Adhyaya 32

Verse 1

व्यास उवाच । ततश्च रामदूतास्ते नत्वा राममथाब्रुवन् । रामराम महाबाहो वरनारी शुभानना

ວະຍາສະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ທູດຂອງພຣະຣາມເຫຼົ່ານັ້ນ ໄດ້ນົບນ້ອມພຣະຣາມ ແລ້ວທູນວ່າ: “ຣາມ, ຣາມ, ໂອ ຜູ້ມີແຂນອັນເກັ່ງກ້າ! ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນນາງຜູ້ປະເສີດ ໜ້າຕາຜ່ອງໃສ…”

Verse 2

सुवस्त्रभूषाभरणां मृदुवाक्यपरायणाम् । एकाकिनीं क्रदमानाम दृष्ट्वा तां विस्मिता वयम्

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ: “ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນນາງ—ນຸ່ງຜ້າງາມ ແລະປະດັບເຄື່ອງອາພອນ, ມັ່ນຄົງໃນຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ—ແຕ່ຢູ່ລຳພັງຮ້ອງໄຫ້; ເຫັນນາງແລ້ວພວກເຮົາກໍພິສວົງ”

Verse 3

समीपवर्तिनो भूत्वा पृष्टा सा सुरसुन्दरी । का त्वं देवि वरारोहे देवी वा दानवी नु किम्

ເມື່ອເຂົ້າໄປໃກ້ ພວກເຂົາຖາມນາງຜູ້ງາມດັ່ງນາງຟ້າວ່າ: “ໂອ ເທວີ ຜູ້ມີອະວັຍະງາມ, ເຈົ້າແມ່ນໃຜ? ເປັນເທວີ ຫຼື ເປັນອະສຸຣີ?”

Verse 4

रामः पृच्छति देवि त्वां ब्रूहि सर्वं यथातथम् । तच्छ्रुत्वा वचनं रामा सोवाच मधुरं वचः

“ໂອ ເທວີ, ພຣະຣາມກຳລັງຖາມເຈົ້າ—ຈົ່ງເວົ້າທຸກຢ່າງຕາມຄວາມເປັນຈິງ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ນາງກໍເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຫວານອ່ອນ

Verse 5

रामं प्रेषयत भद्रं वो मम दुःखापहं परम्

“ຈົ່ງສົ່ງພຣະຣາມມາຫາຂ້າ. ຂໍພອນມີແກ່ພວກເຈົ້າ—ພຣະອົງສາມາດສູງສຸດໃນການຂັບໄລ່ຄວາມໂສກຂອງຂ້າ”

Verse 6

तदाकर्ण्य ततो रामः संभ्रमात्त्वरितो ययौ । दृष्ट्वा तां दुःखसंतप्तां स्वयं दुःखमवाप सः । उवाच वचनं रामः कृतांजलिपुटस्तदा

ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ພຣະຣາມກໍຮີບໄປທັນທີດ້ວຍຄວາມຮ້ອນໃຈ. ເຫັນນາງຖືກຄວາມໂສກເຜົາຜານ ພຣະຣາມເອງກໍເກີດຄວາມໂສກ. ແລ້ວພຣະຣາມຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳດ້ວຍການປະນົມມືຄາລະວະ

Verse 7

श्रीराम उवाच । का त्वं शुभे कस्य परिग्रहो वा केनावधूता विजने निरस्ता । मुष्टं धनं केन च तावकीनमाचक्ष्व मातः सकलं ममाग्रे

ພຣະສີຣາມຕັດວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ເຈົ້າແມ່ນໃຜ ແລະເປັນເມຍຂອງໃຜ? ໃຜໄດ້ຂັບໄລ່ແລະປະຖິ້ມເຈົ້າໃນບ່ອນວັງເວງນີ້? ແລະໃຜໄດ້ຊິງເອົາຊັບພຽງກຳມືຂອງເຈົ້າ? ແມ່ເອີຍ ຈົ່ງເລົ່າທຸກຢ່າງຕໍ່ໜ້າເຮົາ”

Verse 8

इत्युक्त्वा चातिदुःखार्तो रामो मतिमतां वरः । प्रणामं दंडवच्चक्रे चक्रपाणिरिवापरः

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມ—ຜູ້ຖືກທຸກຂ໌ຫນັກ ແລະເປັນຍອດໃນຫມູ່ຜູ້ຮູ້—ໄດ້ກົ້ມກາບສາດຖາງຄ໌ດັ່ງທ່ອນໄມ້ ປານດັ່ງເປັນຜູ້ຖືຈັກຣາ (ພຣະວິສນຸ) ອີກອົງໜຶ່ງ

Verse 9

तयाभिवंदितो रामः प्रगम्य च पुनःपुनः । तुष्टया परया प्रीत्या स्तुतो मधुरया गिरा

ນາງໄດ້ເຂົ້າມາໃກ້ ແລະວັນທາພຣະຣາມຊ້ຳໆ; ຈາກນັ້ນດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີສູງສຸດ ແລະຄວາມຮັກອັນເຕັມປ່ຽມ ນາງໄດ້ສັນລະເສີນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຫວານ

Verse 10

परमात्मन्परेशान दुःखहारिन्सनातन । यदर्थमवतारस्ते तच्च कार्यं त्वया कृतम्

ໂອ ປະຣະມາດມັນ, ໂອ ພຣະເຈົ້າເຫນືອພຣະເຈົ້າທັງປວງ, ໂອ ຜູ້ຂັບໄລ່ທຸກຂ໌ ຜູ້ນິລັນດອນ—ເຫດຜົນແຫ່ງການອະວະຕານຂອງພຣະອົງ ກິດນັ້ນພຣະອົງໄດ້ທຳໃຫ້ສຳເລັດແລ້ວ

Verse 11

रावणः कुम्भकर्णश्च शक्रजित्प्रमुखास्तथा । खरदूषणत्रिशिरोमारीचाक्षकुमारकाः

ຣາວະນະ, ກຸມພະກັນ, ແລະຜູ້ອື່ນໆທີ່ມີອິນທຣະຈິດເປັນຫົວໜ້າ; ທັງຂະຣະ, ດູສະນະ, ຕຣິສິຣະ, ມາຣີຈະ, ອັກສະ ແລະເຈົ້າຊາຍຍັກສາ—

Verse 12

असंख्या निर्जिता रौद्रा राक्षसाः समरांगणे

ໃນສະໜາມຮົບ ໄດ້ປາບລາກສະສະຜູ້ດຸຮ້າຍນັບບໍ່ຖ້ວນແລ້ວ

Verse 13

किं वच्मि लोकेश सुकीर्त्तिमद्य ते वेधास्त्वदीयांगजपद्मसंभवः । विश्वं निविष्टं च ततो ददर्श वटस्य पत्रे हि यथो वटो मतः

ໂອ ລົກເກດ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກ, ມື້ນີ້ຂ້າຈະກ່າວສັນລະເສີນກຽດຕິຄຸນອັນສູງສົ່ງຂອງທ່ານໄດ້ຢ່າງໃດ? ແມ່ນແຕ່ພຣະພຣົມ (ເວທາ) ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວທີ່ຜຸດຈາກພຣະວະກາຍຂອງທ່ານ ກໍໄດ້ເຫັນຈັກກະວານທັງປວງສະຖິດຢູ່ໃນທ່ານ—ດັ່ງເຫັນຕົ້ນໄທທັງຕົ້ນຢູ່ໃນໃບໄທໃບດຽວ

Verse 14

धन्यो दशरथो लोके कौशल्या जननी तव । ययोर्जातोसि गोविंद जगदीश परः पुमान्

ໃນໂລກນີ້ ດະຊະຣະຖະ ເປັນຜູ້ມີບຸນ, ແລະ ເກົາສະລະຍາ ມານດາຂອງທ່ານກໍມີບຸນ; ເພາະທ່ານໄດ້ປະສູດແກ່ທ່ານທັງສອງ—ໂອ ໂກວິນດາ, ໂອ ຈະກະດີຊະ, ບຸຣຸສະສູງສຸດ

Verse 15

धन्यं च तत्कुलं राम यत्र त्वमागतः स्वयम् । धन्याऽयोध्यापुरी राम धन्यो लोकस्त्वदाश्रयः

ໂອ ຣາມາ, ຕະກູນນັ້ນມີມົງຄຸນຍິ່ງ ທີ່ທ່ານເສດັດມາດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ນະຄອນອະໂຍທະຍາກໍມີມົງຄຸນ, ໂອ ຣາມາ; ແລະໂລກທີ່ພຶ່ງພາອາໄສທ່ານກໍມີມົງຄຸນ

Verse 16

धन्यः सोऽपि हि वाल्मीकिर्येन रामायणं कृतम् । कविना विप्रमुख्येभ्य आत्मबुद्ध्या ह्यनागतम्

ວາລະມີກິ ກໍມີບຸນຢ່າງແທ້ຈິງ ເພາະທ່ານເປັນຜູ້ຮຽບຮຽງ “ຣາມາຍະນະ”; ກະວີນັ້ນໄດ້ປະພັນດ້ວຍປັນຍາອັນເກີດຈາກແຮງດົນໃຈພາຍໃນ ແມ່ນແຕ່ກ່ອນທີ່ບັນດານັກປັນຍາຜູ້ເລີດຈະຮູ້ຈັກຢ່າງຄົບຖ້ວນ

Verse 17

त्वत्तोऽभवत्कुलं चेदं त्वया देव सुपावितम्

ວົງສານີ້ເກີດຂຶ້ນຈາກພຣະອົງ ແລະໂດຍພຣະອົງ ໂອ ພຣະເທວະ ມັນໄດ້ຖືກຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດຢ່າງສົມບູນ।

Verse 18

नरपतिरिति लोकैः स्मर्यते वैष्णवांशः स्वयमसि रमणीयैस्त्वं गुणैर्विष्णुरेव । किमपि भुवनकार्यं यद्विचिंत्यावतीर्य तदिह घटयतस्ते वत्स निर्विघ्नमस्तु

ຊາວໂລກລະລຶກເຖິງພຣະອົງວ່າເປັນ ‘ນະຣະປະຕິ’ ຜູ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງພຣະວິສນຸ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ດ້ວຍຄຸນທຳອັນງາມ ພຣະອົງແມ່ນພຣະວິສນຸເອງ. ກິດການໃດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັບພະໂລກ ທີ່ພຣະອົງໄດ້ຄິດໄວ້ແລ້ວເສດັດລົງມາກະທຳ—ໂອ ລູກທີ່ຮັກ ຂໍໃຫ້ສຳເລັດທີ່ນີ້ໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ।

Verse 19

स्तुत्वा वाचाथ रामं हि त्वयि नाथे नु सांप्रतम् । शून्या वर्ते चिरं कालं यथा दोषस्तथैव हि

ເມື່ອສັນລະເສີນແລ້ວ ທ່ານນັ້ນໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະຣາມວ່າ: “ບັດນີ້ພຣະອົງເປັນນາຖຂອງຂ້າແລ້ວ ແຕ່ຂ້າກໍຍັງວ່າງເປົ່າ ແລະວັງເວງມາດົນ—ເຫມືອນເກົ່າ ໃນສະພາບທຸກຂ໌ດຽວກັນ”

Verse 20

धर्मारण्यस्य क्षेत्रस्य विद्धि मामधिदेवताम् । वर्षाणि द्वादशेहैव जातानि दुःखि तास्म्यहम्

ຈົ່ງຮູ້ເຖິງຂ້າວ່າ ຂ້າແມ່ນອະທິເທວະຕາ ຜູ້ປົກຄອງແຫ່ງກະເຂດສັກສິດ ທັມມາຣັນຍະ. ຢູ່ນີ້ຄົບສິບສອງປີແລ້ວ ຂ້າຢູ່ໃນຄວາມທຸກຂ໌

Verse 21

निर्जनत्वं ममाद्य त्वमुद्धरस्व महामते । लोहासुरभयाद्राम विप्राः सर्वे दिशो दश

ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ຂໍຈົ່ງຊ່ວຍຍົກຂ້າໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມໂດດດ່ຽວນີ້ໃນວັນນີ້. ໂອ ພຣະຣາມ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ ໂລຫາສຸຣະ ພຣາຫມະນທັງປວງໄດ້ຫນີໄປທົ່ວສິບທິດ

Verse 22

गताश्च वणिजः सर्वे यथास्थानं सुदुःखिताः । स दैत्यो घातितो राम देवैः सुरभयंकरः

ພໍ່ຄ້າທັງຫມົດກໍໄດ້ຈາກໄປຫາຖິ່ນຂອງຕົນ ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ. ໂອ ຣາມາ, ດາຍຕະນັ້ນຜູ້ນ່າຢ້ານແມ່ນແຕ່ແກ່ເທວະ ຖືກເທວະທັງຫມົດປະຫານແລ້ວ.

Verse 23

आक्रम्यात्र महामायो दुराधर्षो दुरत्ययः । न ते जनाः समायांति तद्भयादति शंकिताः

ເມື່ອມະຫາມາຍານັ້ນເຂົ້າຍຶດຖານທີ່ນີ້ ຜູ້ຍາກຈະໂຈມຕີ ແລະຍາກຈະປະຫານ ປະຊາຊົນຂອງທ່ານຈຶ່ງບໍ່ກ້າມາ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຢ່າງຫນັກ.

Verse 24

अद्य वै द्वादश समाः शून्यागारमनाथवत् । यस्माच्च दीर्घिकायां मे स्नानदानोद्यतो जनः

ມື້ນີ້ຄົບສິບສອງປີແລ້ວ ທີ່ສະຖານທີ່ນີ້ເຫມືອນເຮືອນຫວ່າງໄຮ້ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ; ເພາະຜູ້ຄົນທີ່ເຄີຍມາຫາດີຣຄິກາຂອງຂ້ອຍເພື່ອອາບນ້ຳແລະໃຫ້ທານ ບັດນີ້ບໍ່ມາອີກແລ້ວ.

Verse 25

राम तस्यां दीर्घिकायां निपतंति च शूकराः । यत्रांगना भर्तृयुता जलक्रीडापरायणाः

ໂອ ຣາມາ, ບັດນີ້ໝູປ່າກັບຕົກລົງໃນດີຣຄິການັ້ນ; ບ່ອນທີ່ເຄີຍມີນາງທັງຫຼາຍພ້ອມສາມີ ພາກັນເພີດເພີນໃນກິລານ້ຳ.

Verse 26

चिक्रीडुस्तत्र महिषा निपतंति जलाशये । यत्र स्थाने सुपुष्पाणां प्रकरः प्रचुरोऽभवत्

ບັດນີ້ຄວາຍທັງຫຼາຍພາກັນເລີນຫຼິ້ນ ແລະກະໂດດລົງໃນອ່າງນ້ຳ; ທີ່ບ່ອນນັ້ນເຄີຍມີດອກໄມ້ງາມຫຼາຍຫຼວງອຸດົມສົມບູນ.

Verse 27

तद्रुद्धं कंटकैर्वृक्षैः सिंहव्याघ्रसमाकुलैः । संचिक्रीडुः कुमाराश्च यस्यां भूमौ निरंतरम्

ພື້ນຖິ່ນນັ້ນຖືກອຸດຕັນດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ມີໜາມ ແລະແອອັດດ້ວຍສິງໂຕແລະເສືອ; ແຕ່ເດັກຊາຍທັງຫຼາຍກໍຍັງຫຼິ້ນຢູ່ເທິງດິນນັ້ນຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ।

Verse 28

कुमार्यश्चित्रकाणां च तत्र क्रीडं ति हर्षिताः । अकुर्वन्वाडवा यत्र वेदगानं तिरंतरम्

ທີ່ນັ້ນ ສາວນ້ອຍທັງຫຼາຍດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ຫຼິ້ນຂອງຫຼິ້ນສີສັນງາມ; ແລະໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ໜຸ່ມໆກໍຂັບຂານບົດເວທະ ຢ່າງບໍ່ຂາດຕອນ।

Verse 29

शिवानां तत्र फेत्काराः श्रूयंतेऽतिभयंकराः । यत्र धूमोऽग्निहोत्राणां दृश्यते वै गृहेगृहे

ທີ່ນັ້ນ ສຽງຫອນຂອງໝາປ່າອັນນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງຖືກໄດ້ຍິນ; ແຕ່ໃນບ່ອນດຽວກັນນັ້ນ ຄວັນແຫ່ງພິທີອັກນິໂຫຕຣະ ກໍປາກົດຂຶ້ນຈາກເຮືອນຕໍ່ເຮືອນ।

Verse 30

तत्र दावाः सधूमाश्च दृश्यंतेऽत्युल्बणा भृशम् । नृत्यंते नर्त्तका यत्र हर्षिता हि द्विजाग्रतः

ທີ່ນັ້ນ ໄຟປ່າອັນຮຸນແຮງຍິ່ງພ້ອມຄວັນໜາ ປາກົດໃຫ້ເຫັນ; ແລະໃນບ່ອນນັ້ນເອງ ນັກຟ້ອນກໍຟ້ອນດ້ວຍຄວາມປິຕິ ຕໍ່ໜ້າທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ।

Verse 31

तत्रैव भूतवेताला प्रेताः नृत्यंति मोहिताः । नृपा यत्र सभायां तु न्यषीदन्मंत्रतत्पराः

ທີ່ນັ້ນເອງ ພູດ ເວຕາລ ແລະ ເປຣຕ ຖືກຫຼົງໄຫຼແລ້ວຟ້ອນລຳ; ແຕ່ບັນດາກະສັດກໍນັ່ງໃນສະພາ ມຸ່ງໝັ້ນໃນການປຶກສາຫາລືແລະໄຕ່ຕອງ।

Verse 32

तस्मिन्स्थाने निषीदंति गवया ऋक्षशल्लकाः । आवासा यत्र दृश्यन्ते द्विजानां वणिजां तथा

ໃນສະຖານນັ້ນ ກົວປ່າ (gaur) ໝີ ແລະ ເມັ່ນ (porcupine) ມານັ່ງພັກອາໄສ; ແລະຍັງເຫັນທີ່ຢູ່ຂອງທະວິຊະ (dvija) ແລະພໍ່ຄ້າດ້ວຍ।

Verse 33

कुट्टिमप्रतिमा राम दृश्यंतेत्र बिलानि वै । कोटराणीह वृक्षाणां गवाक्षाणीह सर्वतः

ໂອ ພຣະຣາມ, ທີ່ນີ້ເຫັນຮູດິນຄ້າຍຫ້ອງທີ່ປູພື້ນແນ່ນຫນາ; ທີ່ນີ້ມີໂພງໃນຕົ້ນໄມ້ ແລະຊ່ອງເປີດຄ້າຍປ່ອງຢ້ຽມຢູ່ທົ່ວໄປ।

Verse 34

चतुष्का यज्ञवेदिर्हि सोच्छ्राया ह्यभवत्पुरा । तेऽत्र वल्मीकनिचयैर्दृश्यंते परिवेष्टिताः

ໃນອະດີດ ແທ່ນບູຊາຍັດຍະຮູບສີ່ຫຼ່ຽມເຄີຍຕັ້ງສູງໂດດເດັ່ນຢູ່ທີ່ນີ້; ບັດນີ້ກັບເຫັນຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍກອງຈອມປວກ (anthill) ຫຼາຍກອງ।

Verse 35

एवंविधं निवासं मे विद्धि राम नृपोत्तम । शून्यं तु सर्वतो यस्मान्निवासाय द्विजा गताः

ໂອ ພຣະຣາມ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາກະສັດ, ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ທີ່ພັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນເຊັ່ນນີ້—ບັດນີ້ວ່າງເປົ່າທຸກທິດ ເນື່ອງຈາກທະວິຊະໄດ້ຈາກໄປຫາທີ່ຢູ່ອື່ນ।

Verse 36

तेन मे सुमहद्दुःखं तस्मात्त्राहि नरेश्वर । एतच्छ्रुत्वा वचो राम उवाच वदतां वरः

ເນື່ອງຈາກນັ້ນ ຄວາມໂສກໃຫຍ່ໄດ້ຕົກມາເທິງຂ້າພະເຈົ້າ—ດັ່ງນັ້ນຂໍຈົ່ງປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ ອົງຄ໌ແຫ່ງມະນຸດ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນີ້ ພຣະຣາມ ຜູ້ເລີດໃນວາຈາ ຈຶ່ງຕອບກັບ।

Verse 37

श्रीराम उवाच । न जाने तावकान्विप्रांश्चतुर्दिक्षु समाश्रितान् । न तेषां वेद्म्यहं संख्यां नामगोत्रे द्विजन्मनाम्

ພຣະສີຣາມຕັດວ່າ: “ເຮົາບໍ່ຮູ້ຈັກພຣາຫມັນຂອງເຈົ້າທີ່ໄດ້ພຶ່ງພາຢູ່ທັງສີ່ທິດ. ເຮົາບໍ່ຮູ້ຈໍານວນ ແລະບໍ່ຮູ້ນາມກັບໂຄດ (gotra) ຂອງດວິຊະເຫຼົ່ານັ້ນ”

Verse 38

यथा ज्ञातिर्यथा गोत्रं याथातथ्यं निवेदय । तत आनीय तान्सर्वान्स्वस्थाने वासयाम्यहम्

“ຈົ່ງລາຍງານໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ວ່າສາຍຍາດຂອງເຂົາເປັນແນວໃດ ແລະໂຄດຂອງເຂົາເປັນແນວໃດ. ແລ້ວເມື່ອນໍາພາທັງໝົດມາ ເຮົາຈະໃຫ້ແຕ່ລະຄົນຢູ່ໃນທີ່ອັນຄວນຂອງຕົນ”

Verse 39

श्रीमातोवाच । ब्रह्मविष्णुमहेशैश्च स्थापिता ये नरेश्वर । अष्टादश सहस्राणि ब्राह्मणा वेदपारगाः

ພຣະມານດາຜູ້ປະເສີດຕັດວ່າ: “ໂອ ຈອມກະສັດແຫ່ງມະນຸດ, ຜູ້ທີ່ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ ແລະພຣະມະເຫສະ ໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້—ມີພຣາຫມັນສິບແປດພັນ ຜູ້ຊໍານານໃນພຣະເວດ”

Verse 40

त्रयीविद्यासु विख्याता लोकेऽस्मिन्नमितद्युते । चतुष्षष्टिकगोत्राणां वाडवा ये प्रतिष्ठिताः

“ໂອ ຜູ້ມີສະຫວ່າງໄສອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ໃນໂລກນີ້ເຂົາໂດດເດັ່ນໃນວິຊາແຫ່ງໄຕຣເວດ; ແລະຖືກສະຖາປະນາເປັນ ວາດະວະ ຜູ້ສັງກັດໂຄດຫົກສິບສີ່”

Verse 41

श्रीमातादात्त्रयीविद्यां लोके सर्वे द्विजोत्तमाः । षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वैश्या धर्मपरायणाः

“ພຣະມານດາຜູ້ປະເສີດໄດ້ປະທານວິຊາໄຕຣເວດ; ໃນໂລກນີ້ດວິຊະຜູ້ປະເສີດທັງໝົດເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ. ແລະມີໄວສະຍະ ສາມສິບຫົກພັນ ຜູ້ອຸທິດຕົນແກ່ທຳມະ”

Verse 42

आर्यवृत्तास्तु विज्ञेया द्विजशुश्रूषणे रताः । बहुलार्को नृपो यत्र संज्ञया सह राजते

ຈົ່ງຮູ້ວ່າເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຜູ້ມີຈິດຈັນຍາອັນສູງ ຍິນດີໃນການຮັບໃຊ້ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ)। ທີ່ນັ້ນມີກະສັດນາມ ບະຫຸລາຣກະ ຄອງລາຊດ້ວຍສິຣິແລະກຽດສະຫງ່າ।

Verse 43

कुमारावश्विनौ देवौ धनदो व्ययपूरकः । अधिष्ठात्री त्वहं राम नाम्ना भट्टारिका स्मृता

ກຸມາຣາ ແລະ ອັດສະວິນຄູ່ແຝດ ເປັນເທວະປະຈຳສະຖານນີ້; ທະນະດະ (ກຸເບຣ) ຊົງເຕີມຄືນສິ່ງທີ່ໃຊ້ໄປໃຫ້ຄົບຖ້ວນ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ຣາມ, ເປັນເທວີຜູ້ປົກຄອງປະຈຳທີ່ນີ້ ຖືກລະລຶກນາມວ່າ ພັດຖາຣິກາ.

Verse 44

श्रीसूत उवाच । स्थानाचाराश्च ये केचित्कुलाचारास्तथैव च । श्रीमात्रा कथितं सर्वं रामस्याग्रे पुरातनम्

ສີຣິ ສູຕ ກ່າວວ່າ: ບັນດາສະຖານາຈາຣ (ຈາຣີດປະຈຳຖິ່ນ) ແລະ ກຸລາຈາຣ (ປະເພນີປະຈຳຕະກູນ) ທັງຫມົດ—ເລື່ອງເກົ່າແກ່ນັ້ນ ພຣະມານດາຜູ້ປະເສີດໄດ້ກ່າວອະທິບາຍຕໍ່ໜ້າ ຣາມ.

Verse 45

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा रामो मुदमवाप ह । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं सत्यं हि भाषितं त्वया

ເມື່ອຣາມໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ກໍໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິ່ງ. “ຈິງ—ຈິງ—ຈິງອີກ! ແທ້ດຽວ ເຈົ້າໄດ້ກ່າວສັດຈະ”

Verse 46

यस्मात्सत्यं त्वया प्रोक्तं तन्नाम्ना नगरं शुभम् । वासयामि जगन्मातः सत्यमंदिरमेव च

ເນື່ອງຈາກເຈົ້າໄດ້ກ່າວສັດຈະ, ໂອ ແມ່ແຫ່ງຈັກກະວານ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະສ້າງນະຄອນອັນມົງຄຸນໃຫ້ມີນາມນັ້ນ; ແລະຈະສະຖາປະນາວັດນາມ “ສັດຍະມັນດິຣ” ອັນເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງຄວາມຈິງ ດ້ວຍ.

Verse 47

त्रैलोक्ये ख्यातिमाप्नोतु सत्यमंदिरमु त्तमम्

ຂໍໃຫ້ວິຫານແຫ່ງສັດຈະອັນສູງສຸດນີ້ ໂດງດັງໄປທົ່ວໄຕໂລກ

Verse 48

एतदुक्त्वा ततो रामः सहस्रशतसंख्यया । स्वभृत्यान्प्रेषयामास विप्रानयनहेतवे

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມາໄດ້ສົ່ງບໍລິວານຂອງພຣະອົງ—ນັບຮ້ອຍນັບພັນ—ໄປເພື່ອເຊີນພຣາຫມະນະມາ

Verse 49

यस्मिन्देशे प्रदेशे वा वने वा सरि तस्तटे । पर्यंते वा यथास्थाने ग्रामे वा तत्रतत्र च

ໃນປະເທດຫຼືເຂດໃດກໍຕາມ—ຈະໃນປ່າ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ແດນຊາຍຂອບ ທີ່ພັກອາໄສອັນຄວນ ຫຼືຕາມບ້ານນ້ອຍບ້ານໃຫຍ່ທົ່ວໄປ—

Verse 50

धर्मारण्यनिवासाश्च याता यत्र द्विजोत्तमाः । अर्घपाद्यैः पूजयित्वा शीघ्रमानयतात्र तान्

ບ່ອນໃດກໍຕາມທີ່ພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດ—ຜູ້ພຳນັກໃນທັມມາຣັນຍະ—ໄດ້ໄປຮອດ ຈົ່ງບູຊາທ່ານດ້ວຍອັຣຄະຍະ ແລະນ້ຳລ້າງຕີນ ແລ້ວຮີບນຳທ່ານມາທີ່ນີ້

Verse 51

अहमत्र तदा भोक्ष्ये यदा द्रक्ष्ये द्विजोत्तमान्

ຂ້ອຍຈະຮັບປະທານຢູ່ນີ້ ກໍຕໍ່ເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດແລ້ວເທົ່ານັ້ນ

Verse 52

विमान्य च द्विजानेतानागमिष्यति यो नरः । स मे वध्यश्च दंड्यश्च निर्वास्यो विषयाद्बहिः

ຜູ້ໃດທີ່ສະແດງຄວາມດູຖູກຕໍ່ພາມເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ບໍ່ຍອມມາ ຜູ້ນັ້ນຈະຕ້ອງໂທດປະຫານຊີວິດ ແລະ ຖືກລົງທັນ ທັງຈະຖືກເນລະເທດອອກໄປນອກອານາຈັກຂອງເຮົາ.

Verse 53

तच्छ्रुत्वा दारुणं वाक्यं दुःसहं दुःप्रधर्षणम् । रामाज्ञाकारिणो दूता गताः सर्वे दिशो दश

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳສັ່ງອັນຮຸນແຮງນັ້ນ ເຊິ່ງຍາກທີ່ຈະທົນທານ ແລະ ຍາກທີ່ຈະຝ່າຝືນ ບັນດາທູດຜູ້ຮັບໃຊ້ຄຳສັ່ງຂອງພຣະຣາມ ຈຶ່ງໄດ້ອອກເດີນທາງໄປຍັງທິດທັງສິບ.

Verse 54

शोधिता वाडवाः सर्वे लब्धाः सर्वे सुहर्षिताः । यथोक्तेन विधानेन अर्घपाद्यैरपूजयन्

ພາມທັງຫມົດນັ້ນຖືກຄົ້ນພົບ ແລະ ທຸກຄົນຕ່າງກໍດີໃຈຫຼາຍ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບການບູຊາດ້ວຍນ້ຳສັກສິດ ແລະ ນ້ຳລ້າງຕີນ ຕາມພິທີການທີ່ກຳນົດໄວ້.

Verse 55

स्तुतिं चक्रुश्च विधिवद्विनयाचारपूर्वकम् । आमंत्र्य च द्विजान्सर्वान्रामवाक्यं प्रकाशयन्

ພວກເຂົາໄດ້ຍ້ອງຍໍຕາມແບບແຜນ ດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົວ ແລະ ກິລິຍາທີ່ເຫມາະສົມ ແລະ ເມື່ອເຊີນພາມທັງຫຼາຍຢ່າງເປັນທາງການແລ້ວ ຈຶ່ງແຈ້ງຂ່າວສານຂອງພຣະຣາມໃຫ້ຊາບ.

Verse 56

ततस्ते वाडवाः सर्वे द्विजाः सेवकसंयुताः । गमनायोद्यताः सर्वे वेदशास्त्रपरायणाः

ຈາກນັ້ນ ພາມເຫຼົ່ານັ້ນທັງຫມົດ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ຕິດຕາມ ຕ່າງກໍກຽມຕົວອອກເດີນທາງ ຜູ້ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ຝັກໃຝ່ໃນພຣະເວດ ແລະ ພຣະສາດສະດາ.

Verse 57

आगता रामपार्श्वं च बहुमानपुरःसराः । समागतान्द्विजान्दृष्ट्वा रोमांचिततनूरुहः

ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບນຳໜ້າ ລາວເຂົ້າໄປໃກ້ຂ້າງພຣະຣາມ. ເມື່ອເຫັນພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຊຸມນຸມ ຂົນກາຍກໍລຸກຊັນດ້ວຍປິຕິແຫ່ງພັກຕິ.

Verse 58

कृतकृत्यमिवात्मानं मेने दाशरथिर्नृपः । स संभ्रमात्समुत्थाय पदातिः प्रययौ पुरः

ພຣະຣາມ ພຣະຣາຊະບຸດຂອງທ້າວທະສະຣົດ ຮູ້ສຶກດຸຈໄດ້ສຳເລັດກິດອັນຄວນແລ້ວ. ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນແຫ່ງຄວາມປິຕິ ພຣະອົງລຸກຂຶ້ນທັນທີ ແລ້ວເດີນໄປຂ້າງໜ້າດ້ວຍພຣະບາດເພື່ອຕ້ອນຮັບພວກເຂົາ.

Verse 59

करसंपुटकं कृत्वा हर्षाश्रु प्रतिमुञ्चयन् । जानुभ्यामवनिं गत्वा इदं वचनमब्रवीत्

ລາວປະນົມມືດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ພ້ອມນ້ຳຕາແຫ່ງປິຕິ ແລ້ວຄຸກເຂົ່າລົງແຕະພື້ນດິນ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 60

विप्रप्रसादात्कमलावरोऽहं विप्रप्रसादाद्धरणीधरोऽहम् । विप्रप्रसादाज्जगतीपतिश्च विप्रप्रसादान्मम रामनाम

“ດ້ວຍພຣະພອນແຫ່ງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ທີ່ພຣະລັກສະມີຮັກ; ດ້ວຍພຣະພອນແຫ່ງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນແຜ່ນດິນ ເປັນຜູ້ປົກຄອງທີ່ແທ້. ດ້ວຍພຣະພອນແຫ່ງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກ; ແລະດ້ວຍພຣະພອນແຫ່ງພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ນາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າຄື ‘ຣາມ’.”

Verse 61

इत्येवमुक्ता रामेण वाड वास्ते प्रहर्षिताः । जयाशीर्भिः प्रपूज्याथ दीर्घायुरिति चाब्रुवन्

ເມື່ອພຣະຣາມກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາທີ່ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນກໍຍິນດີປິຕິ. ພວກເຂົາບູຊາພຣະອົງດ້ວຍພອນແຫ່ງໄຊຊະນະ ແລະກ່າວວ່າ “ຂໍໃຫ້ພຣະອົງມີອາຍຸຍືນ.”

Verse 62

आवर्जितास्ते रामेण पाद्यार्घ्यविष्टरादिभिः । स्तुतिं चकार विप्राणां दण्डवत्प्रणिपत्य च

ພຣະຣາມໄດ້ຕ້ອນຮັບພວກເຂົາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາຕາມປະເພນີ—ນ້ຳລ້າງຕີນ (ປາດຍະ), ອັຣຄະຍະ, ບ່ອນນັ່ງ ແລະອື່ນໆ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງສັນລະເສີນພຣາຫມະນ ແລະກົ້ມກາບແບບດັນດະວັດດ້ວຍສັດທາ.

Verse 63

कृतांजलिपुटः स्थित्वा चक्रे पादाभिवंदनम् । आसनानि विचित्राणि हैमान्याभरणानि च

ພຣະອົງຢືນດ້ວຍມືປະນົມເປັນອັນຈະລີ ແລ້ວນ້ອມກາບທີ່ພຣະບາດຂອງທ່ານທັງຫຼາຍ. ພ້ອມກັນນັ້ນກໍຈັດບ່ອນນັ່ງອັນວິຈິດ ແລະເຄື່ອງປະດັບຄຳ.

Verse 64

समर्पयामास ततो रामो दशरथात्मजः । अंगुलीयकवासांसि उपवीतानि कर्णकान्

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມ ພຣະຣາຊະບຸດຂອງທະສະຣະຖ ໄດ້ຖວາຍແຫວນ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ພ້ອມທັງອຸປະວີຕະ (ສາຍສັກສິດ) ແລະຕ່າງຫູ.

Verse 65

प्रददौ विप्रमुख्येभ्यो नानावर्णाश्च धेनवः । एकैकशत संख्याका घटोध्नीश्च सवत्सकाः

ພຣະອົງໄດ້ປະທານໂຄສີສັນຫຼາກຫຼາຍແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ—ແຕ່ລະການຖວາຍມີຈຳນວນຮ້ອຍ—ເປັນໂຄນົມທີ່ເຕົ້ານົມເຕັມ ພ້ອມລູກໂຄ.

Verse 66

सवस्त्रा बद्धघंटाश्च हेमशृंगविभूषिताः । रूप्यखुरास्ताम्रपृष्ठीः कांस्यपात्रसमन्विताः

ໂຄເຫຼົ່ານັ້ນຖືກຄຸມດ້ວຍຜ້າ ແລະຜູກກະດິ່ງ; ປະດັບຂອງດ້ວຍເຂົາຄຳ, ກີບສີເງິນ, ຫຼັງສີທອງແດງ ແລະມີພາຊະນະທອງສຳລິດປະກອບມາດ້ວຍ.