Adhyaya 12

Verse 1

व्यास उवाच । ततो देवैर्नृपश्रेष्ठ रक्षार्थं सत्यमंदिरम् । स्थापितं तत्तदाद्यैव सत्याभिख्या हि सा पुरी

ພຣະວະຍາສກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ, ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ສັດຍະມັນດິຣ ເພື່ອການຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງ; ນັບແຕ່ນັ້ນເມືອງນັ້ນກໍໄດ້ມີຊື່ສຽງວ່າ ‘ສັດຍາ’.

Verse 2

पूर्वं धर्मेश्वरो देवो दक्षिणेन गणाधिपः । पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः

ທາງທິດຕາເວັນອອກ ໄດ້ປະດິດສະຖານ ພຣະທັມເມສະວະຣ; ທິດໃຕ້ ພຣະຄະນາທິປະ (ພຣະຄະເນດ); ທິດຕາເວັນຕົກ ພານຸ (ພຣະອາທິດ); ແລະທິດເໜືອ ສະວະຍັມພູ (ຜູ້ເກີດເອງ) ຖືກສະຖາປະນາໄວ້।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । गणेशः स्थापितः केन कस्मात्स्थापितवानसौ । किं नामासौ महाभाग तन्मे कथय मा चिरम्

ຢຸທິສຖິຣກ່າວວ່າ: ພຣະຄະເນດ ຖືກສະຖາປະນາໂດຍໃຜ, ແລະເພາະເຫດໃດຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງສະຖາປະນາພຣະອົງ? ໂອ ທ່ານຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ, ນາມຂອງຜູ້ນັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ຂໍໃຫ້ບອກຂ້າພະເຈົ້າໂດຍບໍ່ຊ້າ।

Verse 4

व्यास उवाच । अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिकारणम्

ພຣະວະຍາສກ່າວວ່າ: ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍເຫດແຫ່ງການປາກົດຂອງພຣະຄະເນດ।

Verse 5

समये मिलिताः सर्वे देवता मातरस्तथा । धर्मारण्ये महाराज स्थापितश्चंडिकासुतः

ໃນເວລານັ້ນ ທວງເທວະທັງປວງ ແລະ ເທວີແມ່ (ມາຕຣິກາ) ກໍມາຊຸມນຸມພ້ອມກັນ; ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ໃນທຳມາຣັນຍະ ໄດ້ປະກອບພິທີປະດິດສະຖານ ພຣະບຸດຂອງ ຈັນຑິກາ ແລ້ວ.

Verse 6

आदौ देवैर्नृपश्रेष्ठ भूमौ वै सत्ययोषिताम् । प्राकारश्चाभवत्तत्र पताकाध्वजशोभितः

ແຕ່ແຕ່ຕົ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ ທວງເທວະໄດ້ສ້າງກຳແພງລ້ອມ (ປຣາກາຣ) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເທິງພື້ນດິນຂອງສະຕະຍະໂຢສິຕາ ແລະປະດັບງາມດ້ວຍທຸງທິວແລະທຸງຊັຍ.

Verse 7

ब्राह्मणायतने तत्र प्राकारमण्डलान्तरे । तन्मध्ये रचितं पीठमिष्टकाभिः सुशोभितम्

ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໃນບໍລິເວນພຣາຫມະນ ພາຍໃນວົງກຳແພງລ້ອມ ກາງສຸດໄດ້ກໍ່ສ້າງ “ປີຖະ” ເປັນຖານສັກສິດ ດ້ວຍອິດ ງາມສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ.

Verse 8

प्रतोल्यश्च चतस्रो वै शुद्धा एव सतोरणाः । पूर्वे धर्मेश्वरो देवो दक्षिणे गणनायकः

ທີ່ນັ້ນມີປະຕູທັງສີ່ອັນບໍລິສຸດ ພ້ອມຊຸ້ມໂຕຣະນະອັນງາມ; ທິດຕາເວັນອອກປະດິດສະຖານ ພຣະທັມເມສະວະຣະ ແລະທິດໃຕ້ປະດິດສະຖານ ຜູ້ນຳໝູ່ຄະນະ (ພຣະຄະເນສ)

Verse 9

पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः । धर्मेश्वरोत्पत्तिवृत्तमाख्यातं तत्तवाग्रतः

ທິດຕາເວັນຕົກໄດ້ປະດິດສະຖານ ພານຸ (ພຣະອາທິດ) ແລະທິດເໜືອໄດ້ປະດິດສະຖານ ສະວະຍັມພູ; ສ່ວນເລື່ອງກຳເນີດຂອງ ພຣະທັມເມສະວະຣະ ນັ້ນ ໄດ້ຖືກບອກເລົ່າຕໍ່ໜ້າທ່ານແລ້ວ.

Verse 10

अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिहेतुकम् । कदाचित्पार्वती गात्रोद्वर्त्तनं कृतवत्यभूत्

ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍເຫດແຫ່ງການປະກົດຂອງພຣະຄະເນຊ. ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣະແມ່ປາຣະວະຕີໄດ້ທາອຸບຕັນ ແລະຂັດຖູພຣະວະກາຍເພື່ອຊໍາລະ.

Verse 11

मलं तज्जनितं दृष्ट्वा हस्ते धृत्वा स्वगात्रजम् । प्रतिमां च ततः कृत्वा सुरूपं च ददर्श ह

ເມື່ອພຣະນາງເຫັນມົນທິນທີ່ເກີດຂຶ້ນ—ອັນເກີດຈາກພຣະວະກາຍຂອງພຣະນາງເອງ—ກໍໄດ້ຈັບໄວ້ໃນຝາມື. ແລ້ວປັ້ນເປັນຮູບພຣະປະຕິມາ ແລະເຫັນຮູບງາມຜ່ອງໃສ.

Verse 12

जीवं तस्यां च संचार्य उदतिष्ठत्तदग्रतः । मातरं स तदोवाच कि करोमि तवाज्ञया

ເມື່ອພຣະນາງສົ່ງຊີວິດເຂົ້າໃນຮູບນັ້ນ ເຂົາກໍລຸກຂຶ້ນຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ. ແລ້ວເຂົາກ່າວກັບແມ່ວ່າ “ແມ່ເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດຫຍັງຕາມພຣະບັນຊາ?”

Verse 13

पार्वत्युवाच । यावत्स्नानं करिष्यामि तावत्त्वं द्वारि तिष्ठ मे । आयुधानि च सर्वाणि परश्वादीनि यानि तु

ພຣະແມ່ປາຣະວະຕີກ່າວວ່າ “ຕາບໃດທີ່ເຮົາກໍາລັງອາບນ້ໍາຊໍາລະ ເຈົ້າຈົ່ງຢືນເຝົ້າຢູ່ທີ່ປະຕູຂອງເຮົາ. ແລະຈົ່ງຖືອາວຸດທັງປວງ ເຊັ່ນ ຂວານ ແລະອື່ນໆ”

Verse 14

त्वयि तिष्ठति मद्द्वारे कोऽपि विघ्नं करोतु न । एवमुक्तो महादेव्या द्वारेऽतिष्ठत्स सायुधः

“ເມື່ອເຈົ້າຢືນເຝົ້າຢູ່ທີ່ປະຕູຂອງເຮົາ ຢ່າໃຫ້ຜູ້ໃດມາກໍ່ອຸປະສັກ” ເມື່ອໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາຈາກພຣະມະຫາເທວີ ເຂົາກໍຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູ ພ້ອມອາວຸດໃນມື.

Verse 16

द्वारस्थेन गणेशेन प्रवेशोदायि तस्य न । ततः क्रुद्धो महादेवः परस्परमयुध्यत

ເນື່ອງຈາກພຣະຄະເນຊະຢືນເຝົ້າຢູ່ປະຕູ ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ເຂົ້າ. ດັ່ງນັ້ນພຣະມະຫາເທວະໂກດ ແລະຕໍ່ສູ້ກັນ.

Verse 17

युद्धं कृत्वा ततश्चोभौ परस्परवधैषिणौ । परशुं जघ्निवान्देव ललाटे परमे शुभम्

ເມື່ອສູ້ຮົບແລ້ວ ທັງສອງຕ່າງປາຖະໜາໃຫ້ອີກຝ່າຍພ່າຍ. ພຣະເທວະຈຶ່ງຟັນດ້ວຍຂວານລົງທີ່ໜ້າຜາກ—ເປັນມົງຄຸນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ຜົນຈະນ່າຢ້ານ.

Verse 18

ततो देवो महादेवः शूलमुद्यम्य चाहनत् । शिरश्चिच्छेद शूलेन तद्भूमौ निपपात ह

ຕໍ່ມາພຣະມະຫາເທວະຊູຕຣີສູນຂຶ້ນແລ້ວຟັນລົງ. ດ້ວຍຕຣີສູນນັ້ນຈຶ່ງຕັດສະຫຼະຫົວ ແລະຫົວກໍຕົກລົງສູ່ດິນ.

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे देवो महादेवो जगाम ह । आभ्यंतरे प्रवेष्टुं च मतिं दध्रे महेश्वरः

ໃນຂະນະນັ້ນພຣະມະຫາເທວະໄດ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປ. ແລ້ວພຣະມະເຫສະວະຣະກໍຕັ້ງຈິດຈະເຂົ້າໄປພາຍໃນ.

Verse 20

पार्वतीं विकलां दृष्ट्वा देवदेवो महेश्वरः । चिंतयामास देवोऽपि किं कृतं वा मुधा मया

ເມື່ອເຫັນພຣະປາຣະວະຕີທຸກໃຈອ່ອນແອ ພຣະມະເຫສະວະຣະ ຜູ້ເປັນເທວະເໜືອເທວະ ກໍຄິດວ່າ: “ເຮົາໄດ້ເຮັດຫຍັງລົງໄປ ແລະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດຈຶ່ງເຮັດໂດຍເປົ່າປະໂຫຍດ?”

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र गजासुरमपश्यत । तं दृष्ट्वा च महादैत्यं सर्वलोकैकपूजितः

ໃນຂະນະນັ້ນ, ພະອົງໄດ້ທອດພະເນດເຫັນ ກະຊາສູນ. ເມື່ອເຫັນຍັກຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກທຸກໂລກ ຈຶ່ງກຽມພ້ອມທີ່ຈະກະທໍາການ.

Verse 22

जघ्निवांस्तच्छिरो गृह्य पार्वत्या कृतमर्भकम् । उत्तस्थौ सगणस्तत्र महादेवस्य सन्निधौ

ຫຼັງຈາກຂ້າລາວ ແລະ ເອົາຫົວນັ້ນມາ, ເດັກນ້ອຍທີ່ພະນາງປາລະວະຕີສ້າງຂຶ້ນ ກໍລຸກຂຶ້ນພ້ອມກັບເຫຼົ່າບໍລິວານ ຕໍ່ໜ້າພະມະຫາເທບ.

Verse 23

ततो नाम चकारास्य गजानन इति स्फुटम् । सुराः सर्वे च संपृक्ता हर्षिता मुनयस्तथा

ຈາກນັ້ນ ພະອົງໄດ້ປະທານນາມໃຫ້ແກ່ລາວຢ່າງຊັດເຈນວ່າ 'ກະຊານົນ'. ເຫຼົ່າເທວະດາທັງຫຼາຍຕ່າງກໍມາຊຸມນຸມກັນ ແລະ ເຫຼົ່າລືສີກໍຕ່າງພາກັນຍິນດີ.

Verse 24

स्तुवंति स्तुतिभिः शश्वत्कुटुम्बकुशलंकरम् । विक्रीणाति कुटुम्बं यो मोदकार्थं समर्चके

ພວກເຂົາສັນລະເສີນພະອົງດ້ວຍບົດສວດສະເໝີ ຜູ້ຊົງສ້າງຄວາມຜາສຸກແກ່ຄອບຄົວ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ຂາຍຄອບຄົວຂອງຕົນພຽງເພື່ອຂະໜົມໂມທະກະ ຍ່ອມກະທໍາຜິດ.

Verse 25

दक्षिणस्यां प्रतोल्यां तमेकदंतं च पीवरम् । आर्चयच्च महादेवं स्वयंभूः सुरपूजितम्

ທີ່ປະຕູທິດໃຕ້ ລາວໄດ້ບູຊາພະອົງຜູ້ມີງາດຽວ ແລະ ຮ່າງກາຍຕຸ້ຍພີ, ແລະ ລາວຍັງໄດ້ບູຊາພະມະຫາເທບ ຜູ້ກໍາເນີດຂຶ້ນເອງ ເຊິ່ງເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາລະຂອງເຫຼົ່າເທວະດາ.

Verse 26

जटिलं वामनं चैव नागयज्ञोपवीतकम् । त्र्यक्षं चैव महाकायं करध्वजकुठारकम्

ພຣະອົງມີຜົມຊະຕາພັນກັນ ມີຮູບດັ່ງວາມນະ ສວມງູເປັນຍັດໂຍປະວີຕ; ມີສາມຕາ ກາຍໃຫຍ່ມະຫາ ຖືທຸງແລະຂວານໃນພຣະຫັດ—ດັ່ງນີ້ໄດ້ພັນນາພຣະເຈົ້າ।

Verse 27

दधानं कमलं हस्ते सर्वविप्रविनाशनम् । रक्षणाय च लोकानां नगराद्दक्षिणाश्रितम्

ພຣະອົງຖືດອກບົວໃນພຣະຫັດ ທຳລາຍອະນິດສົງທັງປວງທີ່ນຳຄວາມພິນາດແກ່ພຣາຫມັນ; ແລະເພື່ອປົກປ້ອງໂລກ ຈຶ່ງປະທັບຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງນະຄອນ

Verse 28

सुप्रसन्नं गणाध्यक्षं सिद्धिबुद्धिनमस्कृतम् । सिंदूराभं सुरश्रेष्ठं तीव्रांकुशधरं शुभम्

ພຣະອົງຜ່ອງໃສແລະເມດຕາ ເປັນປະມຸກແຫ່ງຄະນະຄະນາ ໄດ້ຮັບນະມັດສະການຈາກ ສິດທິ ແລະ ພຸດທິ; ມີສີດັ່ງສິນທູນ ເປັນເທວະຜູ້ສູງສຸດ ເປັນມົງຄຸນ ຖືອັງກຸສອັນແຫຼມຄົມ

Verse 29

शतपुष्पैः शुभैः पुष्पैरर्चितं ह्यमराधिपः । प्रणम्य च महाभक्त्या तुष्टुवु स्तं सुरास्ततः

ຈອມແຫ່ງອະມະຕະໄດ້ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍດອກໄມ້ມົງຄຸນຫນຶ່ງຮ້ອຍດອກ; ແລ້ວເທວະທັງຫຼາຍກໍ່ກົ້ມກາບດ້ວຍພັກຕິອັນຍິ່ງ ແລະສັນລະເສີນພຣະອົງ

Verse 30

देवा ऊचुः । नमस्तेस्तु सुरेशाय गणानां पतये नमः । गजानन नमस्तुभ्यं महादेवाधिदैवत

ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ໂອ ສຸເຣສະ ຈອມແຫ່ງເທວະ; ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນປະມຸກແຫ່ງຄະນະຄະນາ. ໂອ ກະຊານະນະ ນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ—ຜູ້ເປັນອະທິເທວະຕະແຫ່ງມະຫາເທວະ ພະລັງທິບອັນສູງສຸດ”

Verse 31

भक्तिप्रियाय देवाय गणाध्यक्ष नमोस्तु ते । इत्येतैश्च शुभैः स्तोत्रैः स्तूयमानो गणाधिपः । सुप्रीतश्च गणाध्यक्षः तदाऽसौ वाक्यमब्रवीत्

ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ໂອ ເທວະຜູ້ຮັກພັກດີ (ພັກຕິ) ໂອ ປະທານແຫ່ງຄະນະຄະນາ! ເມື່ອຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍສະໂຕຕຣະອັນເປັນມົງຄຸນເຫຼົ່ານີ້ ພຣະຄະນາທິປະຕິຊົມຊື່ນຍິ່ງ; ແລ້ວພຣະຄະນາທະຍັກສະຈຶ່ງຕຣັດຄໍານີ້

Verse 32

गणाध्यक्ष उवाच । तुष्टोऽहं वो सुरा ब्रूत वांछितं च ददामि वः

ພຣະຄະນາທະຍັກສະຕຣັດວ່າ: “ໂອ ເທວະທັງຫຼາຍ, ເຮົາພໍໃຈໃນພວກເຈົ້າ. ຈົ່ງກ່າວມາ—ສິ່ງໃດທີ່ປາດຖະໜາ ເຮົາຈະປະທານໃຫ້”

Verse 33

देवा ऊचुः । त्वमत्रस्थो महाभाग कुरु कार्यं च नः प्रभो । धर्मारण्ये च विप्राणां वणिग्जननिवासिनाम्

ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຜູ້ມີພາກອັນຍິ່ງ, ຂໍພຣະອົງປະທັບຢູ່ນີ້ ແລະສຳເລັດກິດຂອງພວກເຮົາ, ໂອ ພຣະນາຍ. ໃນທັມມາຣັນຍະ ຂໍພຣະອົງເປັນຜູ້ອຸປະຖຳແລະຜູ້ພິທັກສາ ແກ່ພຣາຫມະນະ ແລະແກ່ຫມູ່ພໍ່ຄ້າຜູ້ອາໄສຢູ່ນີ້”

Verse 34

ब्रह्मचर्यादियुक्तानां धार्मिकाणां गणेश्वर । वर्णाश्रमेतराणां च रक्षिता भव सर्वदा

ໂອ ພຣະຄະເນສະວະຣະ, ຂໍພຣະອົງເປັນຜູ້ພິທັກສາຕະຫຼອດໄປ ແກ່ຜູ້ມີທັມມະຜູ້ປະພຶດພຣະຫມະຈັນ ແລະວິນັຍອື່ນໆ, ພ້ອມທັງແກ່ຜູ້ຢູ່ນອກຂອບເຂດວັນນະ-ອາສຣະມະຕາມຈາຣີດດ້ວຍ

Verse 35

त्वत्प्रसादान्महाभाग धनसौख्ययुता द्विजाः । भवंतु सर्वे सततं वणिजश्च महाबलाः

ໂອ ຜູ້ມີພາກອັນຍິ່ງ, ໂດຍພຣະປຣະສາດຂອງພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ດວິຊະທັງຫຼາຍມີທຣັບແລະຄວາມສຸກສະບາຍຢູ່ເສມອ; ແລະຂໍໃຫ້ຫມູ່ພໍ່ຄ້າກໍມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ແລະຮຸ່ງເຮືອງຕະຫຼອດໄປ

Verse 36

रक्षितव्यास्त्वया देव यावच्चंद्रार्कमेदिनी । एवमस्त्विति सोवादीद्गणनाथो महेश्वरः

ໂອ ພຣະເທວະ! ທ່ານພຶງປົກປ້ອງເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ ຕາບໃດທີ່ໂລກນີ້ຍັງດຳລົງຢູ່ພ້ອມດວງຈັນແລະດວງອາທິດ. ພຣະຄະນນາຖ ມະເຫສວະຣະ ຈຶ່ງຕອບວ່າ “ເອວັມອັສຕຸ—ຂໍໃຫ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ”

Verse 37

देवाश्च हर्षमापन्नाः पूजयंति गणाधिपम् । ततो देवा मुदा युक्ताः पुष्पधूपादितर्पणैः

ເທວະທັງຫຼາຍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະໄດ້ບູຊາພຣະຄະນາທິປະ. ຕໍ່ມາເທວະຜູ້ຍິນດີໄດ້ຖວາຍດອກໄມ້ ທູບ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ ເພື່ອຕັຣປະນະ

Verse 38

ये चान्ये मनुजा लोके निर्विघ्नार्थं च पूजयन्

ແລະມະນຸດອື່ນໆໃນໂລກ ຜູ້ບູຊາພຣະອົງເພື່ອໃຫ້ພົ້ນຈາກອຸປະສັກ—

Verse 39

विवाहोत्सवयज्ञेषु पूर्वमाराधितो भवेत् । धर्मारण्योद्भवानां च प्रसन्नो भव सर्वदा

ໃນພິທີແຕ່ງງານ ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງ ແລະພິທີຍັດຍະ ຄວນບູຊາພຣະອົງກ່ອນເປັນອັນດັບທຳອິດ. ແລະຕໍ່ຜູ້ທີ່ເກີດໃນທັມມາຣັນຍະ ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຊົງໂປດປຣານເສມອ