Adhyaya 30

Verse 1

। व्यास उवाच । पुरा त्रेतायुगे प्राप्ते वैष्णवांशो रघूद्वहः । सूर्यवंशे समुत्पन्नो रामो राजीवलोचनः

ວະຍາສະກ່າວວ່າ: ໃນກາລກ່ອນ ເມື່ອ ເຕຣຕາຍຸກ ມາຮອດ, ພຣະຣາມະຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງວົງສາຣະຄຸ ໄດ້ປະສູດໃນສຸຣິຍະວົງ ເປັນອະວະຕານສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງ ວິສນຸ.

Verse 2

स रामो लक्ष्मणश्चैव काकपक्षधरावुभौ । तातस्य वचनात्तौ तु विश्वामित्रमनुव्रतौ

ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ທັງສອງ ທຳຜົມແບບ “ປີກກາ” ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະບິດາ ແລະ ຮັກສາວຣະຕະ-ວິນັຍຢ່າງສັດຊື່ ຈຶ່ງຕິດຕາມມະຫາ຤ິສີ ວິສະວາມິດຕະຣະ ໄປ។

Verse 3

यज्ञसंरक्षणार्थाय राज्ञा दत्तौ कुमारकौ । धनुःशरधरौ वीरौ पितुर्वचनपालकौ

ເພື່ອປົກປ້ອງພິທີຍັດຍະ ພຣະຣາຊາໄດ້ມອບໝາຍພຣະກຸມານທັງສອງ—ວີຣະບຸລຸດຜູ້ຖືທະນູແລະລູກສອນ—ເປັນຜູ້ຮັກສາພຣະວາຈາຂອງພຣະບິດາຢ່າງໝັ້ນຄົງ।

Verse 4

पथि प्रव्रजतो यावत्ताडकानाम राक्षसी । तावदागम्य पुरतस्तस्थौ वै विघ्नकारणात्

ເມື່ອພຣະອົງທັງສອງເດີນທາງໄປຕາມທາງ ນາງຣາກສະສີຊື່ ຕາດະກາ ໄດ້ມາຮອດຂ້າງໜ້າ ແລະ ຢືນຂວາງໄວ້ ເພື່ອກໍ່ອຸປະສັກ।

Verse 5

ऋषेरनुज्ञया रामस्ताडकां समघातयत् । प्रादिशच्च धनुर्वेदविद्यां रामाय गाधिजः

ດ້ວຍອະນຸຍາດຂອງ຤ິສີ ພຣະຣາມໄດ້ປະຫານນາງຕາດະກາ; ແລ້ວ ວິສະວາມິດຕະຣະ ບຸດແຫ່ງຄາທິ ໄດ້ປະທານວິຊາ ທະນຸເວດ ແກ່ພຣະຣາມ।

Verse 6

तस्य पादतलस्पर्शाच्छिला वासवयोगतः । अहल्या गौतमवधूः पुनर्जाता स्वरूपिणी

ດ້ວຍການສຳຜັດຂອງຝ່າພຣະບາດ ຫີນນັ້ນ—ໂດຍອາໄສຄວາມເກືອກກຽວກັບ ວາສະວະ (ອິນທຣະ)—ໄດ້ແປປ່ຽນ; ອະຫະລະຍາ ພັນລະຍາຂອງ ໂຄຕະມະ ໄດ້ກຳເນີດຄືນໃໝ່ໃນຮູບສະພາບແທ້ຂອງນາງ।

Verse 7

विश्वामित्रस्य यज्ञे तु संप्रवृत्ते रघूत्तमः । मारीचं च सुबाहुं च जघान परमेषुभिः

ເມື່ອພິທີຍັດຍະຂອງວິສະວາມິດຣະເລີ່ມຂຶ້ນ ຣາມະຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງລະຄຸ ໄດ້ປະຫານມາຣີຈ ແລະ ສຸບາຮຸ ດ້ວຍລູກສອນອັນສູງສຸດ

Verse 8

ईश्वरस्य धनुर्भग्नं जनकस्य गृहे स्थितम् । रामः पंचदशे वर्षे षड्वर्षां चैव मैथिलीम्

ໃນເຮືອນຂອງຊະນະກະ ມີຄັນທະນູຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ຫັກແລ້ວຖືກເກັບໄວ້; ແລະ ຣາມະໃນວັຍສິບຫ້າປີ ໄດ້ຮັບນາງໄມຖິລີວັຍຫົກປີເປັນຄູ່ຄອງ

Verse 9

उपयेमे तदा राजन्रम्यां सीतामयोनिजाम् । कृतकृत्यस्तदा जातः सीतां संप्राप्य राघवः

ຕໍ່ມາ ໂອ ພຣະຣາຊາ ພຣະອົງໄດ້ອະພິເສກກັບນາງສີຕາຜູ້ງາມ ຜູ້ເປັນອະໂຍນິຊາ (ບໍ່ເກີດຈາກຄັນ); ເມື່ອໄດ້ສີຕາແລ້ວ ຣາຆະວະກໍຮູ້ສຶກວ່າພະກິດສຳເລັດ

Verse 10

अयोध्यामगमन्मार्गे जामदग्न्यमवेक्ष्य च । संग्रामोऽभूत्तदा राजन्देवानामपि दुःसहः

ໃນທາງໄປອະໂຍທະຍາ ເມື່ອເຫັນຊາມະດັກນະຍະ (ປະຣະຊຸຣາມ) ຢູ່ກາງທາງ ໂອ ພຣະຣາຊາ ກໍເກີດສົງຄາມທີ່ແມ່ນແຕ່ເທວະກໍຍັງທົນບໍ່ໄດ້

Verse 11

ततो रामं पराजित्य सीतया गृहमागतः । ततो द्वादशवर्षाणि रेमे रामस्तया सह

ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ຊະນະຣາມະແລ້ວ ລາວກໍກັບເຮືອນພ້ອມນາງສີຕາ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຣາມະໄດ້ຢູ່ຮ່ວມກັບນາງດ້ວຍຄວາມສຸກຕະຫຼອດສິບສອງປີ

Verse 12

एकविंशतिमे वर्षे यौवराज्यप्रदायकम् । राजानमथ कैकेयी वरद्वयमयाच त

ໃນປີທີ່ຊາວເອັດຂອງພຣະຣາມ ເມື່ອພຣະຣາຊາກຳລັງຈະປະທານຕຳແໜ່ງອົງຮັດທາຍາດ ໄກເກຍີໄດ້ເຂົ້າເຝົ້າແລະທູນຂໍພອນສອງປະການ।

Verse 13

तयोरेकेन रामस्तु ससीतः सहलक्ष्मणः । जटाधरः प्रव्रजतां वर्षाणीह चतुर्दश

ໂດຍພອນຂໍ້ໜຶ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ພຣະຣາມ ພ້ອມພຣະສີຕາ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ຊົງຖືຈະຕາ ແລ້ວເດີນທາງໄປວນວາສ 14 ປີ।

Verse 14

भरतस्तु द्वितीयेन यौवराज्याधिपोस्तु मे । मंथरावचनान्मूढा वरमेतमयाचत

ແລະດ້ວຍພອນຂໍ້ທີສອງ ຂໍໃຫ້ພຣະພະຣະຕະເປັນເຈົ້າແຫ່ງຕຳແໜ່ງອົງຮັດທາຍາດແທນຂ້າ. ນາງຫຼົງຄຳມັນທະຣາ ຈຶ່ງທູນຂໍພອນນີ້।

Verse 15

जानकीलक्ष्मणसखं रामं प्राव्राजयन्नृपः । त्रिरात्रमुदकाहारश्चतुर्थेह्नि फलाशनः

ພຣະຣາຊາໄດ້ສົ່ງພຣະຣາມໄປວນວາສ ມີນາງຊານະກີ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະຜູ້ເປັນສະຫາຍຕາມໄປ. ສາມຄືນຊົງດື່ມນ້ຳຢ່າງດຽວ; ມື້ທີສີ່ຈຶ່ງເສວຍໝາກໄມ້।

Verse 16

पञ्चमे चित्रकूटे तु रामो वासमकल्पयत् । तदा दशरथः स्वर्गं गतो राम इति ब्रुवन्

ໃນມື້ທີຫ້າ ພຣະຣາມໄດ້ຈັດຕັ້ງທີ່ພັກຢູ່ຈິດຣະກູດ. ໃນຂະນະນັ້ນ ທະສະຣະຖະໄດ້ໄປສູ່ສະຫວັນ ພ້ອມກັບການເອີ້ນພຽງ “ຣາມ, ຣາມ”।

Verse 17

ब्रह्मशापं तु सफलं कृत्वा स्वर्गं जगाम किम् । ततो भरत शत्रुघ्नौ चित्रकूटे समागतौ

ເມື່ອເຮັດໃຫ້ຄຳສາບຂອງພຣາຫມັນເກີດຜົນແລ້ວ ທ່ານກໍໄປສູ່ສະຫວັນ; ຕໍ່ມາ ພະຣະຕະ ແລະ ສັດຣຸຄນ ມາຮອດຈິດຣະກູດ.

Verse 18

स्वर्गतं पितरं राजन्रामाय विनिवेद्य च । सांत्वनं भरतस्यास्य कृत्वा निवर्तनं प्रति

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອທູນແຈ້ງແກ່ພຣະຣາມວ່າພຣະບິດາໄດ້ໄປສູ່ສະຫວັນ ແລະໄດ້ປອບໂຍນພະຣະຕະນີ້ແລ້ວ ຈຶ່ງຫັນໄປສູ່ການກັບຄືນ.

Verse 19

ततो भरत शत्रुघ्नौ नंदिग्रामं समागतौ । पादुकापूजनरतौ तत्र राज्यधरावुभौ

ຕໍ່ມາ ພະຣະຕະ ແລະ ສັດຣຸຄນ ໄດ້ໄປຮອດນັນທິຄຣາມ; ທີ່ນັ້ນ ທັງສອງຜູ້ໝັ້ນໃນການບູຊາພຣະປາທຸກາຂອງພຣະຣາມ ໄດ້ຮັບພາລະແຫ່ງລາຊະອານາຈັກ.

Verse 20

अत्रिं दृष्ट्वा महात्मानं दण्डकारण्यमागमत । रक्षोगणवधारम्भे विराधे विनिपातिते

ເມື່ອໄດ້ເຫັນມະຫາອາດຣິຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແລ້ວ (ພຣະຣາມ) ກໍເຂົ້າສູ່ປ່າທັນດະກະ; ເມື່ອການປາບຫມູ່ຣາກສະສເລີ່ມຂຶ້ນ ວິຣາທະກໍຖືກປະຫານລົງ.

Verse 21

अर्द्धत्रयोदशे वर्षे पंचवट्यामुवास ह । ततो विरूपयामास शूर्पणखां निशाचरीम् । वने विचरतरतस्य जानकीसहितस्य च

ເມື່ອຜ່ານໄປສິບສາມປີເຄິ່ງ ພຣະອົງພັກຢູ່ທີ່ປັນຈະວະຕີ; ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະອົງຈາລິກໃນປ່າພ້ອມກັບຊານະກີ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ນາງຊູຣະປະນະຄາ ຣາກສະສີຜູ້ທ່ອງຮາຕຣີ ເສຍໂສມ.

Verse 22

आगतो राक्षसो घोरः सीतापहरणाय सः । ततो माघासिताष्टम्यां मुहूर्ते वृन्दसंज्ञके

ຣາກະສະອັນນ່າຢ້ານກົວໄດ້ມາ ເພື່ອຈະລັກພານາງສີຕາ. ເຫດນີ້ເກີດໃນວັນອັດຖະມີ ແຫ່ງກຣິສນະປັກ ເດືອນມາຆະ ໃນມຸຫູຣຕະມົງຄົນຊື່ «ວຣິນດ»។

Verse 23

राघवाभ्यां विना सीतां जहार दश कन्धरः । मारीचस्याश्रमं गत्वा मृगरूपेण तेन च

ເມື່ອນາງສີຕາບໍ່ມີຣາຆະວະທັງສອງຢູ່ຂ້າງກາຍ ທະສະກັນທະຣະກໍລັກພານາງໄປ. ລາວໄປຫາອາສຣົມຂອງມາຣີຈ ແລະຮ່ວມກັນແປງກາຍເປັນຮູບກວາງ.

Verse 24

नीत्वा दूरं राघवं च लक्ष्मणेन समन्वितम् । ततो रामो जघानाशु मारीचं मृगरू पिणम्

ເມື່ອຊັກນຳຣາຆະວະໃຫ້ໄປໄກ ພ້ອມພຣະລັກສະມະນະແລ້ວ ພຣະຣາມະກໍສັງຫານມາຣີຈຜູ້ຖືຮູບກວາງໂດຍວ່ອງໄວ

Verse 25

पुनः प्राप्याश्रमं रामो विना सीतां ददर्श ह । तत्रैव ह्रियमाणा सा चक्रंद कुररी यथा

ເມື່ອພຣະຣາມະກັບມາຮອດອາສຣົມ ກໍບໍ່ເຫັນນາງສີຕາ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ໃນຂະນະທີ່ນາງຖືກລາກພາໄປ ນາງຮ້ອງໄຫ້ຄືນົກກຸຣະຣີທີ່ຄຳຄວນ

Verse 26

रामरामेति मां रक्ष रक्ष मां रक्षसा हृताम् । यथा श्येनः क्षुधायु्क्तः क्रन्दंतीं वर्तिकां नयेत्

“ຣາມະ, ຣາມະ—ຂໍຈົ່ງປົກປ້ອງຂ້າ! ປົກປ້ອງຂ້າ—ຂ້າຖືກຣາກະສະລັກພາໄປ!” ເຫມືອນເຫຍື່ອຫິວໂຫຍ ສະກັດນົກກະທາທີ່ຮ້ອງໄຫ້ແລ້ວພາໄປ

Verse 27

तथा कामवशं प्राप्तो राक्षसो जनकात्मजाम् । नयत्येष जनकजां तच्छ्रुत्वा पक्षिराट् तदा

ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ຣາກສະຜູ້ຖືກກາມຕັນຫາຄອບງຳ ກໍພາທິດາແຫ່ງພະຊະນະກໄປ. ເມື່ອພະຍານົກໄດ້ຍິນ ກໍລຸກຂຶ້ນຈະກະທຳການໃນທັນທີ.

Verse 28

युयुधे राक्षसेंद्रेण रावणेन हतोऽपतत् । माघासितनवम्यां तु वसंतीं रावणालये

ທ່ານໄດ້ຮົບກັບຣາວະນະ ຈອມແຫ່ງຣາກສະ; ຖືກຟັນຈົນພ່າຍພິນາດ ແລະລົ້ມລົງ. ແລະໃນວັນນະວະມີ ແຫ່ງກຶສນະປັກ ເດືອນມາຄະ ນາງພຳນັກຢູ່ໃນວັງຂອງຣາວະນະ.

Verse 29

मार्गमाणौ तदा तौ तु भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ

ໃນເວລານັ້ນ ສອງພີ່ນ້ອງ ຄື ຣາມ ແລະ ລັກສະມະນະ ກໍກຳລັງອອກຊອກຫານາງຢູ່.

Verse 30

जटायुषं तु दृष्ट्वैव ज्ञात्वा राक्षससंहृताम् । सीतां ज्ञात्वा ततः पक्षी संस्कृतस्तेन भक्तितः

ເມື່ອເຫັນຊະຕາຍຸແລ້ວ ຮູ້ວ່າຖືກຣາກສະຂ້າ ແລະດ້ວຍນັ້ນກໍຮູ້ຊະຕາກຳຂອງສີຕາ ພະຣາມຈຶ່ງປະກອບພິທີສົບອັນສັກສິດໃຫ້ແກ່ນົກນັ້ນດ້ວຍຄວາມພັກດີ.

Verse 31

अग्रतः प्रययौ रामो लक्ष्मणस्तत्पदानुगः । पंपाभ्याशमनुप्राप्य शबरीमनुगृह्य च

ພະຣາມໄດ້ໄປຂ້າງໜ້າ ແລະພະລັກສະມະນະຕາມຮອຍພະບາດ. ເມື່ອເຖິງໃກ້ປຳປາ ພະອົງຍັງໄດ້ປະທານອະນຸຄຣະຫ໌ແກ່ຊະບະຣີດ້ວຍ.

Verse 32

तज्जलं समुपस्पृश्य हनुमद्दर्शनं कृतम् । ततो रामो हनुमता सह सख्यं चकार ह

ເມື່ອໄດ້ແຕະນ້ຳສັກສິດນັ້ນຕາມພິທີ ກໍເກີດການໄດ້ພົບເຫັນພຣະຫນຸມານ. ຕໍ່ມາພຣະຣາມໄດ້ຜູກມິດກັບພຣະຫນຸມານ.

Verse 33

ततः सुग्रीवमभ्येत्य अहनद्वालिवानरम् । प्रेषिता रामदेवेन हनुमत्प्रमुखाः प्रियाम्

ຕໍ່ມາພຣະອົງເຂົ້າໄປຫາສຸກຣີວ ແລະປະຫານວາລີ ຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງວານອນ. ດ້ວຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ ກອງວານອນທີ່ມີພຣະຫນຸມານເປັນຫົວໜ້າ ຖືກສົ່ງໄປຊອກຫານາງສີຕາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ

Verse 34

अंगुलीयकमादाय वायुसूनुस्तदागतः । संपातिर्दशमे मासि आचख्यौ वानराय ताम्

ເອົາແຫວນເປັນເຄື່ອງໝາຍ ພຣະຫນຸມານຜູ້ເປັນບຸດແຫ່ງວາຍຸກໍອອກເດີນທາງ. ແລະໃນເດືອນທີສິບ ສັມປາຕີໄດ້ແຈ້ງແກ່ວານອນເຖິງທີ່ຢູ່ຂອງນາງ (ສີຕາ)

Verse 35

ततस्तद्वचनादब्धिं पुप्लुवे शतयोजनम् । हनुमान्निशि तस्यां तु लंकायां परितोऽचिनोत्

ແລ້ວຕາມຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ພຣະຫນຸມານໄດ້ໂດດຂ້າມມະຫາສະໝຸດກວ້າງຮ້ອຍໂຍຊະນະ. ແລະໃນນະຄອນລັງກາຍາມຄ່ຳ ທ່ານໄດ້ຄົ້ນຫາຮອບດ້ານ

Verse 36

तद्रात्रिशेषे सीताया दर्शनं तु हनूमतः । द्वादश्यां शिंशपावृक्षे हनुमान्पर्यवस्थितः

ໃນເວລາທີ່ເຫຼືອຂອງຄືນນັ້ນ ພຣະຫນຸມານໄດ້ເຫັນນາງສີຕາ. ໃນວັນທະວາທະສີ ພຣະຫນຸມານໄດ້ຢືນຢັນຢູ່ເທິງຕົ້ນຊິມຊະປາຢ່າງສະຫງົບ

Verse 37

तस्यां निशायां जानक्या विश्वासायाह संकथाम् । अक्षादिभिस्त्रयोदश्यां ततो युद्धमवर्त्तत

ໃນຄືນນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ນາງຊານະກີເຊື່ອໃຈ ລາວໄດ້ເລົ່າເລື່ອງອັນປອບໃຈ। ຕໍ່ມາໃນວັນຕິຖິ “ຕຣະໂຢດະຊີ” ສົງຄາມກັບອັກສະ ແລະພວກອື່ນໆ ກໍເລີ່ມຂຶ້ນ

Verse 38

ब्रह्मास्त्रेण त्रयोदश्यां बद्धः शक्रजिता कपिः । दारुणानि च रूक्षाणि वाक्यानि राक्षसाधिपम्

ໃນວັນຕິຖິ “ຕຣະໂຢດະຊີ” ວານອນຜູ້ຊະນະບຸດແຫ່ງພຣະອິນທຣາ ຖືກມັດດ້ວຍພຣະອາວຸດ “ພຣະຫມາສະຕຣະ” ແລະໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາຮຸນແຮງ ແລະຄົມກັບຈອມເຈົ້າຣາກສະ

Verse 39

अब्रवीद्वायुसूनुस्तं बद्धो ब्रह्मास्त्रसंयुतः । वह्निना पुच्छयुक्तेन लंकाया दहनं कृतम्

ເມື່ອຖືກມັດດ້ວຍພຣະຫມາສະຕຣະ ບຸດແຫ່ງວາຍຸໄດ້ກ່າວກັບລາວ। ຕໍ່ມາ ເມື່ອຜູກໄຟໄວ້ທີ່ຫາງ ການເຜົາລັງກາກໍສໍາເລັດ

Verse 40

पूर्णिमायां महेंद्राद्रौ पुनरागमनं कपेः । मार्गशीर्षप्रतिपदः पंचभिः पथि वासरैः

ໃນວັນເພັງ ວານອນໄດ້ກັບຄືນສູ່ພູມະເຫນທຣາ। ວັນນັ້ນແມ່ນ “ປະຕິປະດາ” ແຫ່ງເດືອນມາຣະກະຊີຣະສະ; ໃນທາງໃຊ້ເວລາຫ້າວັນ

Verse 41

पुनरागत्य वर्षेह्नि ध्वस्तं मधुवनं किल । सप्तम्यां प्रत्यभिज्ञानदानं सर्वनिवेदनम्

ເມື່ອກັບມາແລ້ວ ໃນວັນຝົນຕົກນັ້ນແທ້ໆ ມະທຸວະນະຖືກທໍາລາຍລົງ। ແລະໃນວັນຕິຖິ “ສັປຕະມີ” ໄດ້ມອບເຄື່ອງໝາຍຢືນຢັນ ພ້ອມທັງທູນລາຍງານທັງໝົດ

Verse 42

मणिप्रदानं सीतायाः सर्वं रामाय शंसयत् । अष्टम्युत्तरफाल्गुन्यां मुहूर्ते विजयाभिधे

ລາວໄດ້ກາບທູນພຣະຣາມຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງເລື່ອງການຖວາຍມະນີຂອງນາງສີຕາ—ໃນວັນອັດຖະມີແຫ່ງອຸດຕະຣະພານກຸນີ ໃນມູຫູຣຕະມົງຄົນນາມ “ວິຊະຍາ” (ຊັຍຊະນະ).

Verse 43

मध्यं प्राप्ते सहस्रांशौ प्रस्थानं राघवस्य च । रामः कृत्वा प्रतिज्ञां हि प्रयातुं दक्षिणां दिशम्

ເມື່ອພຣະອາທິດຜູ້ມີພັນລຳແສງຮອດກາງວັນ ຣາຄະວະກໍອອກເດີນທາງ। ພຣະຣາມໄດ້ຕັ້ງປະຕິຍານແລ້ວ ຈຶ່ງເດີນໄປທາງທິດໃຕ້ແທ້ໆ।

Verse 44

तीर्त्वाहं सागरमपि हनिष्ये राक्षसेश्वरम् । दक्षिणाशां प्रयातस्य सुग्रीवोऽथाभव त्सखा

“ແມ່ນແຕ່ຂ້າມມະຫາສະໝຸດ ຂ້າຈະປະຫານເຈົ້າແຫ່ງຣາກຊະສະ” ເມື່ອພຣະອົງມຸ່ງໄປທິດໃຕ້ ສຸກຣີວະກໍເປັນມິດແລະພັນທະມິດຂອງພຣະອົງ।

Verse 45

वासरैः सप्तभिः सिंधोस्तीरे सैन्यनिवेशनम् । पौषशुक्लप्रतिपदस्तृतीयां यावदंबुधौ । उपस्थानं ससैन्यस्य राघवस्य बभूव ह

ໃນເຈັດວັນ ກອງທັບໄດ້ຕັ້ງຄ່າຍຢູ່ຝັ່ງສະໝຸດ। ຕັ້ງແຕ່ປະຕິປະດາຂ້າງຂຶ້ນເດືອນເປົາສະ ຫາຕິຖີທີສາມ ຣາຄະວະພ້ອມກອງທັບໄດ້ຢືນຈັດຂະບວນຢູ່ເບື້ອງໜ້າມະຫາສະໝຸດ।

Verse 46

विभीषणश्चतुर्थ्यां तु रामेण सह संगतः । समुद्रतरणार्थाय पंचम्यां मंत्र उद्यतेः

ໃນວັນຈະຕຸຣຖີ ວິພີຊະນະໄດ້ມາຮ່ວມກັບພຣະຣາມ। ໃນວັນປັນຈະມີ ການປຶກສາມົນຕຣະແລະພິທີກຳອັນສັກສິດໄດ້ຖືກເລີ່ມ ເພື່ອຂ້າມສະໝຸດ।

Verse 47

प्रायोपवेशनं चक्रे रामो दिनचतुष्टयम् । समुद्राद्वरलाभश्च सहोपायप्रदर्शनः

ພຣະຣາມໄດ້ປະຕິບັດ «ປຣາໂຍປະເວຊະນະ» ຄືການອົດອາຫານຈົນຍອມສະຫຼະຊີວິດ ເປັນເວລາ 4 ມື້। ຈາກເທວະສະມຸດຣະ ພຣະອົງໄດ້ຮັບພອນ ພ້ອມການຊີ້ແນະວິທີການເພື່ອດໍາເນີນຕໍ່ໄປ।

Verse 48

सेतोर्दशम्यामारंभस्त्रयोदश्यां समापनम् । चतुर्दश्यां सुवेलाद्रौ रामः सेनां न्यवे शयत्

ການສ້າງສະພານ (ເສຕຸ) ເລີ່ມໃນວັນທິຖິທີ 10 ແລະສໍາເລັດໃນວັນທິຖິທີ 13। ໃນວັນທິຖິທີ 14 ທີ່ພູສຸເວລາ ພຣະຣາມໄດ້ຈັດວາງກອງທັບໃຫ້ຕັ້ງຄ່າຍ।

Verse 49

पूर्णिमास्या द्वितीयायां त्रिदिनैः सैन्यतारणम् । तीर्त्वा तोयनिधिं रामः शूरवानरसैन्यवान्

ໃນມື້ທີ 2 ຫຼັງວັນເພັງ ພາຍໃນ 3 ມື້ ກອງທັບທັງໝົດຖືກຂົນຂ້າມໄປ। ເມື່ອຂ້າມທະເລແລ້ວ ພຣະຣາມຜູ້ມີກອງວານຣະອັນກ້າຫານ ຢືນຢູ່ຝັ່ງອື່ນ।

Verse 50

रुरोध च पुरीं लंकां सीतार्थं शुभलक्षणः । तृतीयादिदशम्यंतं निवेशश्च दिनाष्टकः

ພຣະຣາມຜູ້ມີລັກສະນະອັນເປັນມົງຄຸນ ໄດ້ລ້ອມເມືອງລັງກາເພື່ອພຣະນາງສີຕາ। ຈາກມື້ທີ 3 ຫາທິຖິທີ 10 ການຕັ້ງຄ່າຍດໍາເນີນຢູ່ 8 ມື້។

Verse 51

शुकसारणयोस्तत्र प्राप्तिरेकादशीदिने । पौषासिते च द्वादश्यां सैन्यसंख्यानमेव च

ທີ່ນັ້ນ ໃນວັນເອກາດະຊີ ສຸກະ ແລະ ສາຣະນະ ໄດ້ມາຮອດ। ແລະໃນວັນທະວາດະຊີ ໃນຂ້າງແຮມເດືອນເປົາສະ ກໍໄດ້ນັບຈໍານວນກອງທັບດ້ວຍ।

Verse 52

शार्दूलेन कपींद्राणां सारासारोपवर्णनम् । त्रयोदश्याद्यमांते च लंकायां दिवसैस्त्रिभिः

ໃນນະຄອນລັງກາ ເລີ່ມແຕ່ວັນຕິຖີ 13 ຕໍ່ເນື່ອງສາມມື້, ຊາຣດູລາໄດ້ອະທິບາຍແກ່ຈອມນາຍວານະຣາ ວ່າອັນໃດແມ່ນສາລະ ແລະອັນໃດບໍ່ແມ່ນ—ແຍກແກ່ນຈາກພຽງເງົາລວງຕາ।

Verse 53

रावणः सैन्यसं ख्यानं रणोत्साहं तदाऽकरोत् । प्रययावंगदो दौत्ये माघशुक्लाद्यवासरे

ເມື່ອນັ້ນ ຣາວະນະໄດ້ກວດນັບກຳລັງທະຫານ ແລະປຸກເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຮຸ່ນແຮງໃນສົງຄາມ. ໃນວັນຂຶ້ນ 1 ຄ່ຳ ເດືອນມາຆະ, ອັງກະດາໄດ້ອອກເດີນທາງເປັນທູດໄປປະຕິບັດພາລະກິດ.

Verse 54

सीतायाश्च तदा भर्तुर्मायामूर्धादिदर्शनम् । माघशुक्लद्वितीया यां दिनैः सप्तभिरष्टमीम्

ຕໍ່ມາ ສີຕາຖືກສະແດງນິມິດມາຍາເກືອບກ່ຽວກັບພຣະສາມີ—ເລີ່ມຈາກການສະແດງສີສະແລະອື່ນໆ. ຈາກວັນຂຶ້ນ 2 ຄ່ຳ ເດືອນມາຆະ ນັບໄປ 7 ມື້ ຈຶ່ງຮອດວັນຂຶ້ນ 8 ຄ່ຳ.

Verse 55

रक्षसां वानराणां च युद्धमासीच्च संकुलम् । माघशुक्लनवम्यां तु रात्राविंद्रजिता रणे

ສົງຄາມລະຫວ່າງພວກຣັກສະສະ ແລະວານະຣາ ກາຍເປັນການປະທະອັນດຸເດືອດ ແລະສັບສົນແອອັດ. ໃນຄືນວັນຂຶ້ນ 9 ຄ່ຳ ເດືອນມາຆະ, ອິນດຣະຊິດໄດ້ເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບ.

Verse 56

रामलक्ष्मणयोर्ना गपाशबंधः कृतः किल । आकुलेषु कपीशेषु हताशेषु च सर्वशः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ບ່ວງນາຄະປາຊາ—ບ່ວງງູ—ຖືກຄອງໃສ່ພຣະຣາມ ແລະພຣະລັກສະມະນະ. ຈອມນາຍວານະຣາທັງຫຼາຍຕົກໃຈວຸ້ນວາຍ ແລະມືດມົນ, ຄວາມຫວັງຖືກທຳລາຍໄປທຸກທາງ.

Verse 57

वायूपदेशाद्गरुडं सस्मार राघवस्तदा । नागपाशविमोक्षार्थं दशम्यां गरु डोऽभ्यगात्

ໃນເວລານັ້ນ, ຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງພະພາຍ, ພະຣາຄົບ ໄດ້ລະລຶກເຖິງ ພະຍາຄຸດ. ເພື່ອໃຫ້ຫລຸດພົ້ນຈາກບ້ວງນາກ, ພະຍາຄຸດ ຈຶ່ງສະເດັດມາໃນວັນທີສິບ.

Verse 58

अवहारो माघशुक्लैस्यैकादश्यां दिनद्वयम् । द्वादश्यामांजनेयेन धूम्राक्षस्य वधः कृतः

ໃນມື້ຂຶ້ນ ໑໑ ຄ່ຳ ເດືອນມາກະ ມີການຢຸດພັກເປັນເວລາສອງມື້. ໃນມື້ຂຶ້ນ ໑໒ ຄ່ຳ ພະອັນຊະເນຍະ ໄດ້ສັງຫານ ທູມຣາກສະ.

Verse 59

त्रयोदश्यां तु तेनैव निहतोऽकंपनो रणे । मायासीतां दर्शयित्वा रामाय दशकंधरः

ໃນມື້ຂຶ້ນ ໑໓ ຄ່ຳ ອະກຳປະນະ ຖືກສັງຫານໂດຍທ່ານຜູ້ນັ້ນໃນສົງຄາມ. ແລະ ທົດສະກັນ ໄດ້ສະແດງ ນາງສີດາມາຍາ ແກ່ພະຣາມ.

Verse 60

त्रासयामास च तदा सर्वान्सैन्यगतानपि । माघशुक्लचतुर्द्दश्यां यावत्कृष्णादिवासरम्

ຄັ້ງນັ້ນ ລາວໄດ້ສ້າງຄວາມຫວາດກົວແກ່ທຸກຄົນໃນກອງທັບ. ເຫດການນີ້ດຳເນີນໄປຕັ້ງແຕ່ວັນຂຶ້ນ ໑໔ ຄ່ຳ ເດືອນມາກະ ຈົນເຖິງວັນແຮມ ໑ ຄ່ຳ.

Verse 61

त्रिदिनेन प्रहस्तस्य नीलेन विहितो वधः । माघकृष्णद्वितीयायाश्चतुर्थ्यंतं त्रिभिर्दिनैः

ພາຍໃນສາມມື້ ນິນລະພັດ ໄດ້ສັງຫານ ປະຫັດ. ຕັ້ງແຕ່ວັນແຮມ ໒ ຄ່ຳ ເດືອນມາກະ ຈົນເຖິງວັນແຮມ ໔ ຄ່ຳ ລວມເປັນເວລາສາມມື້.

Verse 62

रामेण तुमुले युद्धे रावणो द्रावितो रणात् । पञ्चम्या अष्टमी यावद्रावणेन प्रबोधितः

ໃນການສູ້ຮົບທີ່ດຸເດືອດ ພະຣາມໄດ້ຂັບໄລ່ທົດສະກັນອອກຈາກສະໜາມຮົບ. ຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ 5 ເຖິງມື້ທີ 8 ລາວຖືກທົດສະກັນປຸກໃຫ້ຕື່ນ.

Verse 63

कुंभकर्णस्तदा चक्रेऽभ्यवहारं चतुर्दिनम् । कुम्भकर्णोकरोद्युद्धं नवम्यादिचतुर्दिनैः

ຈາກນັ້ນ ກຸມພະກັນ ໄດ້ກິນອາຫານເປັນເວລາ 4 ມື້. ຕໍ່ມາ ກຸມພະກັນ ໄດ້ເຮັດສົງຄາມເປັນເວລາ 4 ມື້ ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ 9.

Verse 64

रामेण निहतो युद्धे बहुवानरभक्षकः । अमावास्यादिने शोकाऽभ्यवहारो बभूव ह

ຜູ້ກິນລີງຈຳນວນຫຼາຍຖືກພະຣາມຂ້າໃນສະໜາມຮົບ. ໃນມື້ເດືອນດັບ ການກິນອາຫານເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ.

Verse 65

फाल्गुनप्रतिपदादौ चतुर्थ्यंतैश्चतुर्दिनैः । नरांतकप्रभृतयो निहताः पञ्च राक्षसाः

ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ມື້ທຳອິດຂອງເດືອນຜາລກຸນ ຈົນເຖິງມື້ທີສີ່ ລວມສີ່ມື້ ຍັກທັງຫ້າທີ່ມີ ນະຣານຕະກະ ເປັນຫົວໜ້າ ໄດ້ຖືກຂ້າຕາຍ.

Verse 66

पंचम्याः सप्तमीं यावदतिकायवधस्त्र्यहात् । अष्टम्या द्वादशीं यावन्निहतो दिनपंचकात्

ຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ 5 ເຖິງມື້ທີ 7 ການຂ້າ ອະຕິກາຍ ໃຊ້ເວລາ 3 ມື້. ຕັ້ງແຕ່ມື້ທີ 8 ເຖິງມື້ທີ 12 ລາວຖືກຂ້າພາຍໃນ 5 ມື້.

Verse 67

निकुम्भकुम्भौ द्वावेतौ मकराक्षश्चतुर्दिनैः । फाल्गुनासितद्वितीयाया दिने वै शक्रजिज्जितः

ນິກຸມພະ ແລະ ກຸມພະ—ທັງສອງ—ພ້ອມທັງ ມະກະຣາກສະ ກໍລົ້ມລົງໃນສີ່ມື້. ແລະໃນຕິຖິທີ 2 ຂອງປັກມືດເດືອນພາລກຸນ, ສັກຣະຈິດ (ອິນທຣະຈິດ) ຜູ້ຊະນະພຣະອິນທຣະ ກໍຮອດຈຸດຈົບຕາມພຣະລິຂິດ.

Verse 68

तृतीयादौ सप्तम्यंतदिनपञ्चकमेव च । ओषध्यानयवैयग्र्यादवहारो बभूव ह

ແຕ່ຕິຖິທີ 3 ຫາ ຕິຖິທີ 7—ລວມເປັນຫ້າມື້—ມີການຮັບປະທານອາຫານ ໂດຍເປັນຫຼັກເນື່ອງຈາກການນຳສົມຸນໄພຢາມາ।

Verse 69

अष्टम्यां रावणो मायामैथिलीं हतवान्कुधीः । शोकावेगात्तदा रामश्चक्रे सैन्यावधारणम्

ໃນຕິຖິທີ 8 ຣາວະນະຜູ້ມີປັນຍາຊົ່ວ ໄດ້ຟັນສັງຫານ ມາຍາ-ໄມຖິລີ (ມາຍາ-ສີຕາ) ອັນເປັນຮູບລວງ. ແລ້ວພຣະຣາມຖືກກະແສໂສກພັດພາ ຈຶ່ງຈັດກອງທັບໃຫ້ເປັນລະບຽບ ແລະໝັ້ນຄົງເພື່ອອອກສຶກ.

Verse 70

ततस्त्रयोदशीं यावद्दिनैः पंचभिरिंद्रजित् । लक्ष्मणेन हतो युद्धे विख्यातबलपौरुषः

ຕໍ່ມາຈົນເຖິງຕິຖິທີ 13—ພາຍໃນຫ້າມື້—ອິນທຣະຈິດ ຜູ້ໂດດເດັ່ນດ້ວຍພະລັງແລະວິລະກຳ ຖືກພຣະລັກສະມະນະສັງຫານໃນສົງຄາມ.

Verse 71

चतुर्द्दश्यां दशग्रीवो दीक्षामापावहारतः । अमावास्यादिने प्रागाद्युद्धाय दशकंधरः

ໃນຕິຖິທີ 14 ທະສະກຣີວະ ໄດ້ຮັບດີກສາ (dīkṣā) ອັນເກືອບກ່ຽວກັບວັດຕະປະຕິບັດໃນການຮັບອາຫານ. ແລ້ວໃນວັນອະມາວັດສະຍາ ທະສະກັນທະຣະ ກໍອອກເດີນທາງໄປສູ່ສົງຄາມ.

Verse 72

चैत्रशुक्लप्रतिपदः पंचमीदिनपंचके । रावणो युध्यमानो ऽभूत्प्रचुरो रक्षसां वधः

ແຕ່ວັນປະຕິປະດາ ໃນຂ້າງຂຶ້ນເດືອນໄຈຕຣາ ຫາວັນປັນຈະມີ ໃນຊ່ວງຫ້າວັນນັ້ນ ເມື່ອຣາວະນະຍັງຮົບຢູ່ ກໍເກີດການສັງຫານພວກຣັກສະສະຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ।

Verse 73

चैत्रशुक्लाष्टमीं यावत्स्यंदनाश्वादिसूदनम् । चैत्रशुक्लनवम्यां तु सौमित्रेः शक्तिभेदने

ຈົນເຖິງວັນອັດຖະມີ ໃນຂ້າງຂຶ້ນເດືອນໄຈຕຣາ ມີການທຳລາຍລົດຮົບ ມ້າ ແລະອື່ນໆ; ແລະໃນວັນນະວະມີ ສໍາມິຕຣີ (ລັກສະມະນະ) ຖືກຫອກ “ສັກຕິ” ທະລຸກາຍ।

Verse 74

कोपाविष्टेन रामेण द्रावितो दशकंधरः । विभीषणोपदेशेन हनुमद्युद्धमेव च

ພຣະຣາມຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍໂກດ ໄດ້ຂັບດັນທະສະກັນທະ (ຣາວະນະ) ໃຫ້ຖອຍຫຼັງ; ແລະຕາມຄໍາຊີ້ນໍາຂອງວິພີສະນະ ການຮົບຂອງຫນຸມານກໍເກີດຂຶ້ນດ້ວຍ।

Verse 75

द्रोणाद्रेरोषधीं नेतुं लक्ष्मणार्थमुपागतः । विशल्यां तु समादाय लक्ष्मणं तामपाययत्

ເພື່ອລັກສະມະນະ ລາວໄດ້ໄປນໍາຢາສົມຸນໄພຈາກພູດໂຣນະ; ແລ້ວນໍາ “ວິຊັລຍາ” ມາ ແລະໃຫ້ລັກສະມະນະໃຊ້ເປັນຢາຮັກສາ।

Verse 76

दशम्यामवहारोऽभूद्रात्रौ युद्धं तु रक्षसाम् । एकादश्यां तु रामाय रथो मातलिसारथिः

ໃນວັນທະສະມີ ມີການຖອຍທັບ; ຕອນກາງຄືນມີການຮົບກັບພວກຣັກສະສະ. ໃນວັນເອກາດະສີ ລົດຮົບສໍາລັບພຣະຣາມກໍມາຮອດ ໂດຍມີມາຕະລີເປັນສາຣະຖີ।

Verse 77

प्राप्तो युद्धाय द्वादश्यां यावत्कृष्णां चतुर्दशीम् । अष्टादशदिने रामो रावणं द्वैरथेऽवधीत्

ແຕ່ທິທີດວາດະສີ ຫາທິທີຈະຕຸຣະດະສີ ໃນກຣິສນະປັກ ພຣະຣາມໄດ້ອອກສູ້ສົງຄາມ. ໃນວັນທີ 18 ພຣະຣາມປະຫານຣາວະນະໃນດວງດວຍລົດຮົບ.

Verse 78

संस्कारा रावणादीनाममावा स्यादिनेऽभवन् । संग्रामे तुमुले जाते रामो जयमवाप्तवान्

ພິທີສົບແລະສັງສະກາຣະຂອງຣາວະນະແລະຜູ້ອື່ນໆ ເກີດຂຶ້ນໃນວັນອະມາວະສີ. ເມື່ອສົງຄາມດຸເດືອດ ພຣະຣາມໄດ້ຮັບຊັຍຊະນະ.

Verse 79

माघशुक्लद्वितीयादिचैत्रकृष्णचतुर्द्दशीम् । सप्ताशीतिदिनान्येवं मध्ये पंवदशा हकम्

ແຕ່ທິທີທີ 2 ໃນສຸກລະປັກເດືອນມາຄະ ຫາທິທີຈະຕຸຣະດະສີ ໃນກຣິສນະປັກເດືອນໄຈຕຣ—ລວມແລ້ວ 87 ວັນ; ແລະຍັງກ່າວວ່າມີຊ່ວງຄັ່ນກາງ 15 ວັນ.

Verse 80

युद्धावहारः संग्रामो द्वासप्ततिदिनान्यभूत् । वैशाखादि तिथौ राम उवास रणभूमिषु । अभिषिक्तो द्वितीयायां लंकाराज्ये विभी षणः

ການຖອນທັບແລະການຮົບພ້ອມກັນ ກິນເວລາ 72 ວັນ. ນັບແຕ່ທິທີເດືອນໄວສາຂະ ພຣະຣາມປະທັບຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ. ໃນທິທີທີ 2 ວິພີສະນະໄດ້ຮັບອະພິເສກເປັນກະສັດແຫ່ງລັງກາ.

Verse 81

सीताशुद्धिस्तृतीयायां देवेभ्यो वरलंभनम् । दशरथस्यागमनं तत्र चैवानुमोदनम्

ໃນທິທີທີ 3 ມີການພິສູດຄວາມບໍລິສຸດຂອງນາງສີຕາ ແລະໄດ້ຮັບພອນຈາກເທວະທັງຫຼາຍ. ທີ່ນັ້ນເອງ ທ້າວທະສະຣະຖະໄດ້ເສດັດມາ ພ້ອມກັບການອະນຸໂມທະນາ ແລະຄວາມປິຕິຍິນດີ.

Verse 82

हत्वा त्वरेण लंकेशं लक्ष्मणस्याग्रजो विभुः । गृहीत्वा जानकीं पुण्यां दुःखितां राक्षसेन तु

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ມີລິດ ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງລັກສະມະນະ ໄດ້ປະຫານເຈົ້າແຫ່ງລັງກາຢ່າງວ່ອງໄວ ກໍໄດ້ນໍານາງຊານະກີຜູ້ບຸນບໍລິສຸດກັບຄືນ ຜູ້ຖືກຣາກສະສາເຮັດໃຫ້ເສົ້າໝອງ।

Verse 83

आदाय परया प्रीत्या जानकीं स न्यवर्तत । वैशाखस्य चतुर्थ्यां तु रामः पुष्पकमा श्रितः

ພ້ອມດ້ວຍປີຕິຍິນດີຢ່າງສູງສຸດ ພຣະອົງໄດ້ນໍານາງຊານະກີກັບຄືນ; ແລະໃນວັນຈະຕຸຣຖີ ເດືອນໄວສາຂະ ພຣະຣາມໄດ້ຂຶ້ນພຸສປະກະວິມານ।

Verse 84

विहायसा निवृत्तस्तु भूयोऽयोध्यां पुरीं प्रति । पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पंचम्यां माधवस्य च

ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ກັບຄືນອີກຄັ້ງທາງນະພາ ມຸ່ງໄປສູ່ນະຄອນອະໂຍທະຍາ; ເມື່ອຄົບສິບສີ່ປີ ໃນວັນປັນຈະມີ ເດືອນມາທະວະ (ໄວສາຂະ)។

Verse 85

भारद्वाजाश्रमे रामः सगणः समु पाविशत् । नंदिग्रामे तु षष्ठ्यां स पुष्पकेण समागतः

ພຣະຣາມພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ອາສຣົມຂອງພາຣະດວາຊະ; ແລະໃນວັນສັດຖີ ພຣະອົງໄດ້ມາຮອດນັນທິກຣາມ ໂດຍພຸສປະກະວິມານ।

Verse 87

उवास रामरहिता रावणस्य निवेशने । द्वाचत्वारिंशके वर्षे रामो राज्यमकारयत्

ນາງໄດ້ພັກອາໄສ ໂດຍພຣາກຈາກພຣະຣາມ ໃນທີ່ພໍ່ພັກຂອງຣາວະນະ; ໃນປີທີ່ສີ່ສິບສອງ ພຣະຣາມໄດ້ສ້າງຕັ້ງການປົກຄອງອານາຈັກ ໃຫ້ດໍາເນີນຕາມຣາຊະທັມມະ।

Verse 88

सीतायास्तु त्रयस्त्रिंशद्वर्षाणि तु तदा भवन् । स चतुर्दशवर्षांते प्रविष्टः स्वां पुरीं प्रभुः

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະນາງສີຕາມີອາຍຸສາມສິບສາມປີ. ແລະເມື່ອຄົບກຳນົດສິບສີ່ປີ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກໍເຂົ້າສູ່ນະຄອນຂອງພຣະອົງເອງ.

Verse 89

अयोध्यां नाम मुदितो रामो रावणदर्पहा । भ्रातृभिः सहितस्तत्र रामो राज्यमकार यत्

ໃນນະຄອນອະໂຍທະຍາ ພຣະຣາມຜູ້ປິຕິ—ຜູ້ທຳລາຍຄວາມຈອງຫອງຂອງຣາວະນະ—ພ້ອມດ້ວຍພຣະອະນຸຊາ ໄດ້ສະຖາປະນາການປົກຄອງອານາຈັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 90

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । रामो राज्यं पालयित्वा जगाम त्रिदिवालयम्

ຕະຫຼອດສິບພັນປີ ແລະອີກພັນປີ ພຣະຣາມໄດ້ປົກປ້ອງອານາຈັກ; ແລ້ວຈຶ່ງເສດັດໄປສູ່ທີ່ສະຖິດແຫ່ງເທວະໃນສະຫວັນ.

Verse 91

रामराज्ये तदा लोका हर्षनिर्भरमा नसाः । बभूवुर्धनधान्याढ्याः पुत्रपौत्रयुता नराः

ໃນຣາມຣາຊະຍະ ໃນເວລານັ້ນ ໃຈຂອງປະຊາຊົນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ຜູ້ຄົນມັ່ງຄັ່ງດ້ວຍຊັບສິນແລະຂ້າວພືດ ແລະໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ມີລູກແລະຫຼານ.

Verse 92

कामवर्षी च पर्जन्यः सस्यानि गुणवंति च । गावस्तु घटदोहिन्यः पादपाश्च सदा फलाः

ຝົນຕົກຕາມປາດຖະນາ ແລະພືດຜົນກໍມີຄຸນນະພາບດີ. ງົວທັງຫຼາຍໃຫ້ນົມອຸດົມດຸດດັ່ງເຕີມໄຫໃຫ້ເຕັມ ແລະຕົ້ນໄມ້ກໍມີໝາກດົກຢູ່ເສມອ.

Verse 93

नाधयो व्याधयश्चैव रामराज्ये नराधिप । नार्यः पतिव्रताश्चासन्पितृभक्तिपरा नराः

ໂອ ພະຣາຊາ, ໃນຣາຊະການຂອງພຣະຣາມາ ບໍ່ມີທັງທຸກຂ໌ທາງໃຈ ແລະ ໂຣກໄພທາງກາຍ. ຍິງທັງຫຼາຍເປັນປະຕິວຣະຕາ ຊື່ສັດຕໍ່ຜົວ ແລະ ຊາຍທັງຫຼາຍມັ່ນຄົງໃນພັກຕິຕໍ່ບິດາ.

Verse 94

द्विजा वेदपरा नित्यं क्षत्रिया द्विज सेविनः । कुर्वते वैश्यवर्णाश्च भक्तिं द्विजगवां सदा

ພວກທະວິຊະທັງຫຼາຍອຸທິດໃຈໃນເວດະເປັນນິດ; ພວກກະສັດຕຣິຍະຮັບໃຊ້ທະວິຊະ; ແລະ ພວກໄວຊະຍະປະຕິບັດພັກຕິຕໍ່ທະວິຊະ ແລະ ໂຄອັນສັກສິດເສມອ.

Verse 95

न योनिसंकरश्चासीत्तत्र नाचारसंकरः । न वंध्या दुर्भगा नारी काकवंध्या मृत प्रजा

ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີການປົນເປື້ອນແຫ່ງສາຍເລືອດ ແລະ ບໍ່ມີການເສື່ອມຂອງຈາຣີດ. ບໍ່ມີຍິງໃດເປັນໝັນ ຫຼື ອາພັບ; ບໍ່ມີຜູ້ໃດເປັນ ‘ກາກະໝັນ’ ແລະ ບໍ່ມີລູກຫຼານຕາຍ.

Verse 96

विधवा नैव काप्यासीत्सभर्तृका न लप्यते । नावज्ञां कुर्वते केपि मातापित्रोर्गुरोस्तथा

ບໍ່ມີຍິງໃດເປັນແມ່ໝ້າຍ ແລະ ຍິງທີ່ມີຜົວກໍບໍ່ມີການຄ່ຳຄວນ. ບໍ່ມີໃຜດູໝິ່ນແມ່ພໍ່ ຫຼື ຄູອາຈານ (ກຸຣຸ).

Verse 97

न च वाक्यं हि वृद्धानामुल्लं घयति पुण्यकृत् । न भूमिहरणं तत्र परनारीपराङ्मुखाः

ຜູ້ມີບຸນບໍ່ມີໃຜລະເມີດຄໍາຂອງຜູ້ເຖົ້າ. ທີ່ນັ້ນບໍ່ມີການຍຶດດິນຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະ ຜູ້ຄົນຫັນໜ້າຫຼີກຈາກເມຍຂອງຄົນອື່ນ.

Verse 98

नापवादपरो लोको न दरिद्रो न रोगभाक् । न स्तेयो द्यूतकारी च मैरेयी पापिनो नहि

ປະຊາຊົນບໍ່ຫມົກມຸ່ນໃນການນິນທາຫຼືປ້າຍສີ; ບໍ່ມີຄົນທຸກຍາກ ແລະບໍ່ມີຄົນເຈັບໄຂ້. ບໍ່ມີຂໂຈນ ບໍ່ມີນັກພະນັນ ແລະບໍ່ມີຜູ້ດື່ມຂອງມຶນເມົາ—ແທ້ຈິງບໍ່ມີຄົນບາບ.

Verse 99

न हेमहारी ब्रह्मघ्नो न चैव गुरुतल्पगः । न स्त्रीघ्नो न च बालघ्नो न चैवानृतभाषणः

ບໍ່ມີຜູ້ລັກຄຳ ບໍ່ມີຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ ແລະບໍ່ມີຜູ້ລ່ວງລະເມີດຕຽງຂອງອາຈານ. ບໍ່ມີຜູ້ຂ້າແມ່ຍິງ ບໍ່ມີຜູ້ຂ້າເດັກ ແລະບໍ່ມີຜູ້ເວົ້າຄຳຕົວະ.

Verse 100

न वृत्तिलोपकश्चासीत्कूट साक्षी न चैव हि । न शठो न कृतघ्नश्च मलिनो नैव दृश्यते

ບໍ່ມີຜູ້ໃດຕັດທອນອາຊີບຫາກິນຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະບໍ່ມີພະຍານປອມເລີຍ. ບໍ່ມີຄົນຫລອກລວງ ບໍ່ມີຄົນອົກຕັນຍູ ແລະບໍ່ເຫັນຜູ້ມີໃຈມົວມົນ.

Verse 101

सदा सर्वत्र पूज्यंते ब्राह्मणा वेदपारगाः । नावैष्णवोऽव्रती राजन्राम राज्येऽतिविश्रुते

ພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານໃນພຣະເວທ ຖືກນັບຖືບູຊາຢູ່ທຸກແຫ່ງເສມອ. ໂອ ພະຣາຊາ, ໃນລາຊະອານາຈັກອັນໂດງດັງຂອງພຣະຣາມ ບໍ່ມີຜູ້ບໍ່ແມ່ນໄວສະນະວະ ແລະບໍ່ມີຜູ້ບໍ່ຖືພຣະຕະ (ຂາດວິໄນ).

Verse 109

ततः स विस्मयाविष्टो रामो राजीवलोचनः । पप्रच्छ तीर्थमाहात्म्यं यत्तीर्थेषूत्तमोत्तमम्

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຜູ້ມີນັຍນາດຸດດອກບົວ ເມື່ອເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພິສົດອັດສະຈັນ ກໍໄດ້ຖາມເຖິງມະຫາຕະມະຂອງຕີຣະຖະນັ້ນ ອັນເປັນຍອດເຢັ້ນໃນບັນດາສະຖານສັກສິດທັງປວງ.