໃຫ້ຂັ້ນຕອນລະອຽດຂອງວິນັຍປະຈຳວັນ: ລະລຶກໃນເວລາ brahma-muhūrta, ຂັບຖ່າຍໃຫ້ຫ່າງຈາກທີ່ຢູ່, ກົດການຊຳລະດ້ວຍດິນແລະນ້ຳ, ມາດຕະຖານ ācamana, ວັນທີ່ຫ້າມຂັດແຂ້ວ, ອານຸສົງຂອງການອາບນ້ຳຕອນເຊົ້າ, ແລະພິທີ sandhyā ຢ່າງເປັນລະບຽບ—prāṇāyāma, aghamarṣaṇa, Gāyatrī-japa, ຖວາຍ arghya ແດ່ພຣະສຸຣິຍະ, ຕາມດ້ວຍ tārpaṇa ແລະກິດພາຍໃນເຮືອນ. ສຸດທ້າຍຍົກຂຶ້ນເປັນນಿತ್ಯ-ທຳ ທີ່ໝັ້ນຄົງສຳລັບ dvija ຜູ້ມີວິນັຍ.
Adhyaya 6
गृहस्थधर्म-उपदेशः (Householder Dharma: pañcayajña, hospitality, and conduct codes)
ບົດນີ້ເປັນຄຳສອນທາງເຕັກນິກກ່ຽວກັບ gṛhastha-ācāra (ວິໄນແລະຈັນຍາຂອງຜູ້ຄອບຄົວ)។ ວຍາສະກ່າວວ່າ ຜູ້ຄອບຄົວແມ່ນຖານຮອງຂອງສັງຄົມແລະເສດຖະກິດພິທີກຳ; ທັງເທວະ, pitṛ (ບັນພະບຸລຸດ), ຣິສີ, ມະນຸດ ແລະສັດທັງຫຼາຍ ລ້ວນພຶງພາການອຸປະຖຳຂອງຜູ້ຄອບຄົວ. ມີອຸປະມາ “ງົວແຫ່ງເວດ” (trayi-mayī dhenu) ທີ່ມີຫົວນົມ 4 ຢ່າງ—svāhā, svadhā, vaṣaṭ, hanta—ເປັນນິມິດຂອງການຖວາຍແກ່ເທວະ, ບັນພະບຸລຸດ, ຣິສີ/ລະບຽບພິທີ, ແລະຜູ້ພຶງພາໃນມະນຸດ ເພື່ອຊີ້ວ່າການສວດເວດປະຈຳວັນກັບການຫຼ້ຽງດູແມ່ນພັນກັນແຍກບໍ່ອອກ। ຕໍ່ມາບົດນີ້ລຽງລຳດັບກິດປະຈຳວັນ: ການຊຳລະກາຍ, tarpana, ການບູຊາ, ການຖວາຍ bali ແກ່ສັດແລະສິ່ງມີຊີວິດ, ແລະ atithi-satkara (ການຕ້ອນຮັບແຂກ) ຢ່າງເປັນພິທີ. “atithi” ຖືກກຳນົດໂດຍພິເສດເປັນແຂກພຣາຫມັນ ແລະສອນໃຫ້ຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມອ່ອນນ້ອມ ບໍ່ລົບກວນ ແລະໃຫ້ອາຫານຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ຈາກນັ້ນ ຕາມຄຳຖາມຂອງຢຸດທິສຖິຣະ ບົດນີ້ອະທິບາຍຮູບແບບການແຕ່ງງານ 8 ປະເພດ (brāhma, daiva, ārṣa, prājāpatya, asura, gāndharva, rākṣasa, paiśāca) ຈັດອັນດັບຕາມຈັນຍາ ແລະເຕືອນບໍ່ໃຫ້ຊື້ຂາຍດ້ວຍຄ່າສິນສອດເຫມືອນສິນຄ້າ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ກຳນົດ pañcayajña (brahma-, pitṛ-, deva-, bhūta-, nṛ-yajña) ແລະຕຳນິການລະເລີຍ vaiśvadeva ກັບການຕ້ອນຮັບແຂກ. ຍັງລວບລວມກົດການຄວາມບໍລິສຸດ, ການສຳລວມ, anadhyāya (ເວລາຫ້າມຮຽນ), ຈັນຍາໃນຄຳເວົ້າ, ການເຄົາລົບຜູ້ເຖົ້າ, ແລະຜົນຂອງທານ; ສະຫຼຸບວ່າເປັນມາດຕະຖານທີ່ສອດຄ່ອງກັບ śruti-smṛti ສຳລັບຜູ້ຢູ່ໃນ Dharmāraṇya.
Adhyaya 7
धर्मवापी-श्राद्धमाहात्म्यं तथा पतिव्रताधर्म-नियमाः (Dharma-vāpī Śrāddha Māhātmya and the Ethical Guidelines of Pativratā-dharma)
ອັດຍາຍນີ້ປະສົມປະສານຄໍາແນະນໍາພິທີກໍາທີ່ກ່ຽວກັບຕີຣຖະ ກັບຈັນຍາບັນໃນຄອບຄົວໃນຮູບແບບສົນທະນາ. ວະຍາສະກ່າວເຖິງອານຸພາບພິເສດຂອງການເຮັດ pitṛ-tarpaṇa ແລະຖວາຍ piṇḍa ເມື່ອໄປຮອດ “ທັມມະວາປີ” ແຫຼ່ງນໍ້າອັນສັກສິດທາງທັມມະ ໂດຍກ່າວວ່າບັນພະບຸລຸດຈະພໍໃຈຍາວນານ ແລະຜົນບຸນຍັງຂະຫຍາຍໄປຫາວິນຍານຜູ້ລ່ວງລັບໃນສະພາບຫຼັງຄວາມຕາຍຫຼາຍຮູບແບບ. ຕໍ່ມາ ກ່າວເຖິງກະລິຍຸກວ່າເປັນຍຸກທີ່ສິນທໍາຫວັ່ນໄຫວ—ຄວາມໂລບ ຄວາມຮ້າຍກາດ ການນິນທາ ແລະຄວາມແຕກແຍກ—ແຕ່ຢືນຢັນວ່າການຊໍາລະຈິດໃຈຍັງເຮັດໄດ້ດ້ວຍວິໄນ: ຄວາມບໍລິສຸດໃນຄໍາເວົ້າ ຈິດ ແລະກາຍ, ອະຫິງສາ, ການສໍາລວມ, ຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ພໍ່ແມ່, ທານ ແລະຄວາມຮູ້ທັມມະ. ເມື່ອສາວນະກະຖາມເຖິງລັກສະນະຂອງແມ່ຍິງ pativratā ສູຕະຕອບເປັນບັນຊີວິໄນ: ການສໍາລວມພຶດຕິກໍາ, ຍົກຜົນປະໂຫຍດຂອງສາມີເປັນຫຼັກ, ຫຼີກລ້ຽງບ່ອນທີ່ເສຍກຽດ, ຄໍາເວົ້າແລະອາການສຸພາບ, ພ້ອມທັງຄວາມເຄົາລົບພິທີກໍາໃນເຮືອນ. ອັດຍາຍນີ້ຍັງເຕືອນເຖິງຜົນກຳຂອງການລ່ວງລະເມີດທັມມະດ້ວຍພາບການເກີດໃໝ່ທີ່ຕໍ່າຕ້ອຍ ແລະສຸດທ້າຍຍ້ຳສັນລະເສີນ śrāddha ແລະ dāna ໃນດິນແດນທັມມະ: ແມ່ນແຕ່ຂອງຖວາຍນ້ອຍໆຖ້າມີສັດທາກໍປົກປ້ອງວົງຕະກູນໄດ້, ແຕ່ຊັບທີ່ບໍ່ຊອບທັມມະນໍາມາເຮັດ śrāddha ຖືກຕໍ່ານ. ຕອນຈົບຢືນຢັນວ່າ ທັມມາຣະນະຍະ ເປັນບ່ອນສົມຫວັງສະເໝີ, ນໍາໄປສູ່ມຸກຕິສໍາລັບຍົກຄຸນຍິນ ແລະໃຫ້ຄວາມສໍາເລັດແກ່ຜູ້ສໍາເລັດທາງຈິດວິນຍານ.
Adhyaya 8
Dharmāraṇya-Prastāva: Deva-samāgama and Sṛṣṭi-Kathā (धर्मारण्यप्रस्तावः—देवसमागमः सृष्टिकथा च)
ບົດທີ 8 ເລີ່ມດ້ວຍພຣະຍຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ພຣະວະຍາສະ ເລົ່າຕໍ່ເລື່ອງທຳມາຣັນຍະ ເພາະກະຕຸ້ນຄວາມສົນໃຈ ແລະສັດທາບູຊາ. ພຣະວະຍາສະ ຊີ້ວ່ານີ້ແມ່ນຄຳເລົ່າຈາກສະກັນດະປຸຣານະ ທີ່ສະຖານຸ (ພຣະສິວະ) ເຄີຍກ່າວແກ່ພຣະສະກັນດະ ໂດຍມີອານຸພາບແຫ່ງຕີຣຖະຫຼາຍສະຖານ ແລະຊ່ວຍຂັດຂວາງອຸປະສັກ. ສະຖານທີ່ຍ້າຍໄປກາຍລາສະ ພຣະສິວະຖືກພັນນາດ້ວຍລັກສະນະ—ຫ້າໜ້າ ສິບແຂນ ສາມຕາ ຖືຕຣິສູນ ມີກະໂຫຼກ ແລະຄະຖວາງຄະ—ມີຄະນະບໍລິວານ ແລະຖືກສັນລະເສີນໂດຍລະສີ ແລະນັກດົນຕີສະຫວັນ. ພຣະສະກັນດະກ່າວວ່າ ເທວະ ແລະອົງທິບສູງຫຼາຍອົງ ກຳລັງຄອຍພົບພຣະສິວະຢູ່ໜ້າປະຕູ; ພຣະສິວະລຸກຂຶ້ນຈະເດີນທາງ ແລະພຣະສະກັນດະຖາມເຫດຜົນອັນຮີບດ່ວນ. ພຣະສິວະຕອບວ່າຈະໄປທຳມາຣັນຍະພ້ອມເທວະ ແລະຮຽບຮຽງຄຳສອນເລື່ອງການກຳເນີດໂລກ: ພຣະພຣະຫມັນເດີມໃນຍຸກປຣະລະຍະ, ການເກີດຂອງມະຫາຕັດຕະວະ, ລີລາຂອງພຣະວິສະນຸໃນນ້ຳ, ຕົ້ນໄຊ ແລະຮູບເດັກນ້ອຍນອນເທິງໃບໄມ້, ພຣະພຣະຫມາເກີດຈາກດອກບົວທີ່ສະດືອພຣະວິສະນຸ ແລະໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງໃຫ້ສ້າງຈັກກະວານ ພ້ອມໂລກ ແລະສັດທັງຫຼາຍ (ຮວມການແບ່ງຢົນິ). ຕໍ່ມາເລົ່າລຳດັບວົງສາ—ບຸດເກີດຈາກໃຈຂອງພຣະພຣະຫມາ, ກັດຊະຍະປະ ແລະພຣະມະເຫສີ, ອາທິຕະຍະ—ພ້ອມອະທິບາຍນາມ “ທຳມາຣັນຍະ” ຈາກບົດບາດຂອງທຳມະ. ບົດຈົບດ້ວຍການຊຸມນຸມຂອງເທວະ, ສິດທະ, ຄັນທະວະ, ນາກ, ດາວເຄາະ ແລະອື່ນໆ; ພຣະພຣະຫມາເຂົ້າໄປວາຍກຸນຖະ ສັນລະເສີນພຣະວິສະນຸ ແລະພຣະອົງປາກົດໃນຮູບອັນສົງ່າ ເຊື່ອມຄຳສອນການກຳເນີດໂລກ ກັບພູມສັກສິດ ແລະພຣະດຳລັດເທວະ.
Adhyaya 9
धर्मारण्ये देवसमागमः तथा ऋष्याश्रमस्थापनम् (Divine Assembly in Dharmāraṇya and the Establishment of Ṛṣi-Āśramas)
ບົດທີ 9 ຖືກຈັດຮູບແບບເປັນການເລົ່າຜ່ານບົດສົນທະນາ. ວະຍາສະເປີດເລື່ອງກຸສົນອັນມີອານຸພາບ ໃນນັ້ນ ພຣະວິສນຸຖາມເຖິງການມາຮອດຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍ. ພຣະພຣະຫມາອະທິບາຍວ່າ ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວໃນສາມໂລກ ແລະ ຈຸດປະສົງຄືມາເບິ່ງຕີຣຖະເກົ່າແກ່ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳມະ. ພຣະວິສນຸຍອມຮັບ ແລະ ເດີນທາງຢ່າງວ່ອງໄວໂດຍຂີ່ຄຣຸດາ ໂດຍມີເທວະຕາຕິດຕາມ. ເມື່ອຮອດທຳມະຣັນຍະ ທ່ານທຳມະຣາຊ (ຍະມະ) ຕ້ອນຮັບຄະນະເທວະດ້ວຍພິທີຮັບແຂກອັນສົມພຣະກຽດ ແລະ ບູຊາແບບເຈາະຈົງແຕ່ລະພຣະອົງ. ທ່ານຍະມະສັນລະເສີນພຣະວິສນຸ ແລະ ກ່າວວ່າ ຄວາມເປັນຕີຣຖະຂອງເຂດນີ້ເກີດຈາກພຣະກະລຸນາ ແລະ ການບູຊາທີ່ເຮັດໃຫ້ເທວະພໍໃຈ. ພຣະວິສນຸປະທານພອນ; ຍະມະຂໍໃຫ້ສ້າງອາສຣົມຂອງຣິສີຫຼາຍໆ ໃນທຳມະຣັນຍະ ເພື່ອປ້ອງກັນການລົບກວນຕີຣຖະ ແລະ ໃຫ້ສຽງສະຫວັນຂອງການສວດເວດ ແລະ ຍັດຍະຈັດຂຶ້ນບໍ່ຂາດ. ພຣະວິສນຸສະແດງຮູບອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະ ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກເທວະ ຈຶ່ງຈັດຕັ້ງບຣາຫມະນ-ຣິສີຜູ້ຮູ້ຫຼາຍຄົນ ພ້ອມລາຍຊື່ໂຄດຣະ (gotra) ແລະ ປຣະວະຣະ (pravara) ຢ່າງລະອຽດ ພ້ອມສາຍສະກຸນ ແລະ ຕຳແໜ່ງທີ່ເໝາະສົມ. ຕໍ່ມາ ຍຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງຕົ້ນກຳເນີດ ຊື່ ແລະ ທີ່ຕັ້ງຂອງກຸ່ມທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງ ແລະ ການລາຍຊື່ລະອຽດກໍດຳເນີນຕໍ່. ບາງວັກຍັງກ່າວເຖິງນາມພຣະເທວີ ແລະ ການທີ່ພຣະພຣະຫມາເອີ້ນກາມະເທນຸ ເພື່ອຫຼ້ຽງດູລະບຽບສັກສິດໃຫ້ຍືນຍົງ.
Adhyaya 10
Kāmadhenū’s Creation of Attendants and the Regulation of Saṃskāras in Dharmāraṇya (कामधेन्वनुचर-निर्माण तथा संस्कारानुशासन)
ວະຍາສໄດ້ເລົ່າໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງເຫດການໃນທັມມາຣັນຍະ ທີ່ວາງລະບົບການຮັບໃຊ້ເພື່ອຊີວິດພິທີກຳ. ຕາມການຊີ້ນຳຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ເຊີນກາມະເທນູໃຫ້ສ້າງຜູ້ຕິດຕາມ/ຜູ້ຊ່ວຍ ແບ່ງເປັນຄູ່ໆ ສຳລັບນັກພິທີແຕ່ລະຄົນ ເກີດເປັນຊຸມຊົນໃຫຍ່ມີວິໄນ ມີເຄື່ອງໝາຍສັກສິດເຊັ່ນ ຊິຄາ ແລະ ຍັດຍະໂນປະວີຕ ພ້ອມຄວາມຮູ້ຄຳພີ ແລະ ຄວາມປະພຶດຖືກທຳ. ເທວະດາກຳນົດໃຫ້ຈັດຫາຂອງໃຊ້ປະຈຳວັນສຳລັບພິທີ (ໄມ້ສະມິດ, ດອກໄມ້, ຄຸຊາ ແລະອື່ນໆ) ແລະໃຫ້ພິທີສຳສະກາຣະສຳຄັນເຊັ່ນ ນາມະກະຣະນະ, ອັນນະປຣາຊະນະ, ຈູດາກະຣະນະ/ໂກນຜົມ, ອຸປະນະຍະນະ ເຮັດໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກຜູ້ຕິດຕາມ. ຜູ້ຝ່າຝືນຈະປະສົບໄພພິບັດ ໂລກໄພຊ້ຳໆ ແລະການເສຍໜ້າໃນສັງຄົມ. ບົດນີ້ຍັງສັນລະເສີນກາມະເທນູເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດຮວມ ມີພຣະເທວະດາຫຼາຍພຣະອົງ ແລະ ຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ. ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະຖາມເລື່ອງການແຕ່ງງານ ແລະລູກຫຼານ ວະຍາສເລົ່າວ່າ ທູດຂອງພຣະສິວະໄປຂໍລູກສາວຈາກວິສວາວະສຸ; ຖືກປະຕິເສດຈຶ່ງເກີດການລະດົມອຳນາດຂອງພຣະສິວະ ແລະສຸດທ້າຍກະສັດຄັນທະຣະວະຍອມມອບສາວນ້ອຍ. ຜູ້ຕິດຕາມຖວາຍອາຊະຍະ-ພາກະຕາມແບບເວດ ແລະວາງແບບຢ່າງພິທີແຕ່ງງານແບບຄັນທະຣະວະ. ທ້າຍສຸດ ທັມມາຣັນຍະຕັ້ງຖິ່ນຖານຢ່າງມັ່ນຄົງ ການຈະປະ ແລະ ຍັດຍະດຳເນີນຕໍ່ໄປ ໂດຍມີຜູ້ຕິດຕາມ ແລະພັນລະຍາຂອງເຂົາເຈົ້າຊ່ວຍຫຼຽວລ້ຽງທັງດ້ານເຮືອນ ແລະພິທີກຳ ເປັນແບບຢ່າງຂອງທັມມະທີ່ຝັງຢູ່ກັບສະຖານທີ່.
Adhyaya 11
Lolajihva-vadhaḥ and the Naming of Satya Mandira (लोलजिह्ववधः सत्यमन्दिरनामकरणं च)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະວະຍາສ ແລະ ພຣະຍຸທິສຖິຣະ. ພຣະຍຸທິສຖິຣະຂໍໃຫ້ເລົ່າຕໍ່ ໂດຍກ່າວວ່າ “ນ້ຳອະມຣິຕ” ແຫ່ງພຣະວາຈາຂອງພຣະວະຍາສ ບໍ່ເຄີຍເຮັດໃຫ້ອິ່ມ. ພຣະວະຍາສເລົ່າເຖິງວິກິດໃນຍຸກທ້າຍ: ຣາກສະສາຈອມອຳນາດ ລໍລະຊິຫວະ ເກີດຂຶ້ນ ກໍ່ຄວາມຫວາດກົວໃນສາມໂລກ ແລ້ວມາຮອດ ທັມມາຣັນຍະ ພິຊິດເຂດແດນ ແລະເຜົາທຳລາຍຖິ່ນຖານອັນງາມແລະສັກສິດ ຈົນພຣາຫມະນະຕ້ອງຫນີໄປ. ເພື່ອປົກປ້ອງພຣາຫມະນະ ບັນດາເທວີຈຳນວນຫຼາຍ ນຳໂດຍ ສຣີມາຕາ ປາກົດຕົວດັ່ງກອງທັບ ຖືອາວຸດທິບຫຼາຍຢ່າງ: ຕຣິສູລ, ສັງຂ–ຈັກຣ–ຄະດາ, ປາສ–ອັງກຸສ, ຂັດຄະ, ປະຣາສຸ ແລະອື່ນໆ ເພື່ອທຳລາຍຣາກສະສາ. ສຽງຄຳຮ້ອງຂອງລໍລະຊິຫວະ ສັ່ນສະເທືອນທິດທັງປວງແລະທະເລ; ພຣະອິນທຣະ (ວາສະວະ) ຈຶ່ງສົ່ງ ນະລະກູບະຣະ ໄປສືບຂ່າວ ແລະໄດ້ຮັບລາຍງານການຮົບກັບຄືນ. ພຣະອິນທຣະແຈ້ງໃຫ້ ພຣະວິສນຸ ຊາບ; ພຣະວິສນຸ (ໃນນິທານນີ້ກ່າວວ່າລົງມາຈາກ ສັດຍະໂລກ) ປ່ອຍ ສຸດັຣຊະນະຈັກຣ ໃຫ້ລໍລະຊິຫວະໝົດກຳລັງ ແລ້ວຣາກສະສາຖືກສັງຫານທ່າມກາງການຈູ່ໂຈມຂອງເທວີທັງຫຼາຍ. ເທວະ ແລະ ຄັນທະຣະວະ ສັນລະເສີນພຣະວິສນຸ; ພຣະອົງຖາມເຖິງພຣາຫມະນະທີ່ພັດພາກ ແລະໃຫ້ຄວາມອຸ່ນໃຈວ່າ ຣາກສະສາຖືກທຳລາຍໂດຍຈັກຣຂອງ ວາສຸເທວະ. ພຣາຫມະນະກັບຄືນມາພ້ອມຄອບຄົວ ແລະຟື້ນຟູຕະປະ, ຍັດຍະ, ແລະການສຶກສາ. ຖິ່ນຖານທີ່ຟື້ນຄືນໄດ້ຮັບນາມຕາມຍຸກ: ໃນ ກຣິຕະຍຸກ ເອີ້ນ ທັມມາຣັນຍະ; ໃນ ເຕຣຕາຍຸກ ມີຊື່ສຽງວ່າ ສັດຍະມັນດິຣ—ຢືນຢັນວ່າທັມມະດຳລົງຢູ່ໄດ້ໂດຍພຣະຄຸ້ມຄອງ ແລະການຟື້ນຟູຊຸມຊົນ.
Adhyaya 12
गणेशोत्पत्तिः एवं धर्मारण्ये प्रतिष्ठा (Gaṇeśa’s Origin and Installation in Dharmāraṇya)
ວະຍາສະເລົ່າໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງການສັກສິດປົກປ້ອງຖິ່ນຖານທີ່ເອີ້ນວ່າ «ສັດຍະມັນດິຣ». ພື້ນທີ່ຖືກຈັດລະບຽບດ້ວຍກຳແພງລ້ອມ (ປຣາກາຣ) ປະດັບທຸງທິວ, ມີຖານກາງ (ປີຖະ) ໃນເຂດທີ່ກ່ຽວກັບພຣາຫມະນະ ແລະມີປະຕູສີ່ດ້ານ (ປຣະໂຕລີ) ທີ່ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ຈາກນັ້ນກຳນົດຜູ້ພິທັກທິດ: ທິດຕາເວັນອອກແມ່ນ ທັມເມສະວະຣະ, ທິດໃຕ້ແມ່ນ ຄະນະນາຍະກະ (ຄະເນຊະ), ທິດຕາເວັນຕົກແມ່ນ ພານຸ (ພຣະອາທິດ), ແລະທິດເໜືອແມ່ນ ສະວະຍັມພູ, ເປັນແຜນທີ່ແຫ່ງການຄຸ້ມຄອງທາງເທວະວິທະຍາ. ຕໍ່ມາເລົ່າຕຳນານກຳເນີດຄະເນຊະ: ພາຣະວະຕີປັ້ນຮູບຈາກສານທີ່ໄດ້ຈາກການຊຳລະກາຍ ແລ້ວໃຫ້ຊີວິດ ແລະແຕ່ງຕັ້ງເປັນຍາມປະຕູ. ເມື່ອມະຫາເທວະຖືກຂັດຂວາງ ຈຶ່ງເກີດການຕໍ່ສູ້ ແລະຖືກຕັດຫົວ. ເພື່ອບັນເທົາຄວາມໂສກຂອງພາຣະວະຕີ ມະຫາເທວະຟື້ນຄືນດ້ວຍຫົວຊ້າງ (ຄະຊະ-ສິຣະ) ແລະຕັ້ງນາມວ່າ «ຄະຊານະນະ». ເທວະ ແລະລິສີສັນລະເສີນ ແລະຄະເນຊະປະທານພອນວ່າຈະຢູ່ທີ່ທັມມາຣັນຍະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງຕະຫຼອດໄປ ຊ່ວຍກຳຈັດອຸປະສັກ ແລະໃຫ້ສຸກສະຫວັດດີ ພ້ອມທັງໄດ້ຮັບການບູຊາກ່ອນໃນພິທີແຕ່ງງານ ງານບຸນ ແລະຍັດຍະພິທີ.
Adhyaya 13
रविक्षेत्रे संज्ञातपः, अश्विनौ-उत्पत्तिः, रविकुण्ड-माहात्म्यं च (Saṃjñā’s austerity in Ravikṣetra, the birth of the Aśvins, and the Māhātmya of Ravikuṇḍa)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ເມື່ອພຣະຍຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ພຣະວະຍາສະ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດຂອງຝາແຝດອັສວິນ (ນາສັດຍະ ແລະ ດັສຣະ) ແລະການປາກົດຂອງພຣະອາທິດໃນໂລກ. ພຣະວະຍາສະເລົ່າເລື່ອງ ສັມຍາ–ສູຣຍະ: ສັມຍາທົນຄວາມຮຸ່ງໂຮງຂອງສູຣຍະບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງຈາກໄປ ໂດຍຕັ້ງ ຈາຍາ (Chāyā) ເປັນຜູ້ແທນ ແລະກຳຊັບໃຫ້ຮັກສາຈັນຍາຄອບຄົວ ພ້ອມປິດບັງຄວາມຈິງ. ຈາກຄວາມຕຶງຕັນໃນຄອບຄົວ ເກີດມີ ຍະມະ ແລະ ຍະມຸນາ; ຕໍ່ມາ ຄວາມຂັດແຍ້ງທີ່ກ່ຽວກັບຍະມະ ທຳໃຫ້ຕົວຕົນຂອງຈາຍາຖືກເປີດເຜີຍ. ສູຣຍະອອກຕາມຫາສັມຍາ ແລະພົບນາງກຳລັງບຳເນັດຕະປະຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນ ທັມມາຣັນຍະ ໃນຮູບແມ່ມ້າ (vaḍavā). ດ້ວຍລັກສະນະການຮ່ວມສຳພັນອັນພິເສດທີ່ເກືອບກັບບ່ອນດັງໃນເລື່ອງ ຝາແຝດນາສັດຍະ ແລະ ດັສຣະ ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ຣະວິກຸນດະ ປາກົດ ແລະມີຟະລະສຣຸຕິກ່າວຖຶງອານຸພົນຂອງການອາບນ້ຳ, ການຖວາຍບູຊາ, ພິທີບັນພະບຸລຸດ, ແລະການນະມັດສະການ ບະກຸລາຣກະ (Bakulārka). ສັນຍາເຖິງການຊຳລະບາບ, ສຸຂະພາບ, ການຄຸ້ມຄອງ, ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຜົນບຸນພິທີທີ່ເພີ່ມພູນ ໂດຍເນັ້ນເວລາສຳຄັນເຊັ່ນ ສັບຕະມີ, ວັນອາທິດ, ຄຣາສ, ສັງກຣານຕິ, ວະຍະຕີປາຕະ, ແລະ ວາຍທຣິຕິ.
Adhyaya 14
Hayagrīva-hetu-nirūpaṇa (The Causal Account of Viṣṇu as Hayagrīva) | हयग्रीवहेतुनिरूपणम्
ບົດນີ້ເປັນການສອບຖາມ–ຕອບຂອງຫຼາຍສຽງໃນທາງເທວະວິທະຍາ. ຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍຕາມລໍາດັບວ່າ ພຣະວິສນຸ ໄດ້ບໍາເນັດຕະປະສະ (ຕະປັດ/ສະມາທິ) ຢູ່ທີ່ ທັມມາຣັນຍະ ເມື່ອໃດ ແລະ ຢ່າງໃດ. ຕໍ່ມາ ສະກັນດະ ຖາມ ພຣະອີສະວະຣະ (ຣຸທຣະ/ສິວະ) ວ່າ ເປັນຫຍັງພຣະເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວສັບພະສິ່ງ ເຫນືອສາມຄຸນ ແລະເປັນຜູ້ສ້າງ–ຮັກສາ–ທໍາລາຍ ຈຶ່ງຮັບຮູບ “ອັດສະວະມຸຂ” (ຫົວມ້າ) ໂດຍລະບຸວ່າແມ່ນ ຫະຍະກຣີວ/ກຣິສນະ. ມີການລຽນລໍາດັບພຣະກິດຂອງອະວະຕາຣະຫຼາຍປະການ ເພື່ອຊູ້ຄືນທັມມະ: ວະຣາຫະຍົກແຜ່ນດິນ, ນະຣະສິງຫະປົກປ້ອງປຣະຫລາດ, ວາມະນະກ້າວຍ່າງຄອບຄຸມຈັກກະວານ, ປະຣະສຸຣາມະທໍາລາຍວົງກະສັດ, ຣາມະສົງຄາມ, ກຣິສນະປາບສັດຕູຫຼາຍຕົວ ແລະ ຂອບເຂດອະນາຄົດຂອງ ກັນລະກິ. ທັງໝົດນີ້ຊີ້ວ່າ ອໍານາດສູງສຸດອົງດຽວ ປາກົດເປັນຮູບຫຼາຍເພື່ອຟື້ນຟູທັມມະ. ຣຸທຣະໃຫ້ເຫດປັດໃຈ: ເທວະທັງຫຼາຍກໍາລັງຈັດຢັດຍະ ແຕ່ຊອກຫາພຣະວິສນຸບໍ່ພົບ ເພາະພຣະອົງຢູ່ໃນສະພາບ ໂຢກາຣູດ ແລະ ດຽນະສະຖະ. ພວກເຂົາໄປຫາ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ແລະໃຊ້ “ວາມຣະຍະ” (ມົດ/ຜູ້ກ່ຽວກັບວັລມີກ) ໃຫ້ກັດກິນສາຍຄັນທະນູ (ກຸນ) ເພື່ອປຸກພຣະອົງ; ມີການລັງເລວ່າບໍ່ຄວນທໍາລາຍສະມາທິ ແລະຈຶ່ງຕົກລົງໃຫ້ສ່ວນແຫ່ງຢັດຍະແກ່ພວກນັ້ນ. ເມື່ອສາຍຄັນທະນູຂາດ ເກີດເຫດອັດສະຈັນ: ການດີດຂອງຄັນທະນູເຮັດໃຫ້ຫົວໜຶ່ງຖືກຕັດ ແລະລອຍຂຶ້ນສູ່ຟ້າ ຈົນເທວະທັງຫຼາຍຕົກໃຈ ແລະອອກຕາມຫາ—ເປັນພື້ນຖານໃຫ້ອະທິບາຍອົງຫະຍະກຣີວ ແລະກົນໄກການປາກົດຮູບຂອງພຣະເຈົ້າຜ່ານສະມາທິໂຢກ ແລະເຫດປັດໃນຈັກກະວານ.
Adhyaya 15
हयग्रीवोत्पत्तिः तथा धर्मारण्यतीर्थमाहात्म्यम् (Hayagrīva’s Manifestation and the Māhātmya of Dharmāraṇya Tīrthas)
ອັດຍາຍນີ້ດຳເນີນເປັນສອງຕອນທີ່ເຊື່ອມກັນ. ຕອນທຳອິດເລົ່າວິກິດທິບ: ພວກເທວະບໍ່ສາມາດຊອກຫາ «ສີຣະ» (śiras) ຫຼືຫົວໄດ້ ແລະ ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງມອບໝາຍໃຫ້ ວິສະວະກະມັນ (Viśvakarman) ສ້າງຮູບອັນເໝາະສົມສຳລັບເທວະຜູ້ເກື່ອນໄຫວການສຳເລັດພິທີຍັດຍະ. ໃນຕອນລົດພຣະອາທິດ ຫົວມ້າໄດ້ປາກົດ ແລະ ຖືກຕິດຕໍ່ກັບ ພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ເກີດເປັນຮູບ «ຫຍະກຣີວ» (Hayagrīva)។ ພວກເທວະຖວາຍສະຕຸຕິ ຍົກຍ້ອງພຣະອົງເປັນ ໂອມກາຣ, ຍັດຍະ, ເວລາ, ຄຸນະ ແລະ ເທວະທາດ; ຈາກນັ້ນ ພຣະວິສນຸປະທານພອນ ແລະ ຢືນຢັນວ່າຮູບນີ້ເປັນມົງຄຸນ ຄວນແກ່ການບູຊາ. ຕອນທີສອງໃຫ້ຄຳອະທິບາຍຕາມບົດສົນທະນາ ວະຍາສະ–ຢຸທິສຖິຣ: ຄວາມທະນົງຕົນຂອງພຣະພຣະຫມາໃນສະພາ ນຳໄປສູ່ຜົນຄ້າຍຄຳສາບກ່ຽວກັບຫົວຂອງພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະວິສນຸໄດ້ປະຕິບັດຕະປັສຢາໃນ ທັມມາຣະນະ (Dharmāraṇya)។ ຕໍ່ມາ ທັມມາຣະນະຖືກປະກາດເປັນກະເສດຣະອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ມຸກເຕສະ/ໂມກເສສະວະຣ ແລະ ຕີຣຖະຕ່າງໆ (ໂດຍສະເພາະ ເທວະສະຣະສ/ເທວະຄາຕາ) ຖືກສັນລະເສີນ. ການອາບນ້ຳ, ບູຊາ (ໂດຍສະເພາະໃນເດືອນກາຣຕິກ ເມື່ອມີ Kṛttikā-yoga), ຕັຣປະນ/ສຣາດທະ, ຈະປະ, ແລະ ທານ ຖືກກຳນົດ; ຜົນຄື ລ້າງບາບ, ຍົກສົ່ງບັນພະບຸລຸດ, ອາຍຸຍືນ, ສຸຂະພາບດີ, ວົງສານຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ໄດ້ເຖິງໂລກສູງກວ່າ.
Adhyaya 16
Śakti-Sthāpana in Dharmāraṇya: Directional Guardianship, Sacred Lake, and Akṣaya Merit (अध्याय १६)
ອັດຍາຍ 16 ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ວະຍາສະ ວ່າດ້ວຍຫຼັກທຳແລະພະທຳ. ຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ລາຍງານເປັນບັນຊີກ່ຽວກັບ «ສັກຕິ» ຜູ້ປົກປ້ອງຫຼາຍຮູບແບບທີ່ຖືກສະຖາປະນາໃນ ທັມມາຣັນຍະ ເພື່ອລົບລ້າງຄວາມຢ້ານກົວຈາກ ຣາກສະສະ, ໄດຕະ, ຢັກສະ ແລະສັດຮົ່ມຮວນອື່ນໆ ພ້ອມຖາມຊື່ແລະທີ່ຕັ້ງຂອງພວກນາງ. ວະຍາສະ ຕອບວ່າ ອຳນາດເຫຼົ່ານີ້ຖືກສະຖາປະນາໂດຍອຳນາດເທວະ ແລະຈັດວາງຕາມສີ່ທິດເພື່ອປົກປ້ອງດວິຈະ ແລະຊຸມຊົນໂດຍລວມ. ບົດນີ້ລຽນລຳດັບຮູບນາມເທວີຫຼາຍພະນາມ ເຊັ່ນ Śrīmātā, Śāntā, Sāvitrī, Gātrāyī, Chatrājā, Ānandā ພ້ອມພາບລັກສະນະການຮົບ (ອາວຸດ ແລະພາຫະນະເຊັ່ນ ກະຣຸດ ແລະສິງ) ໂດຍວາງໃຫ້ເປັນຜູ້ພິທັກສະຖານທີ່ ແລະລະບຽບພິທີ. ຍັງມີພູມສາດພິທີກຳ: ມີທະເລສາບສັກສິດຢູ່ຕໍ່ໜ້າບ່ອນຂອງ Chatrājā ທີ່ກ່າວວ່າ snāna, tarpaṇa, piṇḍadāna ຈະເກີດຜົນເປັນອັກສະຍະ (ບໍ່ໝົດ). ຕໍ່ມາຈຶ່ງຂະຫຍາຍໄປສູ່ທິດສະດີບຸນ ແລະຄຳຮັບຮອງທາງຈິດ–ຊີວິດ: ລົບລ້າງໂລກໄພ ແລະສັດຕູ, ເພີ່ມພູນຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຊະນະ, ພ້ອມຍົກຍ້ອງ Ānandā ເປັນສັກຕິສາຕວິກະ ທີ່ການບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາທີ່ກຳນົດ ໃຫ້ຜົນຍືນຍາວ ໜຸນສົ່ງການຮຽນຮູ້ ແລະສຸຂະພາບດີ.
Adhyaya 17
Śrīmātā-Kulamātā-Stuti and Pūjāvidhi (Protective Śakti Discourse)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາບັນຍາຍແລະຄໍາສັ່ງສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະວະຍາສະ ຕໍ່ກະສັດຜູ້ໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບເທວີຜູ້ມີອໍານາດທີ່ປະດິດຢູ່ທິດໃຕ້ ເປັນພະລັງ śakti ຄຸ້ມຄອງວົງຕະກູນແລະຖິ່ນຖານ. ເທວີນີ້ຖືກເອີ້ນດ້ວຍນາມຫຼາຍຢ່າງ: Śāntā Devī, Śrīmātā, Kulamātā, Sthānamātā ແລະຖືກພັນລະນາດ້ວຍລັກສະນະຮູບພາບ—ມີຫຼາຍພະຫັດ ຖື ghaṇṭā, triśūla, akṣamālā, kamaṇḍalu ມີພາຫະນະເປັນສັດ ແລະສີເຄື່ອງນຸ່ງດໍາ-ແດງ; ພ້ອມທັງການຊີ້ວ່າພົວພັນກັບການປະດິດຂອງ Viṣṇu, ການທໍາລາຍໄດຕະຍະ ແລະເປັນ Sarasvatī-rūpa ຢ່າງຊັດເຈນ. ຕໍ່ມາໄດ້ກໍານົດພິທີບູຊາ: ຖວາຍດອກໄມ້ ນ້ໍາຫອມ/ຄວັນຫອມ (ກາມຟໍ, ອາກາຣຸ, ຈັນທະນ໌) ໄຟປະທີບ ແລະທູບ; ອາຫານນິເວດນະເຊັ່ນ ເຂົ້າເມັດ ຂອງຫວານ payasa ແລະ modaka. ຍັງເນັ້ນໃຫ້ລ້ຽງພຣາຫມະນະ ແລະກຸມາຣີ ແລະຕ້ອງຖວາຍນິເວດນະໃຫ້ຖືກຕ້ອງກ່ອນເລີ່ມກິດມົງຄຸນໃດໆ. ຜົນອານິສົງສ໌ຖືກກ່າວວ່າ ນໍາໄປສູ່ຊະນະໃນສົງຄາມແລະການແຂ່ງຂັນ ກໍາຈັດອຸປະສັກ ສໍາເລັດໃນພິທີ (ແຕ່ງງານ, upanayana, sīmanta) ໄດ້ຮັບຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ປັນຍາ ລູກຫຼານ ແລະທ້າຍສຸດໄດ້ສະຖານະສູງຫຼັງຄວາມຕາຍ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງ Sarasvatī. ອັດຍາຍນີ້ຈຶ່ງປະສານຮູບພາບສັນຍາລັກ ວິທີກຳພິທີ ແລະຫຼັກທໍາ ເພື່ອເລີ່ມການກະທໍາພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງເທວີ.
Adhyaya 18
Karṇāṭaka-Dānava-Vadhaḥ — The Slaying of Karṇāṭaka and the Institution of Śrīmātā Worship
ອັດທະຍາຍນີ້ສານຕໍ່ເລື່ອງສອງກອບ: (1) ຣຸດຣະເລົ່າໃຫ້ສະກັນດະຟັງເຖິງເຫດການເກົ່າໃນທຳມາຣັນຍະ ເມື່ອອະສຸຣ ກັນນາຕະກະ ສ້າງອຸປະສັກບໍ່ຢຸດ ໂດຍພິເສດກໍ່ກວນຄູ່ຜົວເມຍ ແລະທຳລາຍວິໄນແຫ່ງເວດ; ຈົນກະທັ້ງ ສຣີມາຕາ ປາກົດໃນຮູບ ມາຕັງກີ/ພູວະເນສະວະຣີ ແລະທຳລາຍມັນ. (2) ວະຍາສະຕອບຄຳຖາມຂອງຢຸທິສຖິຣະ ໂດຍອະທິບາຍລັກສະນະຂອງກັນນາຕະກະ ຄວາມຮຸນແຮງຕໍ່ເວດ ແລະການຕອບສະໜອງທາງພິທີຂອງພຣາຫມະນະ ແລະຊຸມຊົນ (ລວມທັງພໍ່ຄ້າ)។ ບົດນີ້ກ່າວເຖິງພິທີບູຊາຢ່າງປະສານກັນ: ອາບນ້ຳດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະ, ນ້ຳຫອມ (ກັນໂທດະກະ), ທູບ-ປະທີບ, ນະໄວເທຍ ແລະເຄື່ອງບູຊາຫຼາກຫຼາຍ ເຊັ່ນ ຂອງນົມ, ຂອງຫວານ, ເຂົ້າເມັດ, ໂຄມໄຟ ແລະອາຫານງານບຸນ. ສຣີມາຕາປາກົດ ປະທານການຄຸ້ມຄອງ ແລະສະແດງຮູບສົງຄາມອັນດຸດັນ ມີຫຼາຍແຂນ ຖືອາວຸດ 18 ປະເພດ. ການຮົບເກີດຂຶ້ນຢ່າງດຸເດືອດ ອະສຸຣໃຊ້ກົນລວງແລະອາວຸດ ແຕ່ເທວີໃຊ້ພະລັງທິບຍະຜູກມັດ ແລະປະຫານຢ່າງຂາດຂັ້ນ ຈົນກັນນາຕະກະພ່າຍແພ້. ທ້າຍບົດໃຫ້ຄຳຊີ້ນຳ: ຄວນບູຊາສຣີມາຕາໃນຕອນເລີ່ມພິທີມົງຄຸນ ໂດຍພິເສດພິທີແຕ່ງງານ ເພື່ອປ້ອງກັນວິຄະນະ. ຜົນບຸນຖືກລະບຸຊັດ: ຜູ້ບໍ່ມີລູກໄດ້ລູກ, ຜູ້ທຸກຍາກໄດ້ຊັບ, ໄດ້ອາຍຸຍືນແລະສຸຂະພາບ ໂດຍຜູກພັນກັບການບູຊາຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ.
Adhyaya 19
इन्द्रतीर्थ-माहात्म्य एवं इन्द्रेश्वरलिङ्गप्रादुर्भावः (Indra Tīrtha Māhātmya and the Manifestation of the Indreśvara Liṅga)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ວະຍາສະ ແລະ ຢຸທິສຖິຣະ. ວະຍາສະກ່າວເຖິງອານຸພາບການຊໍາລະບາບດ້ວຍການອາບນ້ໍາທີ່ ອິນທຣະສາຣະ ແລະການໄດ້ເຫັນ/ບູຊາ ພຣະສິວະ ອິນເທຣສວະຣະ ໂດຍກ່າວວ່າບາບທີ່ສະສົມມາດົນນານຈະຖືກລ້າງອອກ. ຢຸທິສຖິຣະຂໍຮູ້ຕົ້ນເຫດ ຈຶ່ງເກີດການເລົ່າເຖິງການບໍາເພັນຕະປະສະຢ່າງຮຸນແຮງຂອງອິນທຣະທາງທິດເໜືອ ເພື່ອລົບລ້າງມົນທິນຈາກການສັງຫານ ວຣິຕຣະ ອັນຄ້າຍບາບພຣະຫມັນຫັດຍາ. ພຣະສິວະປາກົດໃນຮູບອັນນ່າກະຫຼັງ ແລະຮັບຮອງວ່າໃນ ທັມມາຣັນຍະ ມົນທິນເຊັ່ນນັ້ນບໍ່ຢູ່ຕິດ ພ້ອມຊີ້ນໍາໃຫ້ເຂົ້າໄປອາບນ້ໍາ. ອິນທຣະຂໍໃຫ້ພຣະອົງຖືກສະຖາປະນາໃນນາມຂອງຕົນ; ພຣະສິວະຈຶ່ງເຜີຍລິງຄະອັນທໍາລາຍບາບ ເກີດຈາກອໍານາດໂຍຄະ ແລະກ່ຽວພັນກັບນິມິດ “ເຕົ່າ” ແລ້ວປະທັບຢູ່ເປັນ ອິນເທຣສວະຣະ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ອັດຍາຍຍັງລຽງລໍາດັບຜົນບຸນ: ບູຊາປະຈໍາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ; ວັດຕະປະຕິບັດພິເສດໃນວັນ ອັດຖະມີ ແລະ ຈະຕຸຣທະສີ ເດືອນມາຄະ; ການເຮັດ nīlotsarga ຕໍ່ໜ້າເທວະຮູບ; ສວດຮຸດຣະ-ຊະປະ ໃນຈະຕຸຣທະສີ; ທານເຊັ່ນຮູບດວງຕາທໍາດ້ວຍຄໍາແລະແກ້ວມະນີແກ່ດວິຊະ; ພິທີທາຣະປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດຫຼັງອາບນ້ໍາ; ແລະຄໍາສັນຍາວ່າຈະພົ້ນໂລກໄພແລະອຸປະສັກ. ທ້າຍສຸດເວົ້າເຖິງພັກຕິຂອງ ຈະຍັນຕະ ແລະການບູຊາເປັນປະຈໍາຂອງອິນທຣະ ພ້ອມຟະລະສຣຸຕິວ່າຜູ້ຟັງດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈະບໍລິສຸດ ແລະສໍາເລັດຄວາມປາດຖະໜາ.
Adhyaya 20
देवमज्जनकतीर्थमाहात्म्यं तथा मन्त्रकूटोपदेशः (Devamajjanaka Tīrtha-Māhātmya and Instruction on Mantra ‘Kūṭa’ Structures)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ວະຍາສະ ແລະ ຢຸທິສຖິຣະ ເພື່ອແນະນຳຕີຣຖະຂອງພຣະສິວະອັນ “ຫາທຽບບໍ່ໄດ້” ບ່ອນທີ່ ສັງກະຣະ (Śaṅkara) ຖືກພັນລະນາວ່າເຄີຍປະສົບສະພາບອັນປະຫລາດ ຄື ນິ່ງງັນ ແລະ ມືດມົນສັບສົນ. ຈາກນັ້ນ ເນື້ອເລື່ອງຫັນໄປສູ່ການອະທິບາຍທາງທິດສະດີມະນະຕຣະຢ່າງລະອຽດ. ພຣະປາຣະວະຕີ ຖາມພຣະສິວະເກືອບກັບຮູບແບບມະນະຕຣະທີ່ແຕກຕ່າງ ແລະ ອຳນາດ “ຫົກປະການ” ເຮັດໃຫ້ພຣະອົງອະທິບາຍຢ່າງລະມັດລະວັງເຖິງ bīja (ພະຍາງຄຳເມັດ) ແລະ ການປະສົມ kūṭa ໂດຍອ້າງເຖິງ māyā-bīja, vahni-bīja, brahma-bīja, kāla-bīja, pārthiva-bīja. ຂໍ້ຄວາມຍົກຂຶ້ນວ່າໂຄງສ້າງມະນະຕຣະເຫຼົ່ານີ້ມີພະລັງຫຼາຍ ແລະ ຜູກພັນກັບຈັນຍາບັນ; ມີການເຕືອນບໍ່ໃຫ້ນຳໄປໃຊ້ຜິດ ແຕ່ກໍກ່າວເຖິງຜົນທີ່ອ້າງໄດ້ ເຊັ່ນ ການຊັກນຳ, ການດຶງດູດ, ການເຮັດໃຫ້ຫຼົງ. ທ້າຍສຸດ ມີການສັນລະເສີນມາຫາຕະມະຍະຂອງຕີຣຖະ Devamajjanaka ໃນ Dharmāraṇya: ການອາບນ້ຳ (ແລະ ດື່ມນ້ຳ), ການປະຕິບັດຕາມວັນ Aśvina kṛṣṇa caturdaśī, ການບູຊາພ້ອມອົບອາຫານ ແລະ rudra-japa ຖືກກ່າວວ່າຊຳລະບາບ ປົກປ້ອງຈາກໄພພິບັດ ແລະ ນຳຄວາມສຸກສະຫວັດດີ. phalaśruti ສຸດທ້າຍຢືນຢັນວ່າ ການຟັງ ແລະ ຖ່າຍທອດເລື່ອງນີ້ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບຍັດໃຫຍ່ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຮັ່ງມີ ສຸຂະພາບ ແລະ ວົງສານຸວົງສ໌ຈະເຈີຣິນ.
Adhyaya 21
गोत्र–प्रवर-विवाहनिषेधः तथा प्रायश्चित्तविधानम् (Gotra–Pravara Marriage Prohibitions and Expiatory Regulations)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການຮວບຮວມຂໍ້ທຳມະວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງສາຍຕະກູນ ແລະ ຄຸນສົມບັດໃນການແຕ່ງງານ. ເລີ່ມດ້ວຍສຽງຂອງວະຍາສະ ແລ້ວຕໍ່ດ້ວຍການລຽນນາມເທວະດາ ແລະ ສັກຕິຫຼາຍຮູບແບບ ພ້ອມທັງເທວີຫຼາຍນາມທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະຖານການນັ້ນ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍຂໍ້ມູນ gotra–pravara ຢ່າງລະອຽດ ມີຕົວຢ່າງການມີ pravara ຮ່ວມກັນ ຫຼື ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ປະກາດຂໍ້ຫ້າມຊັດເຈນບໍ່ໃຫ້ແຕ່ງງານໃນ gotra/pravara ດຽວກັນ ພ້ອມທັງຫ້າມກັບຍາດພີ່ນ້ອງບາງປະເພດທາງຝ່າຍແມ່. ອັດທະຍາຍຍັງກ່າວເຖິງຜົນກະທົບທາງສັງຄົມ–ພິທີກຳ (ສູນເສຍສະຖານະພຣາຫມະນະ, ລູກຫຼານຖືກຈັດວ່າຕ່ຳຕ້ອຍ) ແລະ ກຳນົດການແກ້ບາບ (prāyaścitta) ໂດຍເນັ້ນວຣະຕະ Cāndrāyaṇa ສຳລັບຜູ້ທີ່ໄດ້ແຕ່ງງານຕ້ອງຫ້າມ. ມີການອ້າງອີງຫຼືສະທ້ອນຄຳສອນຂອງ Kātyāyana, Yājñavalkya, Gautama ເພື່ອກຳນົດລະດັບການແຍກຫ່າງທາງຝ່າຍພໍ່–ແມ່ ແລະ ເພີ່ມຫົວຂໍ້ຈັນຍາບັນໃນເຮືອນເຊັ່ນ ລຳດັບການແຕ່ງງານຂອງອ້າຍ–ນ້ອງ ແລະ ການຈັດປະເພດ “punarbhū”. ໂດຍລວມແລ້ວ ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບັນທຶກກົດລະບຽບເພື່ອຮັກສາການສ້າງຄອບຄົວຕາມທຳມະ ແລະ ວິທີແກ້ໄຂເມື່ອລະເມີດຂໍ້ບັງຄັບ.
Adhyaya 22
यॊगिनीनां स्थानविन्यासः (Placement of the Yoginīs and Directional Śaktis)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມ ວະຍາສະ ໃຫ້ຊີ້ແຈງເຖິງໂຍຄິນີທີ່ກາເຈສະໄດ້ສະຖາປະນາ—ເປັນໃຜ, ມີລັກສະນະແນວໃດ, ແລະສະຖິດຢູ່ທີ່ໃດ. ວະຍາສະຕອບເປັນບັນຊີພັນລະນາ: ໂຍຄິນີທັງຫຼາຍປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ພາຫະນະ ແລະສຽງຫຼາກຫຼາຍ; ໜ້າທີ່ສຳຄັນຄືການປົກປ້ອງ ຂັບໄລ່ຄວາມຢ້ານກົວໃຫ້ແກ່ວິປຣະ (ນັກພິທີ) ແລະຜູ້ສັດທາ. ຕໍ່ມາເນື້ອເລື່ອງກາຍເປັນບັນທຶກການຈັດວາງຕາມທິດ: ທ່ານຕິດຕັ້ງເທວີເຫຼົ່ານີ້ໃນສີ່ທິດ ແລະທິດກາງ (ອັກນິ, ໄນຣຶຕ, ວາຍຸ, ອີສານ). ມີການລຽນນາມເຊັ່ນ ອາຊາປູຣີ, ຈັດຣາ, ຍານະຈາ, ປິບປະລາມບາ, ຊານຕາ, ສິດທາ, ພັດຕາຣິກາ, ກະດຳບາ, ວິກະຕາ, ສຸປະນາ, ວະສຸຈາ, ມາຕັງກີ, ວາຣາຮີ, ມຸກຸເຕສະວະຣີ, ພັດຣາ, ມະຫາຊັກຕິ, ສິງຫາຣາ ແລະກ່າວວ່າຍັງມີອີກຫຼາຍເກີນຈະນັບ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸລາຍລະອຽດສະຖານທີ່: ບາງອົງຢູ່ໃກ້ອາຊາປູຣນາ; ບາງເທວີຖືກຈັດໄວ້ທາງຕາເວັນອອກ/ເໜືອ/ໃຕ້/ຕາເວັນຕົກ; ກ່າວເຖິງການຖວາຍນ້ຳບູຊາ ແລະບາລິ. ມີຊັກຕິອົງໜຶ່ງນັ່ງເທິງສິງ ມີສີ່ແຂນ ປະທານພອນ; ອີກອົງໃຫ້ສິດທິເມື່ອພິຈາລະນາ; ອີກອົງໃຫ້ທັງພົບພາບໂລກີ (bhukti) ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (mukti); ແລະບາງຮູບປາກົດໄດ້ໃນສາມເວລາສັນທະຍາ. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງກຸ່ມເພີ່ມເຕີມເຊັ່ນ ພຣະພຣະມານີ ແລະ ‘ຈະລະມາຕາຣະ’ ຢູ່ທິດໄນຣຶຕ, ຢືນຢັນວ່າບົດນີ້ເປັນດັ່ງດັດຊະນີພູມສາດສັກສິດຂອງພະລັງງານເທວີຜູ້ປົກປ້ອງ.
Adhyaya 23
धर्मारण्ये देवसत्र-प्रवर्तनं लोहासुरोपद्रवश्च | The Devas’ Satra in Dharmāraṇya and the Disruption by Lohāsura
ວຽສະເລົ່າວ່າ ເທວະທັງຫຼາຍຖືກກົດດັນຈາກສົງຄາມກັບໄດຕະຍະ ຈຶ່ງໄປພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ ແລະຂໍວິທີອັນວ່ອງໄວເພື່ອໄດ້ໄຊຊະນະ. ພຣະພຣະຫມາອະທິບາຍວ່າ ທຳມາຣັນຍະເຄີຍຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍການຮ່ວມມືຂອງພຣະພຣະຫມາ–ພຣະສັງກະຣະ–ພຣະວິສນຸ ໂດຍມີຕະປະສະຂອງຍະມະເປັນເຫດປັດໃຈສົ່ງເສີມ. ທ່ານຍັງວາງຫຼັກທາງພິທີກຳວ່າ ທານ ຍັດຍະ ຫຼື ຕະປະສະທີ່ກະທຳໃນທີ່ນັ້ນຈະ “ໂກຕິ-ຄູນິຕະ” ຄືຖືກຄູນຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າ ແມ່ນທັງບຸນແລະບາບກໍຖືກຂະຫຍາຍຜົນເຊັ່ນກັນ. ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄປທຳມາຣັນຍະ ຈັດສະຕຣະອັນໃຫຍ່ຕໍ່ເນື່ອງໜຶ່ງພັນປີ ແຕ່ງຕັ້ງຣິສີຜູ້ໂດດເດັ່ນໃຫ້ຮັບໜ້າທີ່ພິເສດໃນຍັດຍະ ສ້າງພື້ນທີ່ແທ່ນບູຊາກວ້າງໃຫຍ່ ແລະຖວາຍອາຫຸຕິດ້ວຍມັນຕຣະຕາມພິທີ ພ້ອມການຕ້ອນຮັບແລະອັນນະທານແກ່ດວິຊະແລະຜູ້ພຶ່ງພາ. ຕໍ່ມາໃນຍຸກຫຼັງ ໂລຫາສຸຣະປອມຮູບເປັນຄ້າຍພຣະພຣະຫມາ ເຂົ້າມາກໍ່ກວນ ທຳລາຍວັດຖຸຍັດຍະ ແລະເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ສັກສິດເປື້ອນເປັນມົນທິນ ຈົນຜູ້ຄົນກະຈາຍອອກ. ຜູ້ອົບພະຍົບຕັ້ງບ້ານໃໝ່ພ້ອມຕັ້ງຊື່ຕາມຄວາມຢ້ານ ຄວາມສັບສົນ ແລະການແຍກເສັ້ນທາງ; ທຳມາຣັນຍະກາຍເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຍາກ ສະຖານະຕີຣຖະຖືກບົດບາດຈາກການລົບຫຼູ່ ກ່ອນທີ່ອະສຸຣະຈະຈາກໄປດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ.
Adhyaya 24
धर्मारण्य-माहात्म्य-वर्णनम् | Description of the Glory of Dharmāraṇya (Dharmāraṇya Māhātmya)
ວະຍາສະສິ້ນສຸດແລະຢືນຢັນອີກຄັ້ງເຖິງມາຫາຕະມະຍະຂອງຕີຣະຖະດິນແດນອັນປະເສີດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ທັມມາຣັນຍະ (Dharmāraṇya) ໂດຍກ່າວວ່າເປັນສະຖານທີ່ມົງຄຸນສູງສຸດ ແລະຊໍາລະບາບທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຊາດ. ທ່ານສອນວ່າການອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນນໍາໄປສູ່ການພົ້ນຈາກການລ່ວງເກີນ ເຮັດໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະ (ທັມມະຣາຊາ) ເຂົ້າປ່າເພື່ອກໍາຈັດບາບໃຫຍ່ ແລະປົກປ້ອງຜູ້ມີທັມ. ບົດນີ້ຍັງລຽນລໍາດັບກິດການພິທີ: ຈົມຕົວໃນຕີຣະຖະ, ໄປນະມັດສະການສະຖານບູຊາເທວະ, ແລະປະຕິບັດ iṣṭa-pūrta (ຍັດຍະ ແລະທານ) ຕາມເຈດຈໍານົງ. ຟະລາສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ໄປເຖິງ ຫຼືແມ່ນແຕ່ໄດ້ຍິນຊື່ສະຖານທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ທັງຄວາມສຸກແລະການຫຼຸດພົ້ນ ຈົນສຸດທ້າຍເຖິງນິຣວານຫຼັງຈາກປະສົບການໂລກີ. ເນັ້ນພິເສດການອ່ານໃນເວລາສຣາດທະໂດຍຜູ້ດວິຊະ ເພື່ອຍົກຍ້ອງບັນພະບຸລຸດຢ່າງຍືນຍົງ. ທັມມະວາປີ (Dharmavāpī) ຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າ ແມ່ນແຕ່ນ້ໍາຢ່າງດຽວ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຂອງພິທີອື່ນ ກໍທໍາລາຍອະບຸນອັນໃຫຍ່ໄດ້ ແລະໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບ Gayā-śrāddha ແລະການຖວາຍ piṇḍa ຊໍ້າໆ ໂດຍຍຶດນ້ໍາແລະການລະລຶກເປັນແກນກາງ.
Adhyaya 25
सत्यलोकात्सरस्वती-आनयनं तथा द्वारावतीतीर्थे पिण्डदानफलम् | Bringing Sarasvatī from Satyaloka and the Merit of Piṇḍa-dāna at Dvāravatī Tīrtha
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການຖ່າຍທອດຂອງສູຕະ ວ່າດ້ວຍ “ຕີຣຖະມາຫາດມະຍະ” ອັນປະເສີດ ກ່ຽວກັບບົດບາດອັນສັກສິດຂອງເທວີສະຣັສວະຕີ ໃນທຳມາຣັນຍະ. ເລື່ອງໄດ້ນຳເສີນພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ຜູ້ສະຫງົບ ຮູ້ທັນ ແລະມີວິໄນຢູ່ໃນຍົກຄະ (ຖືກະມັນດະລຸ ແລະສາຍປະຄຳ) ເມື່ອບັນດາລິສີມາກົດກອບຖາມດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ພວກເຂົາລະລຶກເຖິງເລື່ອງເກົ່າທີ່ກ່ຽວກັບໄນມິສາຣັນຍະ ແລະປະເພນີເລື່ອງແມ່ນ້ຳລົງມາ ແລ້ວຂໍໃຫ້ອະທິບາຍການມາຮອດຂອງສະຣັສວະຕີ ແລະນັຍພິທີກຳ. ມາຣະກັນເດຍກ່າວວ່າ ສະຣັສວະຕີຖືກນຳມາຈາກສັດຍະໂລກ ສູ່ທຳມາຣັນຍະ (ໃກ້ສຸເຣນດຣາດຣິ) ໂດຍເນັ້ນວ່ານາງເປັນຜູ້ໃຫ້ທີ່ພຶ່ງພາ ແລະຄຸ້ມຄອງ. ຕໍ່ມາອັດທະຍາຍກຳນົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ ຂ້າງຂຶ້ນ ໃນວັນດວາດະຊີອັນເປັນມົງຄຸນ ທີ່ດວາຣະວະຕີ-ຕີຣຖະ (ມີລິສີ ແລະຄັນທະຣະວະບໍລິການ) ຄວນເຮັດປິນດະດານ ແລະການບູຊາບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າບໍ່ເສື່ອມສຳລັບປິຕຣະ ແລະນ້ຳຂອງສະຣັສວະຕີເປັນມົງຄຸນສູງສຸດ ສາມາດລ້າງບາບໜັກໄດ້. ທ້າຍສຸດ ນາງຖືກຍົກຍ້ອງເປັນເຫດໃຫ້ສົມປາດຖະໜາ ທັງຜົນສະຫວັນ ແລະອະປະວັກ (ຄຸນຄວາມດີທີ່ນຳໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ) ເຊື່ອມພິທີກຳກັບເປົ້າໝາຍທາງຈິດວິນຍານອັນສູງ.
Adhyaya 26
द्वारवती-तीर्थमाहात्म्य (Dvāravatī Tīrtha Māhātmya: Merit of Viṣṇu’s Abiding Sacred Ford)
ວະຍາສະໄດ້ພັນລະນາ “ເສດຖະກິດແຫ່ງກຸສົນ” ທີ່ມີສູນກາງຢູ່ທີ່ຕີຣຖະອັນສັກສິດທີ່ຜູກພັນກັບພຣະວິສນຸ ໃກ້ເມືອງດວາຣະວະຕີ. ບົດເລີ່ມດ້ວຍການກ່າວວ່າ ມາຣກັນເດຍໄດ້ “ເປີດປະຕູສະຫວັນ” ແລະຜູ້ທີ່ລະທິ້ງຮ່າງກາຍໂດຍມີເປົ້າໝາຍເຖິງພຣະວິສນຸ ຈະໄດ້ເຂົ້າໃກ້ຊິດກັບພຣະອົງ (ສາຍຸຊະ). ຕໍ່ມາ ມີການລຽນລຳດັບວິທີການຝຶກຄວບຄຸມຕົນ ໂດຍເນັ້ນການອົດອາຫານ/ອຸປະວາສ ເປັນຕະປະທີ່ມີພະລັງຫຼາຍ. ການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ, ການບູຊາເກສະວະ, ແລະການເຮັດສຣາດທະດ້ວຍປິນດະແລະນ້ຳຖວາຍ ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈໄດ້ຍາວນານຕາມມາດຕາການແຫ່ງຈັກກະວານ. ພຣະຄຳພີກ່າວວ່າ ຕີຣຖະນີ້ລ້າງບາບໄດ້ ເພາະພຣະຫຣິ “ປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ” ແລະເປັນຜູ້ປະທານເປົ້າໝາຍທຸກປະການ: ມົກສະແກ່ຜູ້ແສວຫາການຫຼຸດພົ້ນ, ຊັບສິນແກ່ຜູ້ປາຖະໜາຄວາມຮັ່ງມີ, ແລະອາຍຸຍືນກັບຄວາມສຸກແກ່ຜູ້ມີສັດທາ. ຍັງຍືນຢັນວ່າ ທານທີ່ໃຫ້ດ້ວຍສັດທາທີ່ນີ້ມີຜົນອັກຊະຍະ (ບໍ່ເສື່ອມ) ແລະຜົນຂອງຍັດຍະ, ທານ, ແລະຕະປະອັນໃຫຍ່ ຖືກເທົ່າກັນກັບການອາບນ້ຳທີ່ນີ້ເທົ່ານັ້ນ—even ສຳລັບຜູ້ຖ່ອມຕົນແຕ່ມີພັກຕິ—ເນັ້ນຄວາມເຂົ້າເຖິງງ່າຍ ແລະອຳນາດທາງທຳມະທີ່ມີຮາກຖານໃນພຣະເຈົ້າ.
Adhyaya 27
Govatsa-tīrtha Māhātmya and the Self-Manifolding Liṅga (गोवत्सतीर्थमाहात्म्यं)
ສູຕະເລົ່າມະຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງວ່າ «ໂຄວັດສະ» (Govatsa) ຢູ່ໃກ້ສະຖານທີ່ທີ່ກ່ຽວພັນກັບມາຣກັນເດຍ. ທີ່ນັ້ນ ອຳບິກາປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຖືກກ່າວວ່າປະທັບຢູ່ໃນຮູບລູກງົວ ແລະເປັນລິງຄະທີ່ປາກົດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ. ກະສັດບະລາຫະກະ ຜູ້ເປັນສາວົກຂອງຣຸດຣະ ແລະເປັນນັກລ່າ ໄດ້ໄລ່ຕາມລູກງົວອັນອັດສະຈັນເຂົ້າປ່າ; ເມື່ອຈະຈັບ ລິງຄະອັນສະຫວ່າງໄສກໍປາກົດ. ກະສັດເກີດຄວາມສະທ້ານສະເທືອນ ແລະປ່ອຍວາງກາຍ; ສຽງສັນລະເສີນຈາກຟ້າ ແລະຝົນດອກໄມ້ ຊີ້ວ່າທ່ານໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະສິວະໃນທັນທີ. ເທວະດາທັງຫຼາຍວິນວອນໃຫ້ພຣະສິວະປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນຮູບລິງຄະອັນສະຫວ່າງເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ; ພຣະອົງຮັບຄຳ ແລະກຳນົດພິທີປະຕິບັດໃນເດືອນພາດຣະປະດະ ຊ່ວງຄືນມືດ (ກຣິດສະນະປັກສະ) ໃນວັນກຸຫູ (Kuhū) ໂດຍສັນຍາຄວາມບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ ແລະບຸນກຸສົນແກ່ຜູ້ບູຊາ. ບົດນີ້ຍັງຍົກຍ້ອງພິນດະດານ ແລະຕັຣປະນະ ວ່າມີອານຸພາບສູງຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຢູ່ໃນພົນທຸກຍາກ ໂດຍພິເສດທີ່ບ່ອນກັງຄາ-ກູປະກະ (Gaṅgā-kūpaka) ໃກ້ໂຄວັດສະ. ມີຕອນອະທິບາຍຊື່ «ຈັນດາລະ-ສະຖະລະ» ຜ່ານເລື່ອງສອນໃຈວ່າຄົນກາຍເປັນຈັນດາລະໂດຍການປະພຶດ; ການເຕີບໂຕຜິດປົກກະຕິຂອງລິງຄະຖືກແກ້ໄຂດ້ວຍພິທີ ແລະສະຖານທີ່ໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ທ້າຍສຸດມີຜົນສະຫຼຸບວ່າ ການເບິ່ງລິງຄະ ແລະການຮັບໃຊ້ຕີຣຖະ ຊຳລະໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບຫນັກ ຊູ້ວ່າບົດນີ້ເປັນຄຳສອນເລື່ອງສະຖານທີ່ ພິທີກຳ ແລະການປ່ຽນແປງທາງຈິດໃຈຢ່າງມີສິນທຳ.
Adhyaya 28
लोहोयष्टिका-तीर्थमाहात्म्य (Lohayaṣṭikā Tīrtha-Māhātmya: Ritual Efficacy of Ancestral Offerings)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງມະຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະ «ໂລຫະຍັດຕິກາ» ທີ່ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ (ໄນຣຣິຕະ) ແລະມີພຣະຣຸດຣະປະທັບຢູ່ໃນຮູບຂອງລິງຄະສະວະຍັມພູ. ຜ່ານກອບສົນທະນາລະຫວ່າງ ວະຍາສະ ແລະ ມາຣກັນເດຍະ ບົດນີ້ກຳນົດເວລາພິທີ ໂດຍເນັ້ນວັນອະມາວາສະຍາ ແລະຊ່ວງດວງຈັນຂ້າງແຮມໃນເດືອນ Nabhasya/ພາດຣະປະດະ ພ້ອມທັງວິທີເຮັດ ສຣາດທະ ແລະ ຕັຣປະນະ ທີ່ຜູກພັນກັບນ້ຳສະຣັສວະຕີ. ພຣະຄຳພີຍົກຜົນບຸນຂອງການຖວາຍປິນດະຊ້ຳໆທີ່ນີ້ໃຫ້ເທົ່າກັບແບບຢ່າງອັນລືອຊາຂອງກະຍາ ແລະກ່າວວ່າຄວາມພໍໃຈຂອງບັນພະບຸລຸດສາມາດບັນລຸໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ ດ້ວຍພິທີທີ່ມີວິໄນ. ຍັງລະບຸທານປະກອບທີ່ຕີຣຖະຕ່າງໆ: ຖວາຍງົວທີ່ ຣຸດຣະ-ຕີຣຖະ ແລະຖວາຍຄຳທີ່ ວິສນຸ-ຕີຣຖະ ສຳລັບຜູ້ມຸ່ງຫາໂມກສະ. ມີສູດບັກຕິໃຫ້ຖວາຍປິນດະເຂົ້າໃນ «ຝາມືຂອງຮະຣິ (ຊະນາຣະດະນ)» ເຊື່ອມພິທີບິດຣິກັມມະກັບໄວສນະວະທຳ ແລະການພົ້ນຈາກ ṛṇa-traya (ໜີ້ສາມປະການ). ຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້ຄື ປົດປ່ອຍບັນພະບຸລຸດຈາກສະພາບເປຣຕະ, ໄດ້ບຸນອັນຍືນຍົງ, ແລະເກີດປະໂຫຍດແກ່ລູກຫຼານເຊັ່ນ ສຸຂະພາບ ແລະການຄຸ້ມຄອງ. ແມ່ນແຕ່ທານນ້ອຍໆທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຊອບທຳ ກໍໃຫ້ຜົນທະວີຄູນໃນຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 29
लोहासुरविचेष्टितम् (The Deeds of Lohāsura) — Dharmāraṇya Pitṛ-Tīrtha Māhātmya
ສູຕະເລົ່າເລື່ອງຊີວິດຂອງ ໂລຫາສຸຣະ (Lohāsura) ດາຍຕະຜູ້ໜຶ່ງ ຜູ້ເກີດໃຈວິຣາກະຫຼັງເຫັນຄວາມສຳເລັດອັນສູງສົ່ງຂອງຜູ້ເຖົ້າ. ລາວຊອກຫາສະຖານທີ່ຕະປະສະຍາທີ່ບໍ່ມີຜູ້ເທົ່າ ແລະເລືອກການພັກດີພາຍໃນ: ມີຄົງຄາຢູ່ເທິງສີສະ, ດອກບົວຢູ່ໃນດວງຕາ, ນາຣາຍະນະຢູ່ໃນດວງໃຈ, ພຣະພຣົມຢູ່ທີ່ແອວ, ແລະເທວະທັງຫຼາຍສະທ້ອນໃນກາຍເຫມືອນແສງຕາເວັນໃນນ້ຳ. ລາວບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຮຸນແຮງເປັນເວລາໜຶ່ງສະຕະວັດຂອງເທວະ ໄດ້ພອນຈາກພຣະສິວະໃຫ້ກາຍບໍ່ເສື່ອມ ແລະບໍ່ຢ້ານຄວາມຕາຍ ແລ້ວຈຶ່ງໄປບຳເນັດຕໍ່ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ. ອິນທຣະຕົກໃຈ ພະຍາຍາມທຳລາຍຕະປະສະຍາ ເກີດການປະທະຍາວນານ ຈົນກະທັ້ງກ່າວວ່າ ເກສະວະ (ວິສນຸ) ກໍຖືກພະລັງພອນນັ້ນກົດຂີ່. ຕໍ່ມາ ຕຣິມູຣຕິ (ພຣະພຣົມ-ວິສນຸ-ຣຸດຣະ) ປຶກສາກັນ ແລະໃຊ້ອຳນາດແຫ່ງສັດຍະ ກັບ “ວາກປາຊະ” (ພັນທະແຫ່ງຖ້ອຍຄຳ) ຜູກມັດດາຍຕະ ສັ່ງໃຫ້ປົກປ້ອງທຳມະຂອງຄຳຈິງ ແລະຢ່າລົບກວນເທວະ. ເປັນການແລກປ່ຽນ ເທວະສັນຍາວ່າຈະສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງລາວຈົນກວ່າການລະລາຍໂລກ ແລະກາຍຂອງລາວກາຍເປັນຕີຣຖະໃນທຳມາຣັນຍະ ໃກ້ທຳເມສວະຣະ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນພິທີບັນພະບຸຣຸດ: ການທຳຕັຣປະນະ ແລະປິນຑະດານະ ທີ່ບໍ່ນ້ຳທ້ອງຖິ່ນ ແລະໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ່ກຳນົດ (ໂດຍສະເພາະ ຈະຕຸຣທະສີ/ອະມາວາສະຍາ ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ) ເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸຣຸດພໍໃຈຢ່າງທະວີຄູນ ບາງຄັ້ງຖືກປຽບກັບ ຫຼືເກີນ ກາຍາ/ປຣະຍາກ. ມີຄຳກາຖາຂອງປິຕຣະ ແລະມັນຕຣະສຳລັບຖວາຍແກ່ສາຍຕະກູນທີ່ຮູ້ ແລະບໍ່ຮູ້; ຟະລະສຣຸຕິສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ການຟັງເລື່ອງນີ້ຊ່ວຍພົ້ນບາບໃຫຍ່ ແລະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການໄປກາຍາຊ້ຳໆ ແລະການບໍລິຈາກງົວຈຳນວນຫຼາຍ.
Adhyaya 30
रामचरित-संक्षेपः (Condensed Rāma Narrative and the Ideal of Rāma-rājya)
ອັດຍາຍນີ້ສະແດງເລື່ອງຣາມະແບບຫຍໍ້ຕາມລໍາດັບເວລາ ໂດຍຍົກພຣະຣາມະເປັນອັມສະຂອງພຣະວິສນຸ ປະສູດໃນວົງສຸຣະວົງ. ຕອນຕົ້ນກ່າວເຖິງການຝຶກຝົນແລະການນົບນ້ອມຕໍ່ທັມມະ: ຕິດຕາມວິສວາມິຕຣະ, ປົກປ້ອງຍັດຍະ, ປາບຕາດະກາ, ໄດ້ຮັບວິຊາທະນູຣະເວດ ແລະຟື້ນຟູອະຫະລະຍາໃຫ້ພົ້ນຄໍາສາບ. ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມະຫັກຄັນທະນູຂອງພຣະສິວະໃນສະພາຂອງຊະນະກະ ແລະອະພິເສກສົມຣົດກັບສີຕາ. ເນື່ອງຈາກພອນຂອງໄກເກຍີ ພຣະອົງເຂົ້າປ່າ 14 ປີ, ທ້າວດະສະຣະຖະສິ້ນພຣະຊົນ, ພຣະພຣາຕະກັບມາ ແລະປົກຄອງແທນດ້ວຍປາດຸກາເປັນນິມິດ. ພາກວິກິດກ່າວເຖິງເຫດການຊູຣະປະນະຄາ, ການລັກພາສີຕາ, ການຕົກຕາຍຂອງຊະຕາຍຸ, ການສ້າງພັນທະມິດກັບຫນຸມານແລະສຸກຣີວ, ການສືບຂ່າວແລະສົ່ງຂໍ້ຄວາມ. ຕໍ່ມາສ້າງຂົວ ລ້ອມລັງກາ, ສົງຄາມຕາມຕິຖິ, ເຫດການອິນທຣະຊິດ ແລະກຸມພະກະຣະນະ, ຈົນຣາວະນະພ່າຍແພ້. ທ້າຍສຸດ ວິພີສະນະໄດ້ຮັບອະພິເສກ, ມີມຸມມອງການຊໍາລະຂອງສີຕາ, ພຣະຣາມະກັບອະໂຍທະຍາ ແລະອະທິບາຍ “ຣາມະຣາຊະຍະ” ເປັນອຸດົມຄະຕິ: ສັງຄົມສຸກສະບາຍ, ບໍ່ມີອາຊະຍາກໍາ, ຄວາມອຸດົມສົມບູນ, ເຄົາລົບຜູ້ເຖົ້າແລະດວິຊະ. ບົດຈົບດ້ວຍການທີ່ພຣະຣາມະສອບຖາມເລື່ອງມະຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະ ເພື່ອເຊື່ອມຄວາມຈໍາຂອງອິຕິຫາສະກັບທາງຈາລິກແຫ່ງສັດທາ.
Adhyaya 31
Dharmāraṇya as Supreme Tīrtha: River-Māhātmya, Phalāśruti, and Rāma’s Pilgrimage Movement (धर्मारण्य-माहात्म्य-प्रकरणम्)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແນະນຳ ໂດຍພຣະຣາມ (Śrī Rāma) ທູນຖາມພຣະວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ເຖິງຕີຣຖະ (tīrtha) ທີ່ສູງສຸດເພື່ອຊຳລະບາບ ເນື່ອງຈາກຄວາມກັງວົນທາງທຳມະ ກ່ຽວກັບບາບຈາກການສັງຫານ brahma-rākṣasa ໃນເຫດການລັກພານາງສີຕາ. ວະສິດຖະຕອບໂດຍຈັດລຳດັບແມ່ນ້ຳສັກສິດຫຼາຍສາຍ ເຊັ່ນ ຄັງຄາ (Gaṅgā), ນັຣມະດາ/ເຣວາ (Narmadā/Reva), ຕາປີ (Tāpī), ຢະມຸນາ (Yamunā), ສະຣັສວະຕີ (Sarasvatī), ຄັນດະກີ (Gaṇḍakī), ໂຄມະຕີ (Gomati) ແລະອື່ນໆ ພ້ອມອະທິບາຍບຸນຜົນຈາກການເຫັນ, ການລະນຶກ, ການອາບນ້ຳ ແລະພິທີຕາມເວລາຈັນທຣະ/ລະດູການ (ອາບ Karttika, ອາບ Māgha ທີ່ Prayāga)។ ຕໍ່ມາເປັນການລວບລວມ tīrtha-phala ແບບ phalāśruti: ຊຳລະບາບ, ຫຼີກພົ້ນນະລົກ, ຍົກສູງບັນພະບຸລຸດ, ແລະໄດ້ບັນລຸໂລກຂອງພຣະວິສນຸ (Viṣṇu)। ຈຸດສຸດທ້າຍຍົກຍ້ອງວ່າ ທັມມາຣັນຍະ (Dharmāraṇya) ແມ່ນຕີຣຖະສູງສຸດ ຕັ້ງມາແຕ່ໂບຮານ ເທວະດາສັນລະເສີນ ສາມາດລະລາຍບາບຫນັກ ແລະໃຫ້ສຳເລັດປາຖະໜາແກ່ kāmin, yati, siddha ທຸກປະເພດ। ໃນກອບເລື່ອງຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ກ່າວເຖິງຄວາມປິຕິແລະຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງພຣະຣາມ; ພຣະຣາມອອກເດີນທາງພ້ອມນາງສີຕາ ພີ່ນ້ອງ ຮະນຸມານ ພຣະມະເຫສີ ແລະຂະບວນໃຫຍ່ ພ້ອມປະຕິບັດຂໍ້ກຳນົດເຂົ້າຕີຣຖະໂບຮານໂດຍເດີນທ້າວ. ຕອນກາງຄືນ ພຣະຣາມໄດ້ຍິນສຽງຍິງຜູ້ໜຶ່ງຮ້ອງໄຫ້ ແລະສົ່ງຄົນໄປສອບຖາມ ເພື່ອເປີດທາງໃຫ້ເລື່ອງຕໍ່ໄປ।
Adhyaya 32
Dharmāraṇya-adhidevatā’s Lament and Śrī Rāma’s Restoration of the Vedic Settlement (Satya-Mandira)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການເລົ່າຕາມກອບຂອງພຣະວະຍາສະ: ທູດຂອງພຣະຣາມະໄດ້ພົບນາງເທວະດາຜູ້ຢູ່ລຳພັງ ແຕ່ປະດັບປະດາງາມ ແລະມີຄວາມໂສກເສົ້າ ຈຶ່ງໄປກາບທູນພຣະຣາມະ. ພຣະຣາມະເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ ຖາມວ່ານາງແມ່ນໃຜ ແລະເຫດໃດຈຶ່ງຖືກປະຖິ້ມ ພ້ອມສັນຍາຈະຄຸ້ມຄອງ. ນາງໄດ້ຖວາຍສະຕຸຕິ ຍົກຍ້ອງພຣະຣາມະເປັນຜູ້ສູງສຸດ ອະມະຕະ ແລະຜູ້ລົບທຸກ ພ້ອມສັນລະເສີນພຣະກິດຕິຄຸນໃນການປາບຣາກສະສະ. ນາງເຜີຍວ່ານາງແມ່ນອະທິເທວະຕາ (ເທວະປະຈຳຜູ້ຄຸ້ມຄອງ) ຂອງທຳມາຣັນຍະ-ກະເສດຕຣະ. ຕະຫຼອດ 12 ປີ ພື້ນທີ່ນີ້ກາຍເປັນເມືອງຮ້າງເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວອະສຸຣະຜູ້ມີອຳນາດ; ພຣາຫມັນ ແລະພໍ່ຄ້າພາກັນຫນີ ພິທີກຳຍັດຍະ ແລະອັກນິໂຫຕຣະໃນເຮືອນຖືກລະງັບ. ສິ່ງເຄີຍຮຸ່ງເຮືອງ—ການອາບນ້ຳທີ່ດີຣຄິກາ, ການຫຼິ້ນຮ່ວມກັນ, ດອກໄມ້, ເວທີຍັດຍະ—ກັບຖືກແທນດ້ວຍໜາມ, ສັດປ່າ ແລະລາງຮ້າຍ. ພຣະຣາມະຮັບປາກຈະຊອກຫາພຣາຫມັນທີ່ກະຈາຍໄປທຸກທິດ ແລະນຳກັບມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃໝ່. ນາງກຳນົດອົງປະກອບທາງສັງຄົມ-ສາສະໜາຕາມປະເພນີ: ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ວິທະຍາເວດະຈຳນວນຫຼາຍ ມີໂກຕຣະຫຼາຍສາຍ ແລະວາຍສະຍະຜູ້ຖືທຳມະ; ນາງເອີ້ນຕົນເອງວ່າ ພັດຕາຣິກາ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງທ້ອງຖິ່ນ. ພຣະຣາມະປະກາດຈະສ້າງເມືອງໃຫ້ມີຊື່ສຽງວ່າ “ສັດຕະຍະ-ມັນດິຣ” ແລະສົ່ງຄົນໄປເຊີນພຣາຫມັນດ້ວຍກຽດ (ອັຣຄະຍະ-ປາດະຍະ) ພ້ອມອອກຄຳສັ່ງວ່າຜູ້ໃດປະຕິເສດບໍ່ຮັບພຣາຫມັນຈະຖືກລົງໂທດແລະເນລະເທດ. ພຣາຫມັນຖືກພົບ ຖືກຕ້ອນຮັບ ແລະນຳມາຫາພຣະຣາມະ; ພຣະຣາມະກ່າວວ່າກຽດສັກຂອງພຣະອົງຕັ້ງຢູ່ເທິງ “ວິປຣະ-ປຣະສາດ” (ພຣາຫມັນປະທານພອນ) ແລະປະກອບພິທີຕ້ອນຮັບ ການກາບກົດ ພ້ອມຖວາຍທານຫຼາຍ—ເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ສາຍຍັດຍະໂອປະວີຕະ, ແລະງົວຈຳນວນຫຼາຍ—ເພື່ອຟື້ນຟູລະບຽບສັກສິດຂອງທຳມາຣັນຍະໃຫ້ກັບຄືນ.
Adhyaya 33
जीर्णोद्धार-दानधर्मः | Jīrṇoddhāra and the Ethics of Dāna (Qualified Giving)
ບົດນີ້ເປັນການສະແດງທາງທິດສະດີ-ຈັນຍາບັນເກືອບກັບ «ຈີຣໂນດທາຣ» (ການບູຮະນະ/ຟື້ນຟູສິ່ງເກົ່າ) ແລະ ທານ (ການໃຫ້) ໃນດິນແດນທຳມາຣັນຍະ. ພຣະຣາມປະກາດຈະເຮັດການຟື້ນຟູຕາມພຣະບັນຊາຂອງ Śrīmātā ແລະ ຂໍອະນຸຍາດໃຫ້ແຈກທານຢ່າງຖືກທຳ. ຄຳສອນເນັ້ນວ່າ ທານຕ້ອງໃຫ້ແກ່ «ຜູ້ຄວນຮັບ» (pātra) ບໍ່ໃຫ້ແກ່ «ຜູ້ບໍ່ຄວນຮັບ» (apātra): ຜູ້ຄວນຮັບເຫມືອນເຮືອທີ່ພາທັງຜູ້ໃຫ້ແລະຜູ້ຮັບຂ້າມພົ້ນ, ແຕ່ຜູ້ບໍ່ຄວນຮັບເຫມືອນກ້ອນເຫຼັກທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມພິນາດ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວວ່າ ຄວາມເປັນພຣາຫມັນບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ກຳເນີດຢ່າງດຽວ; «ກຣິຍາ» (ການປະຕິບັດພິທີ/ການກະທຳທາງທຳ) ແມ່ນເກນຕັດສິນຜົນ. ພຣາຫມັນກຸ່ມໜຶ່ງອະທິບາຍຊີວິດຢ່າງສຳລວມ ແລະ ຢ້ານການຮັບທານຈາກກະສັດ ເພາະເຫັນວ່າການອຸປະຖຳຂອງລາຊາອາດເປັນອັນຕະລາຍ. ພຣະຣາມໄປປຶກສາວະສິດຖະ ແລະ ອັນເຊີນຕຣິມູຣຕິ; ພຣະທັງສາມປາກົດ ອະນຸມັດການຟື້ນຟູ ແລະ ສັນລະເສີນການປົກປ້ອງທຳຂອງພຣະຣາມ. ຕໍ່ມາພຣະຣາມເລີ່ມກໍ່ສ້າງ ແລະ ຖວາຍທານ: ຫ້ອງໂຮງ, ທີ່ຢູ່, ໂກດັງ, ຊັບສິນ, ງົວ, ແລະ ບ້ານເມືອງ ໃຫ້ແກ່ປຸໂຣຫິດຜູ້ຮູ້ ພ້ອມກັບການຕັ້ງຜູ້ຊຳນານ «Trāyīvidyā». ເທວະດາປະທານເຄື່ອງໝາຍເຊັ່ນ ຈາມາຣາ ແລະ ດາບ ແລະ ກຳນົດຂໍ້ປະພຶດ: ບູຊາຄູອາຈານ-ເທວະປະຈຳຕະກູນ, ໃຫ້ທານໃນເວລາສຳຄັນ (ເອກາດະຊີ, ວັນເສົາ), ອຸປະຖຳຜູ້ອ່ອນແອ, ແລະ ຖວາຍສິ່ງທຳອິດແດ່ Śrīmātā ເພື່ອຄວາມສຳເລັດບໍ່ຕິດຂັດ. ທ້າຍສຸດ ມີການຂະຫຍາຍສິ່ງກໍ່ສ້າງຕີຣຖະ (ສະລອງນ້ຳ, ບໍ່ນ້ຳ, ຄູນ້ຳ, ປະຕູ) ພ້ອມຖ້ອຍຄຳປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລົບລ້າງພຣະລາຊະດຳລັດ, ແຕ່ງຕັ້ງຮະນຸມານເປັນຜູ້ພິທັກ ແລະ ຮັບພຣະພອນຈາກເທວະດາ.
Adhyaya 34
Rāma-śāsana on Dharmāraṇya: Protection of Land Grants and the Dharma of Endowments (रामशासन-भूमिदानधर्मः)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ: ຢຸດທິສຖິຣະ ຖາມ ວະຍາສະ ກ່ຽວກັບ “ຊາສະນະ” ໂບຮານ (ກົດຮາຊະສານ/ຈາລຶກ) ທີ່ ພຣະຣາມ ອອກໃນຍຸກ ເຕຣຕາ ທີ່ ສັດຍະມັນດິຣ. ວະຍາສະ ບອກບັນບົດແລະເນື້ອໃນ ໂດຍວາງເຫດການໄວ້ໃນ ທັມມາຣັນຍະ, ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຄຸ້ມຄອງອັນທິບພະ—ນາຣາຍະນະ ເປັນອົງປົກຄອງ ແລະ ໂຢຄິນີ ເປັນພະລັງກູ້ໄພ—ພ້ອມຍ້ຳວ່າ ແຜ່ນທອງແດງ ເປັນສື່ທີ່ທົນທານ ສຳລັບບັນທຶກທັມມະ. ຕໍ່ມາ ຄຳສອນຂະຫຍາຍໃຫ້ເຫັນວ່າ ພຣະວິສນຸ ເປັນຫຼັກທາງເທວະວິທະຍາທີ່ປາກົດສະເໝີໃນ ເວດ, ປຸຣານະ ແລະ ທັມມະສາດ, ແລະ ພຣະຣາມ ເປັນອະວະຕາຣ ຜູ້ປົກປ້ອງທັມມະ ແລະ ກຳຈັດອຳນາດທີ່ຕໍ່ຕ້ານ. ພາຍໃນຊາສະນະມີແບບຢ່າງຈາລຶກ-ທັມມະ: ສັນລະເສີນຜູ້ບໍລິຈາກທີ່ດິນ, ກຳນົດໂທດຮ້າຍແຮງຕໍ່ຜູ້ຍຶດຄືນ/ຜູ້ຮ່ວມເຫັນດີ, ແລະ ປະກາດບຸນກຸສົນກວ້າງໃຫຍ່ແກ່ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ. ມັນລຽງຜົນກຳຂອງການລັກທີ່ດິນ—ພາບນະຣົກ ແລະ ການເກີດໃໝ່ຕ່ຳຕ້ອຍ—ພ້ອມທຽບກັບຜົນບຸນຂອງການຖວາຍທີ່ດິນແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ, ແລະ ຢືນຢັນວ່າ ທີ່ດິນທີ່ຖວາຍແກ່ພຣາຫມະນະ ບໍ່ຄວນຖືກໂອນຫຼືຍຶດຄືນ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງການຮັກສາ: ພຣາຫມະນະຜູ້ຮູ້ ເກັບຮັກສາແຜ່ນທອງແດງ, ປະກອບພິທີຄາລະວະ ແລະ ບູຊາທຸກມື້; ພ້ອມສົ່ງເສີມໃຫ້ສະຫຼອງນາມ “ຣາມ” ຢ່າງສະເໝີ ເປັນວິໄນພັກຕິທີ່ປົກປ້ອງ. ທ້າຍສຸດ ພຣະຣາມ ສັ່ງໃຫ້ຢູ່ຄຸ້ມຄອງຊາສະນະນີ້ຕະຫຼອດການໝຸນວຽນແຫ່ງກະສິກຈັກກະວານ, ເອີ້ນ ຮະນຸມານ ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ-ລົງໂທດຜູ້ຝ່າຝືນ, ແລະ ຈົບດ້ວຍການທີ່ພຣະຣາມກັບໄປ ອະໂຢທະຍາ ແລະ ຄອງລາຊຍາວນານ.
Adhyaya 35
धर्मारण्ये रामयज्ञः, सीतापुरस्थापनं च (Rāma’s Sacrifice in Dharmāraṇya and the Founding of Sītāpura)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາທີ່ນາຣະດະເປັນຜູ້ເລີ່ມ ແລະພຣະພຣະຫມາເປັນຜູ້ເລົ່າ ກ່ຽວກັບພຣະຣາມໃນທຳມາຣັນຍະ ທັງດ້ານພິທີຍັດ ແລະການຈັດລະບຽບການປົກຄອງ. ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງການສັນລະເສີນມະຫາຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ (ປຣະຍາກ/ຕຣິເວນີ, ສຸກລະຕີຣຖະ, ກາສີ, ຄົງຄາ, ຫຣິກເຂດຕຣະ, ແລະທຳມາຣັນຍະ) ພຣະຣາມຕັ້ງໃຈຈະເດີນທາງຈາລິກອີກຄັ້ງ ແລະເດີນທາງມາພ້ອມພຣະສີຕາ ລັກສະມະນະ ພະຣະຕະ ແລະສັດຣຸຄນະ ເຂົ້າໄປຫາວະສິດຖະເພື່ອຂໍຄຳແນະນຳ. ພຣະຣາມຖາມຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ໃນ “ມະຫາເຂດຕຣະ” ການປະຕິບັດໃດດີທີ່ສຸດໃນການລ້າງບາບໜັກ (ຮວມທັງບຣະຫມະຫັດຕະຍາ): ທານ, ນິຍະມະ, ສະນານ, ຕະປະ, ທະຍານ, ຍັດ, ໂຫມ, ຫຼືຊະປະ. ວະສິດຖະຈຶ່ງກຳນົດໃຫ້ປະກອບຍັດໃນທຳມາຣັນຍະ ໂດຍກ່າວເຖິງຜົນບຸນທີ່ເພີ່ມພູນຫຼາຍເທົ່າຕາມການເວລາ. ພຣະສີຕາແນະນຳໃຫ້ເຊີນພຣາຫມະນະຜູ້ຊຳນານເວດ ແລະຜູ້ຢູ່ອາໄສໃນທຳມາຣັນຍະມາແຕ່ຍຸກກ່ອນໆ. ຜູ້ຊຳນານພິທີ 18 ທ່ານຖືກເຊີນມາ ແລະຍັດສຳເລັດດ້ວຍອະວະພຣຶຖະສະນານ ພ້ອມການບູຊາຍົກຍ້ອງປຸໂຣຫິດ. ໃນທ້າຍສຸດ ພຣະສີຕາຂໍໃຫ້ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຈາກພິທີຖືກສ້າງເປັນຖານຖາວອນໂດຍຕັ້ງຖິ່ນຖານຕາມນາມຂອງນາງ; ພຣະຣາມຈຶ່ງປະທານທີ່ຢູ່ອັນປອດໄພໃຫ້ພຣາຫມະນະ ແລະສ້າງ “ສີຕາປຸຣະ” ພ້ອມຜູ້ຄຸ້ມຄອງອັນເປັນມງຄຸນ (ຊານຕາ ແລະສຸມັງຄະລາ). ອັດຍາຍຍັງຂະຫຍາຍເປັນກົດລະບຽບການປົກຄອງ-ພິທີ: ສ້າງບ້ານຫຼາຍແຫ່ງ (ລາຍຊື່ຍາວ) ເພື່ອມອບໃຫ້ພຣາຫມະນະຢູ່ອາໄສ, ກຳນົດຊຸມຊົນສະໜັບສະໜູນ (ໄວຊະຍະ ແລະຊູດຣະ) ແລະຈັດສັນທານວັດຖຸເຊັ່ນ ງົວ ມ້າ ຜ້າ ຄຳ ເງິນ ແລະທອງແດງ. ພຣະຣາມສອນໃຫ້ເຄົາລົບຄຳຂໍຂອງພຣາຫມະນະ ແລະກ່າວວ່າການຮັບໃຊ້ພວກທ່ານນຳຄວາມຈະເລີນ; ຜູ້ຄົນພາຍນອກທີ່ຂັດຂວາງຖືກຕຳນິ. ທ້າຍສຸດ ພຣະຣາມກັບໄປອະໂຍທະຍາ ປະຊາຊົນຍິນດີຊື່ນຊົມ ທຳມະຣາຊະຍັງດຳລົງ ແລະກ່າວສັ້ນໆເຖິງການຕັ້ງຄັນຂອງພຣະສີຕາ ເພື່ອຊີ້ວ່າລະບຽບພິທີ ແລະການສືບສານວົງສານັ້ນເກືອກູນກັນ.
Adhyaya 36
Adhyāya 36: Hanumān’s Guardianship, Kali-yuga Portents, and the Contest over Śāsana (Rāma’s Ordinance)
ບົດນີ້ເປີດເຜີຍຜ່ານການສົນທະນາຫຼາຍຊັ້ນ. ນາຣະດະຖາມພຣະພຣະຫມາວ່າ ຫຼັງຈາກນັ້ນເກີດຫຍັງຂຶ້ນ, ສະຖານທີ່ສັກສິດນັ້ນຢູ່ຢ່າງມັ່ນຄົງດົນເທົ່າໃດ, ໃຜເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ, ແລະດໍາເນີນພາຍໃຕ້ຄໍາສັ່ງຂອງໃຜ. ພຣະພຣະຫມາຕອບວ່າ ຕັ້ງແຕ່ຍຸກເຕຣຕາຈົນເຖິງດວາປະຣະ ແລະກ່ອນກາລີຍຸກຈະມາ ມີແຕ່ຫນຸມານ ບຸດແຫ່ງລົມ ເທົ່ານັ້ນທີ່ສາມາດພິທັກສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ ໂດຍປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ. ຊີວິດປະຈໍາວັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີຮ່ວມກັນ ແລະການສວດວິດທະຍາວິດ (ຣິກ, ຢະຈຸສ, ສາມັນ, ອະຖະວັນ) ຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ; ງານບຸນ ແລະຍັດຍະຍາຫຼາຍຮູບແບບແຜ່ຂະຫຍາຍໄປຕາມຊຸມຊົນ. ຕໍ່ມາ ຢຸທິສຖິຣະຖາມວຽສະວ່າ ສະຖານທີ່ນັ້ນເຄີຍຖືກທໍາລາຍ ຫຼືຖືກອໍານາດອະທັມຍຶດຄອງບໍ. ວຽສະອະທິບາຍສະພາບຕົ້ນກາລີຍຸກ ແລະລຽງລໍາດັບຄວາມເສື່ອມຂອງທໍາ: ຄໍາຕົວະ, ຄວາມຮ້າຍຕໍ່ິສີ, ການຂາດຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ພໍ່ແມ່, ການຂາດຕອນພິທີ, ການຄອລັບຊັນ, ແລະການກັບຄືນບົດບາດວັນນະ. ຈາກນັ້ນມີເຫດການປະຫວັດສາດ: ກະສັດຜູ້ທໍາດີແຫ່ງການຍະກຸບຈະ (ອາມາ) ແລະສະພາບແວດລ້ອມຂອງພຣະອົງ; ໃນທຳມາຣະນະຍະ ການປົກຄອງແນວເຈນຖືກສ້າງຕັ້ງດ້ວຍອິດທິພົນຂອງອິນດຣະສູຣິ ແລະພັນທະມິດການແຕ່ງງານຮາຊະວົງ ຈົນສະຖາບັນເວດ ແລະສິດຂອງພຣາຫມະນະຖືກກົດທັບ. ພຣາຫມະນະກຸ່ມໜຶ່ງໄປຮ້ອງຂໍກະສັດ ແລະໂຕ້ວາທີກັບກຸມາຣະປາລະ ຜູ້ເປັນລູກເຂີຍຜູ້ປົກຄອງ ກ່ຽວກັບອະຫິມສາ ແລະຮຸນແຮງທາງພິທີທີ່ເວດອະນຸຍາດ. ພຣາຫມະນະກ່າວວ່າ ຮຸນແຮງທີ່ກໍານົດໂດຍເວດ ບໍ່ແມ່ນອະທໍາ ຫາກເຮັດໂດຍບໍ່ໃຊ້ອາວຸດ ແລະດ້ວຍມັນຕຣາ ເພື່ອລະບຽບພິທີ ບໍ່ໃຊ້ຄວາມໂຫດຮ້າຍ. ກຸມາຣະປາລະຮ້ອງຂໍຫຼັກຖານວ່າ ພຣະຣາມ/ຫນຸມານຍັງພິທັກຢູ່; ຊຸມຊົນຈຶ່ງຕົກລົງເຮັດຈາລິກະທາງທໍາ ແລະຕະປະສະຍາໄປຫາ ຣາເມສະວະຣະ/ເສຕຸບັນທະ ເພື່ອໄດ້ດາຣະຊັນຂອງຫນຸມານ ແລະຟື້ນຟູສະຖານະທໍາເກົ່າ. ທ້າຍບົດຊີ້ເຖິງການຕອບຮັບດ້ວຍເມດຕາຂອງຫນຸມານ, ການຢືນຢັນຄໍາສັ່ງຂອງພຣະຣາມ, ແລະການອຸປະຖໍາທຣັບສິນເພື່ອຫຼ້ຽງຊີວິດຊຸມຊົນ.
Adhyaya 37
Hanumān’s Epiphany, Authentication Tokens, and the Protection of Brāhmaṇas in Dharmāraṇya (अञ्जनीसूनोः स्वरूपदर्शनम् अभिज्ञानपुटिकाप्रदानं च)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງເປັນລະບຽບ: ພວກພຣາຫມັນກຸ່ມໜຶ່ງກ່າວສະໂຕຕຣາຍາວເພື່ອສັນລະເສີນຮານຸມານ ບຸດແຫ່ງພະວະນະ ໃນຄວາມພັກດີຕໍ່ພຣະຣາມ, ອຳນາດຄຸ້ມຄອງ, ແລະຈິດໃຈທີ່ສອດຄ່ອງກັບການອຸປະຖຳ ງົວ–ພຣາຫມັນ. ຮານຸມານພໍໃຈແລະປະທານພອນ; ພຣາຫມັນຂໍ (1) ໃຫ້ສະແດງການກະທຳທີ່ລັງກາໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ ແລະ (2) ໃຫ້ແກ້ໄຂກະສັດຜູ້ບາບທີ່ທຳລາຍຊີວິດຄົນ ແລະລະບຽບທຳ. ຮານຸມານອະທິບາຍວ່າ ຮູບແທ້ຂອງຕົນບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຈະເຫັນໄດ້ງ່າຍໃນກະລິຍຸກ; ແຕ່ເພາະຄວາມເລື່ອມໃສ ຈຶ່ງສະແດງຮູບທີ່ກາງໆ ໃຫ້ເກີດຄວາມພິສົດ ແລະການຢືນຢັນ “ດັ່ງທີ່ພູຣານະໄດ້ກ່າວໄວ້”. ຕໍ່ມາທ່ານປະທານໝາກໄມ້ທີ່ກິນແລ້ວອິ່ມຢ່າງອັດສະຈັນ ເຮັດໃຫ້ທຳມາຣັນຍະເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຄວາມຫິວໂຫຍຖືກສະງົບດ້ວຍພິທີແລະປາຏິຫານ. ບົດນີ້ຍັງນຳເຂົ້າກົນໄກການຢືນຢັນ (abhijñāna): ຮານຸມານດຶງຂົນຈາກກາຍ ແລ້ວປິດໃສ່ຫໍ່ສອງຫໍ່ (pūṭikā) ໃຫ້ໃຊ້ຕາມເງື່ອນໄຂ—ຫໍ່ໜຶ່ງໃຫ້ພອນແກ່ກະສັດຜູ້ເປັນສາວົກພຣະຣາມ; ອີກຫໍ່ໜຶ່ງເປັນຫຼັກຖານລົງໂທດ ສາມາດເຜົາກອງທັບແລະຄັງຫຼວງ ຈົນກວ່າຈະຄືນຄວາມຍຸດຕິທຳ (ຟື້ນຄືນຄ່າສ່ວນບ້ານ, ພາສີພໍ່ຄ້າ, ແລະຂໍ້ຕົກລົງເກົ່າ). ຫຼັງຈາກສາມຄືນຂອງພຣະພິທີບຣະຫມະຍັດ ແລະການສະດຸດວິດທີ່ມີພະລັງ, ຮານຸມານຄຸ້ມຄອງການນອນຂອງພຣາຫມັນເທິງລານຫີນໃຫຍ່ ແລະໃຊ້ອຳນາດລົມດັ່ງບິດາ ພາພວກເຂົາໄປທຳມາຣັນຍະຢ່າງວ່ອງໄວ ບີບຫົວເດີນທາງຫົກເດືອນໃຫ້ເຫຼືອພຽງບໍ່ກີ່ມູຮູຕະ. ເຊົ້າຮຸ່ງຂຶ້ນ ຄວາມອັດສະຈັນແຜ່ກະຈາຍໄປທົ່ວ ຕອກຢ້ຳຫົວຂໍ້: ທຳຖືກຄຸ້ມຄອງດ້ວຍພັກດີ, ໝາຍຢືນຢັນ, ແລະການປົກປ້ອງຊຸມຊົນນັກຮຽນຮູ້ ໃຫ້ການປົກຄອງຫັນກັບສູ່ພັນທະທາງຈິດທຳ.
Adhyaya 38
Rājā Kumarapālakaḥ—Vipra-saṃvādaḥ, Agni-upadravaḥ, Rāma-nāma-prāyaścittaṃ ca (King Kumarapālaka’s dialogue with Brahmins, the fire-crisis, and expiation through Rāma’s Name)
ວຽສະເລົ່າເຫດການໜຶ່ງ: ຜູ້ນຳພຣາຫມັນຫຼາຍຄົນ ແຕ່ງກາຍງາມ ແລະຖືໝາກໄມ້ ມາຊຸມນຸມທີ່ປະຕູວັງ ແລ້ວໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບໂດຍ ກຸມາຣະປາລະກະ ລູກຊາຍຂອງກະສັດ. ລາວກ່າວເຖິງແນວທາງຈັນຍາທຳທີ່ປະສານຫຼາຍສາຍ: ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ ຈີນ/ອະຣະຫັດ, ຄວາມເມດຕາຕໍ່ສັດມີຊີວິດ, ການເຂົ້າຮ່ວມຫ້ອງໂຍຄະ, ການບູຊາຄູອາຈານ, ການຈະປະມັນຕຣາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະການຖືພຣະວັດລະດູບຳເນັດ (pañcūṣaṇa) ຈົນພຣາຫມັນຮູ້ສຶກອຶດອັດ. ພຣາຫມັນອ້າງຄຳສອນຂອງ ຣາມ ແລະ ຮະນຸມານ ວ່າກະສັດຄວນໃຫ້ vipra-vṛtti (ການອຸປະຖຳພຣາຫມັນ) ແລະຮັກສາທັມມະ; ແຕ່ລາວກໍປະຕິເສດແມ່ນແຕ່ທານນ້ອຍໆ. ຕໍ່ມາເກີດຈຸດຫັນຜັນ: ຖົງໜຶ່ງທີ່ກ່ຽວກັບຮະນຸມານຖືກໂຍນເຂົ້າວັງ ແລະໄຟໄດ້ລຸກລາມໄປທົ່ວຄັງຫຼວງ ພາຫະນະ ແລະເຄື່ອງໝາຍອຳນາດ; ວິທີຂອງມະນຸດບໍ່ອາດດັບໄດ້. ກະສັດຕົກໃຈ ໄປຫາພຣາຫມັນ ກົ້ມກາບ ສາລະພາບຄວາມບໍ່ຮູ້ ແລະເອີ້ນນາມ “ຣາມ” ຊ້ຳໆ, ກ່າວວ່າພຣະພັກຕິຕໍ່ຣາມ ແລະການເຄົາລົບພຣາຫມັນແມ່ນທາງຊ່ວຍຊີວິດ. ພຣາຫມັນຈຶ່ງຜ່ອນຜັນ ຄຳສາບຖືກປະລະ ໄຟສົງົບ; ແລ້ວມີການຈັດລະບຽບໃໝ່: ຈັດກຸ່ມນັກຮຽນຮູ້, ກຳນົດເຂດຊຸມຊົນ, ແລະວາງພິທີປະຈຳປີກັບທານ (ລວມ Pauṣa śukla trayodaśī) ເພື່ອໃຫ້ສັງຄົມມັ່ນຄົງພາຍໃຕ້ທັມມະ.
Adhyaya 39
Cāturvidya–Traividya Organization, Gotra–Pravara Mapping, and Dharmāraṇya Settlement Register (अध्याय ३९)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແນວສອນສັ່ງ ໂດຍພຣະພຣະຫມາ ອະທິບາຍເຖິງຊຸມຊົນດວິຊະຜູ້ປະເສີດ ທີ່ມີວິໄນໃນການຮຽນວິທະຍາວິເທດ ແລະການສວດທ່ອງຢ່າງແມ່ນຍໍ (saṃhitā, pada, krama, ghana)។ ພຣະເທວະດາ ນຳໂດຍພຣະພຣະຫມາ ແລະພຣະວິສນຸ ໄປຢ້ຽມຢາມພຣາຫມະນ໌ເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ຍິນສຽງພິທີ ແລະເຫັນລະບຽບຈັນຍາ ແລ້ວຕີຄວາມວ່າເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງທຳມະແບບຍຸກເຕຣຕາ। ເພາະຄາດໝາຍການປັ່ນປ່ວນໃນກະລິຍຸກ ພຣະເທວະດາຈຶ່ງວາງລະບຽບເສດຖະກິດ-ພິທີກຳຢ່າງມີກົດ: ການແບ່ງສ່ວນປາກທ້ອງ ແລະຂອບເຂດວິຊາຊີບລະຫວ່າງ cāturvidya ແລະ traividya ພ້ອມຂໍ້ຈຳກັດການແຕ່ງງານ ແລະການແບ່ງສາຍຍາດ ອັນອ້າງອີງຜູ້ຄວບຄຸມຊື່ Kājeśa। ຕໍ່ມາບົດນີ້ກາຍເປັນບັນຊີຈົດທະບຽນ: ຊື່ບ້ານ 55 ແຫ່ງ ພ້ອມການຈັດວາງ gotra, pravara ແລະ “gotra-devī” ເທວີຜູ້ຄຸ້ມຄອງສາຍຕະກູນຂອງແຕ່ລະບ້ານ। ຕາມຄຳຖາມຂອງນາຣະດະ ພຣະພຣະຫມາອະທິບາຍວິທີຮູ້ຈັກ gotra, kula, devī ແລະຈັດແຜນທີ່ຕາມລຳດັບຈາກສະຖານທີ່ໄປຫາສາຍຕະກູນ ແລະລັກສະນະຊຸມຊົນ। ທ້າຍບົດຍອມຮັບການປົນປົວທາງສັງຄົມແລະຄວາມເສື່ອມຖອຍໃນພາຍຫຼັງ ໂດຍຖືວ່າເປັນການປ່ຽນແປງຕາມຍຸກ ແຕ່ຍັງຮັກສາທະບຽນນີ້ເປັນແນວອ້າງອີງ។
Adhyaya 40
Dharmāraṇya: Community Dharma, Adjudication Norms, and Phalaśruti
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີ–ຈິດທຳລະຫວ່າງ ນາຣະດະ ແລະ ພຣະພຣະຫມາ ກ່ຽວກັບການຕອບສະໜອງຂອງນັກຮູ້ໄຕຣວິທະຍາ (trai-vidyā) ເມື່ອເກີດການແບ່ງພວກພັນທະສາຍເລືອດໃນ ໂມເຮຣະກະປຸຣະ. ພຣະພຣະຫມາອະທິບາຍຊຸມຊົນພຣາຫມະນທີ່ມີວິໄນ ຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະ, ຍັດຍະ, ພິທີສະມາຣຕະ ແລະການໃຊ້ເຫດຜົນຕາມຄຳພີ; ພ້ອມທັງເລົ່າວ່າຜູ້ນຳວາຑະວະໄດ້ວາງຫຼັກ “ທຳມະສືບທອດ” (paramparāgata) ອີງໃສ່ ທຳມະສາດ, ຈາຣີດທ້ອງຖິ່ນ (sthāna-ācāra) ແລະ ຈາຣີດຕະກູນ (kula-ācāra). ຕໍ່ມາເປັນຂໍ້ກຳນົດເຫມືອນ “ກົດບັດຊຸມຊົນ”: ການເຄົາລົບເຄື່ອງໝາຍທີ່ກ່ຽວກັບພຣະຣາມ ແລະ ມຸດຣາ (mudrā), ການກຳນົດໂທດສຳລັບຜູ້ລະເມີດຄວາມປະພຶດດີ, ກົດເກນການມີສິດເຂົ້າຮ່ວມ, ການລົງໂທດທາງສັງຄົມ ແລະການຫຼີກເວັ້ນຜູ້ຜິດ. ຍັງກ່າວເຖິງພິທີບູຊາຕາມການເກີດ (ຮວມພິທີວັນທີ 6), ການແບ່ງສ່ວນອາຊີບຫາກິນ (vṛtti-bhāga) ແລະການຈັດສັນໃຫ້ເທວະຕາປະຈຳຕະກູນ. ພຣະວະຍາສະໄດ້ຊີ້ເຖິງຄວາມເສື່ອມໃນກະລິຍຸກ—ການຫ່າງໄກຈາກວິທີວິເທດ ແລະຄວາມເຂົ້າຂ້າງ—ແຕ່ຍັງຢືນຢັນເຄື່ອງໝາຍອົງຄະລັກເຊັ່ນ gotra, pravara ແລະ avataṅka. ຕອນທ້າຍ ຮານຸມານຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຜູ້ພິທັກຄວາມຍຸດຕິທຳຢ່າງລັບເງົາ: ຄວາມລຳອຽງ ແລະການລະເລີຍການຮັບໃຊ້ທີ່ຄວນເຮັດນຳໄປສູ່ຄວາມສູນເສຍ, ແຕ່ຄວາມຊອບທຳຈະໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດສັນລະເສີນການຟັງແລະເຄົາລົບເລື່ອງທຳມາຣັນຍະວ່າຊຳລະບາບ ແລະນຳຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ, ພ້ອມກຳຊັບເລື່ອງການອ່ານປູຣານະ ແລະການໃຫ້ທານຢ່າງເຄົາລົບ.
FAQs about Dharmaranya Mahatmya
Dharmāraṇya is portrayed as a concentrated tīrtha-zone where divine beings continually 'serve' the place, making it inherently merit-generating and spiritually protective for residents and pilgrims.
The text highlights enduring salvific outcomes for beings who die there, and emphasizes śrāddha/pinda-style offerings as mechanisms for uplifting multiple ancestral generations and extended lineages.
The section foregrounds aetiological questioning about how Dharmāraṇya became established among the gods, why it is tīrtha-like on earth, and how large communities of brāhmaṇas were instituted there.